༥. ཙ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ
༡༤༧. སོ་ཎ་ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་ཝ་ཏྠུ
༢༤༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཙ་མྤཱ་ཡཾ སོ་ཎོ ནཱ་མ ཀོ་ལི༹་ཝི་སོ [ཀོ་ལི༹་ཝཱི་སོ (སཱི.)] སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ལོ་མཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཏཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན སོ་ཎ་སྶ ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ སོ་ཎོ, ཨི་ཙྪཱ་མི སོ་ཎ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎ་སྶ ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ སོ་ཎཾ ཀོ་ལི༹་ཝི་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘རཱ་ཛཱ ཏེ, ཏཱ་ཏ སོ་ཎ, པཱ་དེ ད་ཀྑི་ཏུ་ཀཱ་མོ. མཱ ཁོ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ སོ་ཎ, ཡེ་ན རཱ་ཛཱ ཏེ་ན པཱ་དེ ཨ་བྷི་པྤ་སཱ་རེ་ཡྻཱ་སི. ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་ད. ནི་སི་ནྣ་སྶ ཏེ རཱ་ཛཱ པཱ་དེ ད་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎཾ ཀོ་ལི༹་ཝི་སཾ སི་ཝི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ནེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎོ ཀོ་ལི༹་ཝི་སོ ཡེ་ན རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ མཱ་ག་དྷཾ སེ་ནི་ཡཾ བི་མྦི་སཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ སོ་ཎ་སྶ ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་སྶ པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ལོ་མཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ ཏཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀེ ཨ་ཏྠེ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི – ‘‘ཏུ་མྷེ ཁྭ་ཏྠ, བྷ་ཎེ, མ་ཡཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀེ ཨ་ཏྠེ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏཱ; ག་ཙྪ་ཐ, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཐ; སོ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀེ ཨ་ཏྠེ ཨ་ནུ་སཱ་སི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཡེ་ན གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊོ པ་བྦ་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་དྷཱུ་པ་ས་ངྐ་ནྟཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ; སཱ་དྷུ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཐ, ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ ཏེ་སཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ པེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཨུ་མྨུ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་དྷཱུ་པ་ས་ངྐ་ནྟཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ; ཡ་སྶ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, སཱ་ག་ཏ, ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ པཱི་ཋཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ པེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ པཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨུ་མྨུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ག་ཏཾ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟི, ནོ ཏ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, སཱ་ག་ཏ, བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི་པི, ཏི་ཊྛ་ཏི་པི, ནི་སཱི་ད་ཏི་པི, སེ་ཡྻ་མྤི ཀ་པྤེ་ཏི, དྷཱུ་མཱ་ཡ་ཏི་པི [དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི་པི (སཱི.), པ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི་པི (སྱཱ.)] པ་ཛྫ་ལ་ཏི་པི, ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི་པི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི. ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ; སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ! ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ! སཱ་ཝ་ཀོ་པི ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཧོ ནཱུ་ན ས་ཏྠཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟི, ནོ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ག་ཏཾ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དཱ་ན་ཀ་ཐཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཾ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་རཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ, ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་སི. ཡ་དཱ ཏེ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་སི ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟེ, མུ་དུ་ཙི་ཏྟེ, ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟེ, ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟེ, པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟེ, ཨ་ཐ ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་སི – དུ་ཀྑཾ, ས་མུ་ད་ཡཾ, ནི་རོ་དྷཾ, མ་གྒཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ར་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི. ཏེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ པ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨཱ པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ‘‘ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི’’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་ཏེ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མ. དྷ་མྨ་ཉྩ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ནོ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏེ ས་ར་ཎཾ ག་ཏེ’’ཏི.
