৪. সমচিত্তৱগ্গো

৩৩. ‘‘অসপ্পুৰিসভূমিঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি সপ্পুৰিসভূমিঞ্চ. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ. ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসভূমি? অসপ্পুৰিসো, ভিক্খৱে, অকতঞ্ঞূ হোতি অকতৱেদী. অসব্ভি হেতং, ভিক্খৱে, উপঞ্ঞাতং যদিদং অকতঞ্ঞুতা অকতৱেদিতা. কেৱলা এসা, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসভূমি যদিদং অকতঞ্ঞুতা অকতৱেদিতা. সপ্পুৰিসো চ খো, ভিক্খৱে, কতঞ্ঞূ হোতি কতৱেদী. সব্ভি হেতং, ভিক্খৱে, উপঞ্ঞাতং যদিদং কতঞ্ঞুতা কতৱেদিতা. কেৱলা এসা, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসভূমি যদিদং কতঞ্ঞুতা কতৱেদিতা’’তি.

৩৪. ‘‘দ্ৱিন্নাহং, ভিক্খৱে, ন সুপ্পতিকাৰং ৱদামি. কতমেসং দ্ৱিন্নং? মাতু চ পিতু চ. একেন, ভিক্খৱে, অংসেন মাতৰং পৰিহৰেয্য, একেন অংসেন পিতৰং পৰিহৰেয্য ৱস্সসতাযুকো ৱস্সসতজীৱী সো চ নেসং উচ্ছাদনপৰিমদ্দনন্হাপনসম্বাহনেন. তে চ তত্থেৱ মুত্তকৰীসং চজেয্যুং. ন ত্ৱেৱ, ভিক্খৱে, মাতাপিতূনং কতং ৱা হোতি পটিকতং ৱা. ইমিস্সা চ, ভিক্খৱে, মহাপথৱিযা পহূতৰত্তৰতনায [পহূতসত্তৰতনায (সী. স্যা. কং. পী.) তিকনিপাতে মহাৱগ্গে দসমসুত্তটীকাযং দস্সিতপাড়িযা সমেতি] মাতাপিতৰো ইস্সৰাধিপচ্চে ৰজ্জে পতিট্ঠাপেয্য, ন ত্ৱেৱ, ভিক্খৱে, মাতাপিতূনং কতং ৱা হোতি পটিকতং ৱা. তং কিস্স হেতু? বহুকাৰা [বহূপকাৰা (ক.)], ভিক্খৱে, মাতাপিতৰো পুত্তানং আপাদকা পোসকা ইমস্স লোকস্স দস্সেতাৰো. যো চ খো, ভিক্খৱে, মাতাপিতৰো অস্সদ্ধে সদ্ধাসম্পদায সমাদপেতি নিৱেসেতি পতিট্ঠাপেতি, দুস্সীলে সীলসম্পদায সমাদপেতি নিৱেসেতি পতিট্ঠাপেতি, মচ্ছৰী চাগসম্পদায সমাদপেতি নিৱেসেতি পতিট্ঠাপেতি, দুপ্পঞ্ঞে পঞ্ঞাসম্পদায সমাদপেতি নিৱেসেতি পতিট্ঠাপেতি, এত্তাৱতা খো, ভিক্খৱে, মাতাপিতূনং কতঞ্চ হোতি পটিকতঞ্চা’’তি [পটিকতঞ্চ অতিকতঞ্চাতি (সী. পী.)].

৩৫. অথ খো অঞ্ঞতৰো ব্ৰাহ্মণো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কিংৱাদী ভৱং গোতমো কিমক্খাযী’’তি? ‘‘কিৰিযৱাদী চাহং, ব্ৰাহ্মণ, অকিৰিযৱাদী চা’’তি. ‘‘যথাকথং পন ভৱং গোতমো কিৰিযৱাদী চ অকিৰিযৱাদী চা’’তি?

