৫. হত্থকসুত্তং
১২৮. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো হত্থকো দেৱপুত্তো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণো কেৱলকপ্পং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা – ‘‘ভগৱতো পুৰতো ঠস্সামী’’তি ওসীদতিমেৱ সংসীদতিমেৱ [ওসীদতি চেৱ সংসীদতি চ (সী. পী.), ওসীদতি সংসীদতি (স্যা. কং.)], ন সক্কোতি সণ্ঠাতুং. সেয্যথাপি নাম সপ্পি ৱা তেলং ৱা ৱালুকায আসিত্তং ওসীদতিমেৱ সংসীদতিমেৱ, ন সণ্ঠাতি; এৱমেৱং হত্থকো দেৱপুত্তো – ‘‘ভগৱতো পুৰতো ঠস্সামী’’তি ওসীদতিমেৱ সংসীদতিমেৱ, ন সক্কোতি সণ্ঠাতুং.
অথ খো ভগৱা হত্থকং দেৱপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘ওড়াৰিকং, হত্থক, অত্তভাৱং অভিনিম্মিনাহী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি, খো হত্থকো দেৱপুত্তো ভগৱতো পটিস্সুত্ৱা ওড়াৰিকং অত্তভাৱং অভিনিম্মিনিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতং খো হত্থকং দেৱপুত্তং ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘যে তে, হত্থক, ধম্মা পুব্বে মনুস্সভূতস্স পৱত্তিনো অহেসুং, অপি নু তে তে ধম্মা এতৰহি পৱত্তিনো’’তি? ‘‘যে চ মে, ভন্তে, ধম্মা পুব্বে মনুস্সভূতস্স পৱত্তিনো অহেসুং, তে চ মে ধম্মা এতৰহি পৱত্তিনো; যে চ মে, ভন্তে, ধম্মা পুব্বে মনুস্সভূতস্স নপ্পৱত্তিনো অহেসুং, তে চ মে ধম্মা এতৰহি পৱত্তিনো. সেয্যথাপি, ভন্তে, ভগৱা এতৰহি আকিণ্ণো ৱিহৰতি ভিক্খূহি ভিক্খুনীহি উপাসকেহি উপাসিকাহি ৰাজূহি ৰাজমহামত্তেহি তিত্থিযেহি তিত্থিযসাৱকেহি; এৱমেৱং খো অহং, ভন্তে, আকিণ্ণো ৱিহৰামি দেৱপুত্তেহি. দূৰতোপি, ভন্তে, দেৱপুত্তা আগচ্ছন্তি হত্থকস্স দেৱপুত্তস্স সন্তিকে ‘ধম্মং সোস্সামা’তি. তিণ্ণাহং, ভন্তে, ধম্মানং অতিত্তো অপ্পটিৱানো কালঙ্কতো. কতমেসং তিণ্ণং? ভগৱতো অহং, ভন্তে, দস্সনস্স অতিত্তো অপ্পটিৱানো কালঙ্কতো; সদ্ধম্মসৱনস্সাহং, ভন্তে, অতিত্তো অপ্পটিৱানো কালঙ্কতো; সঙ্ঘস্সাহং, ভন্তে, উপট্ঠানস্স অতিত্তো অপ্পটিৱানো কালঙ্কতো. ইমেসং খো অহং, ভন্তে, তিণ্ণং ধম্মানং অতিত্তো অপ্পটিৱানো কালঙ্কতো’’তি.
‘‘নাহং ভগৱতো দস্সনস্স, তিত্তিমজ্ঝগা [তিত্তি তিত্তিসম্ভৱং (ক.)] কুদাচনং;
সঙ্ঘস্স উপট্ঠানস্স, সদ্ধম্মসৱনস্স চ.
‘‘অধিসীলং সিক্খমানো, সদ্ধম্মসৱনে ৰতো;
তিণ্ণং ধম্মানং অতিত্তো, হত্থকো অৱিহং গতো’’তি. পঞ্চমং;