༢༠༧. པ་ཛྫོ་ཏ་རཱ་ཛ་ཝ་ཏྠུ
༣༣༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཉྙོ [ཨུ་ཛྫེ་ནི་ཡཾ ར་ཉྙོ (སྱཱ.)] པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ པ་ཎྜུ་རོ་གཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. བ་ཧཱུ མ་ཧ་ནྟཱ མ་ཧ་ནྟཱ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑཱ ཝེ་ཛྫཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ ཨ་རོ་གཾ ཀཱ་ཏུཾ. བ་ཧུཾ ཧི་ར་ཉྙཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་ཛྫོ་ཏོ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ ཏཱ་དི་སོ ཨཱ་བཱ་དྷོ, སཱ་དྷུ དེ་ཝོ ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཝེ་ཛྫཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏུ, སོ མཾ ཏི་ཀི་ཙྪི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ ཛཱི་ཝ་ཀ; ཨུ་ཛྫེ་ནིཾ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཛྫོ་ཏཾ ཏི་ཀི་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཛྫེ་ནིཾ ག་ནྟྭཱ ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་ཛྫོ་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ཝི་ཀཱ་རཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཛྫོ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་པྤིཾ དེ་ཧི [ཨི་དཾ པ་ད་དྭ་ཡཾ སཱི. སྱཱ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི], ས་པྤིཾ དེ་ཝ, ནི་པྤ་ཙི་སྶཱ་མི. ཏཾ དེ་ཝོ པི་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, བྷ་ཎེ ཛཱི་ཝ་ཀ, ཡཾ ཏེ ས་ཀྐཱ ཝི་ནཱ ས་པྤི་ནཱ ཨ་རོ་གཾ ཀཱ་ཏུཾ ཏཾ ཀ་རོ་ཧི. ཛེ་གུ་ཙྪཾ མེ ས་པྤི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ ར་ཉྙོ ཏཱ་དི་སོ ཨཱ་བཱ་དྷོ, ན ས་ཀྐཱ ཝི་ནཱ ས་པྤི་ནཱ ཨ་རོ་གཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་པྤིཾ ནི་པྤ་ཙེ་ཡྻཾ ཀ་སཱ་ཝ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་སཱ་ཝ་ག་ནྡྷཾ ཀ་སཱ་ཝ་ར་ས’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ ནཱ་ནཱ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ས་པྤིཾ ནི་པྤ་ཙི ཀ་སཱ་ཝ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་སཱ་ཝ་ག་ནྡྷཾ ཀ་སཱ་ཝ་ར་སཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཁོ ར་ཉྙོ ས་པྤི པཱི་ཏཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟཾ ཨུ་དྡེ་ཀཾ ད་སྶ་ཏི. ཙ་ཎྜོ་ཡཾ རཱ་ཛཱ གྷཱ་ཏཱ་པེ་ཡྻཱ་པི མཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ཨཱ་པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ ཡེ་ན རཱ་ཛཱ པ་ཛྫོ་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཛྫོ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཡཾ ཁོ, དེ་ཝ, ཝེ་ཛྫཱ ནཱ་མ ཏཱ་དི་སེ་ན མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན མཱུ་ལཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རཱ་མ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི སཾ་ཧ་རཱ་མ. སཱ་དྷུ དེ་ཝོ ཝཱ་ཧ་ནཱ་གཱ་རེ་སུ ཙ དྭཱ་རེ་སུ ཙ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏུ – ཡེ་ན ཝཱ་ཧ་ནེ་ན ཛཱི་ཝ་ཀོ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏེ་ན ཝཱ་ཧ་ནེ་ན ག་ཙྪ་ཏུ, ཡེ་ན དྭཱ་རེ་ན ཨི་ཙྪ་ཏི ཏེ་ན དྭཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ཏུ, ཡཾ ཀཱ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏཾ ཀཱ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏུ, ཡཾ ཀཱ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏཾ ཀཱ་ལཾ པ་ཝི་ས་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་ཛྫོ་ཏོ ཝཱ་ཧ་ནཱ་གཱ་རེ་སུ ཙ དྭཱ་རེ་སུ ཙ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཡེ་ན ཝཱ་ཧ་ནེ་ན ཛཱི་ཝ་ཀོ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏེ་ན ཝཱ་ཧ་ནེ་ན ག་ཙྪ་ཏུ, ཡེ་ན དྭཱ་རེ་ན ཨི་ཙྪ་ཏི ཏེ་ན དྭཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ཏུ, ཡཾ ཀཱ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏཾ ཀཱ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏུ, ཡཾ ཀཱ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏཾ ཀཱ་ལཾ པ་ཝི་ས་ཏཱུ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཉྙོ པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ ཧ་ཏྠི་ནི་ཀཱ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ ར་ཉྙོ པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ས་པྤིཾ [ཏཾ ས་པྤིཾ (སྱཱ.)] ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི – ‘‘ཀ་སཱ་ཝཾ དེ་ཝོ པི་ཝ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཛྫོ་ཏཾ ས་པྤིཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཧ་ཏྠི་ནི་ཀཱ་ཡ ན་ག་ར་མྷཱ ནི་པྤ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ར་ཉྙོ པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ཏཾ ས་པྤི པཱི་ཏཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟཾ ཨུ་དྡེ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་ཛྫོ་ཏོ མ་ནུ་སྶེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དུ་ཊྛེ་ན, བྷ་ཎེ, ཛཱི་ཝ་ཀེ་ན ས་པྤིཾ པཱ་ཡི་ཏོ་མྷི. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ཎེ, ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཝེ་ཛྫཾ ཝི་ཙི་ན་ཐཱ’’ཏི. ‘‘བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡ, དེ་ཝ, ཧ་ཏྠི་ནི་ཀཱ་ཡ ན་ག་ར་མྷཱ ནི་པྤ་ཏི་ཏོ’’ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཉྙོ པ་ཛྫོ་ཏ་སྶ ཀཱ་ཀོ ནཱ་མ དཱ་སོ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་མ་ནུ་སྶེ་ན པ་ཊི་ཙྩ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་ཛྫོ་ཏོ ཀཱ་ཀཾ དཱ་སཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, བྷ་ཎེ ཀཱ་ཀ, ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཝེ་ཛྫཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཧི – རཱ་ཛཱ ཏཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏེ ཁོ, བྷ་ཎེ ཀཱ་ཀ, ཝེ་ཛྫཱ ནཱ་མ བ་ཧུ་མཱ་ཡཱ. མཱ ཙ་སྶ ཀི་ཉྩི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཀོ དཱ་སོ ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ས་མྦྷཱ་ཝེ་སི
པཱ་ཏ་རཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཀོ དཱ་སོ ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘རཱ་ཛཱ ཏཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཧི, བྷ་ཎེ ཀཱ་ཀ, ཡཱ་ཝ བྷུ་ཉྫཱ་མ [བྷུ་ཉྫཱ་མི (སཱི. སྱཱ.)]. ཧ་ནྡ, བྷ་ཎེ ཀཱ་ཀ, བྷུ་ཉྫ་སྶཱུ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ར་ཉྙཱ་མྷི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ – ཨེ་ཏེ ཁོ, བྷ་ཎེ ཀཱ་ཀ, ཝེ་ཛྫཱ ནཱ་མ བ་ཧུ་མཱ་ཡཱ, མཱ ཙ་སྶ ཀི་ཉྩི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ ན་ཁེ་ན བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨོ་ལུ་མྤེ་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ལ་ཀ་ཉྩ ཁཱ་ད་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་ཉྩ པི་ཝ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ ཀཱ་ཀཾ དཱ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧ་ནྡ, བྷ་ཎེ ཀཱ་ཀ, ཨཱ་མ་ལ་ཀ་ཉྩ ཁཱ་ད པཱ་ནཱི་ཡ་ཉྩ པི་ཝ་སྶཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཀོ དཱ་སོ – ཨ་ཡཾ ཁོ ཝེ་ཛྫོ ཨཱ་མ་ལ་ཀ་ཉྩ ཁཱ་ད་ཏི པཱ་ནཱི་ཡ་ཉྩ པི་ཝ་ཏི, ན ཨ་ར་ཧ་ཏི ཀི་ཉྩི པཱ་པ་ཀཾ ཧོ་ཏུ་ནྟི – ཨུ་པ་ཌྜྷཱ་མ་ལ་ཀ་ཉྩ ཁཱ་དི པཱ་ནཱི་ཡ་ཉྩ ཨ་པཱ་ཡི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཱ་མ་ལ་ཀཾ ཁཱ་དི་ཏཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཀོ དཱ་སོ ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི མེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི? ‘‘མཱ, བྷ་ཎེ ཀཱ་ཀ, བྷཱ་ཡི, ཏྭཾ ཙེ་ཝ ཨ་རོ་གོ བྷ་ཝི་སྶ་སི རཱ་ཛཱ ཙ. ཙ་ཎྜོ སོ རཱ་ཛཱ གྷཱ་ཏཱ་པེ་ཡྻཱ་པི མཾ, ཏེ་ནཱ་ཧཾ ན ནི་ཝ་ཏྟཱ་མཱི’’ཏི བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཾ ཧ་ཏྠི་ནི་ཀཾ ཀཱ་ཀ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཏེ་ན པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཡེ་ན རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘སུ་ཊྛུ, བྷ་ཎེ ཛཱི་ཝ་ཀ, ཨ་ཀཱ་སི ཡ་མྤི ན ནི་ཝ་ཏྟོ, ཙ་ཎྜོ སོ རཱ་ཛཱ གྷཱ་ཏཱ་པེ་ཡྻཱ་པི ཏ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ པ་ཛྫོ་ཏོ ཨ་རོ་གོ ས་མཱ་ནོ ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ ཛཱི་ཝ་ཀོ, ཝ་རཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨ་ཡྻོ [དེ་ཝ (སྱཱ.)], ཨ་དྷི་ཀཱ་རཾ མེ དེ་ཝོ ས་ར་ཏཱུ’’ཏི.
པ་ཛྫོ་ཏ་རཱ་ཛ་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.