༦. སེ་ཁི་ཡ་ཀ་ཎྜཾ (བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒོ)
༡. པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ཝ་གྒོ
ཨི་མེ ཁོ པ་ནཱ་ཡྻཱ་ཡོ སེ་ཁི་ཡཱ
དྷ་མྨཱ ཨུ་དྡེ་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི.
༡༢༤༠. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟཱི ནི་ཝཱ་སེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟཱི ནི་ཝཱ་སེ་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧི་ནི་ཡོ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟཱི ནི་ཝཱ་སེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟཱི ནི་ཝཱ་སེ་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟཱི ནི་ཝཱ་སེ་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
‘‘པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི སི་ཀྑཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི.
པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་བྷི་མ་ཎྜ་ལཾ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟི་ཡཱ. ཡཱ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ པུ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟཱི ནི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ, ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི…པེ… (སཾ་ཁི་ཏྟཾ).
༧. པཱ་དུ་ཀ་ཝ་གྒོ
༡༢༤༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ཁེ་ལ༹་མྤི ཀ་རོ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ཁེ་ལ༹་མྤི ཀ་རི་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧི་ནི་ཡོ ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནི་ཡོ’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ, ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ཁེ་ལ༹་མྤི ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ [ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ…པེ… (?)] བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ཁེ་ལ༹་མྤི ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ཁེ་ལ༹་མྤི ཀ་རི་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
‘‘ན ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ པ་སྶཱ་ཝཾ ཝཱ ཁེ་ལ༹ཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི སི་ཀྑཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ཁེ་ལ༹་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ཁེ་ལ༹་མྤི ཀཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
‘‘ན ཨུ་ད་ཀེ ཨ་གི་ལཱ་ནཱ ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ པ་སྶཱ་ཝཾ ཝཱ ཁེ་ལ༹ཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི སི་ཀྑཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི.
ན ཨུ་ད་ཀེ ཨ་གི་ལཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་རོ ཝཱ པ་སྶཱ་ཝོ ཝཱ ཁེ་ལོ༹ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཡཱ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་ད་ཀེ ཨ་གི་ལཱ་ནཱ ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ པ་སྶཱ་ཝཾ ཝཱ ཁེ་ལ༹ཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ, ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི་ཡཱ, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཐ་ལེ ཀ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ཡ, ཝེ་ད་ནཱ་ཊྚཱ་ཡ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི.
པ་ནྣ་ར་ས་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
པཱ་དུ་ཀ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.
ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ, ཨ་ཡྻཱ་ཡོ, སེ་ཁི་ཡཱ དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྠཱ་ཡྻཱ་ཡོ པུ་ཙྪཱ་མི – ‘‘ཀ་ཙྩི་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཱ’’? དུ་ཏི་ཡ་མྤི པུ་ཙྪཱ་མི – ‘‘ཀ་ཙྩི་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཱ’’? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི པུ་ཙྪཱ་མི – ‘‘ཀ་ཙྩི་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཱ’’? པ་རི་སུ་དྡྷེ་ཏྠཱ་ཡྻཱ་ཡོ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི་ཏི.
སེ་ཁི་ཡ་ཀ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.