৪. আনেঞ্জসুত্তং
১১৭. ‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে তযো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো সব্বসো ৰূপসঞ্ঞানং সমতিক্কমা পটিঘসঞ্ঞানং অত্থঙ্গমা নানত্তসঞ্ঞানং অমনসিকাৰা ‘অনন্তো আকাসো’তি আকাসানঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো তদস্সাদেতি তং নিকামেতি তেন চ ৱিত্তিং আপজ্জতি, তত্ৰ ঠিতো তদধিমুত্তো তব্বহুলৱিহাৰী অপৰিহীনো কালং কুৰুমানো আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জতি. আকাসানঞ্চাযতনূপগানং, ভিক্খৱে, দেৱানং ৱীসতি কপ্পসহস্সানি আযুপ্পমাণং. তত্থ পুথুজ্জনো যাৱতাযুকং ঠত্ৱা যাৱতকং তেসং দেৱানং আযুপ্পমাণং তং সব্বং খেপেত্ৱা নিৰযম্পি গচ্ছতি তিৰচ্ছানযোনিম্পি গচ্ছতি পেত্তিৱিসযম্পি গচ্ছতি. ভগৱতো পন সাৱকো তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা যাৱতকং তেসং দেৱানং আযুপ্পমাণং তং সব্বং খেপেত্ৱা তস্মিংযেৱ ভৱে পৰিনিব্বাযতি. অযং খো, ভিক্খৱে, ৱিসেসো অযং অধিপ্পযাসো ইদং নানাকৰণং সুতৱতো অৰিযসাৱকস্স অস্সুতৱতা পুথুজ্জনেন, যদিদং গতিযা উপপত্তিযা.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ইধেকচ্চো পুগ্গলো সব্বসো আকাসানঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম ‘অনন্তং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো তদস্সাদেতি তং নিকামেতি তেন চ ৱিত্তিং আপজ্জতি, তত্ৰ ঠিতো তদধিমুত্তো তব্বহুলৱিহাৰী অপৰিহীনো কালং কুৰুমানো ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জতি. ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনূপগানং, ভিক্খৱে, দেৱানং চত্তাৰীসং কপ্পসহস্সানি আযুপ্পমাণং. তত্থ পুথুজ্জনো যাৱতাযুকং ঠত্ৱা যাৱতকং তেসং দেৱানং আযুপ্পমাণং তং সব্বং খেপেত্ৱা নিৰযম্পি গচ্ছতি তিৰচ্ছানযোনিম্পি গচ্ছতি পেত্তিৱিসযম্পি গচ্ছতি. ভগৱতো পন সাৱকো তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা যাৱতকং তেসং দেৱানং আযুপ্পমাণং তং সব্বং খেপেত্ৱা তস্মিংযেৱ ভৱে পৰিনিব্বাযতি. অযং খো, ভিক্খৱে, ৱিসেসো অযং অধিপ্পযাসো ইদং নানাকৰণং সুতৱতো অৰিযসাৱকস্স অস্সুতৱতা পুথুজ্জনেন, যদিদং গতিযা উপপত্তিযা.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ইধেকচ্চো পুগ্গলো সব্বসো ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম ‘নত্থি কিঞ্চী’তি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো তদস্সাদেতি তং নিকামেতি তেন চ ৱিত্তিং আপজ্জতি, তত্ৰ ঠিতো তদধিমুত্তো তব্বহুলৱিহাৰী অপৰিহীনো কালং কুৰুমানো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জতি. আকিঞ্চঞ্ঞাযতনূপগানং, ভিক্খৱে, দেৱানং সট্ঠি কপ্পসহস্সানি আযুপ্পমাণং. তত্থ পুথুজ্জনো যাৱতাযুকং ঠত্ৱা যাৱতকং তেসং দেৱানং আযুপ্পমাণং তং সব্বং খেপেত্ৱা নিৰযম্পি গচ্ছতি তিৰচ্ছানযোনিম্পি গচ্ছতি পেত্তিৱিসযম্পি গচ্ছতি. ভগৱতো পন সাৱকো তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা যাৱতকং তেসং দেৱানং আযুপ্পমাণং তং সব্বং খেপেত্ৱা তস্মিংযেৱ ভৱে পৰিনিব্বাযতি. অযং খো, ভিক্খৱে, ৱিসেসো, অযং অধিপ্পযাসো ইদং নানাকৰণং সুতৱতো অৰিযসাৱকস্স অস্সুতৱতা পুথুজ্জনেন, যদিদং গতিযা উপপত্তিযা. ‘ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মি’’’ন্তি. চতুত্থং.