(৮) ৩. আনন্দৱগ্গো

১. ছন্নসুত্তং

৭২. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো ছন্নো পৰিব্বাজকো যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা আনন্দেন সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ছন্নো পৰিব্বাজকো আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ – ‘‘তুম্হেপি, আৱুসো আনন্দ, ৰাগস্স পহানং পঞ্ঞাপেথ, দোসস্স পহানং পঞ্ঞাপেথ, মোহস্স পহানং পঞ্ঞাপেথাতি. মযং খো, আৱুসো, ৰাগস্স পহানং পঞ্ঞাপেম, দোসস্স পহানং পঞ্ঞাপেম, মোহস্স পহানং পঞ্ঞপেমা’’তি.

‘‘কিং পন তুম্হে, আৱুসো, ৰাগে আদীনৱং দিস্ৱা ৰাগস্স পহানং পঞ্ঞাপেথ, কিং দোসে আদীনৱং দিস্ৱা দোসস্স পহানং পঞ্ঞাপেথ, কিং মোহে আদীনৱং দিস্ৱা মোহস্স পহানং পঞ্ঞাপেথা’’তি?

‘‘ৰত্তো খো, আৱুসো, ৰাগেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো অত্তব্যাবাধাযপি চেতেতি, পৰব্যাবাধাযপি চেতেতি, উভযব্যাবাধাযপি চেতেতি, চেতসিকম্পি দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; ৰাগে পহীনে নেৱত্তব্যাবাধাযপি চেতেতি, ন পৰব্যাবাধাযপি চেতেতি, ন উভযব্যাবাধাযপি চেতেতি, ন চেতসিকং দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. ৰত্তো খো, আৱুসো, ৰাগেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰতি, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰতি, মনসা দুচ্চৰিতং চৰতি; ৰাগে পহীনে নেৱ কাযেন দুচ্চৰিতং চৰতি, ন ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰতি, ন মনসা দুচ্চৰিতং চৰতি. ৰত্তো খো, আৱুসো, ৰাগেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো অত্তত্থম্পি যথাভূতং নপ্পজানাতি, পৰত্থম্পি যথাভূতং নপ্পজানাতি, উভযত্থম্পি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৰাগে পহীনে অত্তত্থম্পি যথাভূতং পজানাতি, পৰত্থম্পি যথাভূতং পজানাতি, উভযত্থম্পি যথাভূতং পজানাতি. ৰাগো খো, আৱুসো, অন্ধকৰণো অচক্খুকৰণো অঞ্ঞাণকৰণো পঞ্ঞানিৰোধিকো ৱিঘাতপক্খিকো অনিব্বানসংৱত্তনিকো.

‘‘দুট্ঠো খো, আৱুসো, দোসেন…পে… মূড়্হো খো, আৱুসো, মোহেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো অত্তব্যাবাধাযপি চেতেতি, পৰব্যাবাধাযপি চেতেতি, উভযব্যাবাধাযপি চেতেতি, চেতসিকম্পি দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; মোহে পহীনে নেৱত্তব্যাবাধাযপি চেতেতি, ন পৰব্যাবাধাযপি চেতেতি, ন উভযব্যাবাধাযপি চেতেতি, ন চেতসিকং দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. মূড়্হো খো, আৱুসো, মোহেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো কাযেন দুচ্চৰিতং চৰতি, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰতি, মনসা দুচ্চৰিতং চৰতি; মোহে পহীনে নেৱ কাযেন দুচ্চৰিতং চৰতি, ন ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰতি, ন মনসা দুচ্চৰিতং চৰতি. মূড়্হো খো, আৱুসো, মোহেন অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো অত্তত্থম্পি যথাভূতং নপ্পজানাতি, পৰত্থম্পি যথাভূতং নপ্পজানাতি, উভযত্থম্পি যথাভূতং নপ্পজানাতি; মোহে পহীনে অত্তত্থম্পি যথাভূতং পজানাতি, পৰত্থম্পি যথাভূতং পজানাতি, উভযত্থম্পি যথাভূতং পজানাতি. মোহো খো, আৱুসো, অন্ধকৰণো অচক্খুকৰণো অঞ্ঞাণকৰণো পঞ্ঞানিৰোধিকো ৱিঘাতপক্খিকো অনিব্বানসংৱত্তনিকো. ইদং খো মযং, আৱুসো, ৰাগে আদীনৱং দিস্ৱা ৰাগস্স পহানং পঞ্ঞাপেম. ইদং দোসে আদীনৱং দিস্ৱা দোসস্স পহানং পঞ্ঞাপেম. ইদং মোহে আদীনৱং দিস্ৱা মোহস্স পহানং পঞ্ঞাপেমা’’তি.