‘‘অকিৰিযং খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, ৱদামি কাযদুচ্চৰিতস্স ৱচীদুচ্চৰিতস্স মনোদুচ্চৰিতস্স, অনেকৱিহিতানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অকিৰিযং ৱদামি. কিৰিযঞ্চ খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, ৱদামি কাযসুচৰিতস্স ৱচীসুচৰিতস্স মনোসুচৰিতস্স, অনেকৱিহিতানং কুসলানং ধম্মানং কিৰিযং ৱদামি. এৱং খো অহং, ব্ৰাহ্মণ, কিৰিযৱাদী চ অকিৰিযৱাদী চা’’তি.

‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে… উপাসকং মং ভৱং গোতমো ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি.

৩৬. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কতি নু খো, ভন্তে, লোকে দক্খিণেয্যা, কত্থ চ দানং দাতব্ব’’ন্তি? ‘‘দ্ৱে খো, গহপতি, লোকে দক্খিণেয্যা – সেখো চ অসেখো চ. ইমে খো, গহপতি, দ্ৱে লোকে দক্খিণেয্যা, এত্থ চ দানং দাতব্ব’’ন্তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. ইদং ৱত্ৱান [ৱত্ৱা (সী. পী.) এৱমীদিসেসু ঠানেসু] সুগতো অথাপৰং এতদৱোচ সত্থা –

‘‘সেখো অসেখো চ ইমস্মিং লোকে,

আহুনেয্যা যজমানানং হোন্তি;

তে উজ্জুভূতা [উজুভূতা (স্যা. কং. ক.)] কাযেন, ৱাচায উদ চেতসা;

খেত্তং তং যজমানানং, এত্থ দিন্নং মহপ্ফল’’ন্তি.

৩৭. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা সাৰিপুত্তো সাৱত্থিযং ৱিহৰতি পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদে. তত্ৰ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘আৱুসো ভিক্খৱে’’তি. ‘‘আৱুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স পচ্চস্সোসুং. আযস্মা সাৰিপুত্তো এতদৱোচ – ‘‘অজ্ঝত্তসংযোজনঞ্চ, আৱুসো, পুগ্গলং দেসেস্সামি বহিদ্ধাসংযোজনঞ্চ. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স পচ্চস্সোসুং. আযস্মা সাৰিপুত্তো এতদৱোচ –

‘‘কতমো চাৱুসো, অজ্ঝত্তসংযোজনো পুগ্গলো? ইধাৱুসো, ভিক্খু সীলৱা হোতি, পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি আচাৰগোচৰসম্পন্নো, অণুমত্তেসু ৱজ্জেসু ভযদস্সাৱী, সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অঞ্ঞতৰং দেৱনিকাযং উপপজ্জতি. সো ততো চুতো আগামী হোতি, আগন্তা ইত্থত্তং. অযং ৱুচ্চতি, আৱুসো, অজ্ঝত্তসংযোজনো পুগ্গলো আগামী হোতি, আগন্তা ইত্থত্তং.

‘‘কতমো চাৱুসো, বহিদ্ধাসংযোজনো পুগ্গলো? ইধাৱুসো, ভিক্খু সীলৱা হোতি, পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি আচাৰগোচৰসম্পন্নো, অণুমত্তেসু ৱজ্জেসু ভযদস্সাৱী, সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. সো অঞ্ঞতৰং সন্তং চেতোৱিমুত্তিং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অঞ্ঞতৰং দেৱনিকাযং উপপজ্জতি. সো ততো চুতো অনাগামী হোতি, অনাগন্তা ইত্থত্তং. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, বহিদ্ধাসংযোজনো পুগ্গলো অনাগামী হোতি, অনাগন্তা ইত্থত্তং.

