২. চৰৱগ্গো

১. চৰসুত্তং

১১. [ইতিৱু. ১১০] ‘‘চৰতো চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো ৱা ব্যাপাদৱিতক্কো ৱা ৱিহিংসাৱিতক্কো ৱা. তং চে ভিক্খু অধিৱাসেতি, নপ্পজহতি ন ৱিনোদেতি ন ব্যন্তীকৰোতি [ব্যন্তিকৰোতি (পী.), ব্যন্তিং কৰোতি (ক.)] ন অনভাৱং গমেতি, চৰম্পি, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱংভূতো ‘অনাতাপী অনোত্তাপী সততং সমিতং কুসীতো হীনৱীৰিযো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘ঠিতস্স চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো ৱা ব্যাপাদৱিতক্কো ৱা ৱিহিংসাৱিতক্কো ৱা. তং চে ভিক্খু অধিৱাসেতি, নপ্পজহতি ন ৱিনোদেতি ন ব্যন্তীকৰোতি ন অনভাৱং গমেতি, ঠিতোপি, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱংভূতো ‘অনাতাপী অনোত্তাপী সততং সমিতং কুসীতো হীনৱীৰিযো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘নিসিন্নস্স চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো ৱা ব্যাপাদৱিতক্কো ৱা ৱিহিংসাৱিতক্কো ৱা. তং চে ভিক্খু অধিৱাসেতি, নপ্পজহতি ন ৱিনোদেতি ন ব্যন্তীকৰোতি ন অনভাৱং গমেতি, নিসিন্নোপি, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱংভূতো ‘অনাতাপী অনোত্তাপী সততং সমিতং কুসীতো হীনৱীৰিযো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘সযানস্স চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো জাগৰস্স উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো ৱা ব্যাপাদৱিতক্কো ৱা ৱিহিংসাৱিতক্কো ৱা. তং চে ভিক্খু অধিৱাসেতি, নপ্পজহতি ন ৱিনোদেতি ন ব্যন্তীকৰোতি ন অনভাৱং গমেতি, সযানোপি, ভিক্খৱে, ভিক্খু জাগৰো এৱংভূতো ‘অনাতাপী অনোত্তাপী সততং সমিতং কুসীতো হীনৱীৰিযো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘চৰতো চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো ৱা ব্যাপাদৱিতক্কো ৱা ৱিহিংসাৱিতক্কো ৱা. তং চে ভিক্খু নাধিৱাসেতি, পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি, চৰম্পি, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱংভূতো ‘আতাপী ওত্তাপী সততং সমিতং আৰদ্ধৱীৰিযো পহিতত্তো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘ঠিতস্স চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো ৱা ব্যাপাদৱিতক্কো ৱা ৱিহিংসাৱিতক্কো ৱা. তং চে ভিক্খু নাধিৱাসেতি, পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি, ঠিতোপি, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱংভূতো ‘আতাপী ওত্তাপী সততং সমিতং আৰদ্ধৱীৰিযো পহিতত্তো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘নিসিন্নস্স চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো ৱা ব্যাপাদৱিতক্কো ৱা ৱিহিংসাৱিতক্কো ৱা. তং চে ভিক্খু নাধিৱাসেতি, পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি, নিসিন্নোপি, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱংভূতো ‘আতাপী ওত্তাপী সততং সমিতং আৰদ্ধৱীৰিযো পহিতত্তো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘সযানস্স চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো জাগৰস্স উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো ৱা ব্যাপাদৱিতক্কো ৱা ৱিহিংসাৱিতক্কো ৱা. তং চে ভিক্খু নাধিৱাসেতি, পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি, সযানোপি, ভিক্খৱে, ভিক্খু জাগৰো এৱংভূতো ‘আতাপী ওত্তাপী সততং সমিতং আৰদ্ধৱীৰিযো পহিতত্তো’তি ৱুচ্চতী’’তি.