‘‘অত্থি পনাৱুসো, মগ্গো অত্থি পটিপদা এতস্স ৰাগস্স দোসস্স মোহস্স পহানাযা’’তি? ‘‘অত্থাৱুসো, মগ্গো অত্থি পটিপদা এতস্স ৰাগস্স দোসস্স মোহস্স পহানাযা’’তি. ‘‘কতমো পনাৱুসো, মগ্গো কতমা পটিপদা এতস্স ৰাগস্স দোসস্স মোহস্স পহানাযা’’তি? ‘‘অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. অযং খো, আৱুসো, মগ্গো অযং পটিপদা এতস্স ৰাগস্স দোসস্স মোহস্স পহানাযা’’তি. ‘‘ভদ্দকো খো, আৱুসো, মগ্গো ভদ্দিকা পটিপদা এতস্স ৰাগস্স দোসস্স মোহস্স পহানায. অলঞ্চ পনাৱুসো আনন্দ, অপ্পমাদাযা’’তি. পঠমং.

২. আজীৱকসুত্তং

৭৩. একং সমযং আযস্মা আনন্দো কোসম্বিযং ৱিহৰতি ঘোসিতাৰামে. অথ খো অঞ্ঞতৰো আজীৱকসাৱকো গহপতি যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো আজীৱকসাৱকো গহপতি আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ –

‘‘কেসং নো, ভন্তে আনন্দ, ধম্মো স্ৱাক্খাতো? কে লোকে সুপ্পটিপন্না? কে লোকে সুকতা’’তি [সুগতাতি (সী. স্যা. কং. পী.)]? ‘‘তেন হি, গহপতি, তঞ্ঞেৱেত্থ পটিপুচ্ছিস্সামি, যথা তে খমেয্য তথা নং ব্যাকৰেয্যাসি. তং কিং মঞ্ঞসি, গহপতি, যে ৰাগস্স পহানায ধম্মং দেসেন্তি, দোসস্স পহানায ধম্মং দেসেন্তি, মোহস্স পহানায ধম্মং দেসেন্তি, তেসং ধম্মো স্ৱাক্খাতো নো ৱা? কথং ৱা তে এত্থ হোতী’’তি? ‘‘যে, ভন্তে, ৰাগস্স পহানায ধম্মং দেসেন্তি, দোসস্স পহানায ধম্মং দেসেন্তি, মোহস্স পহানায ধম্মং দেসেন্তি, তেসং ধম্মো স্ৱাক্খাতো. এৱং মে এত্থ হোতী’’তি.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গহপতি, যে ৰাগস্স পহানায পটিপন্না, দোসস্স পহানায পটিপন্না, মোহস্স পহানায পটিপন্না, তে লোকে সুপ্পটিপন্না নো ৱা? কথং ৱা তে এত্থ হোতী’’তি? ‘‘যে, ভন্তে, ৰাগস্স পহানায পটিপন্না, দোসস্স পহানায পটিপন্না, মোহস্স পহানায পটিপন্না, তে লোকে সুপ্পটিপন্না. এৱং মে এত্থ হোতী’’তি.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গহপতি, যেসং ৰাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, যেসং দোসো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, যেসং মোহো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, তে লোকে সুকতা নো ৱা? কথং ৱা তে এত্থ হোতী’’তি? ‘‘যেসং, ভন্তে, ৰাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, যেসং দোসো পহীনো…পে… যেসং মোহো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, তে লোকে সুকতা. এৱং মে এত্থ হোতী’’তি.

‘‘ইতি খো, গহপতি, তযাৱেতং [তযা চেতং (সী. পী. ক.)] ব্যাকতং – ‘যে, ভন্তে, ৰাগস্স পহানায ধম্মং দেসেন্তি, দোসস্স পহানায ধম্মং দেসেন্তি, মোহস্স পহানায ধম্মং দেসেন্তি, তেসং ধম্মো স্ৱাক্খাতো’তি. তযাৱেতং ব্যাকতং – ‘যে, ভন্তে, ৰাগস্স পহানায পটিপন্না, দোসস্স পহানায পটিপন্না, মোহস্স পহানায পটিপন্না, তে লোকে সুপ্পটিপন্না’তি. তযাৱেতং ব্যাকতং – ‘যেসং, ভন্তে, ৰাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, যেসং দোসো পহীনো…পে… যেসং মোহো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, তে লোকে সুকতা’’’তি.

