༡. སུ་རཱ་པཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༣༢༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སི. ཨ་དྡ་སཾ་སུ ཁོ གོ་པཱ་ལ་ཀཱ པ་སུ་པཱ་ལ་ཀཱ ཀ་སྶ་ཀཱ པ་ཐཱ་ཝི་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘མཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠེ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨ་སྶ་མེ ནཱ་གོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི ཨི་དྡྷི་མཱ ཨཱ་སི་ཝི་སོ [ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ (སཱི. སྱཱ.)] གྷོ་ར་ཝི་སོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་སཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ གོ་པཱ་ལ་ཀཱ པ་སུ་པཱ་ལ་ཀཱ ཀ་སྶ་ཀཱ པ་ཐཱ་ཝི་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘མཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠེ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨ་སྶ་མེ ནཱ་གོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི ཨི་དྡྷི་མཱ ཨཱ་སི་ཝི་སོ གྷོ་ར་ཝི་སོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་སཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ ཡེ་ན ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠ་སྶ [ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠ་ཀ་སྶ (སཱི.), ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠཾ (སྱཱ.)] ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨ་སྶ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སོ ནཱ་གོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ པ་ཝི་ཊྛཾ. དི་སྭཱ་ན དུ་མྨ་ནོ [དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནོ (སཱི. སྱཱ.)] པ་དྷཱུ་པཱ་ཡི [པ་དྷཱུ་པཱ་སི (སྱཱ. ཀ.)]. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི སཱ་ག་ཏོ པ་དྷཱུ་པཱ་ཡི [པ་དྷཱུ་པཱ་སི (སྱཱ. ཀ.)]. ཨ་ཐ ཁོ སོ ནཱ་གོ མ་ཀྑཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ པ་ཛྫ་ལི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི སཱ་ག་ཏོ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཛྫ་ལི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ ཏ་སྶ ནཱ་ག་སྶ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀོ་ས་མྦཱི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཀོ་ས་མྦི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ – ‘‘ཨ་ཡྻོ ཀི་ར སཱ་ག་ཏོ ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠི་ཀེ་ན ནཱ་གེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ངྒཱ་མེ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཀོ་ས་མྦཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཀོ་ས་མྦི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ་ནཾ དུ་ལླ་བྷ་ཉྩ མ་ནཱ་པ་ཉྩ, ཀིཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་མཱ’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀོ་ས་མྦི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་པོ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ པ་ས་ནྣཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དུ་ལླ་བྷཱ ཙ མ་ནཱ་པཱ ཙ, ཏཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ས་མྦི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ གྷ་རེ གྷ་རེ ཀཱ་པོ་ཏི་ཀཾ པ་ས་ནྣཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཾ དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘པི་ཝ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ སཱ་ག་ཏོ ཀཱ་པོ་ཏི་ཀཾ པ་ས་ནྣཾ, པི་ཝ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ སཱ་ག་ཏོ ཀཱ་པོ་ཏི་ཀཾ པ་ས་ནྣ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ གྷ་རེ གྷ་རེ ཀཱ་པོ་ཏི་ཀཾ པ་ས་ནྣཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ན་ག་ར་མྷཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ པ་རི་པ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ག་ར་མྷཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཨ་དྡ་ས ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ པ་རི་པ་ཏ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ག་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་རཱ་མཾ ནེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པཱ་ཏེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན པཱ་དེ ཀ་རི་ཏྭཱ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན་ནུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ སཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་གཱ་ར་ཝོ ཨ་ཧོ་སི ས་པྤ་ཏི་སྶོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་གཱ་ར་ཝོ ས་པྤ་ཏི་སྶོ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ན་ནུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ག་ཏོ ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠི་ཀེ་ན ནཱ་གེ་ན [ཌེ་ཌྜུ་བྷེ་ནཱ་པི (སཱི. སྱཱ.)] ས་དྡྷིཾ ས་ངྒཱ་མེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཧོ་ཏི ནཱ་གེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ངྒཱ་མེ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཾ པཱ་ཏ་བྦཾ ཡཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ག་ཏོ མ་ཛྫཾ པི་ཝི་སྶ་ཏི! ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༣༢༧. ‘‘སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་པཱ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༣༢༨. སུ་རཱ ནཱ་མ པི་ཊྛ་སུ་རཱ པཱུ་ཝ་སུ་རཱ ཨོ་ད་ན་སུ་རཱ ཀི་ཎྞ་པ་ཀྑི་ཏྟཱ ས་མྦྷཱ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ.
མེ་ར་ཡོ ནཱ་མ པུ་པྥཱ་ས་ཝོ ཕ་ལཱ་ས་ཝོ མ་དྷྭཱ་ས་ཝོ གུ་ལཱ༹་ས་ཝོ ས་མྦྷཱ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟོ.
པི་ཝེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཀུ་ས་གྒེ་ན་པི པི་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
མ་ཛྫེ མ་ཛྫ་ས་ཉྙཱི པི་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. མ་ཛྫེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ པི་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. མ་ཛྫེ ཨ་མ་ཛྫ་ས་ཉྙཱི པི་ཝ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་མ་ཛྫེ མ་ཛྫ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་མ་ཛྫེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་མ་ཛྫེ ཨ་མ་ཛྫ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༢༩. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་མ་ཛྫ་ཉྩ ཧོ་ཏི མ་ཛྫ་ཝ་ཎྞཾ མ་ཛྫ་ག་ནྡྷཾ མ་ཛྫ་ར་སཾ ཏཾ པི་ཝ་ཏི, སཱུ་པ་ས་མྤཱ་ཀེ, མཾ་ས་ས་མྤཱ་ཀེ, ཏེ་ལ་ས་མྤཱ་ཀེ, ཨཱ་མ་ལ་ཀ་ཕཱ་ཎི་ཏེ, ཨ་མ་ཛྫཾ ཨ་རི་ཊྛཾ པི་ཝ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
སུ་རཱ་པཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.