১০. গিৰিমানন্দসুত্তং

৬০. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা গিৰিমানন্দো আবাধিকো হোতি দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ –

‘‘আযস্মা, ভন্তে, গিৰিমানন্দো আবাধিকো হোতি দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. সাধু, ভন্তে, ভগৱা যেনাযস্মা গিৰিমানন্দো তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’তি. ‘‘সচে খো ত্ৱং, আনন্দ, গিৰিমানন্দস্স ভিক্খুনো দস সঞ্ঞা ভাসেয্যাসি, ঠানং খো পনেতং ৱিজ্জতি যং গিৰিমানন্দস্স ভিক্খুনো দস সঞ্ঞা সুত্ৱা সো আবাধো ঠানসো পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘কতমা দস? অনিচ্চসঞ্ঞা, অনত্তসঞ্ঞা, অসুভসঞ্ঞা, আদীনৱসঞ্ঞা, পহানসঞ্ঞা, ৱিৰাগসঞ্ঞা, নিৰোধসঞ্ঞা, সব্বলোকে অনভিৰতসঞ্ঞা [অনভিৰতিসঞ্ঞা (ক.)], সব্বসঙ্খাৰেসু অনিচ্ছাসঞ্ঞা, আনাপানস্সতি.

‘‘কতমা চানন্দ, অনিচ্চসঞ্ঞা? ইধানন্দ, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘ৰূপং অনিচ্চং, ৱেদনা অনিচ্চা, সঞ্ঞা অনিচ্চা, সঙ্খাৰা অনিচ্চা, ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চ’ন্তি. ইতি ইমেসু পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু অনিচ্চানুপস্সী ৱিহৰতি. অযং ৱুচ্চতানন্দ, অনিচ্চসঞ্ঞা.

‘‘কতমা চানন্দ, অনত্তসঞ্ঞা? ইধানন্দ, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘চক্খু অনত্তা, ৰূপা অনত্তা, সোতং অনত্তা, সদ্দা অনত্তা, ঘানং অনত্তা, গন্ধা অনত্তা, জিৱ্হা অনত্তা, ৰসা অনত্তা, কাযা অনত্তা, ফোট্ঠব্বা অনত্তা, মনো অনত্তা, ধম্মা অনত্তা’তি. ইতি ইমেসু ছসু অজ্ঝত্তিকবাহিৰেসু আযতনেসু অনত্তানুপস্সী ৱিহৰতি. অযং ৱুচ্চতানন্দ, অনত্তসঞ্ঞা.

‘‘কতমা চানন্দ, অসুভসঞ্ঞা? ইধানন্দ, ভিক্খু ইমমেৱ কাযং উদ্ধং পাদতলা অধো কেসমত্থকা তচপৰিযন্তং পূৰং নানাপ্পকাৰস্স অসুচিনো পচ্চৱেক্খতি – ‘অত্থি ইমস্মিং কাযে কেসা লোমা নখা দন্তা তচো মংসং ন্হাৰু অট্ঠি অট্ঠিমিঞ্জং ৱক্কং হদযং যকনং কিলোমকং পিহকং পপ্ফাসং অন্তং অন্তগুণং উদৰিযং কৰীসং পিত্তং সেম্হং পুব্বো লোহিতং সেদো মেদো অস্সু ৱসা খেড়ো সিঙ্ঘাণিকা লসিকা মুত্ত’ন্তি. ইতি ইমস্মিং কাযে অসুভানুপস্সী ৱিহৰতি. অযং ৱুচ্চতানন্দ, অসুভসঞ্ঞা.

‘‘কতমা চানন্দ, আদীনৱসঞ্ঞা? ইধানন্দ, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘বহুদুক্খো খো অযং কাযো বহুআদীনৱো? ইতি ইমস্মিং কাযে ৱিৱিধা আবাধা উপ্পজ্জন্তি, সেয্যথিদং – চক্খুৰোগো সোতৰোগো ঘানৰোগো জিৱ্হাৰোগো কাযৰোগো সীসৰোগো কণ্ণৰোগো মুখৰোগো দন্তৰোগো ওট্ঠৰোগো কাসো সাসো পিনাসো ডাহো [ডহো (সী. স্যা.)] জৰো কুচ্ছিৰোগো মুচ্ছা পক্খন্দিকা সূলা ৱিসূচিকা কুট্ঠং গণ্ডো কিলাসো সোসো অপমাৰো দদ্দু কণ্ডু কচ্ছু নখসা ৱিতচ্ছিকা লোহিতং পিত্তং [লোহিতপিত্তং (সী.)] মধুমেহো অংসা পিড়কা ভগন্দলা পিত্তসমুট্ঠানা আবাধা সেম্হসমুট্ঠানা আবাধা ৱাতসমুট্ঠানা আবাধা সন্নিপাতিকা আবাধা উতুপৰিণামজা আবাধা ৱিসমপৰিহাৰজা আবাধা ওপক্কমিকা আবাধা কম্মৱিপাকজা আবাধা সীতং উণ্হং জিঘচ্ছা পিপাসা উচ্চাৰো পস্সাৱো’তি. ইতি ইমস্মিং কাযে আদীনৱানুপস্সী ৱিহৰতি. অযং ৱুচ্চতানন্দ, আদীনৱসঞ্ঞা.

