༣. ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒོ
༡. ཨོ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༤༤. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱ ལཱ་བྷི་ནོ ཧོ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱ ལཱ་བྷི་ནོ ཧོ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཧ་ནྡཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡ་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་མྷེ་པི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐ; མ་ཡ་མྤི ཨོ་ཝ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སུཾ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་གི་ནི་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ, ཨོ་ཝཱ་དོ ཨི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀུ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་ཝཱ་དོ ཨི་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཨ་ཡྻཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ པ་རི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༡༤༥. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ས་མྨ་ནྣ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་སྶ ས་མྨུ་ཏི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི – སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ས་མྨ་ནྣ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་སྶ ས་མྨུ་ཏི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ས་མྨ་ཏོ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དུ་བྦྷ་ར་ཏཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༡༤༦. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ས་མྨ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༤༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་མྨ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱ ཏ་ཐེ་ཝ ལཱ་བྷི་ནོ ཧོ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་མྨ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱ ཏ་ཐེ་ཝ ལཱ་བྷི་ནོ ཧོ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཧ་ནྡཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡ་མྤི ནི་སྶཱི་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ནི་སྶཱི་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘མ་ཡ་མྤི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ས་མྨ་ཏཱ. ཨ་མྷེ་པི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐ. མ་ཡ་མྤི ཨོ་ཝ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སུཾ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ བྷ་གི་ནི་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ, ཨོ་ཝཱ་དོ ཨི་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀུ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨོ་ཝཱ་དོ ཨི་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི! ཨ་ཡྻཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ པ་རི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སུ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི…པེ… ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ. སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ; ཨུ་བྷ་ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན་སྶ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན སྭཱ་ག་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི སུ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ནི སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཱ་ནི སུ་ཏྟ་སོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ; ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ; ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ; པ་ཊི་བ་ལོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ; ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ [པ་ན ཏཾ (?)] བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ཡ ཀཱ་སཱ་ཡ་ཝ་ཏྠ་ཝ་ས་ནཱ་ཡ ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦོ ཧོ་ཏི; ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ཝཱ – ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏུ’’ནྟི.
༡༤༨. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ཨ་ས་མྨ་ཏོ ནཱ་མ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་ས་མྨ་ཏོ.
བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ.
ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཊྛ་ཧི ག་རུ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཉྙེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༡༤༩. ཏེ་ན ས་མྨ་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ – ‘‘ས་མ་གྒཱ་ཏྠ, བྷ་གི་ནི་ཡོ’’ཏི? ས་ཙེ ‘‘ས་མ་གྒཱ་མྷཱ་ཡྻཱ’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟི, ‘‘ཝ་ཏྟ་ནྟི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨཱ’’ཏི? ས་ཙེ ‘‘ཝ་ཏྟ་ནྟཱ་ཡྻཱ’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟི, ‘‘ཨེ་སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨོ་ཝཱ་དོ’’ཏི ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏ་བྦོ [ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏ་བྦོ (ཨི་ཏི་པི)]. ས་ཙེ ‘‘ན ཝ་ཏྟ་ནྟཱ་ཡྻཱ’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟི, ཨོ་སཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཏ་ད་ཧུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ; ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ. ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ; ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ. ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཏོ དྭེ དྷ་མྨཱ པ་ཙྩཱ་སཱི་སི་ཏ་བྦཱ [པ་ཙྩཱ་སིཾ་སི་ཏ་བྦཱ (ཨི་ཏི་པི)] ཨུ་པོ་ས་ཐ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཉྩ ཨོ་ཝཱ་དུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཉྩ, ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ཝ་སྶཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ དི་ཊྛེ་ན ཝཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཝཱ; ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ག་རུ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ པ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཾ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ; ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑཱ་ཡ སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ; ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཀེ་ན ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦོ པ་རི་བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ; ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ…པེ… ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཨོ་ཝ་ཊོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐོ, ཨ་ནོ་ཝ་ཊོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐོ; ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨོ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀ་ཏྭཱ མཱ་ནེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡོ’’ཏི.
