(১৪) ৪. যোধাজীৱৱগ্গো

১. যোধাজীৱসুত্তং

১৩৪. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো যোধাজীৱো ৰাজাৰহো হোতি ৰাজভোগ্গো, ৰঞ্ঞো অঙ্গন্তেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. কতমেহি তীহি? ইধ, ভিক্খৱে, যোধাজীৱো দূৰে পাতী চ হোতি অক্খণৱেধী চ মহতো চ কাযস্স পদালেতা. ইমেহি, খো, ভিক্খৱে, তীহি অঙ্গেহি সমন্নাগতো যোধাজীৱো ৰাজাৰহো হোতি ৰাজভোগ্গো, ৰঞ্ঞো অঙ্গন্তেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, তীহি অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আহুনেয্যো হোতি…পে… অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্স. কতমেহি তীহি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু দূৰে পাতী চ হোতি অক্খণৱেধী চ মহতো চ কাযস্স পদালেতা.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু দূৰে পাতী হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু যং কিঞ্চি ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকং ৱা সুখুমং ৱা হীনং ৱা পণীতং ৱা যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৰূপং – ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতি. যা কাচি ৱেদনা অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্না অজ্ঝত্তা ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকা ৱা সুখুমা ৱা হীনা ৱা পণীতা ৱা যা দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৱেদনং [সব্বা ৱেদনা (স্যা. কং. পী. ক.)] – ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতি. যা কাচি সঞ্ঞা অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্না অজ্ঝত্তা ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকা ৱা সুখুমা ৱা হীনা ৱা পণীতা ৱা যা দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং সঞ্ঞং [সব্বা সঞ্ঞা (স্যা. কং. পী. ক.)] – ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতি. যে কেচি সঙ্খাৰা অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্না অজ্ঝত্তা ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকা ৱা সুখুমা ৱা হীনা ৱা পণীতা ৱা যে দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বে সঙ্খাৰে – ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতি. যং কিঞ্চি ৱিঞ্ঞাণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকং ৱা সুখুমং ৱা হীনং ৱা পণীতং ৱা যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৱিঞ্ঞাণং – ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু দূৰে পাতী হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অক্খণৱেধী হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি যথাভূতং পজানাতি; ‘অযং দুক্খনিৰোধো’তি যথাভূতং পজানাতি; ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অক্খণৱেধী হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু মহতো কাযস্স পদালেতা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু মহন্তং অৱিজ্জাক্খন্ধং পদালেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু মহতো কাযস্স পদালেতা হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু আহুনেয্যো হোতি…পে… অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’’তি. পঠমং.

২. পৰিসাসুত্তং

১৩৫. ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, পৰিসা. কতমা তিস্সো? উক্কাচিতৱিনীতা পৰিসা, পটিপুচ্ছাৱিনীতা পৰিসা, যাৱতাৱিনীতা [যাৱতজ্ঝাৱিনীতা (অট্ঠকথাযং পাঠন্তৰং)] পৰিসা – ইমা খো, ভিক্খৱে, তিস্সো পৰিসা’’তি. দুতিযং.

৩. মিত্তসুত্তং

১৩৬. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো মিত্তো সেৱিতব্বো. কতমেহি তীহি? ( ) [(ইধ ভিক্খৱে ভিক্খু) (পী. ক.)] দুদ্দদং দদাতি, দুক্কৰং কৰোতি, দুক্খমং খমতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহি অঙ্গেহি সমন্নাগতো মিত্তো সেৱিতব্বো’’তি. ততিযং.

৪. উপ্পাদাসুত্তং

১৩৭. ‘‘উপ্পাদা ৱা, ভিক্খৱে, তথাগতানং অনুপ্পাদা ৱা তথাগতানং, ঠিতাৱ সা ধাতু ধম্মট্ঠিততা ধম্মনিযামতা. সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চা. তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি. অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা অভিসমেত্ৱা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞাপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি – ‘সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চা’তি. উপ্পাদা ৱা, ভিক্খৱে, তথাগতানং অনুপ্পাদা ৱা তথাগতানং ঠিতাৱ সা ধাতু ধম্মট্ঠিততা ধম্মনিযামতা. সব্বে সঙ্খাৰা দুক্খা. তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি. অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা অভিসমেত্ৱা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞাপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি – ‘সব্বে সঙ্খাৰা দুক্খা’তি. উপ্পাদা ৱা, ভিক্খৱে, তথাগতানং অনুপ্পাদা ৱা তথাগতানং ঠিতাৱ সা ধাতু ধম্মট্ঠিততা ধম্মনিযামতা. সব্বে ধম্মা অনত্তা. তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি. অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা অভিসমেত্ৱা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞাপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি – ‘সব্বে ধম্মা অনত্তা’’’তি. চতুত্থং.

