(১০) ৫. ককুধৱগ্গো
১. পঠমসম্পদাসুত্তং
৯১. ‘‘পঞ্চিমা, ভিক্খৱে, সম্পদা. কতমা পঞ্চ? সদ্ধাসম্পদা, সীলসম্পদা, সুতসম্পদা, চাগসম্পদা, পঞ্ঞাসম্পদা – ইমা খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ সম্পদা’’তি. পঠমং.
২. দুতিযসম্পদাসুত্তং
৯২. ‘‘পঞ্চিমা, ভিক্খৱে, সম্পদা. কতমা পঞ্চ? সীলসম্পদা, সমাধিসম্পদা, পঞ্ঞাসম্পদা, ৱিমুত্তিসম্পদা, ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পদা – ইমা খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ সম্পদা’’তি. দুতিযং.
৩. ব্যাকৰণসুত্তং
৯৩. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, অঞ্ঞাব্যাকৰণানি. কতমানি পঞ্চ? মন্দত্তা মোমূহত্তা অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি; পাপিচ্ছো ইচ্ছাপকতো অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি; উম্মাদা চিত্তক্খেপা অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি; অধিমানেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি; সম্মদেৱ অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি. ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ অঞ্ঞাব্যাকৰণানী’’তি. ততিযং.
৪. ফাসুৱিহাৰসুত্তং
৯৪. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, ফাসুৱিহাৰা. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি; ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি; আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ ফাসুৱিহাৰা’’তি. চতুত্থং.
৫. অকুপ্পসুত্তং
৯৫. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নচিৰস্সেৱ অকুপ্পং পটিৱিজ্ঝতি. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অত্থপটিসম্ভিদাপত্তো হোতি, ধম্মপটিসম্ভিদাপত্তো হোতি, নিৰুত্তিপটিসম্ভিদাপত্তো হোতি, পটিভানপটিসম্ভিদাপত্তো হোতি, যথাৱিমুত্তং চিত্তং পচ্চৱেক্খতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নচিৰস্সেৱ অকুপ্পং পটিৱিজ্ঝতী’’তি. পঞ্চমং.
৬. সুতধৰসুত্তং
৯৬. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং আসেৱন্তো নচিৰস্সেৱ অকুপ্পং পটিৱিজ্ঝতি. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অপ্পট্ঠো হোতি অপ্পকিচ্চো সুভৰো সুসন্তোসো জীৱিতপৰিক্খাৰেসু; অপ্পাহাৰো হোতি অনোদৰিকত্তং অনুযুত্তো; অপ্পমিদ্ধো হোতি জাগৰিযং অনুযুত্তো; বহুস্সুতো হোতি সুতধৰো সুতসন্নিচযো, যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পৰিযোসানকল্যাণা সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং অভিৱদন্তি, তথাৰূপাস্স ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি ধাতা ৱচসা পৰিচিতা মনসানুপেক্খিতা দিট্ঠিযা সুপ্পটিৱিদ্ধা; যথাৱিমুত্তং চিত্তং পচ্চৱেক্খতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং আসেৱন্তো নচিৰস্সেৱ অকুপ্পং পটিৱিজ্ঝতী’’তি. ছট্ঠং.
৭. কথাসুত্তং
৯৭. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং ভাৱেন্তো নচিৰস্সেৱ অকুপ্পং পটিৱিজ্ঝতি. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অপ্পট্ঠো হোতি অপ্পকিচ্চো সুভৰো সুসন্তোসো জীৱিতপৰিক্খাৰেসু; অপ্পাহাৰো হোতি অনোদৰিকত্তং অনুযুত্তো; অপ্পমিদ্ধো হোতি জাগৰিযং অনুযুত্তো; যাযং কথা আভিসল্লেখিকা চেতোৱিৱৰণসপ্পাযা, সেয্যথিদং – অপ্পিচ্ছকথা…পে… ৱিমুত্তিঞাণদস্সনকথা, এৱৰূপিযা কথায নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিৰলাভী; যথাৱিমুত্তং চিত্তং পচ্চৱেক্খতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং ভাৱেন্তো নচিৰস্সেৱ অকুপ্পং পটিৱিজ্ঝতী’’তি. সত্তমং.