‘‘পুন চপৰং, আৱুসো, ভিক্খু সীলৱা হোতি…পে… সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. সো কামানংযেৱ নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. সো ভৱানংযেৱ নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. সো তণ্হাক্খযায পটিপন্নো হোতি. সো লোভক্খযায পটিপন্নো হোতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অঞ্ঞতৰং দেৱনিকাযং উপপজ্জতি. সো ততো চুতো অনাগামী হোতি, অনাগন্তা ইত্থত্তং. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, বহিদ্ধাসংযোজনো পুগ্গলো অনাগামী হোতি, অনাগন্তা ইত্থত্ত’’ন্তি.

অথ খো সম্বহুলা সমচিত্তা দেৱতা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো তা দেৱতা ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘এসো, ভন্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদে ভিক্খূনং অজ্ঝত্তসংযোজনঞ্চ পুগ্গলং দেসেতি বহিদ্ধাসংযোজনঞ্চ. হট্ঠা, ভন্তে, পৰিসা. সাধু, ভন্তে, ভগৱা যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন. অথ খো ভগৱা – সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং [সম্মিঞ্জিতং (সী. স্যা. কং. পী.)] ৱা বাহং পসাৰেয্য, পসাৰিতং ৱা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৱমেৱং – জেতৱনে অন্তৰহিতো পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদে আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স সম্মুখে পাতুৰহোসি. নিসীদি ভগৱা পঞ্ঞত্তে আসনে. আযস্মাপি খো সাৰিপুত্তো ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘ইধ, সাৰিপুত্ত, সম্বহুলা সমচিত্তা দেৱতা যেনাহং তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো, সাৰিপুত্ত, তা দেৱতা মং এতদৱোচুং – ‘এসো, ভন্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদে ভিক্খূনং অজ্ঝত্তসংযোজনঞ্চ পুগ্গলং দেসেতি বহিদ্ধাসংযোজনঞ্চ. হট্ঠা, ভন্তে, পৰিসা. সাধু, ভন্তে, ভগৱা যেন আযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’তি. তা খো পন, সাৰিপুত্ত, দেৱতা দসপি হুত্ৱা ৱীসম্পি হুত্ৱা তিংসম্পি হুত্ৱা চত্তালীসম্পি হুত্ৱা পঞ্ঞাসম্পি হুত্ৱা সট্ঠিপি হুত্ৱা আৰগ্গকোটিনিতুদনমত্তেপি তিট্ঠন্তি, ন চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ব্যাবাধেন্তি [ব্যাবাধেন্তীতি (সব্বত্থ)]. সিযা খো পন [পন তে (সী. স্যা. কং. পী.)], সাৰিপুত্ত, এৱমস্স – ‘তত্থ নূন তাসং দেৱতানং তথা চিত্তং ভাৱিতং যেন তা দেৱতা দসপি হুত্ৱা ৱীসম্পি হুত্ৱা তিংসম্পি হুত্ৱা চত্তালীসম্পি হুত্ৱা পঞ্ঞাসম্পি হুত্ৱা সট্ঠিপি হুত্ৱা আৰগ্গকোটিনিতুদনমত্তেপি তিট্ঠন্তি ন চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ব্যাবাধেন্তী’তি. ন খো পনেতং, সাৰিপুত্ত, এৱং দট্ঠব্বং. ইধেৱ খো, সাৰিপুত্ত, তাসং দেৱতানং তথা চিত্তং ভাৱিতং, যেন তা দেৱতা দসপি হুত্ৱা…পে… ন চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ব্যাবাধেন্তি. তস্মাতিহ, সাৰিপুত্ত, এৱং সিক্খিতব্বং – ‘সন্তিন্দ্ৰিযা ভৱিস্সাম সন্তমানসা’তি. এৱঞ্হি ৱো, সাৰিপুত্ত, সিক্খিতব্বং. ‘সন্তিন্দ্ৰিযানঞ্হি ৱো, সাৰিপুত্ত, সন্তমানসানং সন্তংযেৱ কাযকম্মং ভৱিস্সতি সন্তং ৱচীকম্মং সন্তং মনোকম্মং. সন্তংযেৱ উপহাৰং উপহৰিস্সাম সব্ৰহ্মচাৰীসূ’তি. ‘এৱঞ্হি ৱো, সাৰিপুত্ত, সিক্খিতব্বং. অনস্সুং খো, সাৰিপুত্ত, অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা যে ইমং ধম্মপৰিযাযং নাস্সোসু’’’ন্তি.

