৫. ৱজিৰূপমসুত্তং
২৫. ‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে তযো? অৰুকূপমচিত্তো পুগ্গলো, ৱিজ্জূপমচিত্তো পুগ্গলো, ৱজিৰূপমচিত্তো পুগ্গলো. কতমো চ, ভিক্খৱে, অৰুকূপমচিত্তো পুগ্গলো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো কোধনো হোতি উপাযাসবহুলো অপ্পম্পি ৱুত্তো সমানো অভিসজ্জতি কুপ্পতি ব্যাপজ্জতি পতিত্থীযতি কোপঞ্চ দোসঞ্চ অপ্পচ্চযঞ্চ পাতুকৰোতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, দুট্ঠাৰুকো [দুট্ঠাৰুকা (সী.)] কট্ঠেন ৱা কঠলায [কথলায (স্যা. কং. ক.), কঠলেন-কথলেন (অট্ঠকথা)] ৱা ঘট্টিতো [ঘট্টিতা (সী.)] ভিয্যোসোমত্তায আসৱং দেতি [অস্সৱনোতি (সী.)]; এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, ইধেকচ্চো পুগ্গলো কোধনো হোতি উপাযাসবহুলো অপ্পম্পি ৱুত্তো সমানো অভিসজ্জতি কুপ্পতি ব্যাপজ্জতি পতিত্থীযতি কোপঞ্চ দোসঞ্চ অপ্পচ্চযঞ্চ পাতুকৰোতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, অৰুকূপমচিত্তো পুগ্গলো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, ৱিজ্জূপমচিত্তো পুগ্গলো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি, ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘অযং দুক্খনিৰোধো’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. সেয্যথাপি ভিক্খৱে, চক্খুমা পুৰিসো ৰত্তন্ধকাৰতিমিসাযং ৱিজ্জন্তৰিকায ৰূপানি পস্সেয্য; এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, ইধেকচ্চো পুগ্গলো ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ৱিজ্জূপমচিত্তো পুগ্গলো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, ৱজিৰূপমচিত্তো পুগ্গলো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, ৱজিৰস্স নত্থি কিঞ্চি অভেজ্জং মণি ৱা পাসাণো ৱা; এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, ইধেকচ্চো পুগ্গলো আসৱানং খযা…পে… উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ৱজিৰূপমচিত্তো পুগ্গলো. ‘ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মি’’’ন্তি [পু. প. ১০২]. পঞ্চমং.