ས་ཙེ ‘‘ས་མ་གྒཱ་མྷཱ་ཡྻཱ’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟཾ ཨ་ཉྙཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ས་ཙེ ‘‘ཝ་གྒཱ་མྷཱ་ཡྻཱ’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟཾ ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨེ བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༡༥༠. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ས་ངྒྷཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༥༡. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི…པེ… ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ས་མ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༥༢. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨུ་དྡེ་སཾ དེ་ནྟོ, པ་རི་པུ་ཙྪཾ དེ་ནྟོ, ‘‘ཨོ་སཱ་རེ་ཧི ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ, ཨོ་སཱ་རེ་ཏི, པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ཎ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སུ་ཎ་ནྟི, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ, སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཨོ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༥༣. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ན དཱ་ནི ཨ་ཛྫ ཨོ་ཝཱ་དོ ཨི་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཉྙེ་ཝ དཱ་ནི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨ་ཡྻོ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་མ་གྒཱ་ཏྠ, བྷ་གི་ནི་ཡོ’’ཏི? ‘‘ས་མ་གྒཱ་མྷཱ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཝ་ཏྟ་ནྟི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨཱ’’ཏི? ‘‘ཝ་ཏྟ་ནྟཱ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་སོ, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨོ་ཝཱ་དོ’’ཏི ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་བྷཱ་སི –
[ཨུ་དཱ. ༣༧] ‘‘ཨ་དྷི་ཙེ་ཏ་སོ ཨ་པྤ་མ་ཛྫ་ཏོ, མུ་ནི་ནོ མོ་ན་པ་ཐེ་སུ སི་ཀྑ་ཏོ;
སོ་ཀཱ ན བྷ་ཝ་ནྟི ཏཱ་དི་ནོ, ཨུ་པ་ས་ནྟ་སྶ ས་དཱ ས་ཏཱི་མ་ཏོ’’ཏི.
བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ན་ནུ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷཱ – ན དཱ་ནི ཨ་ཛྫ ཨོ་ཝཱ་དོ ཨི་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཉྙེ་ཝ དཱ་ནི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨ་ཡྻོ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨི་མཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི་པི ཏི་ཊྛ་ཏི་པི ནི་སཱི་ད་ཏི་པི སེ་ཡྻ་མྤི ཀ་པྤེ་ཏི དྷཱུ་མཱ་ཡ་ཏི་པི པ་ཛྫ་ལ་ཏི་པི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི་པི, ཏ་ཉྩེ་ཝ [ཏ་ཉྙེ་ཝ (ཨི་ཏི་པི)] ཨུ་དཱ་ནཾ བྷ་ཎ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཉྩ བ་ཧུཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ, ན ཝ་ཏ ནོ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨོ་ཝཱ་དོ ཨེ་ཝཾ ཨི་དྡྷོ བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཡྻ་སྶ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་སྶཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཡཱ་ཝ ས་མ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི – ག་ཙྪ་ཐ བྷ་གི་ནི་ཡོ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ ཐ་ཀི་ཏེ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ ཨི་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ; ཨཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ, ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ, ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༡༥༤. ‘‘ས་མྨ་ཏོ་པི ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༥༥. ས་མྨ་ཏོ ནཱ་མ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ས་མྨ་ཏོ.
ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེཏི ཨོ་གྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ.
བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ.
ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཊྛ་ཧི ཝཱ ག་རུ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ དྷ་མྨེ་ན ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༥༦. ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ ཨ་ན་ཏྠ་ངྒ་ཏ་ས་ཉྙཱི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ན་ཏྠ་ངྒ་ཏེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ན་ཏྠ་ངྒ་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ན་ཏྠ་ངྒ་ཏེ ཨ་ན་ཏྠ་ངྒ་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༥༧. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨུ་དྡེ་སཾ དེ་ནྟོ, པ་རི་པུ་ཙྪཾ དེ་ནྟོ, ‘‘ཨོ་སཱ་རེ་ཧི ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ, ཨོ་སཱ་རེ་ཏི, པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ཎ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སུ་ཎ་ནྟི, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༥༨. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨེ་ཐཱ་ཡྻེ, ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་མྤི [ཡཾ ཧི (ཀ.)] མ་ཡཾ, ཨ་ཡྻེ, ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ ཨོ་ཝཱ་ད་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ, ཨ་ཡྻཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་མྷེ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི [ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ན ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི་ཏི (སཱི.)]! ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༥༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི གི་ལཱ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, གོ་ཏ་མི, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡ’’ནྟི? ‘‘ན མེ, ཨ་ཡྻཱ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ན ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ’’. ‘‘ཨི་ངྒྷ་ཡྻཱ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན, བྷ་གི་ནི, ཀ་པྤ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན དེ་སེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཏེ, གོ་ཏ་མི, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡ’’ནྟི? ‘‘པུ་བྦེ མེ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. ཏེ་ན མེ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི པ་ན – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན དེ་སེ་ནྟི. ཏེ་ན མེ ན ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ གོ་ཏ་མིཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ གི་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༡༦༠. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་མ་ཡོ. གི་ལཱ་ནཱ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་མ་ཡོ’’ཏི.
