২. ভযসুত্তং
৯২. [অ. নি. ৯.২৭; সং. নি. ৫.১০২৪] অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো অনাথপিণ্ডিকং গহপতিং ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘যতো, খো, গহপতি, অৰিযসাৱকস্স পঞ্চ ভযানি ৱেৰানি ৱূপসন্তানি হোন্তি, চতূহি চ সোতাপত্তিযঙ্গেহি সমন্নাগতো হোতি, অৰিযো চস্স ঞাযো পঞ্ঞায সুদিট্ঠো হোতি সুপ্পটিৱিদ্ধো, সো আকঙ্খমানো অত্তনাৱ অত্তানং ব্যাকৰেয্য – ‘খীণনিৰযোম্হি খীণতিৰচ্ছানযোনি খীণপেত্তিৱিসযো খীণাপাযদুগ্গতিৱিনিপাতো. সোতাপন্নোহমস্মি অৱিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপৰাযণো’তি.
‘‘কতমানি পঞ্চ ভযানি ৱেৰানি ৱূপসন্তানি হোন্তি? যং, গহপতি, পাণাতিপাতী পাণাতিপাতপচ্চযা দিট্ঠধম্মিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি সম্পৰাযিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি চেতসিকম্পি দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি, পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো নেৱ দিট্ঠধম্মিকম্পি [নেৱ দিট্ঠধম্মিকং] ভযং ৱেৰং পসৱতি ন সম্পৰাযিকম্পি [ন সম্পৰাযিকং] ভযং ৱেৰং পসৱতি ন চেতসিকম্পি [ন চেতসিকং (সী. স্যা. পী.)] দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. পাণাতিপাতা পটিৱিৰতস্স এৱং তং ভযং ৱেৰং ৱূপসন্তং হোতি.
‘‘যং, গহপতি, অদিন্নাদাযী…পে… কামেসুমিচ্ছাচাৰী… মুসাৱাদী… সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠাযী সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানপচ্চযা দিট্ঠধম্মিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি সম্পৰাযিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি চেতসিকম্পি দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো নেৱ দিট্ঠধম্মিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি ন সম্পৰাযিকম্পি ভযং ৱেৰং পসৱতি ন চেতসিকম্পি দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতস্স এৱং তং ভযং ৱেৰং ৱূপসন্তং হোতি. ইমানি পঞ্চ ভযানি ৱেৰানি ৱূপসন্তানি হোন্তি.
‘‘কতমেহি চতূহি সোতাপত্তিযঙ্গেহি সমন্নাগতো হোতি? ইধ, গহপতি, অৰিযসাৱকো বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ‘ইতিপি সো ভগৱা…পে… বুদ্ধো ভগৱা’তি; ধম্মে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ‘স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো সন্দিট্ঠিকো অকালিকো এহিপস্সিকো ওপনেয্যিকো পচ্চত্তং ৱেদিতব্বো ৱিঞ্ঞূহী’তি; সঙ্ঘে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ‘সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো, উজুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো, ঞাযপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো, সামীচিপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো, যদিদং চত্তাৰি পুৰিসযুগানি অট্ঠ পুৰিসপুগ্গলা, এস ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো আহুনেয্যো পাহুনেয্যো দক্খিণেয্যো অঞ্জলিকৰণীযো অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’তি; অৰিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি ‘অখণ্ডেহি অচ্ছিদ্দেহি অসবলেহি অকম্মাসেহি ভুজিস্সেহি ৱিঞ্ঞুপ্পসত্থেহি অপৰামট্ঠেহি সমাধিসংৱত্তনিকেহি’. ইমেহি চতূহি সোতাপত্তিযঙ্গেহি সমন্নাগতো হোতি.
‘‘কতমো চস্স অৰিযো ঞাযো পঞ্ঞায সুদিট্ঠো হোতি সুপ্পটিৱিদ্ধো? ইধ, গহপতি, অৰিযসাৱকো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘ইতি ইমস্মিং সতি ইদং হোতি; ইমস্সুপ্পাদা ইদং উপ্পজ্জতি; ইমস্মিং অসতি ইদং ন হোতি; ইমস্স নিৰোধা ইদং নিৰুজ্ঝতি, যদিদং – অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰা, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপং, নামৰূপপচ্চযা সড়াযতনং, সড়াযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা, তণ্হাপচ্চযা উপাদানং, উপাদানপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা সম্ভৱন্তি, এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি; অৱিজ্জায ত্ৱেৱ অসেসৱিৰাগনিৰোধা সঙ্খাৰনিৰোধো…পে… এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতী’তি. অযঞ্চস্স অৰিযো ঞাযো পঞ্ঞায সুদিট্ঠো হোতি সুপ্পটিৱিদ্ধো.
‘‘যতো খো, গহপতি, অৰিযসাৱকস্স ইমানি পঞ্চ ভযানি ৱেৰানি ৱূপসন্তানি হোন্তি, ইমেহি চ চতূহি সোতাপত্তিযঙ্গেহি সমন্নাগতো হোতি, অযঞ্চস্স অৰিযো ঞাযো পঞ্ঞায সুদিট্ঠো হোতি সুপ্পটিৱিদ্ধো, সো আকঙ্খমানো অত্তনাৱ অত্তানং ব্যাকৰেয্য – ‘খীণনিৰযোম্হি খীণতিৰচ্ছানযোনি খীণপেত্তিৱিসযো খীণাপাযদুগ্গতিৱিনিপাতো; সোতাপন্নোহমস্মি অৱিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপৰাযণো’’তি. দুতিযং.