‘‘চৰং ৱা যদি ৱা তিট্ঠং, নিসিন্নো উদ ৱা সযং;

যো ৱিতক্কং ৱিতক্কেতি, পাপকং গেহনিস্সিতং.

‘‘কুম্মগ্গপ্পটিপন্নো সো, মোহনেয্যেসু মুচ্ছিতো;

অভব্বো তাদিসো ভিক্খু, ফুট্ঠুং সম্বোধিমুত্তমং.

‘‘যো চ চৰং ৱা তিট্ঠং ৱা, নিসিন্নো উদ ৱা সযং;

ৱিতক্কং সমযিত্ৱান, ৱিতক্কূপসমে ৰতো;

ভব্বো সো তাদিসো ভিক্খু, ফুট্ঠুং সম্বোধিমুত্তম’’ন্তি. পঠমং;

২. সীলসুত্তং

১২. ‘‘সম্পন্নসীলা, ভিক্খৱে, ৱিহৰথ সম্পন্নপাতিমোক্খা, পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতা ৱিহৰথ আচাৰগোচৰসম্পন্না অণুমত্তেসু ৱজ্জেসু ভযদস্সাৱিনো. সমাদায সিক্খথ সিক্খাপদেসু. সম্পন্নসীলানং ৱো, ভিক্খৱে, ৱিহৰতং সম্পন্নপাতিমোক্খানং পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতানং ৱিহৰতং আচাৰগোচৰসম্পন্নানং অণুমত্তেসু ৱজ্জেসু ভযদস্সাৱীনং সমাদায সিক্খতং সিক্খাপদেসু কিমস্স উত্তৰি কৰণীযং?

‘‘চৰতো চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো অভিজ্ঝাব্যাপাদো ৱিগতো হোতি, থিনমিদ্ধং… উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং… ৱিচিকিচ্ছা পহীনা হোতি, আৰদ্ধং হোতি ৱীৰিযং অসল্লীনং, উপট্ঠিতা সতি অসম্মুট্ঠা, পস্সদ্ধো কাযো অসাৰদ্ধো, সমাহিতং চিত্তং একগ্গং, চৰম্পি, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱংভূতো ‘আতাপী ওত্তাপী সততং সমিতং আৰদ্ধৱীৰিযো পহিতত্তো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘ঠিতস্স চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো অভিজ্ঝাব্যাপাদো ৱিগতো হোতি, থিনমিদ্ধং… উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং… ৱিচিকিচ্ছা পহীনা হোতি, আৰদ্ধং হোতি ৱীৰিযং অসল্লীনং, উপট্ঠিতা সতি অসম্মুট্ঠা, পস্সদ্ধো কাযো অসাৰদ্ধো, সমাহিতং চিত্তং একগ্গং, ঠিতোপি, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱংভূতো ‘আতাপী ওত্তাপী সততং সমিতং আৰদ্ধৱীৰিযো পহিতত্তো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘নিসিন্নস্স চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো অভিজ্ঝাব্যাপাদো ৱিগতো হোতি, থিনমিদ্ধং… উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং… ৱিচিকিচ্ছা পহীনা হোতি, আৰদ্ধং হোতি ৱীৰিযং অসল্লীনং, উপট্ঠিতা সতি অসম্মুট্ঠা, পস্সদ্ধো কাযো অসাৰদ্ধো, সমাহিতং চিত্তং একগ্গং, নিসিন্নোপি, ভিক্খৱে, ভিক্খু এৱংভূতো ‘আতাপী ওত্তাপী সততং সমিতং আৰদ্ধৱীৰিযো পহিতত্তো’তি ৱুচ্চতি.

‘‘সযানস্স চেপি, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো জাগৰস্স অভিজ্ঝাব্যাপাদো ৱিগতো হোতি, থিনমিদ্ধং… উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং… ৱিচিকিচ্ছা পহীনা হোতি, আৰদ্ধং হোতি ৱীৰিযং অসল্লীনং, উপট্ঠিতা সতি অসম্মুট্ঠা, পস্সদ্ধো কাযো অসাৰদ্ধো, সমাহিতং চিত্তং একগ্গং, সযানোপি, ভিক্খৱে, ভিক্খু জাগৰো এৱংভূতো ‘আতাপী ওত্তাপী সততং সমিতং আৰদ্ধৱীৰিযো পহিতত্তো’তি ৱুচ্চতী’’তি.

