১০. যোগসুত্তং
১০. ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, যোগা. কতমে চত্তাৰো? কামযোগো, ভৱযোগো, দিট্ঠিযোগো, অৱিজ্জাযোগো. কতমো চ, ভিক্খৱে, কামযোগো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো কামানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ [অত্থগমঞ্চ (সী. পী.)] অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. তস্স কামানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং অপ্পজানতো [নপ্পজানতো (স্যা. কং. ক.)] যো কামেসু কামৰাগো কামনন্দী [কামনন্দি (সী. স্যা. কং.)] কামস্নেহো কামমুচ্ছা কামপিপাসা কামপৰিড়াহো কামজ্ঝোসানং কামতণ্হা সানুসেতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, কামযোগো. ইতি কামযোগো.
‘‘ভৱযোগো চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো ভৱানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. তস্স ভৱানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং অপ্পজানতো যো ভৱেসু ভৱৰাগো ভৱনন্দী ভৱস্নেহো ভৱমুচ্ছা ভৱপিপাসা ভৱপৰিড়াহো ভৱজ্ঝোসানং ভৱতণ্হা সানুসেতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ভৱযোগো. ইতি কামযোগো ভৱযোগো.
‘‘দিট্ঠিযোগো চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো দিট্ঠীনং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. তস্স দিট্ঠীনং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং অপ্পজানতো যো দিট্ঠীসু দিট্ঠিৰাগো দিট্ঠিনন্দী দিট্ঠিস্নেহো দিট্ঠিমুচ্ছা দিট্ঠিপিপাসা দিট্ঠিপৰিড়াহো দিট্ঠিজ্ঝোসানং [দিট্ঠিঅজ্ঝোসানং (সী. পী.)] দিট্ঠিতণ্হা সানুসেতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, দিট্ঠিযোগো. ইতি কামযোগো ভৱযোগো দিট্ঠিযোগো.
‘‘অৱিজ্জাযোগো চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. তস্স ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং অপ্পজানতো যা ছসু ফস্সাযতনেসু অৱিজ্জা অঞ্ঞাণং সানুসেতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, অৱিজ্জাযোগো. ইতি কামযোগো ভৱযোগো দিট্ঠিযোগো অৱিজ্জাযোগো, সংযুত্তো পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহি সংকিলেসিকেহি পোনোভৱিকেহি [পোনো ব্ভৱিকেহি (স্যা. ক.)] সদৰেহি দুক্খৱিপাকেহি আযতিং জাতিজৰামৰণিকেহি. তস্মা অযোগক্খেমীতি ৱুচ্চতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো যোগা.
‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, ৱিসংযোগা. কতমে চত্তাৰো? কামযোগৱিসংযোগো, ভৱযোগৱিসংযোগো, দিট্ঠিযোগৱিসংযোগো, অৱিজ্জাযোগৱিসংযোগো. কতমো চ, ভিক্খৱে, কামযোগৱিসংযোগো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো কামানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. তস্স কামানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানতো যো কামেসু কামৰাগো কামনন্দী কামস্নেহো কামমুচ্ছা কামপিপাসা কামপৰিড়াহো কামজ্ঝোসানং কামতণ্হা সা নানুসেতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, কামযোগৱিসংযোগো. ইতি কামযোগৱিসংযোগো.
‘‘ভৱযোগৱিসংযোগো চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো ভৱানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. তস্স ভৱানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানতো যো ভৱেসু ভৱৰাগো ভৱনন্দী ভৱস্নেহো ভৱমুচ্ছা ভৱপিপাসা ভৱপৰিড়াহো ভৱজ্ঝোসানং ভৱতণ্হা সা নানুসেতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ভৱযোগৱিসংযোগো. ইতি কামযোগৱিসংযোগো ভৱযোগৱিসংযোগো.
‘‘দিট্ঠিযোগৱিসংযোগো চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো দিট্ঠীনং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. তস্স দিট্ঠীনং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানতো যো দিট্ঠীসু দিট্ঠিৰাগো দিট্ঠিনন্দী দিট্ঠিস্নেহো দিট্ঠিমুচ্ছা দিট্ঠিপিপাসা দিট্ঠিপৰিড়াহো দিট্ঠিজ্ঝোসানং দিট্ঠিতণ্হা সা নানুসেতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, দিট্ঠিযোগৱিসংযোগো. ইতি কামযোগৱিসংযোগো ভৱযোগৱিসংযোগো দিট্ঠিযোগৱিসংযোগো.
‘‘অৱিজ্জাযোগৱিসংযোগো চ কথং হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. তস্স ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানতো যা ছসু ফস্সাযতনেসু অৱিজ্জা অঞ্ঞাণং সা নানুসেতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, অৱিজ্জাযোগৱিসংযোগো. ইতি কামযোগৱিসংযোগো ভৱযোগৱিসংযোগো দিট্ঠিযোগৱিসংযোগো অৱিজ্জাযোগৱিসংযোগো, ৱিসংযুত্তো পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহি সংকিলেসিকেহি পোনোভৱিকেহি সদৰেহি দুক্খৱিপাকেহি আযতিং জাতিজৰামৰণিকেহি. তস্মা যোগক্খেমীতি ৱুচ্চতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো ৱিসংযোগা’’তি.
‘‘কামযোগেন সংযুত্তা, ভৱযোগেন চূভযং;
দিট্ঠিযোগেন সংযুত্তা, অৱিজ্জায পুৰক্খতা.
‘‘সত্তা গচ্ছন্তি সংসাৰং, জাতিমৰণগামিনো;
যে চ কামে পৰিঞ্ঞায, ভৱযোগঞ্চ সব্বসো.
‘‘দিট্ঠিযোগং সমূহচ্চ, অৱিজ্জঞ্চ ৱিৰাজযং;
সব্বযোগৱিসংযুত্তা, তে ৱে যোগাতিগা মুনী’’তি. দসমং;
ভণ্ডগামৱগ্গো পঠমো.