৫. দুতিযখমসুত্তং
১৬৫. ‘‘চতস্সো ইমা, ভিক্খৱে, পটিপদা. কতমা চতস্সো? অক্খমা পটিপদা, খমা পটিপদা, দমা পটিপদা, সমা পটিপদা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, অক্খমা পটিপদা? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো অক্খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্স জিঘচ্ছায পিপাসায, ডংসমকসৱাতাতপসৰীসপসম্ফস্সানং দুৰুত্তানং দুৰাগতানং ৱচনপথানং উপ্পন্নানং সাৰীৰিকানং ৱেদনানং দুক্খানং তিব্বানং খৰানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহৰানং অনধিৱাসকজাতিকো হোতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, অক্খমা পটিপদা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, খমা পটিপদা? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্স জিঘচ্ছায পিপাসায, ডংসমকসৱাতাতপসৰীসপসম্ফস্সানং দুৰুত্তানং দুৰাগতানং ৱচনপথানং উপ্পন্নানং সাৰীৰিকানং ৱেদনানং দুক্খানং তিব্বানং খৰানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহৰানং অধিৱাসকজাতিকো হোতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, খমা পটিপদা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, দমা পটিপদা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি…পে… সোতেন সদ্দং সুত্ৱা… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৱা… জিৱ্হায ৰসং সাযিত্ৱা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৱা… মনসা ধম্মং ৱিঞ্ঞায ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী; যত্ৱাধিকৰণমেনং মনিন্দ্ৰিযং অসংৱুতং ৱিহৰন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৱাস্সৱেয্যুং, তস্স সংৱৰায পটিপজ্জতি; ৰক্খতি মনিন্দ্ৰিযং; মনিন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, দমা পটিপদা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, সমা পটিপদা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপ্পন্নং কামৱিতক্কং নাধিৱাসেতি পজহতি ৱিনোদেতি সমেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি, উপ্পন্নং ব্যাপাদৱিতক্কং…পে… উপ্পন্নং ৱিহিংসাৱিতক্কং… উপ্পন্নুপ্পন্নে পাপকে অকুসলে ধম্মে নাধিৱাসেতি পজহতি ৱিনোদেতি সমেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সমা পটিপদা. ইমা খো, ভিক্খৱে, চতস্সো পটিপদা’’তি. পঞ্চমং.