‘‘যতং [যথা (ক.) ইতিৱু. ১১১] চৰে যতং [যথা (ক.) ইতিৱু. ১১১] তিট্ঠে, যতং [যথা (ক.) ইতিৱু. ১১১] অচ্ছে যতং [যথা (ক.) ইতিৱু. ১১১] সযে;

যতং [যথা (ক.) ইতিৱু. ১১১] সমিঞ্জযে [সম্মিঞ্জযে (সী. স্যা. কং. পী.)] ভিক্খু, যতমেনং [যতমেৱ নং (সী.), যতমেতং (স্যা. কং.), যতমেৱ (?)] পসাৰযে.

‘‘উদ্ধং তিৰিযং অপাচীনং, যাৱতা জগতো গতি;

সমৱেক্খিতা চ ধম্মানং, খন্ধানং উদযব্বযং.

‘‘চেতোসমথসামীচিং, সিক্খমানং সদা সতং;

সততং পহিতত্তোতি, আহু ভিক্খুং তথাৱিধ’’ন্তি. দুতিযং;

৩. পধানসুত্তং

১৩. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, সম্মপ্পধানানি. কতমানি চত্তাৰি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অনুপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অনুপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৱাযমতি ৱীৰিযং আৰভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি; উপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং পহানায ছন্দং জনেতি ৱাযমতি ৱীৰিযং আৰভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি; অনুপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং উপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৱাযমতি ৱীৰিযং আৰভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি; উপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং ঠিতিযা অসম্মোসায ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায ভাৱনায পাৰিপূৰিযা ছন্দং জনেতি ৱাযমতি ৱীৰিযং আৰভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি. ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি সম্মপ্পধানানী’’তি.

‘‘সম্মপ্পধানা মাৰধেয্যাভিভূতা,

তে অসিতা জাতিমৰণভযস্স পাৰগূ;

তে তুসিতা জেত্ৱা মাৰং সৱাহিনিং [সৱাহনং (স্যা. কং. পী. ক.)] তে অনেজা,

সব্বং নমুচিবলং উপাতিৱত্তা তে সুখিতা’’তি. ততিযং;

৪. সংৱৰসুত্তং

১৪. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, পধানানি. কতমানি চত্তাৰি? সংৱৰপ্পধানং, পহানপ্পধানং, ভাৱনাপ্পধানং, অনুৰক্খণাপ্পধানং. কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, সংৱৰপ্পধানং? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী. যত্ৱাধিকৰণমেনং চক্খুন্দ্ৰিযং অসংৱুতং ৱিহৰন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৱাস্সৱেয্যুং, তস্স সংৱৰায পটিপজ্জতি, ৰক্খতি চক্খুন্দ্ৰিযং, চক্খুন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জতি. সোতেন সদ্দং সুত্ৱা… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৱা… জিৱ্হায ৰসং সাযিত্ৱা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৱা… মনসা ধম্মং ৱিঞ্ঞায ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী, যত্ৱাধিকৰণমেনং মনিন্দ্ৰিযং অসংৱুতং ৱিহৰন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৱাস্সৱেয্যুং, তস্স সংৱৰায পটিপজ্জতি, ৰক্খতি মনিন্দ্ৰিযং, মনিন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সংৱৰপ্পধানং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, পহানপ্পধানং? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপ্পন্নং কামৱিতক্কং নাধিৱাসেতি পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি; উপ্পন্নং ব্যাপাদৱিতক্কং…পে… উপ্পন্নং ৱিহিংসাৱিতক্কং…পে… উপ্পন্নুপ্পন্নে পাপকে অকুসলে ধম্মে নাধিৱাসেতি পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, পহানপ্পধানং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ভাৱনাপ্পধানং? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ভাৱনাপ্পধানং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, অনুৰক্খণাপ্পধানং? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপ্পন্নং ভদ্দকং সমাধিনিমিত্তং অনুৰক্খতি অট্ঠিকসঞ্ঞং পুড়ৱকসঞ্ঞং ৱিনীলকসঞ্ঞং ৱিচ্ছিদ্দকসঞ্ঞং উদ্ধুমাতকসঞ্ঞং. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, অনুৰক্খণাপ্পধানং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি পধানানী’’তি.