‘‘অচ্ছৰিযং, ভন্তে, অব্ভুতং, ভন্তে! ন চেৱ নাম সধম্মুক্কংসনা ভৱিস্সতি, ন চ পৰধম্মাপসাদনা [ন পৰধম্মাপসাদনা (সী. পী.), ন পৰধম্মৱম্ভনা (ম. নি. ২.২৩৬)]. আযতনেৱ [আযতনে চ (ম. নি. ২.২৩৬)] ধম্মদেসনা, অত্থো চ ৱুত্তো, অত্তা চ অনুপনীতো. তুম্হে, ভন্তে আনন্দ, ৰাগস্স পহানায ধম্মং দেসেথ, দোসস্স…পে… মোহস্স পহনায ধম্মং দেসেথ. তুম্হাকং, ভন্তে আনন্দ, ধম্মো স্ৱাক্খাতো. তুম্হে, ভন্তে আনন্দ, ৰাগস্স পহানায পটিপন্না, দোসস্স…পে… মোহস্স পহানায পটিপন্না. তুম্হে, ভন্তে, লোকে সুপ্পটিপন্না. তুম্হাকং, ভন্তে আনন্দ, ৰাগো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, তুম্হাকং দোসো পহীনো…পে… তুম্হাকং মোহো পহীনো উচ্ছিন্নমূলো তালাৱত্থুকতো অনভাৱঙ্কতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো. তুম্হে লোকে সুকতা.

‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে, অভিক্কন্তং, ভন্তে! সেয্যথাপি, ভন্তে, নিক্কুজ্জিতং ৱা উক্কুজ্জেয্য, পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য, অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য – ‘চক্খুমন্তো ৰূপানি দক্খন্তী’তি; এৱমেৱং অয্যেন আনন্দেন অনেকপৰিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং, ভন্তে আনন্দ, তং ভগৱন্তং সৰণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. উপাসকং মং অয্যো আনন্দো ধাৰেতু, অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি. দুতিযং.

৩. মহানামসক্কসুত্তং

৭৪. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সক্কেসু ৱিহৰতি কপিলৱত্থুস্মিং নিগ্ৰোধাৰামে. তেন খো পন সমযেন ভগৱা গিলানাৱুট্ঠিতো [গিলানৱুট্ঠিতো (সদ্দনীতি)] হোতি অচিৰৱুট্ঠিতো গেলঞ্ঞা. অথ খো মহানামো সক্কো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মহানামো সক্কো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘দীঘৰত্তাহং, ভন্তে, ভগৱতা এৱং ধম্মং দেসিতং আজানামি – ‘সমাহিতস্স ঞাণং, নো অসমাহিতস্সা’তি. সমাধি নু খো, ভন্তে, পুব্বে, পচ্ছা ঞাণং; উদাহু ঞাণং পুব্বে, পচ্ছা সমাধী’’তি? অথ খো আযস্মতো আনন্দস্স এতদহোসি – ‘‘ভগৱা খো গিলানৱুট্ঠিতো অচিৰৱুট্ঠিতো গেলঞ্ঞা. অযঞ্চ মহানামো সক্কো ভগৱন্তং অতিগম্ভীৰং পঞ্হং পুচ্ছতি. যংনূনাহং মহানামং সক্কং একমন্তং অপনেত্ৱা ধম্মং দেসেয্য’’ন্তি.

অথ খো আযস্মা আনন্দো মহানামং সক্কং বাহাযং গহেত্ৱা একমন্তং অপনেত্ৱা মহানামং সক্কং এতদৱোচ – ‘‘সেখম্পি খো, মহানাম, সীলং ৱুত্তং ভগৱতা, অসেখম্পি সীলং ৱুত্তং ভগৱতা; সেখোপি সমাধি ৱুত্তো ভগৱতা, অসেখোপি সমাধি ৱুত্তো ভগৱতা; সেখাপি পঞ্ঞা ৱুত্তা ভগৱতা, অসেখাপি পঞ্ঞা ৱুত্তা ভগৱতা. কতমঞ্চ, মহানাম, সেখং সীলং? ইধ, মহানাম, ভিক্খু সীলৱা হোতি পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি…পে… সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. ইদং ৱুচ্চতি, মহানাম, সেখং সীলং’’.

‘‘কতমো চ, মহানাম, সেখো সমাধি? ইধ, মহানাম, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. অযং ৱুচ্চতি, মহানাম, সেখো সমাধি.

‘‘কতমা চ, মহানাম, সেখা পঞ্ঞা? ইধ, মহানাম, ভিক্খু ইদং দুক্খন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদাতি যথাভূতং পজানাতি. অযং ৱুচ্চতি, মহানাম, সেখা পঞ্ঞা.

‘‘স খো সো, মহানাম, অৰিযসাৱকো এৱং সীলসম্পন্নো এৱং সমাধিসম্পন্নো এৱং পঞ্ঞাসম্পন্নো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. এৱং খো, মহানাম, সেখম্পি সীলং ৱুত্তং ভগৱতা, অসেখম্পি সীলং ৱুত্তং ভগৱতা; সেখোপি সমাধি ৱুত্তো ভগৱতা, অসেখোপি সমাধি ৱুত্তো ভগৱতা; সেখাপি পঞ্ঞা ৱুত্তা ভগৱতা, অসেখাপি পঞ্ঞা ৱুত্তা ভগৱতা’’তি. ততিযং.

