২. দুতিযপণ্ণাসকং
(৬) ১. পুগ্গলৱগ্গো
৫৩. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, পুগ্গলা লোকে উপ্পজ্জমানা উপ্পজ্জন্তি বহুজনহিতায বহুজনসুখায, বহুনো জনস্স অত্থায হিতায সুখায দেৱমনুস্সানং. কতমে দ্ৱে? তথাগতো চ অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো, ৰাজা চ চক্কৱত্তী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে পুগ্গলা লোকে উপ্পজ্জমানা উপ্পজ্জন্তি বহুজনহিতায বহুজনসুখায, বহুনো জনস্স অত্থায হিতায সুখায দেৱমনুস্সান’’ন্তি.
৫৪. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, পুগ্গলা লোকে উপ্পজ্জমানা উপ্পজ্জন্তি অচ্ছৰিযমনুস্সা. কতমে দ্ৱে? তথাগতো চ অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো, ৰাজা চ চক্কৱত্তী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে পুগ্গলা লোকে উপ্পজ্জমানা উপ্পজ্জন্তি অচ্ছৰিযমনুস্সা’’তি.
৫৫. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, পুগ্গলানং কালকিৰিযা বহুনো জনস্স অনুতপ্পা হোতি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? তথাগতস্স চ অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স, ৰঞ্ঞো চ চক্কৱত্তিস্স. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং পুগ্গলানং কালকিৰিযা বহুনো জনস্স অনুতপ্পা হোতী’’তি.
৫৬. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, থূপাৰহা. কতমে দ্ৱে? তথাগতো চ অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো, ৰাজা চ চক্কৱত্তী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে থূপাৰহা’’তি.
৫৭. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, বুদ্ধা. কতমে দ্ৱে? তথাগতো চ অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো, পচ্চেকবুদ্ধো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে বুদ্ধা’’তি.
৫৮. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, অসনিযা ফলন্তিযা ন সন্তসন্তি. কতমে দ্ৱে? ভিক্খু চ খীণাসৱো, হত্থাজানীযো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে অসনিযা ফলন্তিযা ন সন্তসন্তী’’তি.
৫৯. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, অসনিযা ফলন্তিযা ন সন্তসন্তি. কতমে দ্ৱে? ভিক্খু চ খীণাসৱো, অস্সাজানীযো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে অসনিযা ফলন্তিযা ন সন্তসন্তী’’তি.
৬০. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, অসনিযা ফলন্তিযা ন সন্তসন্তি. কতমে দ্ৱে? ভিক্খু চ খীণাসৱো, সীহো চ মিগৰাজা. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে অসনিযা ফলন্তিযা ন সন্তসন্তী’’তি.
৬১. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, অত্থৱসে সম্পস্সমানা কিংপুৰিসা মানুসিং ৱাচং ন ভাসন্তি. কতমে দ্ৱে? মা চ মুসা ভণিম্হা, মা চ পৰং অভূতেন অব্ভাচিক্খিম্হাতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে অত্থৱসে সম্পস্সমানা কিংপুৰিসা মানুসিং ৱাচং ন ভাসন্তী’’তি.
৬২. ‘‘দ্ৱিন্নং ধম্মানং, ভিক্খৱে, অতিত্তো অপ্পটিৱানো মাতুগামো কালং কৰোতি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? মেথুনসমাপত্তিযা চ ৱিজাযনস্স চ. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং ধম্মানং অতিত্তো অপ্পটিৱানো মাতুগামো কালং কৰোতী’’তি.