‘‘সংৱৰো চ পহানঞ্চ, ভাৱনা অনুৰক্খণা;

এতে পধানা চত্তাৰো, দেসিতাদিচ্চবন্ধুনা;

যেহি ভিক্খু ইধাতাপী, খযং দুক্খস্স পাপুণে’’তি. চতুত্থং;

৫. পঞ্ঞত্তিসুত্তং

১৫. ‘‘চতস্সো ইমা, ভিক্খৱে, অগ্গপঞ্ঞত্তিযো. কতমা চতস্সো? এতদগ্গং, ভিক্খৱে, অত্তভাৱীনং যদিদং – ৰাহু অসুৰিন্দো. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, কামভোগীনং যদিদং – ৰাজা মন্ধাতা. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, আধিপতেয্যানং যদিদং – মাৰো পাপিমা. সদেৱকে, ভিক্খৱে, লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায তথাগতো অগ্গমক্খাযতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো. ইমা খো, ভিক্খৱে, চতস্সো অগ্গপঞ্ঞত্তিযো’’তি.

‘‘ৰাহুগ্গং অত্তভাৱীনং, মন্ধাতা কামভোগিনং;

মাৰো আধিপতেয্যানং, ইদ্ধিযা যসসা জলং.

‘‘উদ্ধং তিৰিযং অপাচীনং, যাৱতা জগতো গতি;

সদেৱকস্স লোকস্স, বুদ্ধো অগ্গো পৱুচ্চতী’’তি. পঞ্চমং;

৬. সোখুম্মসুত্তং

১৬. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, সোখুম্মানি. কতমানি চত্তাৰি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৰূপসোখুম্মেন সমন্নাগতো হোতি পৰমেন; তেন চ ৰূপসোখুম্মেন অঞ্ঞং ৰূপসোখুম্মং উত্তৰিতৰং ৱা পণীততৰং ৱা ন সমনুপস্সতি; তেন চ ৰূপসোখুম্মেন অঞ্ঞং ৰূপসোখুম্মং উত্তৰিতৰং ৱা পণীততৰং ৱা ন পত্থেতি. ৱেদনাসোখুম্মেন সমন্নাগতো হোতি পৰমেন; তেন চ ৱেদনাসোখুম্মেন অঞ্ঞং ৱেদনাসোখুম্মং উত্তৰিতৰং ৱা পণীততৰং ৱা ন সমনুপস্সতি; তেন চ ৱেদনাসোখুম্মেন অঞ্ঞং ৱেদনাসোখুম্মং উত্তৰিতৰং ৱা পণীততৰং ৱা ন পত্থেতি. সঞ্ঞাসোখুম্মেন সমন্নাগতো হোতি পৰমেন; তেন চ সঞ্ঞাসোখুম্মেন অঞ্ঞং সঞ্ঞাসোখুম্মং উত্তৰিতৰং ৱা পণীততৰং ৱা ন সমনুপস্সতি; তেন চ সঞ্ঞাসোখুম্মেন অঞ্ঞং সঞ্ঞাসোখুম্মং উত্তৰিতৰং ৱা পণীততৰং ৱা ন পত্থেতি. সঙ্খাৰসোখুম্মেন সমন্নাগতো হোতি পৰমেন; তেন চ সঙ্খাৰসোখুম্মেন অঞ্ঞং সঙ্খাৰসোখুম্মং উত্তৰিতৰং ৱা পণীততৰং ৱা ন সমনুপস্সতি; তেন চ সঙ্খাৰসোখুম্মেন অঞ্ঞং সঙ্খাৰসোখুম্মং উত্তৰিতৰং ৱা পণীততৰং ৱা ন পত্থেতি. ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি সোখুম্মানী’’তি.