৪. নিগণ্ঠসুত্তং

৭৫. একং সমযং আযস্মা আনন্দো ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. অথ খো অভযো চ লিচ্ছৱি পণ্ডিতকুমাৰকো চ লিচ্ছৱি যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো অভযো লিচ্ছৱি আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ – ‘‘নিগণ্ঠো, ভন্তে, নাটপুত্তো [নাথপুত্তো (সী. পী.)] সব্বঞ্ঞূ সব্বদস্সাৱী অপৰিসেসং ঞাণদস্সনং পটিজানাতি – ‘চৰতো চ মে তিট্ঠতো চ সুত্তস্স চ জাগৰস্স চ সততং সমিতং ঞাণদস্সনং পচ্চুপট্ঠিত’ন্তি. সো পুৰাণানং কম্মানং তপসা ব্যন্তীভাৱং পঞ্ঞপেতি নৱানং কম্মানং অকৰণা সেতুঘাতং. ইতি কম্মক্খযা দুক্খক্খযো, দুক্খক্খযা ৱেদনাক্খযো, ৱেদনাক্খযা সব্বং দুক্খং নিজ্জিণ্ণং ভৱিস্সতি – এৱমেতিস্সা সন্দিট্ঠিকায নিজ্জৰায ৱিসুদ্ধিযা সমতিক্কমো হোতি. ইধ, ভন্তে, ভগৱা কিমাহা’’তি?

‘‘তিস্সো খো ইমা, অভয, নিজ্জৰা ৱিসুদ্ধিযো তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায. কতমা তিস্সো? ইধ, অভয, ভিক্খু সীলৱা হোতি…পে… সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. সো নৱঞ্চ কম্মং ন কৰোতি, পুৰাণঞ্চ কম্মং ফুস্স ফুস্স ব্যন্তীকৰোতি. সন্দিট্ঠিকা নিজ্জৰা অকালিকা এহিপস্সিকা ওপনেয্যিকা পচ্চত্তং ৱেদিতব্বা ৱিঞ্ঞূহীতি.

‘‘স খো সো, অভয, ভিক্খু এৱং সীলসম্পন্নো ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. পীতিযা চ ৱিৰাগা উপেক্খকো চ ৱিহৰতি সতো চ সম্পজানো, সুখঞ্চ কাযেন পটিসংৱেদেতি যং তং অৰিযা আচিক্খন্তি – ‘উপেক্খকো সতিমা সুখৱিহাৰী’তি ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সুখস্স চ পহানা দুক্খস্স চ পহানা, পুব্বেৱ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপাৰিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো নৱঞ্চ কম্মং ন কৰোতি, পুৰাণঞ্চ কম্মং ফুস্স ফুস্স ব্যন্তীকৰোতি. সন্দিট্ঠিকা নিজ্জৰা অকালিকা এহিপস্সিকা ওপনেয্যিকা পচ্চত্তং ৱেদিতব্বা ৱিঞ্ঞূহীতি.

‘‘স খো সো, অভয, ভিক্খু এৱং সমাধিসম্পন্নো [এৱং সীলসম্পন্নো এৱং সমাধিসম্পন্নো (সী. স্যা. কং.)] আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো নৱঞ্চ কম্মং ন কৰোতি, পুৰাণঞ্চ কম্মং ফুস্স ফুস্স ব্যন্তীকৰোতি. সন্দিট্ঠিকা নিজ্জৰা অকালিকা এহিপস্সিকা ওপনেয্যিকা পচ্চত্তং ৱেদিতব্বা ৱিঞ্ঞূহীতি. ইমা খো, অভয, তিস্সো নিজ্জৰা ৱিসুদ্ধিযো তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযাযা’’তি.

এৱং ৱুত্তে পণ্ডিতকুমাৰকো লিচ্ছৱি অভযং লিচ্ছৱিং এতদৱোচ – ‘‘কিং পন ত্ৱং, সম্ম অভয, আযস্মতো আনন্দস্স সুভাসিতং সুভাসিততো নাব্ভনুমোদসী’’তি? ‘‘ক্যাহং, সম্ম পণ্ডিতকুমাৰক, আযস্মতো আনন্দস্স সুভাসিতং সুভাসিততো নাব্ভনুমোদিস্সামি! মুদ্ধাপি তস্স ৱিপতেয্য যো আযস্মতো আনন্দস্স সুভাসিতং সুভাসিততো নাব্ভনুমোদেয্যা’’তি. চতুত্থং.