৬৩. ‘‘অসন্তসন্নিৱাসঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি সন্তসন্নিৱাসঞ্চ. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসন্তসন্নিৱাসো হোতি, কথঞ্চ অসন্তো সন্নিৱসন্তি? ইধ, ভিক্খৱে, থেৰস্স ভিক্খুনো এৱং হোতি – ‘থেৰোপি মং ন ৱদেয্য, মজ্ঝিমোপি মং ন ৱদেয্য, নৱোপি মং ন ৱদেয্য; থেৰম্পাহং ন ৱদেয্যং, মজ্ঝিমম্পাহং ন ৱদেয্যং, নৱম্পাহং ন ৱদেয্যং. থেৰো চেপি মং ৱদেয্য অহিতানুকম্পী মং ৱদেয্য নো হিতানুকম্পী, নোতি নং ৱদেয্যং ৱিহেঠেয্যং [ৱিহেসেয্যং (সী. স্যা. কং. পী.)] পস্সম্পিস্স নপ্পটিকৰেয্যং. মজ্ঝিমো চেপি মং ৱদেয্য…পে… নৱো চেপি মং ৱদেয্য অহিতানুকম্পী মং ৱদেয্য নো হিতানুকম্পী, নোতি নং ৱদেয্যং ৱিহেঠেয্যং পস্সম্পিস্স নপ্পটিকৰেয্যং’. মজ্ঝিমস্সপি ভিক্খুনো এৱং হোতি…পে… নৱস্সপি ভিক্খুনো এৱং হোতি – ‘থেৰোপি মং ন ৱদেয্য, মজ্ঝিমোপি মং ন ৱদেয্য, নৱোপি মং ন ৱদেয্য; থেৰম্পাহং ন ৱদেয্যং, মজ্ঝিমম্পাহং ন ৱদেয্যং, নৱম্পাহং ন ৱদেয্যং. থেৰো চেপি মং ৱদেয্য অহিতানুকম্পী মং ৱদেয্য নো হিতানুকম্পী নোতি নং ৱদেয্যং ৱিহেঠেয্যং পস্সম্পিস্স নপ্পটিকৰেয্যং. মজ্ঝিমো চেপি মং ৱদেয্য…পে… নৱো চেপি মং ৱদেয্য অহিতানুকম্পী মং ৱদেয্য নো হিতানুকম্পী, নোতি নং ৱদেয্যং ৱিহেঠেয্যং পস্সম্পিস্স নপ্পটিকৰেয্যং’. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসন্তসন্নিৱাসো হোতি, এৱঞ্চ অসন্তো সন্নিৱসন্তি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সন্তসন্নিৱাসো হোতি, কথঞ্চ সন্তো সন্নিৱসন্তি? ইধ, ভিক্খৱে, থেৰস্স ভিক্খুনো এৱং হোতি – ‘থেৰোপি মং ৱদেয্য, মজ্ঝিমোপি মং ৱদেয্য, নৱোপি মং ৱদেয্য; থেৰম্পাহং ৱদেয্যং, মজ্ঝিমম্পাহং ৱদেয্যং, নৱম্পাহং ৱদেয্যং. থেৰো চেপি মং ৱদেয্য হিতানুকম্পী মং ৱদেয্য নো অহিতানুকম্পী, সাধূতি নং ৱদেয্যং ন ৱিহেঠেয্যং পস্সম্পিস্স পটিকৰেয্যং. মজ্ঝিমো চেপি মং ৱদেয্য…পে… নৱো চেপি মং ৱদেয্য হিতানুকম্পী মং ৱদেয্য নো অহিতানুকম্পী, সাধূতি নং ৱদেয্যং ন নং ৱিহেঠেয্যং পস্সম্পিস্স পটিকৰেয্যং’. মজ্ঝিমস্সপি ভিক্খুনো এৱং হোতি…পে… নৱস্সপি ভিক্খুনো এৱং হোতি – ‘থেৰোপি মং ৱদেয্য, মজ্ঝিমোপি মং ৱদেয্য, নৱোপি মং ৱদেয্য; থেৰম্পাহং ৱদেয্যং, মজ্ঝিমম্পাহং ৱদেয্যং, নৱম্পাহং ৱদেয্যং. থেৰো চেপি মং ৱদেয্য হিতানুকম্পী মং ৱদেয্য নো অহিতানুকম্পী, সাধূতি নং ৱদেয্যং ন নং ৱিহেঠেয্যং পস্সম্পিস্স পটিকৰেয্যং. মজ্ঝিমো চেপি মং ৱদেয্য…পে… নৱো চেপি মং ৱদেয্য হিতানুকম্পী মং ৱদেয্য নো অহিতানুকম্পী, সাধূতি নং ৱদেয্যং ন নং ৱিহেঠেয্যং পস্সম্পিস্স পটিকৰেয্যং’. এৱং খো, ভিক্খৱে, সন্তসন্নিৱাসো হোতি, এৱঞ্চ সন্তো সন্নিৱসন্তী’’তি.
৬৪. ‘‘যস্মিং, ভিক্খৱে, অধিকৰণে উভতো ৱচীসংসাৰো দিট্ঠিপড়াসো চেতসো আঘাতো অপ্পচ্চযো অনভিৰদ্ধি অজ্ঝত্তং অৱূপসন্তং হোতি, তস্মেতং, ভিক্খৱে, অধিকৰণে পাটিকঙ্খং – ‘দীঘত্তায খৰত্তায ৱাড়ত্তায সংৱত্তিস্সতি, ভিক্খূ চ ন ফাসুং [ফাসু (ক.)] ৱিহৰিস্সন্তি’. যস্মিঞ্চ খো, ভিক্খৱে, অধিকৰণে উভতো ৱচীসংসাৰো দিট্ঠিপড়াসো চেতসো আঘাতো অপ্পচ্চযো অনভিৰদ্ধি অজ্ঝত্তং সুৱূপসন্তং হোতি, তস্মেতং, ভিক্খৱে, অধিকৰণে পাটিকঙ্খং – ‘ন দীঘত্তায খৰত্তায ৱাড়ত্তায সংৱত্তিস্সতি, ভিক্খূ চ ফাসুং ৱিহৰিস্সন্তী’’’তি.