‘‘ৰূপসোখুম্মতং ঞত্ৱা, ৱেদনানঞ্চ সম্ভৱং;

সঞ্ঞা যতো সমুদেতি, অত্থং গচ্ছতি যত্থ চ;

সঙ্খাৰে পৰতো ঞত্ৱা, দুক্খতো নো চ অত্ততো.

‘‘স ৱে সম্মদ্দসো ভিক্খু, সন্তো সন্তিপদে ৰতো;

ধাৰেতি অন্তিমং দেহং, জেত্ৱা মাৰং সৱাহিনি’’ন্তি. ছট্ঠং;

৭. পঠমঅগতিসুত্তং

১৭. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, অগতিগমনানি. কতমানি চত্তাৰি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি – ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি অগতিগমনানী’’তি.

‘‘ছন্দা দোসা ভযা মোহা, যো ধম্মং অতিৱত্ততি;

নিহীযতি তস্স যসো, কাড়পক্খেৱ চন্দিমা’’তি. সত্তমং;

৮. দুতিযঅগতিসুত্তং

১৮. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, নাগতিগমনানি. কতমানি চত্তাৰি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি – ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি নাগতিগমনানী’’তি.

‘‘ছন্দা দোসা ভযা মোহা, যো ধম্মং নাতিৱত্ততি;

আপূৰতি তস্স যসো, সুক্কপক্খেৱ চন্দিমা’’তি. অট্ঠমং;

৯. ততিযঅগতিসুত্তং

১৯. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, অগতিগমনানি. কতমানি চত্তাৰি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি – ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি অগতিগমনানি.

‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, নাগতিগমনানি. কতমানি চত্তাৰি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি – ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি নাগতিগমনানী’’তি.

‘‘ছন্দা দোসা ভযা মোহা, যো ধম্মং অতিৱত্ততি;

নিহীযতি তস্স যসো, কাড়পক্খেৱ চন্দিমা.

‘‘ছন্দা দোসা ভযা মোহা, যো ধম্মং নাতিৱত্ততি;

আপূৰতি তস্স যসো, সুক্কপক্খেৱ চন্দিমা’’তি. নৱমং;

১০. ভত্তুদ্দেসকসুত্তং

২০. ‘‘চতূহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভত্তুদ্দেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং নিৰযে. কতমেহি চতূহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভত্তুদ্দেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং নিৰযে.

‘‘চতূহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভত্তুদ্দেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং সগ্গে. কতমেহি চতূহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভত্তুদ্দেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৱং সগ্গে’’তি.

‘‘যে কেচি কামেসু অসঞ্ঞতা জনা,

অধম্মিকা হোন্তি অধম্মগাৰৱা;

ছন্দা দোসা মোহা চ ভযা গামিনো [ছন্দা চ দোসা চ ভযা চ গামিনো (সী. স্যা. কং. পী)],

পৰিসাকসটো [পৰিসক্কসাৱো (সী. স্যা. কং. পী.)] চ পনেস ৱুচ্চতি.

‘‘এৱঞ্হি ৱুত্তং সমণেন জানতা,

তস্মা হি তে সপ্পুৰিসা পসংসিযা;

ধম্মে ঠিতা যে ন কৰোন্তি পাপকং,

ন ছন্দা ন দোসা ন মোহা ন ভযা চ গামিনো [ন ছন্দদোসা ন ভযা চ গামিনো (সী. স্যা. কং. পী.)];

‘‘পৰিসায মণ্ডো চ পনেস ৱুচ্চতি,

এৱঞ্হি ৱুত্তং সমণেন জানতা’’তি. দসমং;

চৰৱগ্গো দুতিযো.