৫. কেসকম্বলসুত্তং

১৩৮. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, যানি কানিচি তন্তাৱুতানং ৱত্থানং, কেসকম্বলো তেসং পটিকিট্ঠো অক্খাযতি. কেসকম্বলো, ভিক্খৱে, সীতে সীতো, উণ্হে উণ্হো, দুব্বণ্ণো, দুগ্গন্ধো, দুক্খসম্ফস্সো. এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, যানি কানিচি পুথুসমণব্ৰাহ্মণৱাদানং [সমণপ্পৱাদানং (সী. স্যা. কং. পী.)] মক্খলিৱাদো তেসং পটিকিট্ঠো অক্খাযতি.

‘‘মক্খলি, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসো এৱংৱাদী এৱংদিট্ঠি – ‘নত্থি কম্মং, নত্থি কিৰিযং, নত্থি ৱীৰিয’ন্তি. যেপি তে, ভিক্খৱে, অহেসুং অতীতমদ্ধানং অৰহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তেপি ভগৱন্তো কম্মৱাদা চেৱ অহেসুং কিৰিযৱাদা চ ৱীৰিযৱাদা চ. তেপি, ভিক্খৱে, মক্খলি মোঘপুৰিসো পটিবাহতি – ‘নত্থি কম্মং, নত্থি কিৰিযং, নত্থি ৱীৰিয’ন্তি. যেপি তে, ভিক্খৱে, ভৱিস্সন্তি অনাগতমদ্ধানং অৰহন্তো সম্মাসম্বুদ্ধা, তেপি ভগৱন্তো কম্মৱাদা চেৱ ভৱিস্সন্তি কিৰিযৱাদা চ ৱীৰিযৱাদা চ. তেপি, ভিক্খৱে, মক্খলি মোঘপুৰিসো পটিবাহতি – ‘নত্থি কম্মং, নত্থি কিৰিযং, নত্থি ৱীৰিয’ন্তি. অহম্পি, ভিক্খৱে, এতৰহি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো কম্মৱাদো চেৱ কিৰিযৱাদো চ ৱীৰিযৱাদো চ. মম্পি, ভিক্খৱে, মক্খলি মোঘপুৰিসো পটিবাহতি – ‘নত্থি কম্মং, নত্থি কিৰিযং, নত্থি ৱীৰিয’’’ন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, নদীমুখে খিপ্পং উড্ডেয্য [ওড্ডেয্য (সী.)] বহূনং [বহুন্নং (সী. স্যা. কং. পী.)] মচ্ছানং অহিতায দুক্খায অনযায ব্যসনায; এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, মক্খলি মোঘপুৰিসো মনুস্সখিপ্পং মঞ্ঞে লোকে উপ্পন্নো বহূনং সত্তানং অহিতায দুক্খায অনযায ব্যসনাযা’’তি. পঞ্চমং.

৬. সম্পদাসুত্তং

১৩৯. ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, সম্পদা. কতমা তিস্সো? সদ্ধাসম্পদা, সীলসম্পদা, পঞ্ঞাসম্পদা – ইমা খো, ভিক্খৱে, তিস্সো সম্পদা’’তি. ছট্ঠং.

৭. ৱুদ্ধিসুত্তং

১৪০. ‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, ৱুদ্ধিযো. কতমা তিস্সো? সদ্ধাৱুদ্ধি, সীলৱুদ্ধি, পঞ্ঞাৱুদ্ধি – ইমা খো, ভিক্খৱে, তিস্সো ৱুদ্ধিযো’’তি. সত্তমং.