৩৮. এৱং মে সুতং – একং সমযং আযস্মা মহাকচ্চানো ৱৰণাযং ৱিহৰতি ভদ্দসাৰিতীৰে [কদ্দমদহতীৰে (সী. স্যা. কং. পী.)]. অথ খো আৰামদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো যেনাযস্মা মহাকচ্চানো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা মহাকচ্চানেন সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আৰামদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো আযস্মন্তং মহাকচ্চানং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভো কচ্চান, হেতু কো পচ্চযো যেন খত্তিযাপি খত্তিযেহি ৱিৱদন্তি, ব্ৰাহ্মণাপি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিৱদন্তি, গহপতিকাপি গহপতিকেহি ৱিৱদন্তী’’তি? ‘‘কামৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধ [কামৰাগৱিনিৱেসৱিনিবদ্ধ (সী. স্যা. কং. পী.)] পলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানহেতু খো, ব্ৰাহ্মণ, খত্তিযাপি খত্তিযেহি ৱিৱদন্তি, ব্ৰাহ্মণাপি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিৱদন্তি, গহপতিকাপি গহপতিকেহি ৱিৱদন্তী’’তি.

‘‘কো পন, ভো কচ্চান, হেতু কো পচ্চযো যেন সমণাপি সমণেহি ৱিৱদন্তী’’তি? ‘‘দিট্ঠিৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানহেতু খো, ব্ৰাহ্মণ, সমণাপি সমণেহি ৱিৱদন্তী’’তি.

‘‘অত্থি পন, ভো কচ্চান, কোচি লোকস্মিং যো ইমঞ্চেৱ কামৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো, ইমঞ্চ দিট্ঠিৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো’’তি? ‘‘অত্থি, ব্ৰাহ্মণ, লোকস্মিং যো ইমঞ্চেৱ কামৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো, ইমঞ্চ দিট্ঠিৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো’’তি.

‘‘কো পন সো, ভো কচ্চান, লোকস্মিং যো ইমঞ্চেৱ কাগৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো, ইমঞ্চ দিট্ঠিৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো’’তি? ‘‘অত্থি, ব্ৰাহ্মণ, পুৰত্থিমেসু জনপদেসু সাৱত্থী নাম নগৰং. তত্থ সো ভগৱা এতৰহি ৱিহৰতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো. সো হি, ব্ৰাহ্মণ, ভগৱা ইমঞ্চেৱ কামৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো, ইমঞ্চ দিট্ঠিৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো’’তি.

এৱং ৱুত্তে আৰামদণ্ডো ব্ৰাহ্মণো উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা দক্খিণং জাণুমণ্ডলং পথৱিযং নিহন্ত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা তিক্খত্তুং উদানং উদানেসি –

‘‘নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স, নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স, নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স. যো হি সো ভগৱা ইমঞ্চেৱ কামৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো, ইমঞ্চ দিট্ঠিৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধপলিগেধপৰিযুট্ঠানজ্ঝোসানং সমতিক্কন্তো’’তি.

‘‘অভিক্কন্তং, ভো কচ্চান, অভিক্কন্তং, ভো কচ্চান! সেয্যথাপি, ভো কচ্চান, নিক্কুজ্জিতং ৱা উক্কুজ্জেয্য, পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য, অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য – ‘চক্খুমন্তো ৰূপানি দক্খন্তী’তি, এৱমেৱং ভোতা কচ্চানেন অনেকপৰিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং, ভো কচ্চান, তং ভৱন্তং গোতমং সৰণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. উপাসকং মং ভৱং কচ্চানো ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি.

