৩. বালৱগ্গো
২২. ‘‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, বালা. কতমে দ্ৱে? যো চ অচ্চযং অচ্চযতো ন পস্সতি, যো চ অচ্চযং দেসেন্তস্স যথাধম্মং নপ্পটিগ্গণ্হাতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে বালা’তি. ‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, পণ্ডিতা. কতমে দ্ৱে? যো চ অচ্চযং অচ্চযতো পস্সতি, যো চ অচ্চযং দেসেন্তস্স যথাধম্মং পটিগ্গণ্হাতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে পণ্ডিতা’’’তি.
২৩. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, তথাগতং অব্ভাচিক্খন্তি. কতমে দ্ৱে? দুট্ঠো ৱা দোসন্তৰো, সদ্ধো ৱা দুগ্গহিতেন [দুগ্গহীতেন (সী.)]. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে তথাগতং অব্ভাচিক্খন্তী’’তি.
২৪. ‘‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, তথাগতং অব্ভাচিক্খন্তি. কতমে দ্ৱে? যো চ অভাসিতং অলপিতং তথাগতেন ভাসিতং লপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি, যো চ ভাসিতং লপিতং তথাগতেন অভাসিতং অলপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে তথাগতং অব্ভাচিক্খন্তী’তি. ‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, তথাগতং নাব্ভাচিক্খন্তি. কতমে দ্ৱে? যো চ অভাসিতং অলপিতং তথাগতেন অভাসিতং অলপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি, যো চ ভাসিতং লপিতং তথাগতেন ভাসিতং লপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে তথাগতং নাব্ভাচিক্খন্তী’’’তি.
২৫. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, তথাগতং অব্ভাচিক্খন্তি. কতমে দ্ৱে? যো চ নেয্যত্থং সুত্তন্তং নীতত্থো সুত্তন্তোতি দীপেতি, যো চ নীতত্থং সুত্তন্তং নেয্যত্থো সুত্তন্তোতি দীপেতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে তথাগতং অব্ভাচিক্খন্তী’’তি.
২৬. ‘‘দ্ৱেমে, ভিক্খৱে, তথাগতং নাব্ভাচিক্খন্তি. কতমে দ্ৱে? যো চ নেয্যত্থং সুত্তন্তং নেয্যত্থো সুত্তন্তোতি দীপেতি, যো চ নীতত্থং সুত্তন্তং নীতত্থো সুত্তন্তোতি দীপেতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, দ্ৱে তথাগতং নাব্ভাচিক্খন্তী’’তি.
২৭. ‘‘পটিচ্ছন্নকম্মন্তস্স, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰা গতি পাটিকঙ্খা – নিৰযো ৱা তিৰচ্ছানযোনি ৱাতি. অপ্পটিচ্ছন্নকম্মন্তস্স, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰা গতি পাটিকঙ্খা – দেৱা ৱা মনুস্সা ৱা’’তি.
২৮. ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰা গতি পাটিকঙ্খা – নিৰযো ৱা তিৰচ্ছানযোনি ৱা’’তি.
২৯. ‘‘সম্মাদিট্ঠিকস্স, ভিক্খৱে, দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰা গতি পাটিকঙ্খা – দেৱা ৱা মনুস্সা ৱা’’তি.
৩০. ‘‘দুস্সীলস্স, ভিক্খৱে, দ্ৱে পটিগ্গাহা – নিৰযো ৱা তিৰচ্ছানযোনি ৱা. সীলৱতো, ভিক্খৱে, দ্ৱে পটিগ্গাহা – দেৱা ৱা মনুস্সা ৱা’’তি [দেৱো ৱা মনুস্সো ৱাতি (ক.)].
৩১. ‘‘দ্ৱাহং, ভিক্খৱে, অত্থৱসে সম্পস্সমানো অৰঞ্ঞৱনপত্থানি [অৰঞ্ঞে পৱনপত্থানি (সী. পী.)] পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱামি. কতমে দ্ৱে? অত্তনো চ দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰং সম্পস্সমানো, পচ্ছিমঞ্চ জনতং অনুকম্পমানো. ইমে খো অহং, ভিক্খৱে, দ্ৱে অত্থৱসে সম্পস্সমানো অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱামী’’তি.
৩২. ‘‘দ্ৱে মে, ভিক্খৱে, ধম্মা ৱিজ্জাভাগিযা. কতমে দ্ৱে? সমথো চ ৱিপস্সনা চ. সমথো, ভিক্খৱে, ভাৱিতো কমত্থ [কিমত্থ (স্যা. কং.), কতমত্থ (ক.)] মনুভোতি? চিত্তং ভাৱীযতি. চিত্তং ভাৱিতং কমত্থমনুভোতি? যো ৰাগো সো পহীযতি. ৱিপস্সনা, ভিক্খৱে, ভাৱিতা কমত্থমনুভোতি? পঞ্ঞা ভাৱীযতি. পঞ্ঞা ভাৱিতা কমত্থমনুভোতি? যা অৱিজ্জা সা পহীযতি. ৰাগুপক্কিলিট্ঠং ৱা, ভিক্খৱে, চিত্তং ন ৱিমুচ্চতি, অৱিজ্জুপক্কিলিট্ঠা ৱা পঞ্ঞা ন ভাৱীযতি. ইতি খো, ভিক্খৱে, ৰাগৱিৰাগা চেতোৱিমুত্তি, অৱিজ্জাৱিৰাগা পঞ্ঞাৱিমুত্তী’’তি.
বালৱগ্গো ততিযো.