༩. ར་ཏ་ན་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ནྟེ་པུ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༤༩༤. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ, ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ སོ་དྷེ་ཧི. ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ སོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལོ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ སོ་དྷེ་ནྟོ ཨ་དྡ་ས བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་དྡྷཾ, དེ་ཝ, ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ. ཨ་པི་ཙ, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ཧོ་ཏུ, བྷ་ཎེ! མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན བྷཱི་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནཱ་ར་ཧ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ པཱ་པོ ཧོ་ཏུཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏཱི’’ཏི. ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ གཱ་ར་ཝེ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་སི ན པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ མ་ཡི ཨཱ་ག་ཏེ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་སྶ་ཏི ན པ་ཙྩུ་ཊྛེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་སོ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ ཀཱ་མེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནཱ་ར་ཧ་ཏཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨོ་ར་ཀོ ཧོ་ཏུཾ, བྷ་ག་ཝཱ་པི ཨི་མ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི. ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ‘‘སུ་ཊྛུ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏོ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༤༩༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ར་ཐི་ཀཱ་ཡ [ར་ཐི་ཡཱ་ཡ (ཨི་ཏི་པི)] ཚ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏྭཾ ཀི་ར, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ. སཱ་དྷུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་མ་ཧཾ [ཡ་མྤཱ་ཧཾ (སཱི.)], དེ་ཝ, ཛཱ་ནཱ་མི ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཝཱ་ཧ་སཱ, ཨ་ཡྻཱ་ཝ དེ་ཝ་སྶ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏུ ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སེ་ན་དིཾ ཀོ་ས་ལཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི…པེ… པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན་ཧཱ་ན་ནྡ, ར་ཉྙོ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ར་ཉྙོ པ་སེ་ན་དི་སྶ ཀོ་ས་ལ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
༤༩༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ཡ་ན་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ས་ཧ་སཱ ཝུ་ཊྛཱ་སི; པཱི་ཏ་ཀ་མ་ཊྛཾ དུ་སྶཾ པ་བྷ་སྶི་ཏྠ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏོ ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ པ་ཝི་སི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏོ ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ པ་ཝི་ས་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏོ ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ པ་ཝི་སི་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
༤༩༧. [ཨ. ནི. ༡༠.༤༥] ‘‘ད་ས་ཡི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ. ཀ་ཏ་མེ ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ མ་ཧེ་སི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ པ་ཝི་ས་ཏི. མ་ཧེ་སཱི ཝཱ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ སི་ཏཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. བྷི་ཀྑུ ཝཱ མ་ཧེ་སིཾ དི་སྭཱ སི་ཏཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མེ་སཾ ཀ་ཏཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩོ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨི་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ ན་སྶ་ར་ཏི. སཱ ཏེ་ན ག་བྦྷཾ ག་ཎྷི. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ན ཁོ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཝི་ས་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ར་ཏ་ནཾ ན་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ན ཁོ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཝི་ས་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ གུ་ཡ྄ཧ་མ་ནྟཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་མྦྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ར་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ན ཁོ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཝི་ས་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ པུ་ཏྟོ ཝཱ པི་ཏ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏི པི་ཏཱ ཝཱ པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏི. ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ན ཁོ ཨི་དྷ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཝི་ས་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ནཱི་ཙ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ཨུ་ཙྩེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི. ཡེ་སཾ ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘རཱ་ཛཱ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཊྛོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ནཱི་ཙེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི. ཡེ་སཾ ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘རཱ་ཛཱ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཨ་ཀཱ་ལེ སེ་ནཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི. ཡེ་སཾ ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘རཱ་ཛཱ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱ ཀཱ་ལེ སེ་ནཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏི. ཡེ་སཾ ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘‘རཱ་ཛཱ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན སཾ་ས་ཊྛོ. སི་ཡཱ ནུ ཁོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཀ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་རཾ ཧ་ཏྠི་ས་མྨ་དྡཾ ཨ་སྶ་ས་མྨ་དྡཾ ར་ཐ་ས་མྨ་དྡཾ ར་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་ནི [ར་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་ནི (ཀ.)] རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནི, ཡཱ་ནི ན པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ སཱ་རུ་པྤཱ་ནི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ས ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དུ་བྦྷ་ར་ཏཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༤༩༨. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ [མུ་དྡྷཱ་བྷི་སི་ཏྟ་སྶ (སྱཱ.)] ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟ་རཱ་ཛ་ཀེ ཨ་ནི་གྒ་ཏ་ར་ཏ་ན་ཀེ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏོ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༤༩༩. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ཁ་ཏྟི་ཡོ ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ, ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན.
མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་བྷི་སེ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟ་རཱ་ཛ་ཀེཏི རཱ་ཛཱ ས་ཡ་ནི་གྷ་རཱ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ནི་གྒ་ཏ་ར་ཏ་ན་ཀེཏི མ་ཧེ་སཱི ས་ཡ་ནི་གྷ་རཱ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་བྷོ ཝཱ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཧོ་ནྟི.
པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏོཏི པུ་བྦེ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ.
ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལོ ནཱ་མ ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་སྶ ཨུ་མྨཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ས་ཡ་ནི་གྷ་རཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ར་ཉྙོ ས་ཡ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་མྤི.
ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཡྻཱཏི པ་ཋ་མཾ པཱ་དཾ ཨུ་མྨཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དུ་ཏི་ཡཾ པཱ་དཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༥༠༠. ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་ས་ཉྙཱི ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏེ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་ས་ཉྙཱི ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏེ པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༥༠༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏེ, ན ཁ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཁ་ཏྟི་ཡཱ་བྷི་སེ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ ཧོ་ཏི, རཱ་ཛཱ ས་ཡ་ནི་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཧོ་ཏི, མ་ཧེ་སཱི ས་ཡ་ནི་གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་བྷོ ཝཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཧོ་ནྟི, ན ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཨ་ནྟེ་པུ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.
༢. ར་ཏ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༠༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ ན་དི་ཡཱ ན་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ ཐ་ཝི་ཀཾ ཐ་ལེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ ན་དི་ཡཱ ན་ཧཱ་ཡ་ནྟོ ཝི་སྶ་རི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ – ‘‘ཏ་སྶཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཐ་ཝི་ཀཱ, མཱ ཨི་དྷ ན་སྶཱི’’ཏི ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་རི་ཏྭཱ ཏུ་རི་ཏོ ཨཱ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་པི མེ, བྷོ, ཐ་ཝི་ཀཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཧ་ནྡ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ཎྞ་པ་ཏྟཾ ན ད་དེ་ཡྻ’’ནྟི! ‘‘ན མེ, བྷོ, པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནི, ས་ཧ་སྶཾ མེ’’ཏི པ་ལི་བུ་ནྡྷེ་ཏྭཱ མུ་ཉྩི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ར་ཏ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ར་ཏ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ར་ཏ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༥༠༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨུ་སྶ་ཝོ ཧོ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པྤ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཝི་སཱ་ཁཱ་པི མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པྤ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ ‘‘ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ – ‘‘ཀྱཱ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻ’’ནྟི ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ན བྷ་ཎྜི་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ དཱ་སི་ཡཱ ཨ་དཱ་སི – ‘‘ཧ་ནྡ, ཛེ, ཨི་མཾ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ དཱ་སཱི ཏཾ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཝི་སྶ་རི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. བྷི་ཀྑཱུ པ་སྶི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ – ‘‘ཡ་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི སོ ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མཱ, ཨུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༥༠༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་སཱི་སུ ཛ་ན་པ་དེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཀ་མྨ་ནྟ་གཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཙ ག་ཧ་པ་ཏི་ནཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཧོ་ཏི – ‘‘ས་ཙེ བྷ་ད་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི བྷ་ཏྟཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀཱ་སཱི་སུ ཛ་ན་པ་དེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནཱ ཡེ་ན ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཀ་མྨ་ནྟ་གཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སུཾ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཏྟེ་ན པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡྻཱ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟུ, ཨ་ཧ་མྤི ཀ་མྨ་ནྟཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཾ ཝི་སྶ་རི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. བྷི་ཀྑཱུ པ་སྶི་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙེ མ་ཡཾ ག་མི་སྶཱ་མ ན་སྶི་སྶ་ཏཱ་ཡཾ ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཱ’’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཙྪིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཀ་མྨ་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཐེ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ – ཡ་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི སོ ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༠༥. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མཱ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཐཱ ཝཱ, ཨུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ར་ཏ་ནཾ ཝཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཐེ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ – ‘ཡ་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི སོ ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ སཱ་མཱི་ཙཱི’’ཏི.
༥༠༦. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ མུ་ཏྟཱ མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོ ས་ངྑོ སི་ལཱ པ་ཝཱ་ལཾ ར་ཛ་ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ལོ་ཧི་ཏ་ངྐོ [ལོ་ཧི་ཏ་ཀོ (?)] མ་སཱ་ར་ག་ལླཾ.
ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ནཱ་མ ཡཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ, ཨེ་ཏཾ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ནཱ་མ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མཱ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཐཱ ཝཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཐཾ.
ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མོ ནཱ་མ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རཱ་མ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨཱ་རཱ་མོ, ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རོ.
ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཐོ ནཱ་མ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཝ་ས་ཐ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨཱ་ཝ་ས་ཐོ, ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རོ.
ཨུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱཏི ས་ཡཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཉྙཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ར་ཏ་ནཾ ཝཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཐེ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦནྟི རཱུ་པེ་ན ཝཱ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཝཱ ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘‘ཡ་སྶ བྷ་ཎྜཾ ན་ཊྛཾ སོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱི་དི་སཾ ཏེ བྷ་ཎྜ’’ནྟི? ས་ཙེ རཱུ་པེ་ན ཝཱ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཝཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏི དཱ་ཏ་བྦཾ, ནོ ཙེ ས་མྤཱ་དེ་ཏི ‘‘ཝི་ཙི་ནཱ་ཧི ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏ་མྷཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན ཡེ ཏ་ཏྠ ཧོ་ནྟི བྷི་ཀྑཱུ པ་ཏི་རཱུ་པཱ, ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ ཧོ་ནྟི བྷི་ཀྑཱུ པ་ཏི་རཱུ་པཱ, ཡེ ཏ་ཏྠ ཧོ་ནྟི ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ པ་ཏི་རཱུ་པཱ, ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ སཱ་མཱི་ཙཱིཏི ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ.
༥༠༧. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ར་ཏ་ནཾ ཝཱ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཐེ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏི – ‘‘ཡ་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི སོ ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ ཝི་སྶཱ་སཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙི་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ར་ཏ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཝི་ཀཱ་ལ་གཱ་མ་པྤ་ཝི་ས་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༠༨. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – [ཨི་མཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡོ དཱི. ༡.༡༧; མ. ནི. ༢.༢༢༣; སཾ. ནི.; ཨ. ནི. ༡༠.༦༩] རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ [ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ པུ་རི་ས་ཀ་ཐཾ (ཀ.) མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ༡༥༦ པི་ཊྛེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི!
ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཐ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཐ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༥༠༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ སཱ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘པ་ཝི་ས་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཙོ་རཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཙྪི་ནྡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༥༡༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ སཱ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘པ་ཝི་ས་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟོ ན པཱ་ཝི་སི. ཙོ་རཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཙྪི་ནྡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༥༡༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨ་གྒིཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟོ ན པཱ་ཝི་སི…པེ… བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀེ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༡༢. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཀཱ་ལེ གཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༥༡༣. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ས་ནྟོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་སི་ཏུཾ.
ཨ་ས་ནྟོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་སི་ཏུཾ.
ཝི་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཱ.
གཱ་མཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻཱཏི པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ.
༥༡༤. ཝི་ཀཱ་ལེ ཝི་ཀཱ་ལ་ས་ཉྙཱི ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཝི་ཀཱ་ལེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཝི་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལ་ས་ཉྙཱི ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཀཱ་ལེ ཝི་ཀཱ་ལ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཀཱ་ལེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༥༡༥. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀེ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ, ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་རཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏི་ཏྠི་ཡ་སེ་ཡྻཾ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, གཱ་མེ་ན མ་གྒོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཝི་ཀཱ་ལ་གཱ་མ་པྤ་ཝི་ས་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. སཱུ་ཙི་གྷ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༡༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ད་ནྟ་ཀཱ་རེ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ‘‘ཡེ་སཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ཨ་ཧཾ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ་ནཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧཱུ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ཡེ་སཾ ཁུ་དྡ་ཀཱ སཱུ་ཙི་གྷ་རཱ ཏེ མ་ཧ་ནྟེ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ཡེ་སཾ མ་ཧ་ནྟཱ སཱུ་ཙི་གྷ་རཱ ཏེ ཁུ་དྡ་ཀེ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ད་ནྟ་ཀཱ་རོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧཱུ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ཀ་རོ་ནྟོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཀྐཱ་ཡི་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ན ཡཱ་པེ་ཏི, པུ་ཏྟ་དཱ་རོ་པི་སྶ ཀི་ལ་མ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ན མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བ་ཧཱུ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ནྟི! ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ བ་ཧཱུ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ཀ་རོ་ནྟོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཀྐཱ་ཡི་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ན ཡཱ་པེ་ཏི, པུ་ཏྟ་དཱ་རོ་པི་སྶ ཀི་ལ་མ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ ན མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བ་ཧཱུ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བ་ཧཱུ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ན མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ བ་ཧཱུ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སྶ་ནྟི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༡༧. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ཊྛི་མ་ཡཾ ཝཱ ད་ནྟ་མ་ཡཾ ཝཱ ཝི་སཱ་ཎ་མ་ཡཾ ཝཱ སཱུ་ཙི་གྷ་རཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ བྷེ་ད་ན་ཀཾ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༥༡༨. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ཨ་ཊྛི ནཱ་མ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཊྛི.