‘‘কতমা চানন্দ, পহানসঞ্ঞা? ইধানন্দ, ভিক্খু উপ্পন্নং কামৱিতক্কং নাধিৱাসেতি, পজহতি, ৱিনোদেতি, ব্যন্তীকৰোতি, অনভাৱং গমেতি. উপ্পন্নং ব্যাপাদৱিতক্কং নাধিৱাসেতি, পজহতি, ৱিনোদেতি, ব্যন্তীকৰোতি, অনভাৱং গমেতি. উপ্পন্নং ৱিহিংসাৱিতক্কং নাধিৱাসেতি, পজহতি, ৱিনোদেতি, ব্যন্তীকৰোতি, অনভাৱং গমেতি. উপ্পন্নুপ্পন্নে পাপকে অকুসলে ধম্মে নাধিৱাসেতি, পজহতি, ৱিনোদেতি, ব্যন্তীকৰোতি, অনভাৱং গমেতি. অযং ৱুচ্চতানন্দ, পহানসঞ্ঞা.

‘‘কতমা চানন্দ, ৱিৰাগসঞ্ঞা? ইধানন্দ, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘এতং সন্তং এতং পণীতং যদিদং সব্বসঙ্খাৰসমথো সব্বূপধিপ্পটিনিস্সগ্গো তণ্হাক্খযো ৱিৰাগো নিব্বান’ন্তি. অযং ৱুচ্চতানন্দ, ৱিৰাগসঞ্ঞা.

‘‘কতমা চানন্দ, নিৰোধসঞ্ঞা? ইধানন্দ, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘এতং সন্তং এতং পণীতং যদিদং সব্বসঙ্খাৰসমথো সব্বূপধিপ্পটিনিস্সগ্গো তণ্হাক্খযো নিৰোধো নিব্বান’ন্তি. অযং ৱুচ্চতানন্দ, নিৰোধসঞ্ঞা.

‘‘কতমা চানন্দ, সব্বলোকে অনভিৰতসঞ্ঞা? ইধানন্দ, ভিক্খু যে লোকে উপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযা, তে পজহন্তো ৱিহৰতি অনুপাদিযন্তো. অযং ৱুচ্চতানন্দ, সব্বলোকে অনভিৰতসঞ্ঞা.

‘‘কতমা চানন্দ, সব্বসঙ্খাৰেসু অনিচ্ছাসঞ্ঞা? ইধানন্দ, ভিক্খু সব্বসঙ্খাৰেসু অট্টীযতি হৰাযতি জিগুচ্ছতি. অযং ৱুচ্চতানন্দ, সব্বসঙ্খাৰেসু অনিচ্ছাসঞ্ঞা.

‘‘কতমা চানন্দ, আনাপানস্সতি? ইধানন্দ, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা নিসীদতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা. সো সতোৱ অস্সসতি সতোৱ পস্সসতি. দীঘং ৱা অস্সসন্তো ‘দীঘং অস্সসামী’তি পজানাতি. দীঘং ৱা পস্সসন্তো ‘দীঘং পস্সসামী’তি পজানাতি. ৰস্সং ৱা অস্সসন্তো ‘ৰস্সং অস্সসামী’তি পজানাতি. ৰস্সং ৱা পস্সসন্তো ‘ৰস্সং পস্সসামী’তি পজানাতি. ‘সব্বকাযপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘সব্বকাযপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘পস্সম্ভযং কাযসঙ্খাৰং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘পস্সম্ভযং কাযসঙ্খাৰং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘পীতিপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘পীতিপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘সুখপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘সুখপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘চিত্তসঙ্খাৰপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘চিত্তসঙ্খাৰপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খাৰং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খাৰং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘চিত্তপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘চিত্তপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. অভিপ্পমোদযং চিত্তং…পে… সমাদহং চিত্তং…পে… ৱিমোচযং চিত্তং…পে… অনিচ্চানুপস্সী…পে… ৱিৰাগানুপস্সী…পে… নিৰোধানুপস্সী…পে… ‘পটিনিস্সগ্গানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. ‘পটিনিস্সগ্গানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. অযং ৱুচ্চতানন্দ, আনাপানস্সতি.

‘‘সচে খো ত্ৱং, আনন্দ, গিৰিমানন্দস্স ভিক্খুনো ইমা দস সঞ্ঞা ভাসেয্যাসি, ঠানং খো পনেতং ৱিজ্জতি যং গিৰিমানন্দস্স ভিক্খুনো ইমা দস সঞ্ঞা সুত্ৱা সো আবাধো ঠানসো পটিপ্পস্সম্ভেয্যা’’তি.

অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো সন্তিকে ইমা দস সঞ্ঞা উগ্গহেত্ৱা যেনাযস্মা গিৰিমানন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতো গিৰিমানন্দস্স ইমা দস সঞ্ঞা অভাসি. অথ খো আযস্মতো গিৰিমানন্দস্স দস সঞ্ঞা সুত্ৱা সো আবাধো ঠানসো পটিপ্পস্সম্ভি. ৱুট্ঠহি চাযস্মা গিৰিমানন্দো তম্হা আবাধা. তথা পহীনো চ পনাযস্মতো গিৰিমানন্দস্স সো আবাধো অহোসী’’তি. দসমং.

সচিত্তৱগ্গো পঠমো.