৫. নিৱেসকসুত্তং

৭৬. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং আনন্দং ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘যে, আনন্দ, অনুকম্পেয্যাথ যে চ সোতব্বং মঞ্ঞেয্যুং মিত্তা ৱা অমচ্চা ৱা ঞাতী ৱা সালোহিতা ৱা তে ৱো, আনন্দ, তীসু ঠানেসু সমাদপেতব্বা [সমাদাপেতব্বা (?)] নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা. কতমেসু তীসু? বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদে সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা – ‘ইতিপি সো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি; সত্থা দেৱমনুস্সানং, বুদ্ধো ভগৱা’তি, ধম্মে অৱেচ্চপ্পসাদে সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা – ‘স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো সন্দিট্ঠিকো অকালিকো এহিপস্সিকো ওপনেয্যিকো পচ্চত্তং ৱেদিতব্বো ৱিঞ্ঞূহী’তি, সঙ্ঘে অৱেচ্চপ্পসাদে সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা – ‘সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো উজুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো ঞাযপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো সামীচিপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো, যদিদং চত্তাৰি পুৰিসযুগানি অট্ঠ পুৰিসপুগ্গলা এস ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো আহুনেয্যো পাহুনেয্যো দক্খিণেয্যো অঞ্জলিকৰণীযো অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’’’তি.

‘‘সিযা, আনন্দ, চতুন্নং মহাভূতানং অঞ্ঞথত্তং – পথৱীধাতুযা আপোধাতুযা তেজোধাতুযা ৱাযোধাতুযা, ন ত্ৱেৱ বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতস্স অৰিযসাৱকস্স সিযা অঞ্ঞথত্তং তত্ৰিদং অঞ্ঞথত্তং. সো ৱতানন্দ, বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো অৰিযসাৱকো নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা পেত্তিৱিসযং ৱা উপপজ্জিস্সতীতি নেতং ঠানং ৱিজ্জতি.

‘‘সিযা, আনন্দ, চতুন্নং মহাভূতানং অঞ্ঞথত্তং – পথৱীধাতুযা আপোধাতুযা তেজোধাতুযা ৱাযোধাতুযা, ন ত্ৱেৱ ধম্মে…পে… ন ত্ৱেৱ সঙ্ঘে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতস্স অৰিযসাৱকস্স সিযা অঞ্ঞথত্তং তত্ৰিদং অঞ্ঞথত্তং. সো ৱতানন্দ, সঙ্ঘে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো অৰিযসাৱকো নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা পেত্তিৱিসযং ৱা উপপজ্জিস্সতীতি নেতং ঠানং ৱিজ্জতি.

‘‘যে, আনন্দ, অনুকম্পেয্যাথ যে চ সোতব্বং মঞ্ঞেয্যুং মিত্তা ৱা অমচ্চা ৱা ঞাতী ৱা সালোহিতা ৱা তে ৱো, আনন্দ, ইমেসু তীসু ঠানেসু সমাদপেতব্বা নিৱেসেতব্বা পতিট্ঠাপেতব্বা’’তি. পঞ্চমং.

৬. পঠমভৱসুত্তং

৭৭. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ভৱো, ভৱোতি, ভন্তে, ৱুচ্চতি. কিত্তাৱতা নু খো, ভন্তে, ভৱো হোতী’’তি?

‘‘কামধাতুৱেপক্কঞ্চ, আনন্দ, কম্মং নাভৱিস্স, অপি নু খো কামভৱো পঞ্ঞাযেথা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, আনন্দ, কম্মং খেত্তং, ৱিঞ্ঞাণং বীজং, তণ্হা স্নেহো [সিনেহো (সী. স্যা. কং. পী.)]. অৱিজ্জানীৱৰণানং সত্তানং তণ্হাসংযোজনানং হীনায ধাতুযা ৱিঞ্ঞাণং পতিট্ঠিতং এৱং আযতিং [আযতি (সী.)] পুনব্ভৱাভিনিব্বত্তি হোতি. ( ) [(এৱং খো আনন্দ ভৱো হোতীতি) (ক.) দুতিযসুত্তে পন ইদং পাঠনানত্তং নত্থি]

‘‘ৰূপধাতুৱেপক্কঞ্চ, আনন্দ, কম্মং নাভৱিস্স, অপি নু খো ৰূপভৱো পঞ্ঞাযেথা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো আনন্দ, কম্মং খেত্তং, ৱিঞ্ঞাণং বীজং, তণ্হা স্নেহো. অৱিজ্জানীৱৰণানং সত্তানং তণ্হাসংযোজনানং মজ্ঝিমায ধাতুযা ৱিঞ্ঞাণং পতিট্ঠিতং এৱং আযতিং পুনব্ভৱাভিনিব্বত্তি হোতি. ( ) [(এৱং খো আনন্দ ভৱো হোতীতি) (ক.) দুতিযসুত্তে পন ইদং পাঠনানত্তং নত্থি]

‘‘অৰূপধাতুৱেপক্কঞ্চ, আনন্দ, কম্মং নাভৱিস্স, অপি নু খো অৰূপভৱো পঞ্ঞাযেথা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, আনন্দ, কম্মং খেত্তং, ৱিঞ্ঞাণং বীজং, তণ্হা স্নেহো. অৱিজ্জানীৱৰণানং সত্তানং তণ্হাসংযোজনানং পণীতায ধাতুযা ৱিঞ্ঞাণং পতিট্ঠিতং এৱং আযতিং পুনব্ভৱাভিনিব্বত্তি হোতি. এৱং খো, আনন্দ, ভৱো হোতী’’তি. ছট্ঠং.

