৩. কাযসুত্তং

২৩. ‘‘অত্থি, ভিক্খৱে, ধম্মা কাযেন পহাতব্বা, নো ৱাচায. অত্থি, ভিক্খৱে, ধম্মা ৱাচায পহাতব্বা, নো কাযেন. অত্থি, ভিক্খৱে, ধম্মা নেৱ কাযেন পহাতব্বা নো ৱাচায, পঞ্ঞায দিস্ৱা [দিস্ৱা দিস্ৱা (সী. স্যা.)] পহাতব্বা.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, ধম্মা কাযেন পহাতব্বা, নো ৱাচায? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অকুসলং আপন্নো হোতি কিঞ্চি দেসং [কঞ্চি দেৱ দেসং (সী. স্যা.)] কাযেন. তমেনং অনুৱিচ্চ ৱিঞ্ঞূ সব্ৰহ্মচাৰী এৱমাহংসু – ‘আযস্মা খো অকুসলং আপন্নো কিঞ্চি দেসং কাযেন. সাধু ৱতাযস্মা কাযদুচ্চৰিতং পহায কাযসুচৰিতং ভাৱেতূ’তি. সো অনুৱিচ্চ ৱিঞ্ঞূহি সব্ৰহ্মচাৰীহি ৱুচ্চমানো কাযদুচ্চৰিতং পহায কাযসুচৰিতং ভাৱেতি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ধম্মা কাযেন পহাতব্বা, নো ৱাচায.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, ধম্মা ৱাচায পহাতব্বা, নো কাযেন? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অকুসলং আপন্নো হোতি কিঞ্চি দেসং ৱাচায. তমেনং অনুৱিচ্চ ৱিঞ্ঞূ সব্ৰহ্মচাৰী এৱমাহংসু – ‘আযস্মা খো অকুসলং আপন্নো কিঞ্চি দেসং ৱাচায. সাধু ৱতাযস্মা ৱচীদুচ্চৰিতং পহায ৱচীসুচৰিতং ভাৱেতূ’তি. সো অনুৱিচ্চ ৱিঞ্ঞূহি সব্ৰহ্মচাৰীহি ৱুচ্চমানো ৱচীদুচ্চৰিতং পহায ৱচীসুচৰিতং ভাৱেতি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ধম্মা ৱাচায পহাতব্বা, নো কাযেন.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, ধম্মা নেৱ কাযেন পহাতব্বা নো ৱাচায, পঞ্ঞায দিস্ৱা পহাতব্বা? লোভো, ভিক্খৱে, নেৱ কাযেন পহাতব্বো নো ৱাচায, পঞ্ঞায দিস্ৱা পহাতব্বো. দোসো, ভিক্খৱে…পে… মোহো… কোধো… উপনাহো… মক্খো… পড়াসো … মচ্ছৰিযং, ভিক্খৱে, নেৱ কাযেন পহাতব্বং নো ৱাচায, পঞ্ঞায দিস্ৱা পহাতব্বং.

‘‘পাপিকা, ভিক্খৱে, ইস্সা নেৱ কাযেন পহাতব্বা নো ৱাচায, পঞ্ঞায দিস্ৱা পহাতব্বা. কতমা চ, ভিক্খৱে, পাপিকা ইস্সা? ইধ, ভিক্খৱে, ইজ্ঝতি গহপতিস্স ৱা গহপতিপুত্তস্স ৱা ধনেন ৱা ধঞ্ঞেন ৱা ৰজতেন ৱা জাতৰূপেন ৱা. তত্ৰাঞ্ঞতৰস্স দাসস্স ৱা উপৱাসস্স ৱা এৱং হোতি – ‘অহো ৱতিমস্স গহপতিস্স ৱা গহপতিপুত্তস্স ৱা ন ইজ্ঝেয্য ধনেন ৱা ধঞ্ঞেন ৱা ৰজতেন ৱা জাতৰূপেন ৱা’তি. সমণো ৱা পন ব্ৰাহ্মণো ৱা লাভী হোতি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰানং. তত্ৰাঞ্ঞতৰস্স সমণস্স ৱা ব্ৰাহ্মণস্স ৱা এৱং হোতি – ‘অহো ৱত অযমাযস্মা ন লাভী অস্স চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰান’ন্তি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, পাপিকা ইস্সা.