৮. আৰঞ্ঞকসুত্তং
৯৮. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং বহুলীকৰোন্তো নচিৰস্সেৱ অকুপ্পং পটিৱিজ্ঝতি. কতমেহি পঞ্চহি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অপ্পট্ঠো হোতি অপ্পকিচ্চো সুভৰো সুসন্তোসো জীৱিতপৰিক্খাৰেসু; অপ্পাহাৰো হোতি অনোদৰিকত্তং অনুযুত্তো; অপ্পমিদ্ধো হোতি জাগৰিযং অনুযুত্তো; আৰঞ্ঞকো হোতি পন্তসেনাসনো; যথাৱিমুত্তং চিত্তং পচ্চৱেক্খতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আনাপানস্সতিং বহুলীকৰোন্তো নচিৰস্সেৱ অকুপ্পং পটিৱিজ্ঝতী’’তি. অট্ঠমং.
৯. সীহসুত্তং
৯৯. ‘‘সীহো, ভিক্খৱে, মিগৰাজা সাযন্হসমযং আসযা নিক্খমতি; আসযা নিক্খমিত্ৱা ৱিজম্ভতি; ৱিজম্ভিত্ৱা সমন্তা চতুদ্দিসং [চতুদ্দিসা (স্যা. কং. পী. ক.) অ. নি. ৪.৩৩; সং. নি. ৩.৭৮ পস্সিতব্বং] অনুৱিলোকেতি; সমন্তা চতুদ্দিসং [চতুদ্দিসা (স্যা. কং. পী. ক.) অ. নি. ৪.৩৩; সং. নি. ৩.৭৮ পস্সিতব্বং] অনুৱিলোকেত্ৱা তিক্খত্তুং সীহনাদং নদতি; তিক্খত্তুং সীহনাদং নদিত্ৱা গোচৰায পক্কমতি. সো হত্থিস্স চেপি পহাৰং দেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৱ পহাৰং দেতি, নো অসক্কচ্চং; মহিংসস্স [মহিসস্স (সী. স্যা. কং. পী.)] চেপি পহাৰং দেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৱ পহাৰং দেতি, নো অসক্কচ্চং; গৱস্স চেপি পহাৰং দেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৱ পহাৰং দেতি, নো অসক্কচ্চং; দীপিস্স চেপি পহাৰং দেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৱ পহাৰং দেতি, নো অসক্কচ্চং; খুদ্দকানঞ্চেপি পাণানং পহাৰং দেতি অন্তমসো সসবিড়াৰানম্পি [সসবিড়াৰানং (ক.)], সক্কচ্চঞ্ঞেৱ পহাৰং দেতি, নো অসক্কচ্চং. তং কিস্স হেতু? ‘মা মে যোগ্গপথো নস্সা’তি.
‘‘সীহোতি খো, ভিক্খৱে, তথাগতস্সেতং অধিৱচনং অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স. যং খো, ভিক্খৱে, তথাগতো পৰিসায ধম্মং দেসেতি, ইদমস্স হোতি সীহনাদস্মিং. ভিক্খূনঞ্চেপি, ভিক্খৱে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৱ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং; ভিক্খুনীনঞ্চেপি, ভিক্খৱে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৱ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং; উপাসকানঞ্চেপি, ভিক্খৱে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৱ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং; উপাসিকানঞ্চেপি, ভিক্খৱে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি, সক্কচ্চঞ্ঞেৱ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং; পুথুজ্জনানঞ্চেপি, ভিক্খৱে, তথাগতো ধম্মং দেসেতি অন্তমসো অন্নভাৰনেসাদানম্পি [অন্নভাৰনেসাদানং (ক.)], সক্কচ্চঞ্ঞেৱ তথাগতো ধম্মং দেসেতি, নো অসক্কচ্চং. তং কিস্স হেতু? ধম্মগৰু, ভিক্খৱে, তথাগতো ধম্মগাৰৱো’’তি. নৱমং.
