৪. সীহসেনাপতিসুত্তং
৩৪. একং সমযং ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. অথ খো সীহো সেনাপতি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সীহো সেনাপতি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সক্কা নু খো, ভন্তে, ভগৱা সন্দিট্ঠিকং দানফলং পঞ্ঞাপেতু’’ন্তি?
‘‘সক্কা, সীহা’’তি ভগৱা অৱোচ – ‘‘দাযকো, সীহ, দানপতি বহুনো জনস্স পিযো হোতি মনাপো. যম্পি, সীহ, দাযকো দানপতি বহুনো জনস্স পিযো হোতি মনাপো, ইদম্পি সন্দিট্ঠিকং দানফলং.
‘‘পুন চপৰং, সীহ, দাযকং দানপতিং সন্তো সপ্পুৰিসা ভজন্তি. যম্পি, সীহ, দাযকং দানপতিং সন্তো সপ্পুৰিসা ভজন্তি, ইদম্পি সন্দিট্ঠিকং দানফলং.
‘‘পুন চপৰং, সীহ, দাযকস্স দানপতিনো কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি. যম্পি, সীহ, দাযকস্স দানপতিনো কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি, ইদম্পি সন্দিট্ঠিকং দানফলং.
‘‘পুন চপৰং, সীহ, দাযকো দানপতি যং যদেৱ পৰিসং উপসঙ্কমতি – যদি খত্তিযপৰিসং যদি ব্ৰাহ্মণপৰিসং যদি গহপতিপৰিসং যদি সমণপৰিসং – ৱিসাৰদো [ৱিসাৰদোৱ (সী.) অ. নি. ৭.৫৭ পস্সিতব্বং] উপসঙ্কমতি অমঙ্কুভূতো. যম্পি, সীহ, দাযকো দানপতি যং যদেৱ পৰিসং উপসঙ্কমতি – যদি খত্তিযপৰিসং যদি ব্ৰাহ্মণপৰিসং যদি গহপতিপৰিসং যদি সমণপৰিসং – ৱিসাৰদো উপসঙ্কমতি অমঙ্কুভূতো, ইদম্পি সন্দিট্ঠিকং দানফলং.
‘‘পুন চপৰং, সীহ, দাযকো দানপতি কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. যম্পি, সীহ, দাযকো দানপতি কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি, ইদং [ইদম্পি সীহ (ক.)] সম্পৰাযিকং দানফল’’ন্তি.
এৱং ৱুত্তে সীহো সেনাপতি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘যানিমানি, ভন্তে, ভগৱতা চত্তাৰি সন্দিট্ঠিকানি দানফলানি অক্খাতানি, নাহং এত্থ ভগৱতো সদ্ধায গচ্ছামি; অহং পেতানি জানামি. অহং, ভন্তে, দাযকো দানপতি বহুনো জনস্স পিযো মনাপো. অহং, ভন্তে, দাযকো দানপতি; মং সন্তো সপ্পুৰিসা ভজন্তি. অহং, ভন্তে, দাযকো দানপতি; ময্হং কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গতো – ‘সীহো সেনাপতি দাযকো কাৰকো সঙ্ঘুপট্ঠাকো’তি. অহং, ভন্তে, দাযকো দানপতি যং যদেৱ পৰিসং উপসঙ্কমামি – যদি খত্তিযপৰিসং যদি ব্ৰাহ্মণপৰিসং যদি গহপতিপৰিসং যদি সমণপৰিসং – ৱিসাৰদো উপসঙ্কমামি অমঙ্কুভূতো. যানিমানি, ভন্তে, ভগৱতা চত্তাৰি সন্দিট্ঠিকানি দানফলানি অক্খাতানি, নাহং এত্থ ভগৱতো সদ্ধায গচ্ছামি; অহং পেতানি জানামি. যঞ্চ খো মং, ভন্তে, ভগৱা এৱমাহ – ‘দাযকো, সীহ, দানপতি কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতী’তি, এতাহং ন জানামি; এত্থ চ পনাহং ভগৱতো সদ্ধায গচ্ছামী’’তি. ‘‘এৱমেতং, সীহ, এৱমেতং, সীহ! দাযকো দানপতি কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতী’’তি.
‘‘দদং পিযো হোতি ভজন্তি নং বহূ,
কিত্তিঞ্চ পপ্পোতি যসো চ ৱড্ঢতি [যসস্স ৱড্ঢতি (স্যা. কং.), যসং পৱড্ঢতি (ক.)];
অমঙ্কুভূতো পৰিসং ৱিগাহতি,
ৱিসাৰদো হোতি নৰো অমচ্ছৰী.
‘‘তস্মা হি দানানি দদন্তি পণ্ডিতা,
ৱিনেয্য মচ্ছেৰমলং সুখেসিনো;
তে দীঘৰত্তং তিদিৱে পতিট্ঠিতা,
দেৱানং সহব্যগতা ৰমন্তি তে [সহব্যতং গতা ৰমন্তি (সী.), সহব্যতা ৰমন্তি তে (ক.)].
‘‘কতাৱকাসা কতকুসলা ইতো চুতা [ততো চুতা (সী.)],
সযংপভা অনুৱিচৰন্তি নন্দনং [নন্দনে (স্যা. কং.)];
তে তত্থ নন্দন্তি ৰমন্তি মোদৰে,
সমপ্পিতা কামগুণেহি পঞ্চহি;
‘‘কত্ৱান ৱাক্যং অসিতস্স তাদিনো,
ৰমন্তি সগ্গে [ৰমন্তি সুমনা (ক.), কমন্তি সব্বে (স্যা. কং.)] সুগতস্স সাৱকা’’তি. চতুত্থং;