༡༧༤. སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༨༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི་ཡོ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ནཱི་ཙཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ནཱི་ཙཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀེ ནུ ཁོ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, དེ་ཝེ་ཧི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧཱ་ཡ. ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་དྡ་སཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ པཱ་ཊ་ལི་གཱ་མེ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི་ཡོ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ནཱི་ཙཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ནཱི་ཙཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་མ་ནྟི ནི་ཝེ་ས་ནཱ་ནི མཱ་པེ་ཏུཾ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཎི་པྤ་ཐོ, ཨི་དཾ ཨ་གྒ་ན་ག་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ པུ་ཊ་བྷེ་ད་ནཾ. པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི – ཨ་གྒི་ཏོ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཝཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཏོ ཝཱ མི་ཐུ་བྷེ་དཱ་ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ནོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ་ནཾ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རེ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི –
‘‘ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཀ་པྤེ་ཏི, ཝཱ་སཾ པ་ཎྜི་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཡོ;
སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཏྠ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ, ས་ཉྙ་ཏེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་ར་ཡོ [བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ (སྱཱ.)].
‘‘ཡཱ ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་སུཾ, ཏཱ་སཾ ད་ཀྑི་ཎ་མཱ་དི་སེ;
ཏཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟི, མཱ་ནི་ཏཱ མཱ་ན་ཡ་ནྟི ནཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི, མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ་ཝ ཨོ་ར་སཾ;
དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏོ པོ་སོ, ས་དཱ བྷ་དྲཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རེ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་རཱ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ‘‘ཡེ་ན་ཛྫ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ཏི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི; ཡེ་ན ཏི་ཏྠེ་ན ག་ངྒཾ ན་དིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་སྶ་ཏི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་ཏི་ཏྠཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི, ཏཾ གོ་ཏ་མ་དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ག་ངྒཱ ན་དཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ག་ངྒཱ ན་དཱི པཱུ་རཱ ཧོ་ཏི ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀཱ ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱ. མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཉྙེ ནཱ་ཝཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཨ་ཉྙེ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི, ཨ་ཉྙེ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷ་ནྟི ཨོ་རཱ པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཨ་ཉྙེ ནཱ་ཝཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ, ཨ་ཉྙེ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ, ཨ་ཉྙེ ཀུ་ལླཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ ཨོ་རཱ པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མེ, དི་སྭཱ་ན སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡེ ཏ་ར་ནྟི ཨ་ཎྞ་ཝཾ ས་རཾ;
སེ་ཏུཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ཝི་ས་ཛྫ པ་ལླ་ལཱ་ནི;
ཀུ་ལླ་ཉྷི ཛ་ནོ བ་ནྡྷ་ཏི;
ཏི་ཎྞཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ ཛ་ནཱ’’ཏི.
སུ་ནི་དྷ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.