১. সীহনাদসুত্তং

২১. ‘‘সীহো, ভিক্খৱে, মিগৰাজা সাযন্হসমযং আসযা নিক্খমতি. আসযা নিক্খমিত্ৱা ৱিজম্ভতি. ৱিজম্ভিত্ৱা সমন্তা চতুদ্দিসং [চতুদ্দিসা (স্যা. ক.) অ. নি. ৬.৬৪] অনুৱিলোকেতি. সমন্তা চতুদ্দিসং [চতুদ্দিসা (স্যা. ক.) অ. নি. ৬.৬৪] অনুৱিলোকেত্ৱা তিক্খত্তুং সীহনাদং নদতি. তিক্খত্তুং সীহনাদং নদিত্ৱা গোচৰায পক্কমতি. তং কিস্স হেতু? ‘মাহং খুদ্দকে পাণে ৱিসমগতে সঙ্ঘাতং আপাদেসি’ন্তি!

‘‘‘সীহো’তি, খো ভিক্খৱে, তথাগতস্সেতং অধিৱচনং অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স. যং খো, ভিক্খৱে, তথাগতো পৰিসায ধম্মং দেসেতি, ইদমস্স হোতি সীহনাদস্মিং.

[ম. নি. ১.১৪৮; ৱিভ. ৭৬০; পটি. ম. ২.৪৪] ‘‘দসযিমানি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলানি, যেহি বলেহি সমন্নাগতো তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি. কতমানি দস? ইধ, ভিক্খৱে, তথাগতো ঠানঞ্চ ঠানতো অট্ঠানঞ্চ অট্ঠানতো যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতো ঠানঞ্চ ঠানতো অট্ঠানঞ্চ অট্ঠানতো যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তথাগতো অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নানং কম্মসমাদানানং ঠানসো হেতুসো ৱিপাকং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতো অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নানং কম্মসমাদানানং ঠানসো হেতুসো ৱিপাকং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তথাগতো সব্বত্থগামিনিং পটিপদং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতো সব্বত্থগামিনিং পটিপদং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তথাগতো অনেকধাতুং নানাধাতুং লোকং [অনেকধাতুনানাধাতুলোকং (সী. ক.)] যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতো অনেকধাতুং নানাধাতুং লোকং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি…পে… ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তথাগতো সত্তানং নানাধিমুত্তিকতং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতো সত্তানং নানাধিমুত্তিকতং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি…পে… ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তথাগতো পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং ইন্দ্ৰিযপৰোপৰিযত্তং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতো পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং ইন্দ্ৰিযপৰোপৰিযত্তং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি…পে… ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তথাগতো ঝানৱিমোক্খসমাধিসমাপত্তীনং সংকিলেসং ৱোদানং ৱুট্ঠানং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি…পে… পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি…পে… ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তথাগতো অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰতি, সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৱেপি জাতিযো তিস্সোপি জাতিযো চতস্সোপি জাতিযো পঞ্চপি জাতিযো দসপি জাতিযো ৱীসম্পি জাতিযো তিংসম্পি জাতিযো চত্তালীসম্পি জাতিযো পঞ্ঞাসম্পি জাতিযো জাতিসতম্পি জাতিসহস্সম্পি জাতিসতসহস্সম্পি অনেকেপি সংৱট্টকপ্পে অনেকেপি ৱিৱট্টকপ্পে অনেকেপি সংৱট্টৱিৱট্টকপ্পে, ‘অমুত্ৰাসিং এৱংনামো এৱংগোত্তো এৱংৱণ্ণো এৱমাহাৰো এৱংসুখদুক্খপ্পটিসংৱেদী এৱমাযুপৰিযন্তো, সো ততো চুতো অমুত্ৰ উদপাদিং; তত্ৰাপাসিং এৱংনামো এৱংগোত্তো এৱংৱণ্ণো এৱমাহাৰো এৱংসুখদুক্খপ্পটিসংৱেদী এৱমাযুপৰিযন্তো, সো ততো চুতো ইধূপপন্নো’তি, ইতি সাকাৰং সউদ্দেসং অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰতি. যম্পি ভিক্খৱে, তথাগতো অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰতি, সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৱেপি জাতিযো…পে… ইতি সাকাৰং সউদ্দেসং অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তথাগতো দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি – ‘ইমে ৱত ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং উপৱাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না; ইমে ৱা পন ভোন্তো সত্তা কাযসুচৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীসুচৰিতেন সমন্নাগতা মনোসুচৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং অনুপৱাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না’তি. ইতি দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতো দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন…পে… যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তথাগতো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. যম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, ইদম্পি, ভিক্খৱে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

‘‘ইমানি খো, ভিক্খৱে, দস তথাগতস্স তথাগতবলানি, যেহি বলেহি সমন্নাগতো তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতী’’তি. পঠমং.