৮. অস্সখড়ুঙ্কসুত্তং

১৪১. ‘‘তযো চ, ভিক্খৱে, অস্সখড়ুঙ্কে দেসেস্সামি তযো চ পুৰিসখড়ুঙ্কে. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, তযো অস্সখড়ুঙ্কা? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো অস্সখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো হোতি; ন ৱণ্ণসম্পন্নো, ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো অস্সখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ; ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো অস্সখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো অস্সখড়ুঙ্কা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, তযো পুৰিসখড়ুঙ্কা? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুৰিসখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো হোতি; ন ৱণ্ণসম্পন্নো, ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো পুৰিসখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ; ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো পুৰিসখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুৰিসখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো হোতি; ন ৱণ্ণসম্পন্নো ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. ইদমস্স জৱস্মিং ৱদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৱিনযে পঞ্হং পুট্ঠো সংসাদেতি [সংহীৰেতি (ক.)], নো ৱিস্সজ্জেতি. ইদমস্স ন ৱণ্ণস্মিং ৱদামি. ন খো পন লাভী হোতি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰানং. ইদমস্স ন আৰোহপৰিণাহস্মিং ৱদামি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুৰিসখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো হোতি; ন ৱণ্ণসম্পন্নো, ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুৰিসখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ; ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. ইদমস্স জৱস্মিং ৱদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৱিনযে পঞ্হং পুট্ঠো ৱিস্সজ্জেতি, নো সংসাদেতি. ইদমস্স ৱণ্ণস্মিং ৱদামি. ন পন লাভী হোতি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰানং. ইদমস্স ন আৰোহপৰিণাহস্মিং ৱদামি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুৰিসখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ; ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুৰিসখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. ইদমস্স জৱস্মিং ৱদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৱিনযে পঞ্হং পুট্ঠো ৱিস্সজ্জেতি, নো সংসাদেতি. ইদমস্স ৱণ্ণস্মিং ৱদামি. লাভী খো পন হোতি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰানং. ইদমস্স আৰোহপৰিণাহস্মিং ৱদামি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুৰিসখড়ুঙ্কো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো পুৰিসখড়ুঙ্কা’’তি. অট্ঠমং.

৯. অস্সপৰস্সসুত্তং

১৪২. ‘‘তযো চ, ভিক্খৱে, অস্সপৰস্সে [অস্সসদস্সে (সী স্যা. কং. পী.)] দেসেস্সামি তযো চ পুৰিসপৰস্সে [পুৰিসসদস্সে (সী. স্যা. কং. পী.)]. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, তযো অস্সপৰস্সা? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো অস্সপৰস্সো জৱসম্পন্নো হোতি; ন ৱণ্ণসম্পন্নো ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো অস্সপৰস্সো জৱসম্পন্নো হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ; ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো অস্সপৰস্সো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো অস্সপৰস্সা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, তযো পুৰিসপৰস্সা? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুৰিসপৰস্সো জৱসম্পন্নো হোতি; ন ৱণ্ণসম্পন্নো ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো পুৰিসপৰস্সো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ; ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো. ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চো পুৰিসপৰস্সো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুৰিসপৰস্সো জৱসম্পন্নো হোতি; ন ৱণ্ণসম্পন্নো, ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকো হোতি তত্থ পৰিনিব্বাযী অনাৱত্তিধম্মো তস্মা লোকা. ইদমস্স জৱস্মিং ৱদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৱিনিযে পঞ্হং পুট্ঠো সংসাদেতি, নো ৱিস্সজ্জেতি. ইদমস্স ন ৱণ্ণস্মিং ৱদামি. ন খো পন লাভী হোতি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰানং. ইদমস্স ন আৰোহপৰিণাহস্মিং ৱদামি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুৰিসপৰস্সো জৱসম্পন্নো হোতি; ন ৱণ্ণসম্পন্নো, ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুৰিসপৰস্সো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ, ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকো হোতি তত্থ পৰিনিব্বাযী অনাৱত্তিধম্মো তস্মা লোকা. ইদমস্স জৱস্মিং ৱদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৱিনযে পঞ্হং পুট্ঠো ৱিস্সজ্জেতি, নো সংসাদেতি. ইদমস্স ৱণ্ণস্মিং ৱদামি. ন খো পন লাভী হোতি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰানং. ইদমস্স ন আৰোহপৰিণাহস্মিং ৱদামি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুৰিসপৰস্সো জৱসম্পন্নো চ হোতি; ৱণ্ণসম্পন্নো চ, ন আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুৰিসপৰস্সো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকো হোতি তত্থ পৰিনিব্বাযী অনাৱত্তিধম্মো তস্মা লোকা. ইদমস্স জৱস্মিং ৱদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৱিনযে পঞ্হং পুট্ঠো ৱিস্সজ্জেতি, নো সংসাদেতি. ইদমস্স ৱণ্ণস্মিং ৱদামি. লাভী খো পন হোতি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰানং. ইদমস্স আৰোহপৰিণাহস্মিং ৱদামি. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুৰিসপৰস্সো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো পুৰিসপৰস্সা’’তি. নৱমং.

