৪. নিগণ্ঠসুত্তং

৭৫. একং সমযং আযস্মা আনন্দো ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. অথ খো অভযো চ লিচ্ছৱি পণ্ডিতকুমাৰকো চ লিচ্ছৱি যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো অভযো লিচ্ছৱি আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ – ‘‘নিগণ্ঠো, ভন্তে, নাটপুত্তো [নাথপুত্তো (সী. পী.)] সব্বঞ্ঞূ সব্বদস্সাৱী অপৰিসেসং ঞাণদস্সনং পটিজানাতি – ‘চৰতো চ মে তিট্ঠতো চ সুত্তস্স চ জাগৰস্স চ সততং সমিতং ঞাণদস্সনং পচ্চুপট্ঠিত’ন্তি. সো পুৰাণানং কম্মানং তপসা ব্যন্তীভাৱং পঞ্ঞপেতি নৱানং কম্মানং অকৰণা সেতুঘাতং. ইতি কম্মক্খযা দুক্খক্খযো, দুক্খক্খযা ৱেদনাক্খযো, ৱেদনাক্খযা সব্বং দুক্খং নিজ্জিণ্ণং ভৱিস্সতি – এৱমেতিস্সা সন্দিট্ঠিকায নিজ্জৰায ৱিসুদ্ধিযা সমতিক্কমো হোতি. ইধ, ভন্তে, ভগৱা কিমাহা’’তি?

‘‘তিস্সো খো ইমা, অভয, নিজ্জৰা ৱিসুদ্ধিযো তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায. কতমা তিস্সো? ইধ, অভয, ভিক্খু সীলৱা হোতি…পে… সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. সো নৱঞ্চ কম্মং ন কৰোতি, পুৰাণঞ্চ কম্মং ফুস্স ফুস্স ব্যন্তীকৰোতি. সন্দিট্ঠিকা নিজ্জৰা অকালিকা এহিপস্সিকা ওপনেয্যিকা পচ্চত্তং ৱেদিতব্বা ৱিঞ্ঞূহীতি.

‘‘স খো সো, অভয, ভিক্খু এৱং সীলসম্পন্নো ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. পীতিযা চ ৱিৰাগা উপেক্খকো চ ৱিহৰতি সতো চ সম্পজানো, সুখঞ্চ কাযেন পটিসংৱেদেতি যং তং অৰিযা আচিক্খন্তি – ‘উপেক্খকো সতিমা সুখৱিহাৰী’তি ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সুখস্স চ পহানা দুক্খস্স চ পহানা, পুব্বেৱ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপাৰিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো নৱঞ্চ কম্মং ন কৰোতি, পুৰাণঞ্চ কম্মং ফুস্স ফুস্স ব্যন্তীকৰোতি. সন্দিট্ঠিকা নিজ্জৰা অকালিকা এহিপস্সিকা ওপনেয্যিকা পচ্চত্তং ৱেদিতব্বা ৱিঞ্ঞূহীতি.

‘‘স খো সো, অভয, ভিক্খু এৱং সমাধিসম্পন্নো [এৱং সীলসম্পন্নো এৱং সমাধিসম্পন্নো (সী. স্যা. কং.)] আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো নৱঞ্চ কম্মং ন কৰোতি, পুৰাণঞ্চ কম্মং ফুস্স ফুস্স ব্যন্তীকৰোতি. সন্দিট্ঠিকা নিজ্জৰা অকালিকা এহিপস্সিকা ওপনেয্যিকা পচ্চত্তং ৱেদিতব্বা ৱিঞ্ঞূহীতি. ইমা খো, অভয, তিস্সো নিজ্জৰা ৱিসুদ্ধিযো তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযাযা’’তি.

এৱং ৱুত্তে পণ্ডিতকুমাৰকো লিচ্ছৱি অভযং লিচ্ছৱিং এতদৱোচ – ‘‘কিং পন ত্ৱং, সম্ম অভয, আযস্মতো আনন্দস্স সুভাসিতং সুভাসিততো নাব্ভনুমোদসী’’তি? ‘‘ক্যাহং, সম্ম পণ্ডিতকুমাৰক, আযস্মতো আনন্দস্স সুভাসিতং সুভাসিততো নাব্ভনুমোদিস্সামি! মুদ্ধাপি তস্স ৱিপতেয্য যো আযস্মতো আনন্দস্স সুভাসিতং সুভাসিততো নাব্ভনুমোদেয্যা’’তি. চতুত্থং.