৪. ততিযসমাধিসুত্তং
৯৪. ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো লাভী হোতি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স, ন লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো লাভী হোতি অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায, ন লাভী অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো ন চেৱ লাভী হোতি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স ন চ লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো লাভী চেৱ হোতি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স লাভী চ অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং পুগ্গলো লাভী অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স ন লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায, তেন, ভিক্খৱে, পুগ্গলেন য্ৱাযং পুগ্গলো লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায সো উপসঙ্কমিত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘কথং নু খো, আৱুসো, সঙ্খাৰা দট্ঠব্বা? কথং সঙ্খাৰা সম্মসিতব্বা? কথং সঙ্খাৰা ৱিপস্সিতব্বা’ [পস্সিতব্বা (ক.)] তি? তস্স সো যথাদিট্ঠং যথাৱিদিতং ব্যাকৰোতি – ‘এৱং খো, আৱুসো, সঙ্খাৰা দট্ঠব্বা, এৱং সঙ্খাৰা সম্মসিতব্বা, এৱং সঙ্খাৰা ৱিপস্সিতব্বা’তি. সো অপৰেন সমযেন লাভী চেৱ হোতি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স লাভী চ অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং পুগ্গলো লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায ন লাভী অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স, তেন, ভিক্খৱে, পুগ্গলেন য্ৱাযং পুগ্গলো লাভী অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স সো উপসঙ্কমিত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘কথং নু খো, আৱুসো, চিত্তং সণ্ঠপেতব্বং? কথং চিত্তং সন্নিসাদেতব্বং? কথং চিত্তং একোদি কাতব্বং? কথং চিত্তং সমাদহাতব্ব’ন্তি? তস্স সো যথাদিট্ঠং যথাৱিদিতং ব্যাকৰোতি – ‘এৱং খো, আৱুসো, চিত্তং সণ্ঠপেতব্বং, এৱং চিত্তং সন্নিসাদেতব্বং, এৱং চিত্তং একোদি কাতব্বং [একোদি কত্তব্বং (পী.)], এৱং চিত্তং সমাদহাতব্ব’ন্তি. সো অপৰেন সমযে লাভী চেৱ হোতি অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায লাভী চ অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং পুগ্গলো ন চেৱ লাভী অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স ন চ লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায, তেন, ভিক্খৱে, পুগ্গলেন য্ৱাযং পুগ্গলো লাভী চেৱ অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স লাভী চ অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায সো উপসঙ্কমিত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘কথং নু খো, আৱুসো, চিত্তং সণ্ঠপেতব্বং? কথং চিত্তং সন্নিসাদেতব্বং? কথং চিত্তং একোদি কাতব্বং? কথং চিত্তং সমাদহাতব্বং? কথং সঙ্খাৰা দট্ঠব্বা? কথং সঙ্খাৰা সম্মসিতব্বা? কথং সঙ্খাৰা ৱিপস্সিতব্বা’তি? তস্স সো যথাদিট্ঠং যথাৱিদিতং ব্যাকৰোতি – ‘এৱং খো, আৱুসো, চিত্তং সণ্ঠপেতব্বং, এৱং চিত্তং সন্নিসাদেতব্বং, এৱং চিত্তং একোদি কাতব্বং, এৱং চিত্তং সমাদহাতব্বং, এৱং সঙ্খাৰা দট্ঠব্বা, এৱং সঙ্খাৰা সম্মসিতব্বা, এৱং সঙ্খাৰা ৱিপস্সিতব্বা’তি. সো অপৰেন সমযেন লাভী চেৱ হোতি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স লাভী চ অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং পুগ্গলো লাভী চেৱ হোতি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৱিপস্সনায, তেন, ভিক্খৱে, পুগ্গলেন তেসু চেৱ কুসলেসু ধম্মেসু পতিট্ঠায উত্তৰি আসৱানং খযায যোগো কৰণীযো. ইমে খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মি’’ন্তি. চতুত্থং.