৩৯. একং সমযং আযস্মা মহাকচ্চানো মধুৰাযং ৱিহৰতি গুন্দাৱনে. অথ খো কন্দৰাযনো [কণ্ডৰাযনো (সী. স্যা. কং. পী.)] ব্ৰাহ্মণো যেনাযস্মা মহাকচ্চানো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা মহাকচ্চানেন সদ্ধিং…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো কন্দৰাযনো ব্ৰাহ্মণো আযস্মন্তং মহাকচ্চানং এতদৱোচ – ‘‘সুতং মেতং, ভো কচ্চান, ‘ন সমণো কচ্চানো ব্ৰাহ্মণে জিণ্ণে ৱুদ্ধে মহল্লকে অদ্ধগতে ৱযোঅনুপ্পত্তে অভিৱাদেতি ৱা পচ্চুট্ঠেতি ৱা আসনেন ৱা নিমন্তেতী’তি. তযিদং, ভো কচ্চান, তথেৱ? ন হি ভৱং কচ্চানো ব্ৰাহ্মণে জিণ্ণে ৱুদ্ধে মহল্লকে অদ্ধগতে ৱযোঅনুপ্পত্তে অভিৱাদেতি ৱা পচ্চুট্ঠেতি ৱা আসনেন ৱা নিমন্তেতি. তযিদং, ভো কচ্চান, ন সম্পন্নমেৱা’’তি.

‘‘অত্থি, ব্ৰাহ্মণ, তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন ৱুদ্ধভূমি চ অক্খাতা দহৰভূমি চ. ৱুদ্ধো চেপি, ব্ৰাহ্মণ, হোতি আসীতিকো ৱা নাৱুতিকো ৱা ৱস্সসতিকো ৱা জাতিযা, সো চ কামে পৰিভুঞ্জতি কামমজ্ঝাৱসতি কামপৰিড়াহেন পৰিডয্হতি কামৱিতক্কেহি খজ্জতি কামপৰিযেসনায উস্সুকো. অথ খো সো বালো ন থেৰোত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. দহৰো চেপি, ব্ৰাহ্মণ, হোতি যুৱা সুসুকাড়কেসো ভদ্ৰেন যোব্বনেন সমন্নাগতো পঠমেন ৱযসা. সো চ ন কামে পৰিভুঞ্জতি ন কামমজ্ঝাৱসতি, ন কামপৰিড়াহেন পৰিডয্হতি, ন কামৱিতক্কেহি খজ্জতি, ন কামপৰিযেসনায উস্সুকো. অথ খো সো পণ্ডিতো থেৰোত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতী’’তি.

এৱং ৱুত্তে কন্দৰাযনো ব্ৰাহ্মণো উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা দহৰানং সতং [সুদং (সী. স্যা. কং. পী.)] ভিক্খূনং পাদে সিৰসা ৱন্দতি – ‘‘ৱুদ্ধা ভৱন্তো, ৱুদ্ধভূমিযং ঠিতা. দহৰা মযং, দহৰভূমিযং ঠিতা’’তি.

‘‘অভিক্কন্তং, ভো কচ্চান…পে… উপাসকং মং ভৱং কচ্চানো ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি.

৪০. ‘‘যস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে চোৰা বলৱন্তো হোন্তি, ৰাজানো তস্মিং সমযে দুব্বলা হোন্তি. তস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে ৰঞ্ঞো ন ফাসু হোতি অতিযাতুং ৱা নিয্যাতুং ৱা পচ্চন্তিমে ৱা জনপদে অনুসঞ্ঞাতুং. ব্ৰাহ্মণগহপতিকানম্পি তস্মিং সমযে ন ফাসু হোতি অতিযাতুং ৱা নিয্যাতুং ৱা বাহিৰানি ৱা কম্মন্তানি পটিৱেক্খিতুং. এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, যস্মিং সমযে পাপভিক্খূ বলৱন্তো হোন্তি, পেসলা ভিক্খূ তস্মিং সমযে দুব্বলা হোন্তি. তস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে পেসলা ভিক্খূ তুণ্হীভূতা তুণ্হীভূতাৱ সঙ্ঘমজ্ঝে সঙ্কসাযন্তি [সঙ্কম্ম ঝাযন্তি (ক.), সঞ্চাযন্তি (সী. অট্ঠ.)] পচ্চন্তিমে ৱা জনপদে অচ্ছন্তি [ভজন্তি (সী. স্যা. কং. পী.)]. তযিদং, ভিক্খৱে, হোতি বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায, বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৱমনুস্সানং.

