৩. অসুভসুত্তং
১৬৩. ‘‘চতস্সো ইমা, ভিক্খৱে, পটিপদা. কতমা চতস্সো? দুক্খা পটিপদা দন্ধাভিঞ্ঞা, দুক্খা পটিপদা খিপ্পাভিঞ্ঞা, সুখা পটিপদা দন্ধাভিঞ্ঞা, সুখা পটিপদা খিপ্পাভিঞ্ঞা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, দুক্খা পটিপদা দন্ধাভিঞ্ঞা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অসুভানুপস্সী কাযে ৱিহৰতি, আহাৰে পটিকূলসঞ্ঞী [পটিক্কূলসঞ্ঞী (সী. স্যা. কং. পী.)], সব্বলোকে অনভিৰতিসঞ্ঞী [অনভিৰতসঞ্ঞী (সী. স্যা. কং. পী.)], সব্বসঙ্খাৰেসু অনিচ্চানুপস্সী; মৰণসঞ্ঞা খো পনস্স অজ্ঝত্তং সূপট্ঠিতা হোতি. সো ইমানি পঞ্চ সেখবলানি [সেক্খবলানি (স্যা. কং.)] উপনিস্সায ৱিহৰতি – সদ্ধাবলং, হিৰিবলং, ওত্তপ্পবলং, ৱীৰিযবলং, পঞ্ঞাবলং. তস্সিমানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি মুদূনি পাতুভৱন্তি – সদ্ধিন্দ্ৰিযং, ৱীৰিযিন্দ্ৰিযং, সতিন্দ্ৰিযং, সমাধিন্দ্ৰিযং, পঞ্ঞিন্দ্ৰিযং. সো ইমেসং পঞ্চন্নং ইন্দ্ৰিযানং মুদুত্তা দন্ধং আনন্তৰিযং পাপুণাতি আসৱানং খযায. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, দুক্খা পটিপদা দন্ধাভিঞ্ঞা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, দুক্খা পটিপদা খিপ্পাভিঞ্ঞা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অসুভানুপস্সী কাযে ৱিহৰতি, আহাৰে পটিকূলসঞ্ঞী, সব্বলোকে অনভিৰতিসঞ্ঞী, সব্বসঙ্খাৰেসু অনিচ্চানুপস্সী; মৰণসঞ্ঞা খো পনস্স অজ্ঝত্তং সূপট্ঠিতা হোতি. সো ইমানি পঞ্চ সেখবলানি উপনিস্সায ৱিহৰতি – সদ্ধাবলং…পে… পঞ্ঞাবলং. তস্সিমানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি অধিমত্তানি পাতুভৱন্তি – সদ্ধিন্দ্ৰিযং…পে… পঞ্ঞিন্দ্ৰিযং. সো ইমেসং পঞ্চন্নং ইন্দ্ৰিযানং অধিমত্তত্তা খিপ্পং আনন্তৰিযং পাপুণাতি আসৱানং খযায. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, দুক্খা পটিপদা খিপ্পাভিঞ্ঞা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, সুখা পটিপদা দন্ধাভিঞ্ঞা? ইধ ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি; ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি; পীতিযা চ ৱিৰাগা উপেক্খকো চ ৱিহৰতি সতো চ সম্পজানো সুখঞ্চ কাযেন পটিসংৱেদেতি যং তং অৰিযা আচিক্খন্তি – ‘উপেক্খকো সতিমা সুখৱিহাৰী’তি ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি; সুখস্স চ পহানা দুক্খস্স চ পহানা পুব্বেৱ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপাৰিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো ইমানি পঞ্চ সেখবলানি উপনিস্সায ৱিহৰতি – সদ্ধাবলং…পে… পঞ্ঞাবলং. তস্সিমানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি মুদূনি পাতুভৱন্তি – সদ্ধিন্দ্ৰিযং…পে… পঞ্ঞিন্দ্ৰিযং. সো ইমেসং পঞ্চন্নং ইন্দ্ৰিযানং মুদুত্তা দন্ধং আনন্তৰিযং পাপুণাতি আসৱানং খযায. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সুখা পটিপদা দন্ধাভিঞ্ঞা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, সুখা পটিপদা খিপ্পাভিঞ্ঞা? [কথা. ৮১৫ আদযো] ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো ইমানি পঞ্চ সেখবলানি উপনিস্সায ৱিহৰতি – সদ্ধাবলং, হিৰিবলং, ওত্তপ্পবলং, ৱীৰিযবলং, পঞ্ঞাবলং. তস্সিমানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি অধিমত্তানি পাতুভৱন্তি – সদ্ধিন্দ্ৰিযং, ৱীৰিযিন্দ্ৰিযং, সতিন্দ্ৰিযং, সমাধিন্দ্ৰিযং, পঞ্ঞিন্দ্ৰিযং. সো ইমেসং পঞ্চন্নং ইন্দ্ৰিযানং অধিমত্তত্তা খিপ্পং আনন্তৰিযং পাপুণাতি আসৱানং খযায. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সুখা পটিপদা খিপ্পাভিঞ্ঞা. ইমা খো, ভিক্খৱে, চতস্সো পটিপদা’’তি. ততিযং.