༩. ན་ཝ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༧༢༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ཡཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟུ –
༧༢༢. ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པ་ནེ་ཝ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘བྷ་གི་ནི་ཡོ ཁོ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ཝི་ཝི་ཙྩ་ཐཱ་ཡྻེ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྙེ་ཝ བྷ་གི་ནཱི་ནཾ ས་ངྒྷོ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐེ་ཝ པ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻུཾ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ ཏ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཉྩེ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཏཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཨི་མཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས’’ནྟི.
༧༢༣. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པ་ནེ་ཝཱཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱིཏི སཾ་ས་ཊྛཱ ནཱ་མ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀེ་ན སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.
པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱཏི པཱ་པ་ཀེ་ན ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ.
པཱ་པ་ས་དྡཱཏི པཱ་པ་ཀེ་ན ཀི་ཏྟི་ས་དྡེ་ན ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏཱ.
པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱཏི པཱ་པ་ཀེ་ན མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཀ་པྤེ་ནྟི.
བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཀ་མྨེ ཀ་རཱི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི.
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝ་ཛྫཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟི.
ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོཏི ཡཱ ཏཱ སཾ་ས་ཊྛཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ.
བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧཱིཏི ཨ་ཉྙཱ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི.
ཡཱ པ་སྶ་ནྟི ཡཱ སུ་ཎ་ནྟི ཏཱ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘བྷ་གི་ནི་ཡོ ཁོ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ཝི་ཝི་ཙྩ་ཐཱ་ཡྻེ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྙེ་ཝ བྷ་གི་ནཱི་ནཾ ས་ངྒྷོ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. སུ་ཏྭཱ ན ཝ་ད་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘བྷ་གི་ནི་ཡོ ཁོ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ཝི་ཝི་ཙྩ་ཐཱ་ཡྻེ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྙེ་ཝ བྷ་གི་ནཱི་ནཾ ས་ངྒྷོ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ. བྱ་ཏྟཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པ་ཊི་བ་ལཱ་ཡ ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༧༢༤. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨ་ཡྻེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ ཙ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ཏཱ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་ཉྩ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སེ་ཡྻ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨ་ཡྻེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ ཙ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཾ་ས་ཊྛཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པཱ་པཱ་ཙཱ་རཱ པཱ་པ་ས་དྡཱ པཱ་པ་སི་ལོ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧེ་སི་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙི་སྶཱ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ. ཏཱ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་ཉྩ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ. ཡ་སྶཱ ཨ་ཡྻཱ་ཡ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ་ཡ ཙ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ་ཡ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ, སཱ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶཱ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སཱ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ….
‘‘ས་མ་ནུ་བྷ་ཊྛཱ ས་ངྒྷེ་ན, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ ཙ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཉ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ནཾ ཉ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི. དྭེ ཏི་སྶོ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ན ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་མཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོཏི པུ་རི་མཱ་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀནྟི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ན ས་ཧ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཱ.
ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ས་ངྒྷ་མྷཱ ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ཏི.
ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོཏི…པེ… ཏེ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཏི.
༧༢༥. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ ན པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ.
ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༧༢༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནྟཱི་ནཾ, པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟཱི་ནཾ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ན་ནྟི.
ན་ཝ་མ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.