পুগ্গলৱগ্গো পঠমো.
(৭) ২. সুখৱগ্গো
৬৫. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? গিহিসুখঞ্চ পব্বজিতসুখঞ্চ. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং পব্বজিতসুখ’’ন্তি.
৬৬. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? কামসুখঞ্চ নেক্খম্মসুখঞ্চ. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং নেক্খম্মসুখ’’ন্তি.
৬৭. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? উপধিসুখঞ্চ নিৰুপধিসুখঞ্চ. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং নিৰুপধিসুখ’’ন্তি.
৬৮. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? সাসৱসুখঞ্চ অনাসৱসুখঞ্চ. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং অনাসৱসুখ’’ন্তি.
৬৯. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? সামিসঞ্চ সুখং নিৰামিসঞ্চ সুখং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং নিৰামিসং সুখ’’ন্তি.
৭০. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? অৰিযসুখঞ্চ অনৰিযসুখঞ্চ. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং অৰিযসুখ’’ন্তি.
৭১. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? কাযিকঞ্চ সুখং চেতসিকঞ্চ সুখং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং চেতসিকং সুখ’’ন্তি.
৭২. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? সপ্পীতিকঞ্চ সুখং নিপ্পীতিকঞ্চ সুখং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং নিপ্পীতিকং সুখ’’ন্তি.
৭৩. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? সাতসুখঞ্চ উপেক্খাসুখঞ্চ. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং উপেক্খাসুখ’’ন্তি.
৭৪. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? সমাধিসুখঞ্চ অসমাধিসুখঞ্চ. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং সমাধিসুখ’’ন্তি.
৭৫. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? সপ্পীতিকাৰম্মণঞ্চ সুখং নিপ্পীতিকাৰম্মণঞ্চ সুখং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং নিপ্পীতিকাৰম্মণং সুখ’’ন্তি.
৭৬. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? সাতাৰম্মণঞ্চ সুখং উপেক্খাৰম্মণঞ্চ সুখং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং উপেক্খাৰম্মণং সুখ’’ন্তি.
৭৭. ‘‘দ্ৱেমানি, ভিক্খৱে, সুখানি. কতমানি দ্ৱে? ৰূপাৰম্মণঞ্চ সুখং অৰূপাৰম্মণঞ্চ সুখং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে সুখানি. এতদগ্গং, ভিক্খৱে, ইমেসং দ্ৱিন্নং সুখানং যদিদং অৰূপাৰম্মণং সুখ’’ন্তি.
সুখৱগ্গো দুতিযো.
(৮) ৩. সনিমিত্তৱগ্গো
৭৮. ‘‘সনিমিত্তা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অনিমিত্তা. তস্সেৱ নিমিত্তস্স পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
৭৯. ‘‘সনিদানা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অনিদানা. তস্সেৱ নিদানস্স পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
৮০. ‘‘সহেতুকা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অহেতুকা. তস্সেৱ হেতুস্স পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
৮১. ‘‘সসঙ্খাৰা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অসঙ্খাৰা. তেসংযেৱ সঙ্খাৰানং পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
৮২. ‘‘সপ্পচ্চযা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অপ্পচ্চযা. তস্সেৱ পচ্চযস্স পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
৮৩. ‘‘সৰূপা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অৰূপা. তস্সেৱ ৰূপস্স পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
৮৪. ‘‘সৱেদনা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অৱেদনা. তস্সাযেৱ ৱেদনায পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
৮৫. ‘‘সসঞ্ঞা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অসঞ্ঞা. তস্সাযেৱ সঞ্ঞায পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
৮৬. ‘‘সৱিঞ্ঞাণা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অৱিঞ্ঞাণা. তস্সেৱ ৱিঞ্ঞাণস্স পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
৮৭. ‘‘সঙ্খতাৰম্মণা, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা, নো অসঙ্খতাৰম্মণা. তস্সেৱ সঙ্খতস্স পহানা এৱং তে পাপকা অকুসলা ধম্মা ন হোন্তী’’তি.
সনিমিত্তৱগ্গো ততিযো.
(৯) ৪. ধম্মৱগ্গো
৮৮. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? চেতোৱিমুত্তি চ পঞ্ঞাৱিমুত্তি চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৮৯. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? পগ্গাহো চ অৱিক্খেপো চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৯০. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? নামঞ্চ ৰূপঞ্চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৯১. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? ৱিজ্জা চ ৱিমুত্তি চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৯২. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? ভৱদিট্ঠি চ ৱিভৱদিট্ঠি চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৯৩. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? অহিৰিকঞ্চ অনোত্তপ্পঞ্চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৯৪. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? হিৰী চ ওত্তপ্পঞ্চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৯৫. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? দোৱচস্সতা চ পাপমিত্ততা চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৯৬. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? সোৱচস্সতা চ কল্যাণমিত্ততা চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৯৭. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? ধাতুকুসলতা চ মনসিকাৰকুসলতা চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
৯৮. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, ধম্মা. কতমে দ্ৱে? আপত্তিকুসলতা চ আপত্তিৱুট্ঠানকুসলতা চ. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে ধম্মা’’তি.