‘‘যস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে ৰাজানো বলৱন্তো হোন্তি, চোৰা তস্মিং সমযে দুব্বলা হোন্তি. তস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে ৰঞ্ঞো ফাসু হোতি অতিযাতুং ৱা নিয্যাতুং ৱা পচ্চন্তিমে ৱা জনপদে অনুসঞ্ঞাতুং. ব্ৰাহ্মণগহপতিকানম্পি তস্মিং সমযে ফাসু হোতি অতিযাতুং ৱা নিয্যাতুং ৱা বাহিৰানি ৱা কম্মন্তানি পটিৱেক্খিতুং. এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, যস্মিং সমযে পেসলা ভিক্খূ বলৱন্তো হোন্তি, পাপভিক্খূ তস্মিং সমযে দুব্বলা হোন্তি. তস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে পাপভিক্খূ তুণ্হীভূতা তুণ্হীভূতাৱ সঙ্ঘমজ্ঝে সঙ্কসাযন্তি, যেন ৱা পন তেন পক্কমন্তি [পপতন্তি (সী. স্যা. কং. পী.)]. তযিদং, ভিক্খৱে, হোতি বহুজনহিতায বহুজনসুখায, বহুনো জনস্স অত্থায হিতায সুখায দেৱমনুস্সান’’ন্তি.

৪১. ‘‘দ্ৱিন্নাহং, ভিক্খৱে, মিচ্ছাপটিপত্তিং ন ৱণ্ণেমি, গিহিস্স ৱা পব্বজিতস্স ৱা. গিহী ৱা, ভিক্খৱে, পব্বজিতো ৱা মিচ্ছাপটিপন্নো মিচ্ছাপটিপত্তাধিকৰণহেতু ন আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসলং.

‘‘দ্ৱিন্নাহং, ভিক্খৱে, সম্মাপটিপত্তিং ৱণ্ণেমি, গিহিস্স ৱা পব্বজিতস্স ৱা. গিহী ৱা, ভিক্খৱে, পব্বজিতো ৱা সম্মাপটিপন্নো সম্মাপটিপত্তাধিকৰণহেতু আৰাধকো হোতি ঞাযং ধম্মং কুসল’’ন্তি.

৪২. ‘‘যে তে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ দুগ্গহিতেহি সুত্তন্তেহি ব্যঞ্জনপ্পতিৰূপকেহি অত্থঞ্চ ধম্মঞ্চ পটিৱাহন্তি তে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ বহুজনাহিতায পটিপন্না বহুজনাসুখায, বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৱমনুস্সানং. বহুঞ্চ তে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ অপুঞ্ঞং পসৱন্তি, তে চিমং সদ্ধম্মং অন্তৰধাপেন্তি.

‘‘যে তে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ সুগ্গহিতেহি সুত্তন্তেহি ব্যঞ্জনপ্পতিৰূপকেহি অত্থঞ্চ ধম্মঞ্চ অনুলোমেন্তি তে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ বহুজনহিতায পটিপন্না বহুজনসুখায, বহুনো জনস্স অত্থায হিতায সুখায দেৱমনুস্সানং. বহুঞ্চ তে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ পুঞ্ঞং পসৱন্তি, তে চিমং সদ্ধম্মং ঠপেন্তী’’তি.

সমচিত্তৱগ্গো চতুত্থো.