༡༦༡. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡོ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟ་མྤི ཝ་ས་ནྟི.
ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱཏི ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ.
བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ.
ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཊྛ་ཧི ག་རུ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ཡཾ.
གི་ལཱ་ནཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཡ ཝཱ སཾ་ཝཱ་སཱ་ཡ ཝཱ ག་ནྟུཾ.
༡༦༢. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱི བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱི བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨོ་ཝ་ད་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༦༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་མ་ཡེ, ཨུ་དྡེ་སཾ དེ་ནྟོ, པ་རི་པུ་ཙྪཾ དེ་ནྟོ, ‘‘ཨོ་སཱ་རེ་ཧི ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨོ་སཱ་རེ་ཏི, པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ བྷ་ཎ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སུ་ཎ་ནྟི, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཨཱ་མི་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༦༤. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱ ལཱ་བྷི་ནོ ཧོ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ན བ་ཧུ་ཀ་ཏཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ; ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ནྟི – ‘ན བ་ཧུ་ཀ་ཏཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ; ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱི’’’ཏི…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ – ‘ན བ་ཧུ་ཀ་ཏཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ; ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱི’’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ཐ – ན བ་ཧུ་ཀ་ཏཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ; ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༡༦༥. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏུ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ནྡ་ཏཱི’ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༦༦. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ཨཱ་མི་ས་ཧེ་ཏཱུཏི ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ ས་ཀྐཱ་ར་ཧེ་ཏུ ག་རུ་ཀཱ་ར་ཧེ་ཏུ མཱ་ན་ན་ཧེ་ཏུ ཝ་ནྡ་ན་ཧེ་ཏུ པཱུ་ཛ་ན་ཧེ་ཏུ.
ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཡ་སཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ མ་ངྐུ་ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ ས་ཀྐཱ་ར་ཧེ་ཏུ ག་རུ་ཀཱ་ར་ཧེ་ཏུ མཱ་ན་ན་ཧེ་ཏུ ཝ་ནྡ་ན་ཧེ་ཏུ པཱུ་ཛ་ན་ཧེ་ཏུ ཨོ་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༦༧. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ས་མྨ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཡ་སཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ མ་ངྐུ་ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ…པེ… པཱུ་ཛ་ན་ཧེ་ཏུ ཨོ་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ས་མྨ་ཏཾ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཡ་སཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ མ་ངྐུ་ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ ས་ཀྐཱ་ར་ཧེ་ཏུ ག་རུ་ཀཱ་ར་ཧེ་ཏུ མཱ་ན་ན་ཧེ་ཏུ ཝ་ནྡ་ན་ཧེ་ཏུ པཱུ་ཛ་ན་ཧེ་ཏུ ཨོ་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༡༦༨. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ ས་ཀྐཱ་ར་ཧེ་ཏུ ག་རུ་ཀཱ་ར་ཧེ་ཏུ མཱ་ན་ན་ཧེ་ཏུ ཝ་ནྡ་ན་ཧེ་ཏུ པཱུ་ཛ་ན་ཧེ་ཏུ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཾ བྷ་ཎ་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཨཱ་མི་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༦༩. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ ཝི་སི་ཁཱ་ཡ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏ་སྶཱ ཝི་སི་ཁཱ་ཡ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་གི་ནི, ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ བྷི་ཀྑཱ དི་ཡྻ་ཏཱི’’ཏི. སཱ་པི ཁོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ག་ཙྪཱ་ཡྻ, ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ བྷི་ཀྑཱ དི་ཡྻ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ ཨ་བྷི་ཎྷ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ནྡི་ཊྛཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛཱི་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཡེ་ན སོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ སོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡཾ མེ, བྷ་གི་ནི, ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་ཝཱི་སོ [པ་ཊི་ཝིཾ་སོ (སཱི.), པ་ཊི་ཝི་སོ (ཨི་ཏི་པི)]; སཱ་དི་ཡི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མཱ་ཡྻ, དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཱ་མྷཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. སོ་པི ཁོ བྷི་ཀྑུ དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རོ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་རོ་ཧི དཱ་ནི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཉཱ་ཏི་ཀཱ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀོ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཝཱ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༧༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ [པཱ་རི་ཝ་ཊྚ་ཀཾ (ཨི་ཏི་པི)] ཙཱི་ཝ་རཾ ན དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ད་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱི་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱི་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ. བྷི་ཀྑུ་སྶ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ, སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ, སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ – ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༡༧༡. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་དེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༧༢. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ མཱ་ཏི་ཏོ ཝཱ པི་ཏི་ཏོ ཝཱ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ས་མྦ་དྡྷཱ.
བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ.
ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཚ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་གཾ པ་ཙྪི་མཾ [ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མཾ (སཱི.)].
ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ དེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༧༣. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༧༤. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ, པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ པ་རི་ཏྟེ་ན ཝཱ ཝི་པུ་ལཾ, ཝི་པུ་ལེ་ན ཝཱ པ་རི་ཏྟཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝི་སྶཱ་སཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ དེ་ཏི, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ, སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཙཱི་ཝ་ར་སི་བྦ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༧༥. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི པ་ཊྚོ [པ་ཊྛོ (སཱི. སྱཱ.)] ཧོ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦི་ཏྭཱ སུ་ར་ཏྟཾ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དཱ་ཡིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཧཾ ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི? ‘‘ཧ་ནྡ, བྷ་གི་ནི, ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཡ་ཐཱ་སཾ་ཧ་ཊཾ ཧ་རི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཡ་དཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་དཱ ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཡ་ཐཱ་སཾ་ཧ་ཊཾ ཧ་རི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཡ་དཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཏ་དཱ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཡཱ་ཝ ཚི་ནྣི་ཀཱ ཨི་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དྷུ་ཏྟི་ཀཱ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ་ཡོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙཱི་ཝ་རེ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི!
བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀ་སྶི་དཾ ཀ་མྨ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཡྻ་སྶ ཨུ་དཱ་ཡི་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཡེ་པི ཏེ ཚི་ནྣ་ཀཱ དྷུ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཧི་རི་ཀཱ ཏེ་ས་མྤི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན སོ་བྷེ་ཡྻ, ཀིཾ པ་ན ཨ་ཡྻ་སྶ ཨུ་དཱ་ཡི་སྶཱ’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཉཱ་ཏི་ཀཱ ཏེ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀོ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཝཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཝཱ ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཝཱ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦི་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༡༧༦. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ཡྻ ཝཱ སི་བྦཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༧༧. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ མཱ་ཏི་ཏོ ཝཱ པི་ཏི་ཏོ ཝཱ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱ ཨ་ས་མྦ་དྡྷཱ.
བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ.
ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཚ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ.
སི་བྦེ་ཡྻཱཏི ས་ཡཾ སི་བྦ་ཏི ཨཱ་རཱ་པ་ཐེ ཨཱ་རཱ་པ་ཐེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
སི་བྦཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ས་ཀིཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ བ་ཧུ་ཀ་མྤི སི་བྦ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༧༨. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦ་ཏི ཝཱ སི་བྦཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦ་ཏི ཝཱ སི་བྦཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦ་ཏི ཝཱ སི་བྦཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦ་ཏི ཝཱ སི་བྦཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་ཀ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༧༩. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཉཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ, ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ སི་བྦ་ཏི ཝཱ སི་བྦཱ་པེ་ཏི ཝཱ, སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ, སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
ཙཱི་ཝ་ར་སི་བྦ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.
༧. སཾ་ཝི་དྷཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༨༠. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཡ་ཐེ་ཝ མ་ཡཾ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜཱ་མ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ.