ད་ནྟོ ནཱ་མ ཧ་ཏྠི་ད་ནྟོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཝི་སཱ་ཎཾ ནཱ་མ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་སཱ་ཎཾ.
ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
༥༡༩. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི [པ་རི་ཡོ་སཱ་ཝཱ་པེ་ཏི (ཀ.)], ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི [པ་རི་ཡོ་སཱ་ཝཱ་པེ་ཏི (ཀ.)], ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༥༢༠. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ག་ཎྛི་ཀཱ་ཡ [ག་ཎྜི་ཀཱ་ཡ (སྱཱ.)], ཨ་ར་ཎི་ཀེ, ཝི་དྷེ [ཝཱི་ཋེ (སཱི.), ཝཱི་ཐེ (སྱཱ.)], ཨ་ཉྫ་ནི་ཡཱ, ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ, ཝཱ་སི་ཛ་ཊེ, ཨུ་ད་ཀ་པུ་ཉྪ་ནི་ཡཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
སཱུ་ཙི་གྷ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༢༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཙྩེ མ་ཉྩེ ས་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡ་ནཾ པ་སྶ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དུ་བྦྷ་ར་ཏཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༢༢. ‘‘ན་ཝཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ མ་ཉྩཾ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཝཱ ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་པཱ་ད་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ སུ་ག་ཏ་ངྒུ་ལེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ཡ ཨ་ཊ་ནི་ཡཱ; ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༥༢༣. ན་ཝཾ ནཱ་མ ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
མ་ཉྩོ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཉྩཱ – མ་སཱ་ར་ཀོ, བུ་ནྡི་ཀཱ་བ་དྡྷོ, ཀུ་ལཱི༹་ར་པཱ་ད་ཀོ, ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ད་ཀོ.
པཱི་ཋཾ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱི་ཋཱ་ནི – མ་སཱ་ར་ཀཾ, བུ་ནྡི་ཀཱ་བ་དྡྷཾ, ཀུ་ལཱི༹་ར་པཱ་ད་ཀཾ, ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ད་ཀཾ.
ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ.
ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་པཱ་ད་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ སུ་ག་ཏ་ངྒུ་ལེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ཡ ཨ་ཊ་ནི་ཡཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛི་མཾ ཨ་ཊ་ནིཾ; ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
༥༢༤. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༥༢༥. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱུ་ན་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཏཱུ་ལོ་ན་དྡྷ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༢༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཉྩ་མྤི པཱི་ཋ་མྤི ཏཱུ་ལོ་ན་དྡྷཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཉྩ་མྤི པཱི་ཋ་མྤི ཏཱུ་ལོ་ན་དྡྷཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཉྩ་མྤི པཱི་ཋ་མྤི ཏཱུ་ལོ་ན་དྡྷཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཉྩ་མྤི པཱི་ཋ་མྤི ཏཱུ་ལོ་ན་དྡྷཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཐཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, མ་ཉྩ་མྤི པཱི་ཋ་མྤི ཏཱུ་ལོ་ན་དྡྷཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༢༧. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ མ་ཉྩཾ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཝཱ ཏཱུ་ལོ་ན་དྡྷཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ, ཨུ་དྡཱ་ལ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༥༢༨. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
མ་ཉྩོ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཉྩཱ – མ་སཱ་ར་ཀོ, བུ་ནྡི་ཀཱ་བ་དྡྷོ, ཀུ་ལཱི༹་ར་པཱ་ད་ཀོ, ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ད་ཀོ.
པཱི་ཋཾ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱི་ཋཱ་ནི – མ་སཱ་ར་ཀཾ, བུ་ནྡི་ཀཱ་བ་དྡྷཾ, ཀུ་ལཱི༹་ར་པཱ་ད་ཀཾ, ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ད་ཀཾ.