১০. অস্সাজানীযসুত্তং

১৪৩. ‘‘তযো চ, ভিক্খৱে, ভদ্ৰে অস্সাজানীযে দেসেস্সামি তযো চ ভদ্ৰে পুৰিসাজানীযে. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, তযো ভদ্ৰা অস্সাজানীযা? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো ভদ্ৰো অস্সাজানীযো …পে… জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো ভদ্ৰা অস্সাজানীযা.

‘‘কতমে চ ভিক্খৱে, তযো ভদ্ৰা পুৰিসাজানীযা? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো ভদ্ৰো পুৰিসাজানীযো…পে… জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভদ্ৰো পুৰিসাজানীযো…পে… জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ইদমস্স জৱস্মিং ৱদামি. অভিধম্মে খো পন অভিৱিনযে পঞ্হং পুট্ঠো ৱিস্সজ্জেতি, নো সংসাদেতি. ইদমস্স ৱণ্ণস্মিং ৱদামি. লাভী খো পন হোতি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰানং. ইদমস্স আৰোহপৰিণাহস্মিং ৱদামি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভদ্ৰো পুৰিসাজানীযো জৱসম্পন্নো চ হোতি ৱণ্ণসম্পন্নো চ আৰোহপৰিণাহসম্পন্নো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো ভদ্ৰা পুৰিসাজানীযা’’তি. দসমং.

১১. পঠমমোৰনিৱাপসুত্তং

১৪৪. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি মোৰনিৱাপে পৰিব্বাজকাৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘তীহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অচ্চন্তনিট্ঠো হোতি অচ্চন্তযোগক্খেমী অচ্চন্তব্ৰহ্মচাৰী অচ্চন্তপৰিযোসানো সেট্ঠো দেৱমনুস্সানং. কতমেহি তীহি? অসেক্খেন সীলক্খন্ধেন, অসেক্খেন সমাধিক্খন্ধেন, অসেক্খেন পঞ্ঞাক্খন্ধেন. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অচ্চন্তনিট্ঠো হোতি অচ্চন্তযোগক্খেমী অচ্চন্তব্ৰহ্মচাৰী অচ্চন্তপৰিযোসানো সেট্ঠো দেৱমনুস্সান’’ন্তি. একাদসমং.

১২. দুতিযমোৰনিৱাপসুত্তং

১৪৫. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অচ্চন্তনিট্ঠো হোতি অচ্চন্তযোগক্খেমী অচ্চন্তব্ৰহ্মচাৰী অচ্চন্তপৰিযোসানো সেট্ঠো দেৱমনুস্সানং. কতমেহি তীহি? ইদ্ধিপাটিহাৰিযেন, আদেসনাপাটিহাৰিযেন, অনুসাসনীপাটিহাৰিযেন – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অচ্চন্তনিট্ঠো হোতি অচ্চন্তযোগক্খেমী অচ্চন্তব্ৰহ্মচাৰী অচ্চন্তপৰিযোসানো সেট্ঠো দেৱমনুস্সান’’ন্তি. দ্ৱাদসমং.

১৩. ততিযমোৰনিৱাপসুত্তং

১৪৬. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অচ্চন্তনিট্ঠো হোতি অচ্চন্তযোগক্খেমী অচ্চন্তব্ৰহ্মচাৰী অচ্চন্তপৰিযোসানো সেট্ঠো দেৱমনুস্সানং. কতমেহি তীহি? সম্মাদিট্ঠিযা, সম্মাঞাণেন, সম্মাৱিমুত্তিযা – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অচ্চন্তনিট্ঠো হোতি অচ্চন্তযোগক্খেমী অচ্চন্তব্ৰহ্মচাৰী অচ্চন্তপৰিযোসানো সেট্ঠো দেৱমনুস্সান’’ন্তি. তেৰসমং.

যোধাজীৱৱগ্গো চুদ্দসমো.