‘‘পাপিকা, ভিক্খৱে, ইচ্ছা নেৱ কাযেন পহাতব্বা নো ৱাচায, পঞ্ঞায দিস্ৱা পহাতব্বা. কতমা চ, ভিক্খৱে, পাপিকা ইচ্ছা? [ৱিভ. ৮৫১] ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো অস্সদ্ধো সমানো ‘সদ্ধোতি মং জানেয্যু’ন্তি ইচ্ছতি; দুস্সীলো সমানো ‘সীলৱাতি মং জানেয্যু’ন্তি ইচ্ছতি; অপ্পস্সুতো সমানো ‘বহুস্সুতোতি মং জানেয্যু’ন্তি ইচ্ছতি; সঙ্গণিকাৰামো সমানো ‘পৱিৱিত্তোতি মং জানেয্যু’ন্তি ইচ্ছতি; কুসীতো সমানো ‘আৰদ্ধৱীৰিযোতি মং জানেয্যু’ন্তি ইচ্ছতি; মুট্ঠস্সতি সমানো ‘উপট্ঠিতস্সতীতি মং জানেয্যু’ন্তি ইচ্ছতি; অসমাহিতো সমানো ‘সমাহিতোতি মং জানেয্যু’ন্তি ইচ্ছতি; দুপ্পঞ্ঞো সমানো ‘পঞ্ঞৱাতি মং জানেয্যু’ন্তি ইচ্ছতি; অখীণাসৱো সমানো ‘খীণাসৱোতি মং জানেয্যু’ন্তি ইচ্ছতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, পাপিকা ইচ্ছা. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ধম্মা নেৱ কাযেন পহাতব্বা নো ৱাচায, পঞ্ঞায দিস্ৱা পহাতব্বা.

‘‘তঞ্চে, ভিক্খৱে, ভিক্খুং লোভো অভিভুয্য ইৰিযতি, দোসো… মোহো… কোধো… উপনাহো… মক্খো… পড়াসো… মচ্ছৰিযং… পাপিকা ইস্সা… পাপিকা ইচ্ছা অভিভুয্য ইৰিযতি. সো এৱমস্স ৱেদিতব্বো – ‘নাযমাযস্মা তথা পজানাতি যথা পজানতো লোভো ন হোতি, তথাহিমং আযস্মন্তং লোভো অভিভুয্য ইৰিযতি; নাযমাযস্মা তথা পজানাতি যথা পজানতো দোসো ন হোতি… মোহো… কোধো… উপনাহো… মক্খো… পড়াসো… মচ্ছৰিযং… পাপিকা ইস্সা… পাপিকা ইচ্ছা ন হোতি, তথাহিমং আযস্মন্তং পাপিকা ইচ্ছা অভিভুয্য ইৰিযতী’তি.

‘‘তঞ্চে, ভিক্খৱে, ভিক্খুং লোভো নাভিভুয্য ইৰিযতি, দোসো… মোহো… কোধো… উপনাহো… মক্খো… পড়াসো… মচ্ছৰিযং… পাপিকা ইস্সা… পাপিকা ইচ্ছা নাভিভুয্য ইৰিযতি, সো এৱমস্স ৱেদিতব্বো – ‘তথা অযমাযস্মা পজানাতি যথা পজানতো লোভো ন হোতি, তথাহিমং আযস্মন্তং লোভো নাভিভুয্য ইৰিযতি; তথা অযমাযস্মা পজানাতি যথা পজানতো দোসো ন হোতি… মোহো… কোধো … উপনাহো… মক্খো… পড়াসো… মচ্ছৰিযং… পাপিকা ইস্সা… পাপিকা ইচ্ছা ন হোতি, তথাহিমং আযস্মন্তং পাপিকা ইচ্ছা নাভিভুয্য ইৰিযতী’’’তি. ততিযং.