৯. গন্ধজাতসুত্তং

৮০. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ –

‘‘তীণিমানি, ভন্তে, গন্ধজাতানি, যেসং অনুৱাতংযেৱ গন্ধো গচ্ছতি, নো পটিৱাতং. কতমানি তীণি? মূলগন্ধো, সাৰগন্ধো, পুপ্ফগন্ধো – ইমানি খো, ভন্তে, তীণি গন্ধজাতানি, যেসং অনুৱাতংযেৱ গন্ধো গচ্ছতি, নো পটিৱাতং. অত্থি নু খো, ভন্তে, কিঞ্চি গন্ধজাতং যস্স অনুৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, পটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, অনুৱাতপটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতী’’তি?

‘‘অত্থানন্দ, কিঞ্চি গন্ধজাতং [অত্থানন্দ গন্ধজাতং (সী. স্যা. কং. পী.)] যস্স অনুৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, পটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, অনুৱাতপটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতী’’তি. ‘‘কতমঞ্চ পন, ভন্তে, গন্ধজাতং যস্স অনুৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, পটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, অনুৱাতপটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতী’’তি?

‘‘ইধানন্দ, যস্মিং গামে ৱা নিগমে ৱা ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা বুদ্ধং সৰণং গতো হোতি, ধম্মং সৰণং গতো হোতি, সঙ্ঘং সৰণং গতো হোতি, পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি, সীলৱা হোতি কল্যাণধম্মো, ৱিগতমলমচ্ছেৰেন চেতসা অগাৰং অজ্ঝাৱসতি মুত্তচাগো পযতপাণি ৱোস্সগ্গৰতো যাচযোগো দানসংৱিভাগৰতো.

‘‘তস্স দিসাসু সমণব্ৰাহ্মণা ৱণ্ণং ভাসন্তি – ‘অমুকস্মিং [অসুকস্মিং (সী. স্যা. কং. পী.)] নাম গামে ৱা নিগমে ৱা ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা বুদ্ধং সৰণং গতো হোতি, ধম্মং সৰণং গতো হোতি, সঙ্ঘং সৰণং গতো হোতি, পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি, সীলৱা হোতি কল্যাণধম্মো, ৱিগতমলমচ্ছেৰেন চেতসা অগাৰং অজ্ঝাৱসতি মুত্তচাগো পযতপাণি ৱোস্সগ্গৰতো যাচযোগো দানসংৱিভাগৰতো’’’তি.

‘‘দেৱতাপিস্স [দেৱতাপিস্স অমনুস্সা (সী. পী.), দেৱতাপিস্স অমনুস্সাপি (ক.), দেৱতাপিস্স…পে… মনুস্সাপিস্স (?)] ৱণ্ণং ভাসন্তি – ‘অমুকস্মিং নাম গামে ৱা নিগমে ৱা ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা বুদ্ধং সৰণং গতো হোতি, ধম্মং সৰণং গতো হোতি, সঙ্ঘং সৰণং গতো হোতি, পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি, সীলৱা হোতি কল্যাণধম্মো, ৱিগতমলমচ্ছেৰেন চেতসা অগাৰং অজ্ঝাৱসতি মুত্তচাগো পযতপাণি ৱোস্সগ্গৰতো যাচযোগো দানসংৱিভাগৰতো’তি. ইদং খো তং, আনন্দ, গন্ধজাতং যস্স অনুৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, পটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, অনুৱাতপটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতী’’তি.

‘‘ন পুপ্ফগন্ধো পটিৱাতমেতি,

ন চন্দনং তগৰমল্লিকা [তগ্গৰমল্লিকা (পী.)] ৱা;

সতঞ্চ গন্ধো পটিৱাতমেতি,

সব্বা দিসা সপ্পুৰিসো পৱাযতী’’তি. নৱমং;