༥. ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༦༩. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཏེ་ན་ཧཱ་ན་ནྡ, ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ་ནཾ པཱུ་ཝཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཝི་གྷཱ་སཱ་དེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པཱུ་ཝཾ དེ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ དྭེ པཱུ་ཝེ ཨ་དཱ་སི. སཱ་མ་ནྟཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡོ ཏཾ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཛཱ་རོ ཏེ ཨེ་སོ ས་མ་ཎོ’’ཏི. ‘‘ན མེ སོ ས་མ་ཎོ ཛཱ་རོ, ཨེ་ཀཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ དྭེ པཱུ་ཝེ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པཱུ་ཝཾ དེ་ནྟོ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ དྭེ པཱུ་ཝེ ཨ་དཱ་སི. སཱ་མ་ནྟཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡོ ཏཾ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཛཱ་རོ ཏེ ཨེ་སོ ས་མ་ཎོ’’ཏི. ‘‘ན མེ སོ ས་མ་ཎོ ཛཱ་རོ, ཨེ་ཀཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ དྭེ པཱུ་ཝེ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཛཱ་རོ ན ཛཱ་རོ’’ཏི བྷ་ཎྜིཾ་སུ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ པ་ཧཱུ་ཏེ་ན ས་པྤི་ནཱ ཨོ་ད་ནཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ པི་ཎྜཾ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཏཾ པི་ཎྜཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཏཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀུ་ཏོ ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པི་ཎྜོ ལ་དྡྷོ’’ཏི? ‘‘ཏ་སྶཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ མུ་ཎྜ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀ་སྶ པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ་ཡ ལ་དྡྷོ’’ཏི.
ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨི་མཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་མེ, བྷ་ནྟེ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མཱ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མཱ ས་ངྒྷ་སྶ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ས་ཧ་ཏྠཱ ན ད་དེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ད་ས ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩ – ས་ངྒྷ་སུ་ཊྛུ་ཏཱ་ཡ, ས་ངྒྷ་ཕཱ་སུ་ཏཱ་ཡ …པེ… ས་དྡྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ, ཝི་ན་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༢༧༠. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སྶ ཝཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ས་ཧ་ཏྠཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ད་དེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༢༧༡. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ནཱ་མ ཡོ ཀོ་ཙི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ན་གྒོ.
པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ཉྩ སཱ་མ་ཎེ་ར་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡོ ཀོ་ཙི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་མཱ་པ་ནྣོ.
པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཉྩ སི་ཀྑ་མཱ་ན་ཉྩ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ ཀཱ་ཙི པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ.
ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི – ཨུ་ད་ཀ་ད་ནྟ་པོ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ.
བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི – ཨོ་ད་ནོ, ཀུ་མྨཱ་སོ, ས་ཏྟུ, མ་ཙྪོ, མཾ་སཾ.
ད་དེ་ཡྻཱཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཝཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༢༧༢. ཏི་ཏྠི་ཡེ ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་ཉྙཱི ས་ཧ་ཏྠཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཏི་ཏྠི་ཡེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ས་ཧ་ཏྠཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཏི་ཏྠི་ཡེ ཨ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་ཉྙཱི ས་ཧ་ཏྠཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨུ་ད་ཀ་ད་ནྟ་པོ་ནཾ དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཏི་ཏྠི་ཡེ ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཏི་ཏྠི་ཡེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ཏི་ཏྠི་ཡེ ཨ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༢༧༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི དཱ་པེ་ཏི ན དེ་ཏི, ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་ཏི, བཱ་ཧི་རཱ་ལེ་པཾ དེ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༧༤. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ བྷཱ་ཏུ་ནོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཧཱ་ཝུ་སོ, གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་སྶ ཨ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི – ‘‘ག་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, ན མེ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ ཝཱ ནི་ས་ཛྫཱ ཝཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཀ་སྶ མེ ཀ་ཐཱ ཝཱ ནི་ས་ཛྫཱ ཝཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛེ ཀཱ་ལེ ནཱ་ས་ཀྑི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ, པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནེ་པི བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒཾ ན ས་མྦྷཱ་ཝེ་སི, ཚི་ནྣ་བྷ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུཾ – ‘ཨེ་ཧཱ་ཝུ་སོ, གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཏ་སྶ ཨ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི …པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨུ་པ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུཾ – ‘‘ཨེ་ཧཱ་ཝུ་སོ, གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, བྷི་ཀྑུཾ – ‘‘ཨེ་ཧཱ་ཝུ་སོ, གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༢༧༥. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུཾ – ‘‘ཨེ་ཧཱ་ཝུ་སོ, གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཏ་སྶ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཡྻ – ‘ག་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, ན མེ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ ཝཱ ནི་ས་ཛྫཱ ཝཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཀ་སྶ མེ ཀ་ཐཱ ཝཱ ནི་ས་ཛྫཱ ཝཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི’ཏི, ཨེ་ཏ་དེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཉྙཾ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༢༧༦. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ, ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
བྷི་ཀྑུནྟི ཨ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུཾ.
