৫. তমোতমসুত্তং

৮৫. ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে চত্তাৰো? তমো তমপৰাযণো [… পৰাযনো (স্যা. কং. পী.) পু. প. ১৬৮; সং. নি. ১.১৩২], তমো জোতিপৰাযণো, জোতি তমপৰাযণো, জোতি জোতিপৰাযণো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো তমো হোতি তমপৰাযণো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো নীচে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – চণ্ডালকুলে ৱা ৱেনকুলে ৱা নেসাদকুলে ৱা ৰথকাৰকুলে ৱা পুক্কুসকুলে ৱা দলিদ্দে অপ্পন্নপানভোজনে কসিৰৱুত্তিকে, যত্থ কসিৰেন ঘাসচ্ছাদো লব্ভতি. সো চ হোতি দুব্বণ্ণো দুদ্দসিকো ওকোটিমকো বৱ্হাবাধো কাণো ৱা কুণী ৱা খঞ্জো ৱা পক্খহতো ৱা, ন লাভী অন্নস্স পানস্স ৱত্থস্স যানস্স মালাগন্ধৱিলেপনস্স সেয্যাৱসথপদীপেয্যস্স. সো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰতি, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰতি, মনসা দুচ্চৰিতং চৰতি. সো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, মনসা দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো তমো হোতি তমপৰাযণো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো তমো হোতি জোতিপৰাযণো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো নীচে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – চণ্ডালকুলে ৱা ৱেনকুলে ৱা নেসাদকুলে ৱা ৰথকাৰকুলে ৱা পুক্কুসকুলে ৱা দলিদ্দে অপ্পন্নপানভোজনে কসিৰৱুত্তিকে, যত্থ কসিৰেন ঘাসচ্ছাদো লব্ভতি; সো চ হোতি দুব্বণ্ণো দুদ্দসিকো ওকোটিমকো বৱ্হাবাধো কাণো ৱা কুণী ৱা খঞ্জো ৱা পক্খহতো ৱা ন লাভী অন্নস্স পানস্স ৱত্থস্স যানস্স মালাগন্ধৱিলেপনস্স সেয্যাৱসথপদীপেয্যস্স. সো কাযেন সুচৰিতং চৰতি, ৱাচায সুচৰিতং চৰতি, মনসা সুচৰিতং চৰতি. সো কাযেন সুচৰিতং চৰিত্ৱা, ৱাচায সুচৰিতং চৰিত্ৱা, মনসা সুচৰিতং চৰিত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো তমো হোতি জোতিপৰাযণো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো জোতি হোতি তমপৰাযণো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো উচ্চে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – খত্তিযমহাসালকুলে ৱা ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে ৱা গহপতিমহাসালকুলে ৱা অড্ঢে মহদ্ধনে মহাভোগে পহূতজাতৰূপৰজতে পহূতৱিত্তূপকৰণে পহূতধনধঞ্ঞে; সো চ হোতি অভিৰূপো দস্সনীযো পাসাদিকো পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতো, লাভী অন্নস্স পানস্স ৱত্থস্স যানস্স মালাগন্ধৱিলেপনস্স সেয্যাৱসথপদীপেয্যস্স. সো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰতি, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰতি, মনসা দুচ্চৰিতং চৰতি. সো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, মনসা দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো জোতি হোতি তমপৰাযণো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো জোতি হোতি জোতিপৰাযণো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো উচ্চে কুলে পচ্চাজাতো হোতি – খত্তিযমহাসালকুলে ৱা ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে ৱা গহপতিমহাসালকুলে ৱা অড্ঢে মহদ্ধনে মহাভোগে পহূতজাতৰূপৰজতে পহূতৱিত্তূপকৰণে পহূতধনধঞ্ঞে; সো চ হোতি অভিৰূপো দস্সনীযো পাসাদিকো পৰমায ৱণ্ণপোক্খৰতায সমন্নাগতো, লাভী অন্নস্স পানস্স ৱত্থস্স যানস্স মালাগন্ধৱিলেপনস্স সেয্যাৱসথপদীপেয্যস্স. সো কাযেন সুচৰিতং চৰতি, ৱাচায সুচৰিতং চৰতি, মনসা সুচৰিতং চৰতি. সো কাযেন সুচৰিতং চৰিত্ৱা, ৱাচায সুচৰিতং চৰিত্ৱা, মনসা সুচৰিতং চৰিত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো জোতি হোতি জোতিপৰাযণো. ইমে খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মি’’ন্তি. পঞ্চমং.