༡༧༩. ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ
༢༩༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི སུ་བྷི་ཀྑཱ ཧོ་ཏི སུ་ས་སྶཱ སུ་ལ་བྷ་པི་ཎྜཱ, སུ་ཀ་རཱ ཨུ་ཉྪེ་ན པ་གྒ་ཧེ་ན ཡཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི མ་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི དུ་བྦྷི་ཀྑེ དུ་སྶ་སྶེ དུ་ལླ་བྷ་པི་ཎྜེ ཨ་ནྟོ ཝུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝ་ན་ཊྛཾ པོ་ཀྑ་ར་ཊྛཾ, ཨ་ཛྫཱ་པི ནུ ཁོ ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི དུ་བྦྷི་ཀྑེ དུ་སྶ་སྶེ དུ་ལླ་བྷ་པི་ཎྜེ ཨ་ནྟོ ཝུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝ་ན་ཊྛཾ པོ་ཀྑ་ར་ཊྛཾ, ཨ་ཛྫཱ་པི ནུ ཁོ ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི དུ་བྦྷི་ཀྑེ དུ་སྶ་སྶེ དུ་ལླ་བྷ་པི་ཎྜེ ཨ་ནྟོ ཝུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝ་ན་ཊྛཾ པོ་ཀྑ་ར་ཊྛཾ, ཏཱ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟོ ཝུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟོ པ་ཀྐཾ སཱ་མཾ པ་ཀྐཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝ་ན་ཊྛཾ པོ་ཀྑ་ར་ཊྛཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཛཱ་ན་པ་དཱ མ་ནུ་སྶཱ བ་ཧུཾ ལོ་ཎ་མྤི, ཏེ་ལ་མྤི, ཏ་ཎྜུ་ལ་མྤི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་མྤི ས་ཀ་ཊེ་སུ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བ་ཧཱ་རཱ་མ་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ས་ཀ་ཊ་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཙྪ་ནྟི – ཡ་དཱ པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མ, ཏ་དཱ བྷ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི. མ་ཧཱ ཙ མེ་གྷོ ཨུ་གྒ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བ་ཧུཾ ལོ་ཎ་མྤི, ཏེ་ལ་མྤི, ཏ་ཎྜུ་ལ་མྤི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་མྤི ས་ཀ་ཊེ་སུ ཨཱ་རོ་པི་ཏཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, མ་ཧཱ ཙ མེ་གྷོ ཨུ་གྒ་ཏོ; ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ པ་ཙྩ་ནྟི་མཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ་སེ་ཏུ, ཡཾ ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་གཾ ཝཱ པཱ་སཱ་དཾ ཝཱ ཧ་མྨི་ཡཾ ཝཱ གུ་ཧཾ ཝཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻ, ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ས་མྨ་ནྣ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཱ ས་མྨུ་ཏི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ས་མྨ་ཏོ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཝི་ཧཱ་རོ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ [ས་མྨ་ཏི་ཀཱ་ཡ (སྱཱ.)] ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཱ ཡཱ་གུ་ཡོ པ་ཙ་ནྟི, བྷ་ཏྟཱ་ནི པ་ཙ་ནྟི, སཱུ་པཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ནྟི, མཾ་སཱ་ནི ཀོ་ཊྚེ་ནྟི, ཀ་ཊྛཱ་ནི ཕཱ་ལེ་ནྟི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཾ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ཀཱ་ཀོ་ར་ཝ་ས་དྡཾ, སུ་ཏྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡོ མ་ཧཱ་ས་དྡོ ཀཱ་ཀོ་ར་ཝ་ས་དྡོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཱ ཡཱ་གུ་ཡོ པ་ཙ་ནྟི, བྷ་ཏྟཱ་ནི པ་ཙ་ནྟི, སཱུ་པཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ནྟི, མཾ་སཱ་ནི ཀོ་ཊྚེ་ནྟི, ཀ་ཊྛཱ་ནི ཕཱ་ལེ་ནྟི. སོ ཨེ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡོ མ་ཧཱ་ས་དྡོ ཀཱ་ཀོ་ར་ཝ་ས་དྡོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨུ་ཏི [ས་མྨ་ཏི་ཀཱ (སྱཱ.)] ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡོ – ཨུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི་ཀཾ གོ་ནི་སཱ་དི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏི’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཡ་སོ་ཛོ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་ནྟི. ཏཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧི ཝཱ་སེ་ནྟི. ཨུ་ཀྐ་པི་ཎྜི་ཀཱ་པི ཁཱ་ད་ནྟི, ཙོ་རཱ་པི ཧ་ར་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨུ་ཏིཾ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏ་སྶོ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡོ – ཨུ་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི་ཀཾ གོ་ནི་སཱ་དི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ས་མྨུ་ཏི་ནྟི.
ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སཱི་ཧ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.