৭. দুতিযভৱসুত্তং

৭৮. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি…পে… আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ভৱো, ভৱোতি, ভন্তে, ৱুচ্চতি. কিত্তাৱতা নু খো, ভন্তে, ভৱো হোতী’’তি?

‘‘কামধাতুৱেপক্কঞ্চ, আনন্দ, কম্মং নাভৱিস্স, অপি নু খো কামভৱো পঞ্ঞাযেথা’’তি? ‘‘নো হেতং ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, আনন্দ, কম্মং খেত্তং, ৱিঞ্ঞাণং বীজং, তণ্হা স্নেহো. অৱিজ্জানীৱৰণানং সত্তানং তণ্হাসংযোজনানং হীনায ধাতুযা চেতনা পতিট্ঠিতা পত্থনা পতিট্ঠিতা এৱং আযতিং পুনব্ভৱাভিনিব্বত্তি হোতি’’.

‘‘ৰূপধাতুৱেপক্কঞ্চ, আনন্দ, কম্মং নাভৱিস্স, অপি নু খো ৰূপভৱো পঞ্ঞাযেথা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, আনন্দ, কম্মং খেত্তং, ৱিঞ্ঞাণং বীজং, তণ্হা স্নেহো. অৱিজ্জানীৱৰণানং সত্তানং তণ্হাসংযোজনানং মজ্ঝিমায ধাতুযা চেতনা পতিট্ঠিতা পত্থনা পতিট্ঠিতা এৱং আযতিং পুনব্ভৱাভিনিব্বত্তি হোতি’’.

‘‘অৰূপধাতুৱেপক্কঞ্চ, আনন্দ, কম্মং নাভৱিস্স, অপি নু খো অৰূপভৱো পঞ্ঞাযেথা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, আনন্দ, কম্মং খেত্তং, ৱিঞ্ঞাণং বীজং, তণ্হা স্নেহো. অৱিজ্জানীৱৰণানং সত্তানং তণ্হাসংযোজনানং পণীতায ধাতুযা চেতনা পতিট্ঠিতা পত্থনা পতিট্ঠিতা এৱং আযতিং পুনব্ভৱাভিনিব্বত্তি হোতি. এৱং খো, আনন্দ, ভৱো হোতী’’তি. সত্তমং.

৮. সীলব্বতসুত্তং

৭৯. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং আনন্দং ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘সব্বং নু খো, আনন্দ, সীলব্বতং জীৱিতং ব্ৰহ্মচৰিযং উপট্ঠানসাৰং সফল’’ন্তি? ‘‘ন খ্ৱেত্থ, ভন্তে, একংসেনা’’তি. ‘‘তেন হানন্দ, ৱিভজস্সূ’’তি.

‘‘যঞ্হিস্স [যথাৰূপং হিস্স (?) সেৱিতব্বাসেৱিতব্বসুত্তানুৰূপং], ভন্তে, সীলব্বতং জীৱিতং ব্ৰহ্মচৰিযং উপট্ঠানসাৰং সেৱতো অকুসলা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি কুসলা ধম্মা পৰিহাযন্তি, এৱৰূপং সীলব্বতং জীৱিতং ব্ৰহ্মচৰিযং উপট্ঠানসাৰং অফলং. যঞ্চ খ্ৱাস্স [যঞ্হিস্স (ক.), যথাৰূপঞ্চ খ্ৱাস্স (?)], ভন্তে, সীলব্বতং জীৱিতং ব্ৰহ্মচৰিযং উপট্ঠানসাৰং সেৱতো অকুসলা ধম্মা পৰিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি, এৱৰূপং সীলব্বতং জীৱিতং ব্ৰহ্মচৰিযং উপট্ঠানসাৰং সফল’’ন্তি. ইদমৱোচ আযস্মা আনন্দো; সমনুঞ্ঞো সত্থা অহোসি.

অথ খো আযস্মা আনন্দো ‘‘সমনুঞ্ঞো মে সত্থা’’তি, উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো ভগৱা অচিৰপক্কন্তে আযস্মন্তে আনন্দে ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘সেখো, ভিক্খৱে, আনন্দো; ন চ পনস্স সুলভৰূপো সমসমো পঞ্ঞাযা’’তি. অট্ঠমং.

৯. গন্ধজাতসুত্তং

৮০. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ –

‘‘তীণিমানি, ভন্তে, গন্ধজাতানি, যেসং অনুৱাতংযেৱ গন্ধো গচ্ছতি, নো পটিৱাতং. কতমানি তীণি? মূলগন্ধো, সাৰগন্ধো, পুপ্ফগন্ধো – ইমানি খো, ভন্তে, তীণি গন্ধজাতানি, যেসং অনুৱাতংযেৱ গন্ধো গচ্ছতি, নো পটিৱাতং. অত্থি নু খো, ভন্তে, কিঞ্চি গন্ধজাতং যস্স অনুৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, পটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, অনুৱাতপটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতী’’তি?