ཏཱུ་ལཾ ནཱ་མ ཏཱི་ཎི ཏཱུ་ལཱ་ནི – རུ་ཀྑ་ཏཱུ་ལཾ, ལ་ཏཱ་ཏཱུ་ལཾ, པོ་ཊ་ཀི་ཏཱུ་ལཾ.
ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཨུ་དྡཱ་ལེ་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
༥༢༩. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༥༣༠. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་ཡོ་གེ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནེ, ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀེ, པ་ཏྟ་ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ, པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ, བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་དྡཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཏཱུ་ལོ་ན་དྡྷ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.
༧. ནི་སཱི་ད་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༣༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནི་སཱི་ད་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ནི ནི་སཱི་ད་ནཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ཉྩ་སྶ་པི པཱི་ཋ་སྶ་པི པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ནི ནི་སཱི་ད་ནཱ་ནི དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ནི ནི་སཱི་ད་ནཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཐཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ནི ནི་སཱི་ད་ནཱ་ནི དྷཱ་རེ་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ན པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ དི་ཡ་ཌྜྷཾ. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༥༣༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་མ་ཉྪ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, ནི་སཱི་ད་ནཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་མ་ཉྪ་སི; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་རཱ་ཎཱ་སི་ཀོ་ཊྛོ’’ཏི? ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀཾ ནི་སཱི་ད་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སཱི་ད་ན་སྶ ད་སཾ ཝི་ད་ཏྠིཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༣༣. ‘‘ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ན པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ དི་ཡ་ཌྜྷཾ. ད་སཱ ཝི་ད་ཏྠི. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༥༣༤. ནི་སཱི་ད་ནཾ ནཱ་མ ས་ད་སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ དི་ཡ་ཌྜྷཾ. ད་སཱ ཝི་ད་ཏྠི. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
༥༣༥. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༥༣༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱུ་ན་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རཾ ཝཱ བྷི་སིཾ ཝཱ བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ནི་སཱི་ད་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༣༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ’’ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི; པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཡོ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཡོ དྷཱ་རེ་ཐཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཡོ དྷཱ་རེ་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༣༨. ‘‘ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དིཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ན པ་མཱ་ཎི་ཀཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༥༣༩. ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི ནཱ་མ ཡ་སྶ ཨ་དྷོ་ནཱ་བྷི ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ ཀ་ཎྜུ ཝཱ པཱི་ལ༹་ཀཱ ཝཱ ཨ་སྶཱ་ཝོ ཝཱ ཐུ་ལླ་ཀ་ཙྪུ ཝཱ ཨཱ་བཱ་དྷོ, ཏ་སྶ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ.
ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ. པ་མཱ་ཎི་ཀཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
༥༤༠. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༥༤༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱུ་ན་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རཾ ཝཱ བྷི་སིཾ ཝཱ བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཀ་ཎྜུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༤༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ’’ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི. པུ་ར་ཏོ་པི པ་ཙྪ་ཏོ་པི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ཐཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༤༣. ‘‘ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ན པ་མཱ་ཎི་ཀཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ ཚ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༥༤༤. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ནཱ་མ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ ཙ་ཏུ་མཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ.
ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ. པ་མཱ་ཎི་ཀཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ ཚ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ. ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
༥༤༥. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༥༤༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨཱུ་ན་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རཾ ཝཱ བྷི་སིཾ ཝཱ བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ན་ནྡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༤༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་པུ་ཏྟོ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཧོ་ཏི ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལོ་མ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ [བྷ་ག་ཝ་ཏོ (ཀ.)]. སོ སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏི. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ ཨུ་པ་ག་ཏེ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ [ཨུ་པ་ག་ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ (སྱཱ.), ཨུ་པ་ག་ཏེ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ (སཱི.)] ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ན་ནྡ, སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, ན་ནྡ, སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, ན་ནྡ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༤༨. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཝཱ, ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་ཏྲི་དཾ སུ་ག་ཏ་སྶ སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་སོ ན་ཝ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ ཚ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ. ཨི་དཾ སུ་ག་ཏ་སྶ སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎ’’ནྟི.
༥༤༩. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ [སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ (ཀ.)] ནཱ་མ དཱི་གྷ་སོ ན་ཝ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ; ཏི་རི་ཡཾ ཚ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ.
ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ.
༥༥༠. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༥༥༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱུ་ན་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རཾ ཝཱ བྷི་སིཾ ཝཱ བི་བྦོ་ཧ་ནཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ན་ནྡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ད་ས་མཾ.
ར་ཏ་ན་ཝ་གྒོ [རཱ་ཛ་ཝ་གྒོ (སཱི.)] ན་ཝ་མོ.