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ནྟ་མ་སོ གཱ་མ་ནྟ་ར་མྤི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༨༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ སཱ་ཀེ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘མ་ཡ་མྤི ཨ་ཡྻེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ན, བྷ་གི་ནཱི, ཀ་པྤ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུཾ. ཏུ་མྷེ ཝཱ པ་ཋ་མཾ ག་ཙྪ་ཐ མ་ཡཾ ཝཱ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡྻཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་གྒ་པུ་རི་སཱ. ཨ་ཡྻཱ་ཝ པ་ཋ་མཾ ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ཙྪཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཙོ་རཱ ཨ་ཙྪི་ནྡིཾ་སུ ཙ དཱུ་སེ་སུ་ཉྩ. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྠ་ག་མ་ནཱི་ཡེ མ་གྒེ སཱ་ས་ངྐ་ས་མྨ་ཏེ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༡༨༢. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ནྟ་མ་སོ གཱ་མ་ནྟ་ར་མྤི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་མ་ཡོ . ས་ཏྠ་ག་མ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་གྒོ སཱ་ས་ངྐ་ས་མྨ་ཏོ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་མ་ཡོ’’ཏི.
༡༨༣. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ.
ས་དྡྷིནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ.
སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡཱཏི – ‘‘ག་ཙྪཱ་མ, བྷ་གི་ནི, ག་ཙྪཱ་མཱ་ཡྻ; ག་ཙྪཱ་མཱ་ཡྻ, ག་ཙྪཱ་མ, བྷ་གི་ནི; ཨ་ཛྫ ཝཱ ཧི་ཡྻོ ཝཱ པ་རེ ཝཱ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
ཨ་ནྟ་མ་སོ གཱ་མ་ནྟ་ར་མྤཱིཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ས་མྤཱ་ཏེ གཱ་མེ, གཱ་མ་ནྟ་རེ གཱ་མ་ནྟ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་གཱ་མ་ཀེ ཨ་ར་ཉྙེ, ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ནེ ཨ་དྡྷ་ཡོ་ཛ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ཡཾ.
ས་ཏྠ་ག་མ་ནཱི་ཡོ ནཱ་མ མ་གྒོ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཝི་ནཱ ས་ཏྠེ་ན ག་ནྟུཾ.
སཱ་ས་ངྐཾ ནཱ་མ ཏ་སྨིཾ མ་གྒེ [ཡ་སྨིཾ མ་གྒེ (?)] ཙོ་རཱ་ནཾ ནི་ཝི་ཊྛོ་ཀཱ་སོ དི་སྶ་ཏི, བྷུ་ཏྟོ་ཀཱ་སོ དི་སྶ་ཏི, ཋི་ཏོ་ཀཱ་སོ དི་སྶ་ཏི, ནི་སི་ནྣོ་ཀཱ་སོ དི་སྶ་ཏི, ནི་པ་ནྣོ་ཀཱ་སོ དི་སྶ་ཏི.
ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ཏ་སྨིཾ མ་གྒེ ཙོ་རེ་ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཧ་ཏཱ དི་སྶ་ནྟི, ཝི་ལུ་ཏྟཱ དི་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏཱ དི་སྶ་ནྟི, ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ བྷ་གི་ནི་ཡོ’’ཏི.
༡༨༤. སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ གཱ་མ་ནྟ་ར་མྤི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ གཱ་མ་ནྟ་ར་མྤི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ, ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ གཱ་མ་ནྟ་ར་མྤི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
བྷི་ཀྑུ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ན སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༨༥. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ས་མ་ཡེ, ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ན སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, ཝི་ས་ངྐེ་ཏེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
སཾ་ཝི་དྷཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ནཱ་ཝཱ་བྷི་རུ་ཧ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༨༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ [ཨེ་ཀ་ནཱ་ཝཾ (སྱཱ.)] ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཡ་ཐེ་ཝ མ་ཡཾ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ [ཨེ་ཀ་ནཱ་ཝཱ་ཡ (སྱཱ.)] ཀཱི་ལཱ༹་མ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་སྶ་ཐ! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ [ཨེ་ཀ་ནཱ་ཝཾ (སྱཱ.)] ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ, ཨུ་དྡྷཾ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ ཨ་དྷོ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༨༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ སཱ་ཀེ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ན་དཱི ཏ་རི་ཏ་བྦཱ [ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་བྦཱ (སྱཱ.)] ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘མ་ཡ་མྤི ཨ་ཡྻེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ན, བྷ་གི་ནཱི, ཀ་པྤ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏུཾ; ཏུ་མྷེ ཝཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཐ མ་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡྻཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་གྒ་པུ་རི་སཱ. ཨ་ཡྻཱ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པ་ཙྪཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟཱི་ནཾ ཙོ་རཱ ཨ་ཙྪི་ནྡིཾ་སུ ཙ དཱུ་སེ་སུ་ཉྩ. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ར་ཎཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༡༨༨. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ ཨུ་དྡྷཾ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ ཨ་དྷོ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ར་ཎཱ་ཡ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༡༨༩. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
བྷི་ཀྑུ་ནཱི ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ.
