৫. উত্তিযসুত্তং
৯৫. অথ খো উত্তিযো পৰিব্বাজকো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো উত্তিযো পৰিব্বাজকো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, সস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’ন্তি? ‘‘অব্যাকতং খো এতং, উত্তিয, মযা – ‘সস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং পন, ভো গোতম, অসস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’ন্তি? ‘‘এতম্পি খো, উত্তিয, অব্যাকতং মযা – ‘অসস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, অন্তৱা লোকো…পে… অনন্তৱা লোকো… তং জীৱং তং সৰীৰং… অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰং… হোতি তথাগতো পৰং মৰণা … ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা… হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা… নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’ন্তি? ‘‘এতম্পি খো, উত্তিয, অব্যাকতং মযা – ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’’ন্তি.
‘‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, সস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি, ইতি পুট্ঠো সমানো ‘অব্যাকতং খো এতং, উত্তিয, মযা – সস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি.
‘‘‘কিং পন, ভো গোতম, অসস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি, ইতি পুট্ঠো সমানো – ‘এতম্পি খো, উত্তিয, অব্যাকতং মযা অসস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি.
‘‘‘কিং নু খো, ভো গোতম, অন্তৱা লোকো…পে… অনন্তৱা লোকো… তং জীৱং তং সৰীৰং… অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰং… হোতি তথাগতো পৰং মৰণা… ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা… হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা… নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি, ইতি পুট্ঠো সমানো – ‘এতম্পি খো, উত্তিয, অব্যাকতং মযা – ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’ন্তি ৱদেসি. অথ কিঞ্চৰহি ভোতা গোতমেন ব্যাকত’’ন্তি?
‘‘অভিঞ্ঞায খো অহং, উত্তিয, সাৱকানং ধম্মং দেসেমি সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযাযা’’তি.
‘‘যং পনেতং ভৱং গোতমো অভিঞ্ঞায সাৱকানং ধম্মং দেসেসি সত্তানং ৱিসুদ্ধিযা সোকপৰিদেৱানং সমতিক্কমায দুক্খদোমনস্সানং অত্থঙ্গমায ঞাযস্স অধিগমায নিব্বানস্স সচ্ছিকিৰিযায, সব্বো ৱা [সব্বো চ (ক.)] তেন লোকো নীযতি [নীযিস্সতি (সী.), নিয্যাস্সতি (স্যা.), নিয্যংস্সতি (পী.)] উপড্ঢো ৱা তিভাগো ৱা’’তি [তিভাগো ৱাতি পদেহি (ক.)]? এৱং ৱুত্তে ভগৱা তুণ্হী অহোসি.
অথ খো আযস্মতো আনন্দস্স এতদহোসি – ‘‘মা হেৱং খো উত্তিযো পৰিব্বাজকো পাপকং দিট্ঠিগতং পটিলভি – ‘সব্বসামুক্কংসিকং ৱত মে সমণো গোতমো পঞ্হং পুট্ঠো সংসাদেতি, নো ৱিস্সজ্জেতি, ন নূন ৱিসহতী’তি. তদস্স উত্তিযস্স পৰিব্বাজকস্স দীঘৰত্তং অহিতায দুক্খাযা’’তি.
অথ খো আযস্মা আনন্দো উত্তিযং পৰিব্বাজকং এতদৱোচ – ‘‘তেনহাৱুসো উত্তিয, উপমং তে কৰিস্সামি. উপমায মিধেকচ্চে ৱিঞ্ঞূ পুৰিসা ভাসিতস্স অত্থং আজানন্তি. সেয্যথাপি, আৱুসো উত্তিয, ৰঞ্ঞো পচ্চন্তিমং নগৰং দড়্হুদ্ধাপং [দড়্হুদ্দাপং (সী. পী.)] দড়্হপাকাৰতোৰণং একদ্ৱাৰং. তত্ৰস্স দোৱাৰিকো পণ্ডিতো ব্যত্তো মেধাৱী অঞ্ঞাতানং নিৱাৰেতা ঞাতানং পৱেসেতা. সো তস্স নগৰস্স সমন্তা অনুপৰিযাযপথং অনুক্কমতি. অনুপৰিযাযপথং অনুক্কমমানো ন পস্সেয্য পাকাৰসন্ধিং ৱা পাকাৰৱিৱৰং ৱা, অন্তমসো বিড়াৰনিক্খমনমত্তম্পি. নো চ খ্ৱস্স এৱং ঞাণং হোতি – ‘এত্তকা পাণা ইমং নগৰং পৱিসন্তি ৱা নিক্খমন্তি ৱা’তি. অথ খ্ৱস্স এৱমেত্থ হোতি – ‘যে খো কেচি ওড়াৰিকা পাণা ইমং নগৰং পৱিসন্তি ৱা নিক্খমন্তি ৱা, সব্বে তে ইমিনা দ্ৱাৰেন পৱিসন্তি ৱা নিক্খমন্তি ৱা’তি.
‘‘এৱমেৱং খো, আৱুসো উত্তিয, ন তথাগতস্স এৱং উস্সুক্কং হোতি – ‘সব্বো ৱা তেন লোকো নীযতি, উপড্ঢো ৱা, তিভাগো ৱা’তি. অথ খো এৱমেত্থ তথাগতস্স হোতি – ‘যে খো কেচি লোকম্হা নীযিংসু ৱা নীযন্তি ৱা নীযিস্সন্তি ৱা, সব্বে তে পঞ্চ নীৱৰণে পহায চেতসো উপক্কিলেসে পঞ্ঞায দুব্বলীকৰণে, চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তা, সত্ত বোজ্ঝঙ্গে যথাভূতং ভাৱেত্ৱা. এৱমেতে [এৱমেতেন (ক.)] লোকম্হা নীযিংসু ৱা নীযন্তি ৱা নীযিস্সন্তি ৱা’তি. যদেৱ খো ত্ৱং [যদেৱ খ্ৱেত্থ (ক.)], আৱুসো উত্তিয, ভগৱন্তং পঞ্হং [ইমং পঞ্হং (স্যা. ক.)] অপুচ্ছি তদেৱেতং পঞ্হং ভগৱন্তং অঞ্ঞেন পৰিযাযেন অপুচ্ছি. তস্মা তে তং ভগৱা ন ব্যাকাসী’’তি. পঞ্চমং.