১০. ককুধথেৰসুত্তং
১০০. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা কোসম্বিযং ৱিহৰতি ঘোসিতাৰামে. [চূড়ৱ. ৩৩৩, ৩৪১] তেন খো পন সমযেন ককুধো নাম কোলিযপুত্তো [কোড়ীযপুত্তো (সী. স্যা. ক.)] আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স উপট্ঠাকো অধুনাকালঙ্কতো অঞ্ঞতৰং মনোমযং কাযং উপপন্নো. তস্স এৱৰূপো অত্তভাৱপটিলাভো হোতি – সেয্যথাপি নাম দ্ৱে ৱা তীণি ৱা মাগধকানি [মাগধিকানি (সী. পী. ক.)] গামক্খেত্তানি. সো তেন অত্তভাৱপটিলাভেন নেৱ অত্তানং [নেৱত্তানং ব্যাবাধেতি (সী.)] নো পৰং ব্যাবাধেতি.
অথ খো ককুধো দেৱপুত্তো যেনাযস্মা মহামোগ্গল্লানো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো ককুধো দেৱপুত্তো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৱোচ – ‘‘দেৱদত্তস্স, ভন্তে, এৱৰূপং ইচ্ছাগতং উপ্পজ্জি – ‘অহং ভিক্খুসঙ্ঘং পৰিহৰিস্সামী’তি. সহচিত্তুপ্পাদা চ, ভন্তে, দেৱদত্তো তস্সা ইদ্ধিযা পৰিহীনো’’তি. ইদমৱোচ ককুধো দেৱপুত্তো. ইদং ৱত্ৱা আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযি.
অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভগৱন্তং এতদৱোচ –
‘‘ককুধো নাম, ভন্তে, কোলিযপুত্তো মমং উপট্ঠাকো অধুনাকালঙ্কতো অঞ্ঞতৰং মনোমযং কাযং উপপন্নো হোতি. তস্স এৱৰূপো অত্তভাৱপটিলাভো – সেয্যথাপি নাম দ্ৱে ৱা তীণি ৱা মাগধকানি গামক্খেত্তানি. সো তেন অত্তভাৱপটিলাভেন নেৱ অত্তানং নো পৰং ব্যাবাধেতি. অথ খো, ভন্তে, ককুধো দেৱপুত্তো যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো, ভন্তে, ককুধো দেৱপুত্তো মং এতদৱোচ – ‘দেৱদত্তস্স, ভন্তে, এৱৰূপং ইচ্ছাগতং উপ্পজ্জি – অহং ভিক্খুসঙ্ঘং পৰিহৰিস্সামীতি. সহচিত্তুপ্পাদা চ, ভন্তে, দেৱদত্তো তস্সা ইদ্ধিযা পৰিহীনো’তি. ইদমৱোচ, ভন্তে, ককুধো দেৱপুত্তো. ইদং ৱত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযী’’তি.
‘‘কিং পন তে, মোগ্গল্লান, ককুধো দেৱপুত্তো চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো – ‘যং কিঞ্চি ককুধো দেৱপুত্তো ভাসতি সব্বং তং তথেৱ হোতি, নো অঞ্ঞথা’’’তি? ‘‘চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো মে, ভন্তে, ককুধো দেৱপুত্তো – ‘যং কিঞ্চি ককুধো দেৱপুত্তো ভাসতি সব্বং তং তথেৱ হোতি, নো অঞ্ঞথা’’’তি. ‘‘ৰক্খস্সেতং, মোগ্গল্লান, ৱাচং! (ৰক্খস্সেতং, মোগ্গল্লান, ৱাচং) [( ) সী. স্যা. কং. পী. পোত্থকেসু নত্থি চূড়ৱ. ৩৩৩ পন সব্বত্থপি দিস্সতিযেৱ]! ইদানি সো মোঘপুৰিসো অত্তনাৱ অত্তানং পাতুকৰিস্সতি.