ས་དྡྷིནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ.
སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡཱཏི ‘‘ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ་མ, བྷ་གི་ནི, ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ་མཱ་ཡྻ; ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ་མཱ་ཡྻ, ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ་མ, བྷ་གི་ནི; ཨ་ཛྫ ཝཱ ཧི་ཡྻོ ཝཱ པ་རེ ཝཱ ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ་མཱ’’ཏི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷེ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. བྷི་ཀྑུ་མྷི ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨུ་བྷོ ཝཱ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟི, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
ཨུ་དྡྷཾ་གཱ་མི་ནིནྟི ཨུ་ཛྫ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡ.
ཨ་དྷོ་གཱ་མི་ནིནྟི ཨོ་ཛ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ར་ཎཱ་ཡཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ར་ཎཾ.
ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ས་མྤཱ་ཏེ གཱ་མེ, གཱ་མ་ནྟ་རེ གཱ་མ་ནྟ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. ཨ་གཱ་མ་ཀེ ཨ་ར་ཉྙེ, ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནེ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
༡༩༠. སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ ཨ་དྷོ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ར་ཎཱ་ཡ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ ཨ་དྷོ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ར་ཎཱ་ཡ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ ཨ་དྷོ་གཱ་མི་ནིཾ ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ར་ཎཱ་ཡ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ.
བྷི་ཀྑུ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ན སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏེ, ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༩༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ར་ཎཱ་ཡ, ཨ་སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ན སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, ཝི་ས་ངྐེ་ཏེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟི, ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་སྶཱ་ཏི.
ནཱ་ཝཱ་བྷི་རུ་ཧ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་རི་པཱ་ཙི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༡༩༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཀུ་ལ་སྶ ཀུ་ལཱུ་པི་ཀཱ ཧོ་ཏི ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟི་ཀཱ. ཏེ་ན ཙ ག་ཧ་པ་ཏི་ནཱ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཏཾ ཀུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་མི་དཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཐེ་རཱ མ་ཡཱ, ཨ་ཡྻེ, ནི་མ་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ པ་ན ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཐེ་རཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཡྻོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡོ ཨ་ཡྻོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨ་ཡྻོ རེ་ཝ་ཏོ ཨ་ཡྻོ ཨུ་པཱ་ལི ཨ་ཡྻོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཡྻོ རཱ་ཧུ་ལོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ག་ཧ་པ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་གེ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནེ ཙེ་ཊ་ཀེ ནི་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི?
‘‘ཀེ པ་ན ཏེ, ཨ་ཡྻེ, མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཡྻོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཡྻོ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨ་ཡྻོ ཀ་ཊ་མོ་ད་ཀ་ཏི་སྶ་ཀོ [ཀ་ཊ་མོ་ར་ཀ་ཏི་སྶ་ཀོ (སཱི.) ཀ་ཏ་མོ་ར་ཀ་ཏི་སྶ་ཀོ (སྱཱ.)] ཨ་ཡྻོ ཁ་ཎྜ་དེ་ཝི་ཡཱ པུ་ཏྟོ ཨ་ཡྻོ ས་མུ་དྡ་ད་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཙ་ར་ཧི ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ, ཨ་ཐ ཏེ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ‘‘ས་ཙྩཾ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ ཁོ ཏ་ཡཱ, ག་ཧ་པ་ཏི, ནི་མ་ནྟི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻེ, ཙེ་ཊ་ཀེ ཨ་ཀཱ་སི; ཨི་དཱ་ནི མ་ཧཱ་ནཱ་གེ’’ཏི. གྷ་ར་ཏོ ཙ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི, ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཙྪི་ནྡི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཛཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་པ་རི་པཱ་ཙི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, དེ་ཝ་ད་ཏྟ, ཛཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་པ་རི་པཱ་ཙི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཛཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་པ་རི་པཱ་ཙི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་སི. ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་པ་རི་པཱ་ཙི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
ཨེ་ཝ་ཉྩི་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.