(১২) ২. অন্ধকৱিন্দৱগ্গো
১. কুলূপকসুত্তং
১১১. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো কুলূপকো ভিক্খু কুলেসু অপ্পিযো চ হোতি অমনাপো চ অগৰু চ অভাৱনীযো চ. কতমেহি পঞ্চহি? অসন্থৱৱিস্সাসী [অসন্থুতৱিস্সাসী (সী.), অসন্ধৱৱিস্সাসী (ক.)] চ হোতি, অনিস্সৰৱিকপ্পী চ, ৱিস্সট্ঠুপসেৱী [ৱিযত্থুপসেৱী (সী.), ব্যত্থুপসেৱী (স্যা. কং.), ৱ্যত্তূপসেৱী (পী.)] চ, উপকণ্ণকজপ্পী চ, অতিযাচনকো চ. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো কুলূপকো ভিক্খু কুলেসু অপ্পিযো চ হোতি অমনাপো চ অগৰু চ অভাৱনীযো চ.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো কুলূপকো ভিক্খু কুলেসু পিযো চ হোতি মনাপো চ গৰু চ ভাৱনীযো চ. কতমেহি পঞ্চহি? ন অসন্থৱৱিস্সাসী চ হোতি, ন অনিস্সৰৱিকপ্পী চ, ন ৱিস্সট্ঠুপসেৱী চ, ন উপকণ্ণকজপ্পী চ, ন অতিযাচনকো চ. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো কুলূপকো ভিক্খু কুলেসু পিযো চ হোতি মনাপো চ গৰু চ ভাৱনীযো চা’’তি. পঠমং.
২. পচ্ছাসমণসুত্তং
১১২. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো পচ্ছাসমণো ন আদাতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? অতিদূৰে ৱা গচ্ছতি অচ্চাসন্নে ৱা, ন পত্তপৰিযাপন্নং গণ্হতি, আপত্তিসামন্তা ভণমানং ন নিৱাৰেতি, ভণমানস্স অন্তৰন্তৰা কথং ওপাতেতি, দুপ্পঞ্ঞো হোতি জড়ো এড়মূগো. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো পচ্ছাসমণো ন আদাতব্বো.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো পচ্ছাসমণো আদাতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? নাতিদূৰে গচ্ছতি ন অচ্চাসন্নে, পত্তপৰিযাপন্নং গণ্হতি, আপত্তিসামন্তা ভণমানং নিৱাৰেতি, ভণমানস্স ন অন্তৰন্তৰা কথং ওপাতেতি, পঞ্ঞৱা হোতি অজড়ো অনেড়মূগো. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো পচ্ছাসমণো আদাতব্বো’’তি. দুতিযং.
৩. সম্মাসমাধিসুত্তং
১১৩. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অভব্বো সম্মাসমাধিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰিতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অক্খমো হোতি ৰূপানং, অক্খমো সদ্দানং, অক্খমো গন্ধানং, অক্খমো ৰসানং, অক্খমো ফোট্ঠব্বানং. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অভব্বো সম্মাসমাধিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰিতুং.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু ভব্বো সম্মাসমাধিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰিতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু খমো হোতি ৰূপানং, খমো সদ্দানং, খমো গন্ধানং, খমো ৰসানং, খমো ফোট্ঠব্বানং. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু ভব্বো সম্মাসমাধিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰিতু’’ন্তি. ততিযং.
৪. অন্ধকৱিন্দসুত্তং
১১৪. একং সমযং ভগৱা মগধেসু ৱিহৰতি অন্ধকৱিন্দে. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং আনন্দং ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘যে তে, আনন্দ, ভিক্খূ নৱা অচিৰপব্বজিতা অধুনাগতা ইমং ধম্মৱিনযং, তে ৱো, আনন্দ, ভিক্খূ পঞ্চসু ধম্মেসু সমাদপেতব্বা [সমাদাপেতব্বা (?)] নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা. কতমেসু পঞ্চসু? ‘এথ তুম্হে, আৱুসো, সীলৱা হোথ, পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতা ৱিহৰথ আচাৰগোচৰসম্পন্না অণুমত্তেসু ৱজ্জেসু ভযদস্সাৱিনো, সমাদায সিক্খথ সিক্খাপদেসূ’তি – ইতি পাতিমোক্খসংৱৰে সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা.