‘‘পঞ্চিমে, মোগ্গল্লান, সত্থাৰো সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে পঞ্চ? ইধ, মোগ্গল্লান, একচ্চো সত্থা অপৰিসুদ্ধসীলো সমানো ‘পৰিসুদ্ধসীলোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধং মে সীলং পৰিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. তমেনং সাৱকা এৱং জানন্তি – ‘অযং খো ভৱং সত্থা অপৰিসুদ্ধসীলো সমানো পৰিসুদ্ধসীলোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধং মে সীলং পৰিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. মযঞ্চেৱ খো পন গিহীনং আৰোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং [কথং নু তং (সী.), কথং নু (স্যা. কং. পী. ক.), কথং তং (কত্থচি)] মযং তেন সমুদাচৰেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেন; যং তুমো কৰিস্সতি তুমোৱ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৱৰূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থাৰং সাৱকা সীলতো ৰক্খন্তি; এৱৰূপো চ পন সত্থা সাৱকেহি সীলতো ৰক্খং পচ্চাসীসতি [পচ্চাসিংসতি (সী. স্যা. কং. পী.)].
‘‘পুন চপৰং, মোগ্গল্লান, ইধেকচ্চো সত্থা অপৰিসুদ্ধাজীৱো সমানো ‘পৰিসুদ্ধাজীৱোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধো মে আজীৱো পৰিযোদাতো অসংকিলিট্ঠো’তি. তমেনং সাৱকা এৱং জানন্তি – ‘অযং খো ভৱং সত্থা অপৰিসুদ্ধাজীৱো সমানো পৰিসুদ্ধাজীৱোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধো মে আজীৱো পৰিযোদাতো অসংকিলিট্ঠো’তি. মযঞ্চেৱ খো পন গিহীনং আৰোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং মযং তেন সমুদাচৰেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেন; যং তুমো কৰিস্সতি তুমোৱ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৱৰূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থাৰং সাৱকা আজীৱতো ৰক্খন্তি; এৱৰূপো চ পন সত্থা সাৱকেহি আজীৱতো ৰক্খং পচ্চাসীসতি.
‘‘পুন চপৰং, মোগ্গল্লান, ইধেকচ্চো সত্থা অপৰিসুদ্ধধম্মদেসনো সমানো ‘পৰিসুদ্ধধম্মদেসনোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধা মে ধম্মদেসনা পৰিযোদাতা অসংকিলিট্ঠা’তি. তমেনং সাৱকা এৱং জানন্তি – ‘অযং খো ভৱং সত্থা অপৰিসুদ্ধধম্মদেসনো সমানো পৰিসুদ্ধধম্মদেসনোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধা মে ধম্মদেসনা পৰিযোদাতা অসংকিলিট্ঠা’তি. মযঞ্চেৱ খো পন গিহীনং আৰোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং মযং তেন সমুদাচৰেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেন; যং তুমো কৰিস্সতি তুমোৱ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৱৰূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থাৰং সাৱকা ধম্মদেসনতো ৰক্খন্তি; এৱৰূপো চ পন সত্থা সাৱকেহি ধম্মদেসনতো ৰক্খং পচ্চাসীসতি.
‘‘পুন চপৰং, মোগ্গল্লান, ইধেকচ্চো সত্থা অপৰিসুদ্ধৱেয্যাকৰণো সমানো ‘পৰিসুদ্ধৱেয্যাকৰণোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধং মে ৱেয্যাকৰণং পৰিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. তমেনং সাৱকা এৱং জানন্তি – ‘অযং খো ভৱং সত্থা অপৰিসুদ্ধৱেয্যাকৰণো সমানো পৰিসুদ্ধৱেয্যাকৰণোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধং মে ৱেয্যাকৰণং পৰিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. মযঞ্চেৱ খো পন গিহীনং আৰোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং মযং তেন সমুদাচৰেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেন; যং তুমো কৰিস্সতি তুমোৱ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৱৰূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থাৰং সাৱকা ৱেয্যাকৰণতো ৰক্খন্তি; এৱৰূপো চ পন সত্থা সাৱকেহি ৱেয্যাকৰণতো ৰক্খং পচ্চাসীসতি.