ཨེ་ཧཱ་ཝུ་སོ, གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱཏི གཱ་མོ་པི ནི་ག་མོ་པི ན་ག་ར་མྤི, གཱ་མོ ཙེ་ཝ ནི་ག་མོ ཙ.
ཏ་སྶ དཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཡཱ་གུཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ དཱ་པེ་ཏྭཱ.
ཨ་དཱ་པེ་ཏྭཱཏི ན ཀི་ཉྩི དཱ་པེ་ཏྭཱ.
ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཡྻཱཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀཱི་ལི༹་ཏུ་ཀཱ་མོ ར་ཧོ ནི་སཱི་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘‘ག་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, ན མེ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཱ ཝཱ ནི་ས་ཛྫཱ ཝཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཀ་སྶ མེ ཀ་ཐཱ ཝཱ ནི་ས་ཛྫཱ ཝཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ཝི་ཛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཝི་ཛ་ཧི་ཏེ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨེ་ཏ་དེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཉྙནྟི ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏུཾ.
༢༧༧. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཀ་ལི་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཀ་ལི་སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༢༧༨. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ‘‘ཨུ་བྷོ ཨེ་ཀ་ཏོ ན ཡཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ‘‘མ་ཧ་གྒྷཾ བྷ་ཎྜཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ‘‘གི་ལཱ་ན་སྶ ཝཱ ཨོ་ཧི་ཡྻ་ཀ་སྶ ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་པཱ་ལ་སྶ ཝཱ ཡཱ་གུཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ནཱི་ཧ་རཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ན ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ས་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ས་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༧༩. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ [ས་ཡ་ནཱི་གྷ་རེ (སྱཱ.)] ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ པུ་རི་སོ པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ད་དེ་ཧཱ་ཡྻ་སྶ བྷི་ཀྑ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ ཨི་ཏྠཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑཾ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཏོ ཨ་ཡྻ་སྶ བྷི་ཀྑཱ དི་ནྣཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ ཨི་ཏྠཱི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ – ‘‘པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ’’ཏི, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་སཱི་ད་ཐ, བྷ་ནྟེ, མཱ ཨ་ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ པུ་རི་སོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཏོ ཨ་ཡྻ་སྶ བྷི་ཀྑཱ དི་ནྣཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སཱ ཨི་ཏྠཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནི་སཱི་ད་ཐ, བྷ་ནྟེ, མཱ ཨ་ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཨུ་པ་ན་ནྡོ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ ནི་སི་ནྣོ. སོ མ་ཡཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛཱི་ཡ་མཱ་ནོ ན ཨི་ཙྪ་ཏི ག་ནྟུཾ. བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ མ་ཡཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་བྷོ་ཛ་ནེ ཀུ་ལེ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨུ་པ་ན་ནྡ, ས་བྷོ་ཛ་ནེ ཀུ་ལེ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ས་བྷོ་ཛ་ནེ ཀུ་ལེ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༢༨༠. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ས་བྷོ་ཛ་ནེ ཀུ་ལེ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༢༨༡. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ས་བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ ཀུ་ལཾ ཨི་ཏྠཱི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི པུ་རི་སོ ཙ, ཨི་ཏྠཱི ཙ པུ་རི་སོ ཙ ཨུ་བྷོ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཧོ་ནྟི, ཨུ་བྷོ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ.
ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫཱཏི ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ.
ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཡྻཱཏི མ་ཧ་ལླ་ཀེ གྷ་རེ པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་སྶ [པི་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཊ་སྶ (སྱཱ.)] ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཁུ་དྡ་ཀེ གྷ་རེ པི་ཊྛི་ཝཾ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༢༨༢. ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་ས་ཉྙཱི ས་བྷོ་ཛ་ནེ ཀུ་ལེ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ས་བྷོ་ཛ་ནེ ཀུ་ལེ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ ན་ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་ས་ཉྙཱི ས་བྷོ་ཛ་ནེ ཀུ་ལེ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ན་ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན་ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན་ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ ན་ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༢༨༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི མ་ཧ་ལླ་ཀེ གྷ་རེ པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཁུ་དྡ་ཀེ གྷ་རེ པི་ཊྛི་ཝཾ་སཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, བྷི་ཀྑུ དུ་ཏི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨུ་བྷོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཧོ་ནྟི, ཨུ་བྷོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ, ན་ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ས་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ར་ཧོ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༨༤. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻོ ཨུ་པ་ན་ནྡོ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཁི་ཡྻ་ནྟ་སྶ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སྶ་ཏཱི་ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨུ་པ་ན་ནྡ, མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༢༨༥. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༢༨༦. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི, ན ཡ་ཀྑཱི ན པེ་ཏཱི ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱ་པི དཱ་རི་ཀཱ, པ་གེ་ཝ མ་ཧ་ཏྟ་རཱི.
ས་དྡྷིནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ.
[པཱ་ཙི. ༢༠༠,༢༩༡; པཱ་རཱ. ༤༤༥,༤༥༤] ར་ཧོ ནཱ་མ ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ. ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྑིཾ ཝཱ ནི་ཁ་ཎཱི་ཡ་མཱ་ནེ བྷ་མུ་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པཱི་ཡ་མཱ་ནེ སཱི་སཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པཱི་ཡ་མཱ་ནེ པ་སྶི་ཏུཾ. སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ སོ་ཏུཾ.
[པཱ་རཱ. ༤༤༥] པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ནཱ་མ ཨཱ་ས་ནཾ ཀུ་ཊྚེ་ན [ཀུ་ཌྜེ་ན (སཱི. སྱཱ.)] ཝཱ ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན ཝཱ ཀི་ལ་ཉྫེ་ན ཝཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ རུ་ཀྑེ་ན ཝཱ ཐ་མྦྷེ་ན ཝཱ ཀོ་ཏྠ་ལི༹་ཡཱ [ཀོ་ཊྛ་ལི༹་ཡཱ (སཱི. སྱཱ.) ཀོ་ཏྠ་ལི༹་ཀཱ་ཡ (ཀ.)] ཝཱ, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཧོ་ཏི.
ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཡྻཱཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ནི་སི་ནྣེ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནི་པ་ནྣོ ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. བྷི་ཀྑུ ནི་སི་ནྣེ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནི་པ་ནྣོ ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་བྷོ ཝཱ ནི་སི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི ཨུ་བྷོ ཝཱ ནི་པ་ནྣཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༢༨༧. མཱ་ཏུ་གཱ་མེ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཉྙཱི ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཉྙཱི ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཡ་ཀྑི་ཡཱ ཝཱ པེ་ཏི་ཡཱ ཝཱ པ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ཡ ཝཱ མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མེ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༢༨༨. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཡོ ཀོ་ཙི ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ དུ་ཏི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ཏི ན ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ར་ཧོ་པེ་ཀྑོ, ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ར་ཧོ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༨༩. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻོ ཨུ་པ་ན་ནྡོ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཁི་ཡྻ་ནྟ་སྶ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨུ་པ་ན་ནྡ, མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པཱ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༢༩༠. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༢༩༡. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི, ན ཡ་ཀྑཱི ན པེ་ཏཱི ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ, ཝི་ཉྙཱུ པ་ཊི་བ་ལཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏུཾ.
ས་དྡྷིནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ.
ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑུ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཙ.
[པཱ་ཙི. ༢༠༠,༢༨༦; པཱ་རཱ. ༤༤༥,༤༥༤] ར་ཧོ ནཱ་མ ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ, སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ. ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྑིཾ ཝཱ ནི་ཁ་ཎཱི་ཡ་མཱ་ནེ བྷ་མུ་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པཱི་ཡ་མཱ་ནེ སཱི་སཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པཱི་ཡ་མཱ་ནེ པ་སྶི་ཏུཾ. སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ སོ་ཏུཾ.
ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཡྻཱཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ནི་སི་ནྣེ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནི་པ་ནྣོ ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. བྷི་ཀྑུ ནི་སི་ནྣེ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ནི་པ་ནྣོ ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་བྷོ ཝཱ ནི་སི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི ཨུ་བྷོ ཝཱ ནི་པ་ནྣཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༢༩༢. མཱ་ཏུ་གཱ་མེ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཡ་ཀྑི་ཡཱ ཝཱ པེ་ཏི་ཡཱ ཝཱ པ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ [ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ཡ ཝཱ མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ (ཀ.)] ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མེ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༢༩༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཡོ ཀོ་ཙི ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ དུ་ཏི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ཏི ན ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ར་ཧོ་པེ་ཀྑོ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཙཱ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༢༩༤. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟེ་ན ནི་མ་ནྟེ་སི. ཨ་ཉྙེ་པི བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཏྟེ་ན ནི་མ་ནྟེ་སི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ, ཀུ་ལཱ་ནི པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘དེ་ཐཱ་ཝུ་སོ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝཱ་ཡྻོ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘དེ་ཐཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ཏྟཾ; པུ་རེ ཀཱ་ལོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་མྤི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཏྟཾ ཀ་རི་མྷཱ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ. ཨཱ་ག་མེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝཱ་ཡྻོ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལཱ་ནི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ དི་ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ན ཙི་ཏྟ་རཱུ་པཾ བྷུ་ཉྫིཾ་སུ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨུ་པ་ན་ནྡ, ནི་མ་ནྟི་ཏོ ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ནི་མ་ནྟི་ཏོ ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༩༥. [མ་ཧཱ་ཝ. ༢༧༧] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལཾ ས་ངྒྷ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘ཨ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཀ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཨུ་པ་ན་ནྡོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་སཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ’’ཏི. ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པ་ཐ ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུ’’ནྟི པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལཱ་ནི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ དི་ཝཱ པ་ཊི་ཀྐ་མི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨུ་སྶཱ་རི་ཡི་ཏྠ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨུ་པ་ན་ནྡ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་སཱི་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༩༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ས་མ་ཡེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ཀུ་ལཱ་ནི ན པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟི. ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ས་མ་ཡེ ཀུ་ལཱ་ནི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་མ་ཡོ. ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ས་མ་ཡོ – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་མ་ཡོ’’ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༩༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཏྠོ ཙ ཧོ་ཏི སཱུ་ཙི་ཡཱ་པི སུ་ཏྟེ་ན་པི ས་ཏྠ་ཀེ་ན་པི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ཀུ་ལཱ་ནི ན པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ར་ས་མ་ཡེ ཀུ་ལཱ་ནི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་མ་ཡོ. ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ས་མ་ཡོ, ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ར་ས་མ་ཡོ – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་མ་ཡོ’’ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༩༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ གི་ལཱ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཏྠོ ཙ ཧོ་ཏི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ཀུ་ལཱ་ནི ན པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪཱ ཀུ་ལཱ་ནི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༢༩༩. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ནི་མ་ནྟི་ཏོ ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་མ་ཡོ. ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ས་མ་ཡོ, ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ར་ས་མ་ཡོ – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་མ་ཡོ’’ཏི.
༣༠༠. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ནི་མ་ནྟི་ཏོ ནཱ་མ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ.
ས་བྷ་ཏྟོ ནཱ་མ ཡེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ ཏེ་ན ས་བྷ་ཏྟོ.
ས་ནྟཾ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་སི་ཏུཾ.
ཨ་ས་ནྟཾ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་སི་ཏུཾ.
པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ ཏཾ ཨ་བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི.
པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ ཏཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཀུ་ས་གྒེ་ན་པི [ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནེ་པི (སཱི.)] བྷུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཀུ་ལཾ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀུ་ལཱ་ནི – ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཾ, ཝེ་སྶ་ཀུ་ལཾ, སུ་དྡ་ཀུ་ལཾ.
ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཉྙ་སྶ གྷ་རཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. པ་ཋ་མཾ པཱ་དཾ ཨུ་མྨཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དུ་ཏི་ཡཾ པཱ་དཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ཡཾ.
ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ས་མ་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མོ མཱ་སོ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ པ་ཉྩ མཱ་སཱ.
ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ར་ས་མ་ཡོ ནཱ་མ ཙཱི་ཝ་རེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ.
༣༠༡. ནི་མ་ནྟི་ཏེ ནི་མ་ནྟི་ཏ་ས་ཉྙཱི ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ནི་མ་ནྟི་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ནི་མ་ནྟི་ཏེ ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏ་ས་ཉྙཱི ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏེ ནི་མ་ནྟི་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏེ ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༠༢. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་མ་ཡེ, ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ གྷ་རེ་ན མ་གྒོ ཧོ་ཏི, གྷ་རཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན མ་གྒོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་རཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏི་ཏྠི་ཡ་སེ་ཡྻཾ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཏྟི་ཡ་གྷ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཙཱ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.
༧. མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༣༠༣. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ [ཙ་ཏུ་མྨཱ་སཾ (སཱི.) ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ (སྱཱ.)] བྷེ་ས་ཛྫེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ངྒྷཾ ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ བྷེ་ས་ཛྫ་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ སཱ་དི་ཏུ་ནྟི.
༣༠༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ པ་རི་ཏྟཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ཏ་ཐེ་ཝ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ཨ་པ་ར་མྤི ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ངྒྷཾ ཨ་པ་ར་མྤི ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎ་མྤི སཱ་དི་ཏུ་ནྟི.
༣༠༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ པ་རི་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ཏ་ཐེ་ཝ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ངྒྷཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ཙྩ་པ་ཝཱ་ར་ཎ་མྤི སཱ་དི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ ཧོ་ནྟི དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ. མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི – ‘‘ཀི་སྶ ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ? ན་ནུ ནཱ་མ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན སུ་ནི་ཝ་ཏྠེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ སུ་པཱ་རུ་ཏེ་ན ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣེ་ནཱ’’ཏི? ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ནཱ་མེ ས་ཀྐེ ཨུ་པ་ན་ནྡྷིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ མ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ མ་ངྐུ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧཱ་ནཱ་མེ་ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཀྐེ་ན ས་ངྒྷོ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན པ་ཝཱ་རི་ཏོ. ཧ་ནྡ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ས་པྤིཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘དོ་ཎེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་པྤི་ནཱ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཐ. མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ཛཾ ག་ཏཱ ས་པྤིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ. ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི [ཀཱ་ལེ ཧ་རི་སྶ་ཐཱ་ཏི (སྱཱ.)].
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘དོ་ཎེ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་པྤི་ནཱ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཐ. མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ཛཾ ག་ཏཱ ས་པྤིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ. ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན, ཡཾ ཏྭཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ན དེ་སཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷ་ད་ནྟཱ – ‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཐཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ནཱ་ག་མེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཁི་ཡྻ་ནྟ་སྶ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ནཱ་མེ་ན ས་ཀྐེ་ན – ‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཐཱ’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ནཱ་ག་མེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མེ་ན ས་ཀྐེ་ན – ‘‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ནཱ་ག་མེ་ཐཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, མ་ཧཱ་ནཱ་མེ་ན ས་ཀྐེ་ན – ‘‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ག་མེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ནཱ་ག་མེ་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༣༠༦. ‘‘ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཏུ་མཱ་ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ སཱ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པུ་ན་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནི་ཙྩ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ; ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རི སཱ་དི་ཡེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༣༠༧. ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཏུ་མཱ་ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ སཱ་དི་ཏ་བྦཱཏི གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ སཱ་དི་ཏ་བྦཱ.
པུ་ན་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་པི སཱ་དི་ཏ་བྦཱཏི ཡ་དཱ གི་ལཱ་ནོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཏ་དཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ནི་ཙྩ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་པི སཱ་དི་ཏ་བྦཱཏི ཡ་དཱ གི་ལཱ་ནོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཏ་དཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རི སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཏྠི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ན ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཱ, ཨ་ཏྠི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ན བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ, ཨ་ཏྠི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ཙ ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ཙ, ཨ་ཏྠི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ན ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཱ.
བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ནཱ་མ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི པ་ཝཱ་རེ་མཱི’’ཏི. ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ནཱ་མ ར་ཏྟི་ཡོ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ པ་ཝཱ་རེ་མཱི’’ཏི. བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ཙ ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ཙ ནཱ་མ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཙ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ར་ཏྟི་ཡོ ཙ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ པ་ཝཱ་རེ་མཱི’’ཏི. ནེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ན ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ནཱ་མ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཙ ཨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི ར་ཏྟི་ཡོ ཙ ཨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི.
༣༠༨. བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟེ – ཡེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟེ – ཡཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཱ ར་ཏྟི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཙ ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཙ – ཡེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཱ ར་ཏྟི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ནེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ན ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟེ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༠༩. ན བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན [ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ (སཱི. སྱཱ.)] བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨ་ཉྙཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ས་ཉྙཱི བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ན་ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ས་ཉྙཱི བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ན་ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན་ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན་ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ན་ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༡༠. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཡེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཡཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཏ་ཡཱ བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་མྷ, ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ‘‘ཡཱ་སུ ཏ་ཡཱ ར་ཏྟཱི་སུ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་མྷ ཏཱ་ཡོ ཙ ར་ཏྟི་ཡོ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནེ་ན, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་སེ་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༣༡༡. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ སེ་ནཱ་ཡ ཨ་བྦྷུ་ཡྻཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ. དི་སྭཱ་ན པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ མ་ཡཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ’’ [མ་ཧཱ་རཱ་ཛ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ མ་ཡཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ (ཀ.)] ཏི. ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, མཾ དི་ཊྛེ་ན ཡུ་དྡྷཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཾ [ཡུ་དྡྷཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཱ (ཀ.)]; ན་ནུ བྷ་ག་ཝཱ པ་སྶི་ཏ་བྦོ’’ཏི? མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི! ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨ་ལཱ་བྷཱ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི དུ་ལླ་དྡྷཾ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཧེ་ཏུ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ སེ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪི་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༣༡༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ མཱ་ཏུ་ལོ སེ་ནཱ་ཡ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི སེ་ནཱ་ཡ གི་ལཱ་ནོ. ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ བྷ་ད་ནྟོ. ཨི་ཙྪཱ་མི བྷ་ད་ནྟ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ – ‘ན ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ནྟ་བྦ’ནྟི. ཨ་ཡ་ཉྩ མེ མཱ་ཏུ་ལོ སེ་ནཱ་ཡ གི་ལཱ་ནོ. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ག་ནྟུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༣༡༣. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༣༡༤. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ཨུ་ཡྻུ་ཏྟཱ ནཱ་མ སེ་ནཱ གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནི་ཝི་ཊྛཱ ཝཱ ཧོ་ཏི པ་ཡཱ་ཏཱ ཝཱ.
སེ་ནཱ ནཱ་མ ཧ་ཏྠཱི ཨ་སྶཱ ར་ཐཱ པ་ཏྟཱི. དྭཱ་ད་ས་པུ་རི་སོ ཧ་ཏྠཱི, ཏི་པུ་རི་སོ ཨ་སྶོ, ཙ་ཏུ་པུ་རི་སོ ར་ཐོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་རི་སཱ ས་ར་ཧ་ཏྠཱ པ་ཏྟི. ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཡ་ཏྠ ཋི་ཏོ པ་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ.
༣༡༥. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟེ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟེ ཨ་ནུ་ཡྻུ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཡ་ཏྠ ཋི་ཏོ པ་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཡྻུ་ཏྟེ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཡྻུ་ཏྟེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཡྻུ་ཏྟེ ཨ་ནུ་ཡྻུ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༡༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་རཱ་མེ ཋི་ཏོ པ་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཝཱ ནི་སི་ནྣོ་ཀཱ་སཾ ཝཱ ནི་པ་ནྣོ་ཀཱ་སཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཊི་པ་ཐཾ ག་ཙྪ་ནྟོ པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་སེ་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. སེ་ནཱ་ཝཱ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༣༡༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ སེ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ར་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་སི་སྶ་ནྟི! ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨ་ལཱ་བྷཱ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི དུ་ལླ་དྡྷཾ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཧེ་ཏུ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ སེ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཝ་སཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ར་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་སི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ར་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་ཐཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ར་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་སི་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༣༡༨. ‘‘སི་ཡཱ ཙ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ སེ་ནཾ ག་མ་ནཱ་ཡ, དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟཾ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཝ་སེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༣༡༩. སི་ཡཱ ཙ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ སེ་ནཾ ག་མ་ནཱ་ཡཱཏི སི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ སི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ.
དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟཾ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་སི་ཏ་བྦནྟི དྭེ་ཏི་སྶོ ར་ཏྟི་ཡོ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རི ཝ་སེ་ཡྻཱཏི ཙ་ཏུ་ཏྠེ དི་ཝ་སེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༣༢༠. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ར་ཏྟེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཉྙཱི སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ར་ཏྟེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ར་ཏྟེ ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཉྙཱི སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ར་ཏྟེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ར་ཏྟེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ར་ཏྟེ ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༢༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི དྭེ་ཏི་སྶོ ར་ཏྟི་ཡོ ཝ་ས་ཏི, ཨཱུ་ན་ཀ་དྭེ་ཏི་སྶོ ར་ཏྟི་ཡོ ཝ་ས་ཏི, དྭེ ར་ཏྟི་ཡོ ཝ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ པུ་རཱ་རུ་ཎཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་ས་ཏི, གི་ལཱ་ནོ ཝ་ས་ཏི, གི་ལཱ་ན་སྶ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཝ་ས་ཏི, སེ་ནཱ ཝཱ པ་ཊི་སེ་ནཱ་ཡ རུ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཀེ་ན་ཙི པ་ལི་བུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
སེ་ནཱ་ཝཱ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༣༢༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་མཱ་ནཱ ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀ་མྤི བ་ལ་གྒ་མྤི སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧ་མྤི ཨ་ནཱི་ཀ་ད་སྶ་ན་མྤི ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི ཚ་བྦ་གྒི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཎྜེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ ཧོ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པྤ་ཎྜེ་སུཾ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷ་ནྟེ, སུ་ཡུ་དྡྷཾ ཨ་ཧོ་སི, ཀ་ཏི ཏེ ལ་ཀྑཱ་ནི ལ་དྡྷཱ་ནཱི’’ཏི? སོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཎྜཱི་ཡ་མཱ་ནོ མ་ངྐུ ཨ་ཧོ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི! ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨ་ལཱ་བྷཱ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི དུ་ལླ་དྡྷཾ, ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཧེ་ཏུ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪི་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༣༢༣. ‘‘དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་མཱ་ནོ ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ ཝཱ བ་ལ་གྒཾ ཝཱ སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧཾ ཝཱ ཨ་ནཱི་ཀ་ད་སྶ་ནཾ ཝཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༣༢༤. དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་མཱ་ནོཏི དྭེ་ཏི་སྶོ ར་ཏྟི་ཡོ ཝ་ས་མཱ་ནོ.
ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ས་མྤ་ཧཱ་རོ དི་སྶ་ཏི.
བ་ལ་གྒཾ ནཱ་མ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཧ་ཏྠཱི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་སྶཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ར་ཐཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཏྟཱི.
སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧཾ ནཱ་མ ཨི་ཏོ ཧ་ཏྠཱི ཧོ་ནྟུ, ཨི་ཏོ ཨ་སྶཱ ཧོ་ནྟུ, ཨི་ཏོ ར་ཐཱ ཧོ་ནྟུ, ཨི་ཏོ པ་ཏྟི་ཀཱ ཧོ་ནྟུ.
ཨ་ནཱི་ཀཾ ནཱ་མ ཧ་ཏྠཱ་ནཱི་ཀཾ, ཨ་སྶཱ་ནཱི་ཀཾ, ར་ཐཱ་ནཱི་ཀཾ, པ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀཾ. ཏ་ཡོ ཧ་ཏྠཱི པ་ཙྪི་མཾ ཧ་ཏྠཱ་ནཱི་ཀཾ, ཏ་ཡོ ཨ་སྶཱ པ་ཙྪི་མཾ ཨ་སྶཱ་ནཱི་ཀཾ, ཏ་ཡོ ར་ཐཱ པ་ཙྪི་མཾ ར་ཐཱ་ནཱི་ཀཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་རི་སཱ ས་ར་ཧ་ཏྠཱ པ་ཏྟཱི པ་ཙྪི་མཾ པ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀཾ. ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཡ་ཏྠ ཋི་ཏོ པ་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.