‘‘‘এথ তুম্হে, আৱুসো, ইন্দ্ৰিযেসু গুত্তদ্ৱাৰা ৱিহৰথ আৰক্খসতিনো নিপক্কসতিনো [নিপকসতিনো (সী. স্যা.), নেপক্কসতিনো (?)], সাৰক্খিতমানসা সতাৰক্খেন চেতসা সমন্নাগতা’তি – ইতি ইন্দ্ৰিযসংৱৰে সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা.
‘‘‘এথ তুম্হে, আৱুসো, অপ্পভস্সা হোথ, ভস্সে পৰিযন্তকাৰিনো’তি – ইতি ভস্সপৰিযন্তে সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা.
‘‘‘এথ তুম্হে, আৱুসো, আৰঞ্ঞিকা হোথ, অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱথা’তি – ইতি কাযৱূপকাসে সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা.
‘‘‘এথ তুম্হে, আৱুসো, সম্মাদিট্ঠিকা হোথ সম্মাদস্সনেন সমন্নাগতা’তি – ইতি সম্মাদস্সনে সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা. যে তে, আনন্দ, ভিক্খূ নৱা অচিৰপব্বজিতা অধুনাগতা ইমং ধম্মৱিনযং, তে ৱো, আনন্দ, ভিক্খূ ইমেসু পঞ্চসু ধম্মেসু সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা’’তি. চতুত্থং.
৫. মচ্ছৰিনীসুত্তং
১১৫. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে. কতমেহি পঞ্চহি? আৱাসমচ্ছৰিনী হোতি, কুলমচ্ছৰিনী হোতি, লাভমচ্ছৰিনী হোতি, ৱণ্ণমচ্ছৰিনী হোতি, ধম্মমচ্ছৰিনী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? ন আৱাসমচ্ছৰিনী হোতি, ন কুলমচ্ছৰিনী হোতি, ন লাভমচ্ছৰিনী হোতি, ন ৱণ্ণমচ্ছৰিনী হোতি, ন ধম্মমচ্ছৰিনী হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে’’তি. পঞ্চমং.
৬. ৱণ্ণনাসুত্তং
১১৬. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা অপ্পসাদনীযে ঠানে পসাদং উপদংসেতি, অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা পসাদনীযে ঠানে অপ্পসাদং উপদংসেতি, সদ্ধাদেয্যং ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা অপ্পসাদনীযে ঠানে অপ্পসাদং উপদংসেতি, অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা পসাদনীযে ঠানে পসাদং উপদংসেতি, সদ্ধাদেয্যং ন ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে’’তি. ছট্ঠং.
৭. ইস্সুকিনীসুত্তং
১১৭. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, ইস্সুকিনী চ হোতি, মচ্ছৰিনী চ, সদ্ধাদেয্যং [সদ্ধাদেয্যঞ্চ (স্যা.)] ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, অনিস্সুকিনী চ হোতি, অমচ্ছৰিনী চ, সদ্ধাদেয্যং ন ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে’’তি. সত্তমং.
৮. মিচ্ছাদিট্ঠিকসুত্তং
১১৮. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, মিচ্ছাদিট্ঠিকা চ হোতি, মিচ্ছাসঙ্কপ্পা চ, সদ্ধাদেয্যং ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, সম্মাদিট্ঠিকা চ, হোতি, সম্মাসঙ্কপ্পা চ, সদ্ধাদেয্যং ন ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে’’তি. অট্ঠমং.
৯. মিচ্ছাৱাচাসুত্তং
১১৯. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, মিচ্ছাৱাচা চ হোতি, মিচ্ছাকম্মন্তা চ, সদ্ধাদেয্যং ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, সম্মাৱাচা চ হোতি, সম্মাকম্মন্তা চ, সদ্ধাদেয্যং ন ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে’’তি. নৱমং.
১০. মিচ্ছাৱাযামসুত্তং
১২০. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে. কতমেহি পঞ্চহি? অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, অননুৱিচ্চ অপৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, মিচ্ছাৱাযামা চ হোতি, মিচ্ছাসতিনী চ [মিচ্ছাসতি চ (স্যা.)], সদ্ধাদেয্যং ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং নিৰযে.
‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা অৱণ্ণাৰহস্স অৱণ্ণং ভাসতি, অনুৱিচ্চ পৰিযোগাহেত্ৱা ৱণ্ণাৰহস্স ৱণ্ণং ভাসতি, সম্মাৱাযামা চ হোতি, সম্মাসতিনী চ, সদ্ধাদেয্যং ন ৱিনিপাতেতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতা ভিক্খুনী যথাভতং নিক্খিত্তা এৱং সগ্গে’’তি. দসমং.
অন্ধকৱিন্দৱগ্গো দুতিযো.