ধম্মৱগ্গো চতুত্থো.
(১০) ৫. বালৱগ্গো
৯৯. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, বালা. কতমে দ্ৱে? যো চ অনাগতং ভাৰং ৱহতি, যো চ আগতং ভাৰং ন ৱহতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে বালা’’তি.
১০০. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, পণ্ডিতা. কতমে দ্ৱে? যো চ অনাগতং ভাৰং ন ৱহতি, যো চ আগতং ভাৰং ৱহতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে পণ্ডিতা’’তি.
১০১. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, বালা. কতমে দ্ৱে? যো চ অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞী, যো চ কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে বালা’’তি.
১০২. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, পণ্ডিতা. কতমে দ্ৱে? যো চ অকপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞী, যো চ কপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে পণ্ডিতা’’তি.
১০৩. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, বালা. কতমে দ্ৱে? যো চ অনাপত্তিযা আপত্তিসঞ্ঞী, যো চ আপত্তিযা অনাপত্তিসঞ্ঞী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে বালা’’তি.
১০৪. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, পণ্ডিতা. কতমে দ্ৱে? যো চ অনাপত্তিযা অনাপত্তিসঞ্ঞী, যো চ আপত্তিযা আপত্তিসঞ্ঞী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে পণ্ডিতা’’তি.
১০৫. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, বালা. কতমে দ্ৱে? যো চ অধম্মে ধম্মসঞ্ঞী, যো চ ধম্মে অধম্মসঞ্ঞী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে বালা’’তি.
১০৬. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, পণ্ডিতা. কতমে দ্ৱে? যো চ ধম্মে ধম্মসঞ্ঞী, যো চ অধম্মে অধম্মসঞ্ঞী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে পণ্ডিতা’’তি.
১০৭. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, বালা. কতমে দ্ৱে? যো চ অৱিনযে ৱিনযসঞ্ঞী, যো চ ৱিনযে অৱিনযসঞ্ঞী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে বালা’’তি.
১০৮. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, পণ্ডিতা. কতমে দ্ৱে? যো চ অৱিনযে অৱিনযসঞ্ঞী, যো চ ৱিনযে ৱিনযসঞ্ঞী. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে পণ্ডিতা’’তি.
১০৯. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ ন কুক্কুচ্চাযিতব্বং কুক্কুচ্চাযতি, যো চ কুক্কুচ্চাযিতব্বং ন কুক্কুচ্চাযতি. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ৱড্ঢন্তী’’তি.
১১০. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ন ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ ন কুক্কুচ্চাযিতব্বং ন কুক্কুচ্চাযতি, যো চ কুক্কুচ্চাযিতব্বং কুক্কুচ্চাযতি. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ন ৱড্ঢন্তী’’তি.
১১১. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞী, যো চ কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞী. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ৱড্ঢন্তী’’তি.
১১২. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ন ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ অকপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞী, যো চ কপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞী. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ন ৱড্ঢন্তী’’তি.
১১৩. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ আপত্তিযা অনাপত্তিসঞ্ঞী, যো চ অনাপত্তিযা আপত্তিসঞ্ঞী. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ৱড্ঢন্তী’’তি.
১১৪. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ন ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ আপত্তিযা আপত্তিসঞ্ঞী, যো চ অনাপত্তিযা অনাপত্তিসঞ্ঞী. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ন ৱড্ঢন্তী’’তি.
১১৫. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ অধম্মে ধম্মসঞ্ঞী, যো চ ধম্মে অধম্মসঞ্ঞী. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ৱড্ঢন্তী’’তি.
১১৬. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ন ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ ধম্মে ধম্মসঞ্ঞী, যো চ অধম্মে অধম্মসঞ্ঞী. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ন ৱড্ঢন্তী’’তি.
১১৭. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ অৱিনযে ৱিনযসঞ্ঞী, যো চ ৱিনযে অৱিনযসঞ্ঞী. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ৱড্ঢন্তী’’তি.
১১৮. ‘‘দ্ৱিন্নং, ভিক্খৱে, আসৱা ন ৱড্ঢন্তি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? যো চ অৱিনযে অৱিনযসঞ্ঞী, যো চ ৱিনযে ৱিনযসঞ্ঞী. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং আসৱা ন ৱড্ঢন্তী’’তি.
বালৱগ্গো পঞ্চমো.
দুতিযো পণ্ণাসকো সমত্তো.