‘‘পুন চপৰং, মোগ্গল্লান, ইধেকচ্চো সত্থা অপৰিসুদ্ধঞাণদস্সনো সমানো ‘পৰিসুদ্ধঞাণদস্সনোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধং মে ঞাণদস্সনং পৰিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. তমেনং সাৱকা এৱং জানন্তি – ‘অযং খো ভৱং সত্থা অপৰিসুদ্ধঞাণদস্সনো সমানো পৰিসুদ্ধঞাণদস্সনোম্হী’তি পটিজানাতি ‘পৰিসুদ্ধং মে ঞাণদস্সনং পৰিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. মযঞ্চেৱ খো পন গিহীনং আৰোচেয্যাম, নাস্সস্স মনাপং. যং খো পনস্স অমনাপং, কথং নং মযং তেন সমুদাচৰেয্যাম – ‘সম্মন্নতি খো পন চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰেন; যং তুমো কৰিস্সতি তুমোৱ তেন পঞ্ঞাযিস্সতী’তি. এৱৰূপং খো, মোগ্গল্লান, সত্থাৰং সাৱকা ঞাণদস্সনতো ৰক্খন্তি; এৱৰূপো চ পন সত্থা সাৱকেহি ঞাণদস্সনতো ৰক্খং পচ্চাসীসতি. ইমে খো, মোগ্গল্লান, পঞ্চ সত্থাৰো সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং.
‘‘অহং খো পন, মোগ্গল্লান, পৰিসুদ্ধসীলো সমানো ‘পৰিসুদ্ধসীলোম্হী’তি পটিজানামি ‘পৰিসুদ্ধং মে সীলং পৰিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. ন চ মং সাৱকা সীলতো ৰক্খন্তি, ন চাহং সাৱকেহি সীলতো ৰক্খং পচ্চাসীসামি. পৰিসুদ্ধাজীৱো সমানো ‘পৰিসুদ্ধাজীৱোম্হী’তি পটিজানামি ‘পৰিসুদ্ধো মে আজীৱো পৰিযোদাতো অসংকিলিট্ঠো’তি. ন চ মং সাৱকা আজীৱতো ৰক্খন্তি, ন চাহং সাৱকেহি আজীৱতো ৰক্খং পচ্চাসীসামি. পৰিসুদ্ধধম্মদেসনো সমানো ‘পৰিসুদ্ধধম্মদেসনোম্হী’তি পটিজানামি ‘পৰিসুদ্ধা মে ধম্মদেসনা পৰিযোদাতা অসংকিলিট্ঠা’তি. ন চ মং সাৱকা ধম্মদেসনতো ৰক্খন্তি, ন চাহং সাৱকেহি ধম্মদেসনতো ৰক্খং পচ্চাসীসামি. পৰিসুদ্ধৱেয্যাকৰণো সমানো ‘পৰিসুদ্ধৱেয্যাকৰণোম্হী’তি পটিজানামি ‘পৰিসুদ্ধং মে ৱেয্যাকৰণং পৰিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. ন চ মং সাৱকা ৱেয্যাকৰণতো ৰক্খন্তি, ন চাহং সাৱকেহি ৱেয্যাকৰণতো ৰক্খং পচ্চাসীসামি. পৰিসুদ্ধঞাণদস্সনো সমানো ‘পৰিসুদ্ধঞাণদস্সনোম্হী’তি পটিজানামি ‘পৰিসুদ্ধং মে ঞাণদস্সনং পৰিযোদাতং অসংকিলিট্ঠ’ন্তি. ন চ মং সাৱকা ঞাণদস্সনতো ৰক্খন্তি, ন চাহং সাৱকেহি ঞাণদস্সনতো ৰক্খং পচ্চাসীসামী’’তি. দসমং.
ককুধৱগ্গো পঞ্চমো.