‘‘অত্থানন্দ, কিঞ্চি গন্ধজাতং [অত্থানন্দ গন্ধজাতং (সী. স্যা. কং. পী.)] যস্স অনুৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, পটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, অনুৱাতপটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতী’’তি. ‘‘কতমঞ্চ পন, ভন্তে, গন্ধজাতং যস্স অনুৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, পটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, অনুৱাতপটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতী’’তি?

‘‘ইধানন্দ, যস্মিং গামে ৱা নিগমে ৱা ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা বুদ্ধং সৰণং গতো হোতি, ধম্মং সৰণং গতো হোতি, সঙ্ঘং সৰণং গতো হোতি, পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি, সীলৱা হোতি কল্যাণধম্মো, ৱিগতমলমচ্ছেৰেন চেতসা অগাৰং অজ্ঝাৱসতি মুত্তচাগো পযতপাণি ৱোস্সগ্গৰতো যাচযোগো দানসংৱিভাগৰতো.

‘‘তস্স দিসাসু সমণব্ৰাহ্মণা ৱণ্ণং ভাসন্তি – ‘অমুকস্মিং [অসুকস্মিং (সী. স্যা. কং. পী.)] নাম গামে ৱা নিগমে ৱা ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা বুদ্ধং সৰণং গতো হোতি, ধম্মং সৰণং গতো হোতি, সঙ্ঘং সৰণং গতো হোতি, পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি, সীলৱা হোতি কল্যাণধম্মো, ৱিগতমলমচ্ছেৰেন চেতসা অগাৰং অজ্ঝাৱসতি মুত্তচাগো পযতপাণি ৱোস্সগ্গৰতো যাচযোগো দানসংৱিভাগৰতো’’’তি.

‘‘দেৱতাপিস্স [দেৱতাপিস্স অমনুস্সা (সী. পী.), দেৱতাপিস্স অমনুস্সাপি (ক.), দেৱতাপিস্স…পে… মনুস্সাপিস্স (?)] ৱণ্ণং ভাসন্তি – ‘অমুকস্মিং নাম গামে ৱা নিগমে ৱা ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা বুদ্ধং সৰণং গতো হোতি, ধম্মং সৰণং গতো হোতি, সঙ্ঘং সৰণং গতো হোতি, পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি…পে… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো হোতি, সীলৱা হোতি কল্যাণধম্মো, ৱিগতমলমচ্ছেৰেন চেতসা অগাৰং অজ্ঝাৱসতি মুত্তচাগো পযতপাণি ৱোস্সগ্গৰতো যাচযোগো দানসংৱিভাগৰতো’তি. ইদং খো তং, আনন্দ, গন্ধজাতং যস্স অনুৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, পটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতি, অনুৱাতপটিৱাতম্পি গন্ধো গচ্ছতী’’তি.

‘‘ন পুপ্ফগন্ধো পটিৱাতমেতি,

ন চন্দনং তগৰমল্লিকা [তগ্গৰমল্লিকা (পী.)] ৱা;

সতঞ্চ গন্ধো পটিৱাতমেতি,

সব্বা দিসা সপ্পুৰিসো পৱাযতী’’তি. নৱমং;

১০. চূড়নিকাসুত্তং

৮১. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সম্মুখামেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘ভগৱতো, আনন্দ, সিখিস্স অভিভূ নাম সাৱকো ব্ৰহ্মলোকে ঠিতো সহস্সিলোকধাতুং [সহস্সীলোকধাতুং (পী.) সং. নি. ১.১৮৫ ৱিত্থাৰো] সৰেন ৱিঞ্ঞাপেসী’তি. ভগৱা পন, ভন্তে, অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো কীৱতকং পহোতি সৰেন ৱিঞ্ঞাপেতু’’ন্তি? ‘‘সাৱকো সো, আনন্দ, অপ্পমেয্যা তথাগতা’’তি.

দুতিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘ভগৱতো, আনন্দ, সিখিস্স অভিভূ নাম সাৱকো ব্ৰহ্মলোকে ঠিতো সহস্সিলোকধাতুং সৰেন ৱিঞ্ঞাপেসী’তি. ভগৱা পন, ভন্তে, অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো কীৱতকং পহোতি সৰেন ৱিঞ্ঞাপেতু’’ন্তি? ‘‘সাৱকো সো, আনন্দ, অপ্পমেয্যা তথাগতা’’তি.

ততিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সম্মুখামেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘ভগৱতো, আনন্দ, সিখিস্স অভিভূ নাম সাৱকো ব্ৰহ্মলোকে ঠিতো সহস্সিলোকধাতুং সৰেন ৱিঞ্ঞাপেসী’তি. ভগৱা পন, ভন্তে, অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো কীৱতকং পহোতি সৰেন ৱিঞ্ঞাপেতু’’ন্তি? ‘‘সুতা তে, আনন্দ, সহস্সী চূড়নিকা লোকধাতূ’’তি? ‘‘এতস্স, ভগৱা, কালো; এতস্স, সুগত, কালো! যং ভগৱা ভাসেয্য. ভগৱতো সুত্ৱা ভিক্খূ ধাৰেস্সন্তী’’তি. ‘‘তেনহানন্দ, সুণাহি সাধুকং মনসি কৰোহি, ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো পচ্চস্সোসি. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘যাৱতা, আনন্দ, চন্দিমসূৰিযা [চন্দিমসুৰিযা (সী. স্যা. কং. পী.)] পৰিহৰন্তি, দিসা ভন্তি ৱিৰোচনা, তাৱ সহস্সধা লোকো. তস্মিং সহস্সধা লোকে সহস্সং [তস্মিং সহস্সং (স্যা. কং. পী.)] চন্দানং, সহস্সং সূৰিযানং, সহস্সং সিনেৰুপব্বতৰাজানং, সহস্সং জম্বুদীপানং, সহস্সং অপৰগোযানানং, সহস্সং উত্তৰকুৰূনং, সহস্সং পুব্বৱিদেহানং, চত্তাৰি মহাসমুদ্দসহস্সানি, চত্তাৰি মহাৰাজসহস্সানি, সহস্সং চাতুমহাৰাজিকানং, সহস্সং তাৱতিংসানং, সহস্সং যামানং, সহস্সং তুসিতানং, সহস্সং নিম্মানৰতীনং, সহস্সং পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং, সহস্সং ব্ৰহ্মলোকানং – অযং ৱুচ্চতানন্দ, সহস্সী চূড়নিকা লোকধাতু.

‘‘যাৱতানন্দ, সহস্সী চূড়নিকা লোকধাতু তাৱ সহস্সধা লোকো. অযং ৱুচ্চতানন্দ, দ্ৱিসহস্সী মজ্ঝিমিকা লোকধাতু.

‘‘যাৱতানন্দ, দ্ৱিসহস্সী মজ্ঝিমিকা লোকধাতু তাৱ সহস্সধা লোকো. অযং ৱুচ্চতানন্দ, তিসহস্সী মহাসহস্সী লোকধাতু.

‘‘আকঙ্খমানো, আনন্দ, তথাগতো তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং [তিসহস্সি মহাসহস্সিং লোকধাতুং (স্যা. কং.), তিসহস্সীমহাসহস্সীলোকধাতুং (পী.)] সৰেন ৱিঞ্ঞাপেয্য, যাৱতা পন আকঙ্খেয্যা’’তি.

‘‘যথা কথং পন, ভন্তে, ভগৱা তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং সৰেন ৱিঞ্ঞাপেয্য, যাৱতা পন আকঙ্খেয্যা’’তি? ‘‘ইধানন্দ, তথাগতো তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং ওভাসেন ফৰেয্য. যদা তে সত্তা তং আলোকং সঞ্জানেয্যুং, অথ তথাগতো ঘোসং কৰেয্য সদ্দমনুস্সাৱেয্য. এৱং খো, আনন্দ, তথাগতো তিসহস্সিমহাসহস্সিলোকধাতুং সৰেন ৱিঞ্ঞাপেয্য, যাৱতা পন আকঙ্খেয্যা’’তি.

এৱং ৱুত্তে আযস্মা আনন্দো (আযস্মন্তং উদাযিং) [(ভগৱন্তং) (সী.), ( ) নত্থি স্যা. কং. পোত্থকেসু. অট্ঠকথায সমেতি] এতদৱোচ – ‘‘লাভা ৱত মে, সুলদ্ধং ৱত মে, যস্স মে সত্থা এৱংমহিদ্ধিকো এৱংমহানুভাৱো’’তি. এৱং ৱুত্তে আযস্মা উদাযী আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ – ‘‘কিং তুয্হেত্থ, আৱুসো আনন্দ, যদি তে সত্থা এৱংমহিদ্ধিকো এৱংমহানুভাৱো’’তি? এৱং ৱুত্তে ভগৱা আযস্মন্তং উদাযিং এতদৱোচ – ‘‘মা হেৱং, উদাযি, মা হেৱং, উদাযি. সচে, উদাযি, আনন্দো অৱীতৰাগো কালং কৰেয্য, তেন চিত্তপ্পসাদেন সত্তক্খত্তুং দেৱেসু দেৱৰজ্জং কাৰেয্য, সত্তক্খত্তুং ইমস্মিংযেৱ জম্বুদীপে মহাৰজ্জং কাৰেয্য. অপি চ, উদাযি, আনন্দো দিট্ঠেৱ ধম্মে পৰিনিব্বাযিস্সতী’’তি. দসমং.

আনন্দৱগ্গো ততিযো.