༡. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༨༩. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་གྒཱ་ལ༹་ཝེ ཙེ་ཏི་ཡེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡ་ནྟི་པི ཚེ་དཱ་པེ་ནྟི་པི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ བྷི་ཀྑུ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝ་ནཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝ་ནཾ ཚི་ནྡཱི’’ཏི. སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཚི་ནྡི ཡེ་ཝ, ཏ་སྶཱ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ དཱ་ར་ཀ་སྶ བཱ་ཧུཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནྣཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡཱ་ཧཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻཾ. ཡ་ནྣཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ དེ་ཝ་ཏེ! སཱ་དྷུ ཁོ ཏྭཾ, དེ་ཝ་ཏེ, ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ན ཝོ་རོ་པེ་སི. ས་ཙ་ཛྫ ཏྭཾ, དེ་ཝ་ཏེ, ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻཱ་སི, བ་ཧུ་ཉྩ ཏྭཾ, དེ་ཝ་ཏེ, ཨ་པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝེ་ཡྻཱ་སི. ག་ཙྪ ཏྭཾ, དེ་ཝ་ཏེ, ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ རུ་ཀྑོ ཝི་ཝི་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪཱ’’ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་སྶ་ནྟི་པི ཚེ་དཱ་པེ་སྶ་ནྟི་པི ཨེ་ཀི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱི་ཝཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི!
ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་སྶ་ནྟི་པི ཚེ་དཱ་པེ་སྶ་ནྟི་པཱི’’ཏི…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡ་ཐཱ་པི ཚེ་དཱ་པེ་ཐཱ་པཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏུ་མྷེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་སྶ་ཐཱ་པི, ཚེ་དཱ་པེ་སྶ་ཐཱ་པི! ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙི་ནོ ཧི, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, མ་ནུ་སྶཱ རུ་ཀྑ་སྨིཾ, ནེ་ཏཾ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༩༠. ‘‘བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༩༡. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ནཱ་མ པ་ཉྩ བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནི – མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ, ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ, ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཾ, ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ, བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་མེ་ཝ [བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་ཉྩེ་ཝ (ཨི་ཏི་པི)] པ་ཉྩ་མཾ.
མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ – ཧ་ལི་དྡི, སི་ངྒི་ཝེ་རཾ, ཝ་ཙཱ, ཝ་ཙ་ཏྟཾ, ཨ་ཏི་ཝི་སཱ, ཀ་ཊུ་ཀ་རོ་ཧི་ཎཱི, ཨུ་སཱི་རཾ, བྷ་དྡ་མཱུ་ཏྟ་ཀཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི མཱུ་ལེ ཛཱ་ཡ་ནྟི, མཱུ་ལེ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ.
ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ – ཨ་སྶ་ཏྠོ, ནི་གྲོ་དྷོ, པི་ལ་ཀྑོ, ཨུ་དུ་མྦ་རོ, ཀ་ཙྪ་ཀོ, ཀ་པི་ཏྠ་ནོ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཁ་ནྡྷེ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཁ་ནྡྷེ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ.
ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ – ཨུ་ཙྪུ, ཝེ་ལུ༹, ན་ལོ༹, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི པ་བྦེ ཛཱ་ཡ་ནྟི, པ་བྦེ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ.
ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ – ཨ་ཛྫུ་ཀཾ, ཕ་ཎི་ཛྫ་ཀཾ, ཧི་རི་ཝེ་རཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཨ་གྒེ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་གྒེ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ.
བཱི་ཛ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ – པུ་བྦ་ཎྞཾ, ཨ་པ་ར་ཎྞཾ, ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི བཱི་ཛེ ཛཱ་ཡ་ནྟི, བཱི་ཛེ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ བཱི་ཛ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ.
༩༢. བཱི་ཛེ བཱི་ཛ་ས་ཉྙཱི ཚི་ནྡ་ཏི ཝཱ ཚེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱ, བྷི་ནྡ་ཏི ཝཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཙ་ཏི ཝཱ པ་ཙཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ. བཱི་ཛེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཚི་ནྡ་ཏི ཝཱ ཚེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱ, བྷི་ནྡ་ཏི ཝཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཙ་ཏི ཝཱ པ་ཙཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. བཱི་ཛེ ཨ་བཱི་ཛ་ས་ཉྙཱི ཚི་ནྡ་ཏི ཝཱ ཚེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱ, བྷི་ནྡ་ཏི ཝཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱ, པ་ཙ་ཏི ཝཱ པ་ཙཱ་པེ་ཏི ཝཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་བཱི་ཛེ བཱི་ཛ་ས་ཉྙཱི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་བཱི་ཛེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་བཱི་ཛེ ཨ་བཱི་ཛ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༩༣. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི – ‘‘ཨི་མཾ ཛཱ་ན, ཨི་མཾ དེ་ཧི, ཨི་མཾ ཨཱ་ཧ་ར, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠོ, ཨི་མཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ, ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཋ་མཾ.