སོ་ཎ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ
༢༤༣. ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎ་སྶ ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ ཨ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎོ ཀོ་ལི༹་ཝི་སོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ ཏེ་སུ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ་ཎོ ཀོ་ལི༹་ཝི་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ. པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ སོ་ཎོ ཀོ་ལི༹་ཝི་སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཨ་ཙི་རུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ སཱི་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ཏོ པཱ་དཱ བྷི་ཛྫིཾ་སུ. ཙ་ངྐ་མོ ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ག་ཝཱ་གྷཱ་ཏ་ནཾ. [ཨི་ཏོ པ་རཾ ཡཱ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨ་ཝ་སཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ པཱ་ཋོ ཨ. ནི. ༦.༥༥ ཨཱ་ད་ཡོ] ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ ནཱ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཁོ པ་ན མེ ཀུ་ལེ བྷོ་གཱ; ས་ཀྐཱ བྷོ་གེ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཀཱ་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བྷོ་གེ ཙ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཾ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ སཱི་ཏ་ཝ་ནེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ཙ་ངྐ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ཙ་ངྐ་མཾ ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཕུ་ཊཾ, དི་སྭཱ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་སྶ ནྭཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ངྐ་མོ ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཕུ་ཊོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ག་ཝཱ་གྷཱ་ཏ་ན’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, སོ་ཎ་སྶ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ཏོ པཱ་དཱ བྷི་ཛྫིཾ་སུ. ཏ་སྶཱ་ཡཾ ཙ་ངྐ་མོ ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཕུ་ཊོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ག་ཝཱ་གྷཱ་ཏ་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ཝི་ཧཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ སོ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སོ་ཎཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ནུ ཏེ, སོ་ཎ, ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ ནཱ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཁོ པ་ན མེ ཀུ་ལེ བྷོ་གཱ; ས་ཀྐཱ བྷོ་གེ ཙ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཀཱ་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བྷོ་གེ ཙ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཾ, པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཀ་རེ་ཡྻ’’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སོ་ཎ, ཀུ་ས་ལོ ཏྭཾ པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་སྶ་རེ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སོ་ཎ, ཡ་དཱ ཏེ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡོ ཨ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཝཱི་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ར་ཝ་ཏཱི ཝཱ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨ་ཉྙཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སོ་ཎ, ཡ་དཱ ཏེ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡོ ཨ་ཏི་སི་ཐི་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཝཱི་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ར་ཝ་ཏཱི ཝཱ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨ་ཉྙཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སོ་ཎ, ཡ་དཱ ཏེ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡོ ནེ་ཝ ཨ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ནཱ་ཏི་སི་ཐི་ལཱ, ས་མེ གུ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ཨ་པི ནུ ཏེ ཝཱི་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ར་ཝ་ཏཱི ཝཱ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨ་ཉྙཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སོ་ཎ, ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, སོ་ཎ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ, ཏ་ཏྠ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སོ་ཎཾ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མྨི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – སཱི་ཏ་ཝ་ནེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ས་མྨུ་ཁེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི, ཏ་ཏྠ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ, ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ, ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི – ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི.
༢༤༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ཡོ སོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་ས་ཉྙོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ, སོ ཚ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི – ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་མྨོ་ཧཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘སི་ཡཱ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀཾ ནཱུ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ནི་སྶཱ་ཡ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ’ཏི, ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ, ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ, ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཀ་ཏ་སྶ ཝཱ པ་ཊི་ཙ་ཡཾ ཁ་ཡཱ རཱ་ག་སྶ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ དོ་ས་སྶ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་ཏྟཱ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ མོ་ཧ་སྶ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་ཏྟཱ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘སི་ཡཱ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ནཱུ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ནི་ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ, ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ, ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མ་ཏྟཱ་ནཾ [ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ (ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་པཱ་ལི༹་ཡཾ)] ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཀ་ཏ་སྶ ཝཱ པ་ཊི་ཙ་ཡཾ, ཁ་ཡཱ རཱ་ག་སྶ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ དོ་ས་སྶ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་ཏྟཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ མོ་ཧ་སྶ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་ཏྟཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘སི་ཡཱ ཁོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སཾ ནཱུ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ’ཏི. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ, ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ, ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཀ་ཏ་སྶ ཝཱ པ་ཊི་ཙ་ཡཾ, ཁ་ཡཱ རཱ་ག་སྶ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ དོ་ས་སྶ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་ཏྟཱ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ མོ་ཧ་སྶ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་ཏྟཱ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཁ་ཡཱ རཱ་ག་སྶ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ དོ་ས་སྶ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ མོ་ཧ་སྶ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཁ་ཡཱ རཱ་ག་སྶ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ དོ་ས་སྶ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་ཏྟཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ མོ་ཧ་སྶ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཁ་ཡཱ རཱ་ག་སྶ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱ ཨ་ས་མྨོ་ཧཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ དོ་ས་སྶ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་ཏྟཱ ཨ་ས་མྨོ་ཧཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཁ་ཡཱ མོ་ཧ་སྶ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ས་མྨོ་ཧཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷུ་སཱ ཙེ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི. ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏཾ, ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ, ཝ་ཡ་ཉྩ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. བྷུ་སཱ ཙེ་པི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏཾ, ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ, ཝ་ཡ་ཉྩ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, སེ་ལོ པ་བྦ་ཏོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཨ་སུ་སི་རོ ཨེ་ཀ་གྒྷ་ནོ, པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ བྷུ་སཱ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི, ནེ་ཝ ནཾ ས་ངྐ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཡྻ; པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ བྷུ་སཱ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི…པེ… ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ…པེ… ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ བྷུ་སཱ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི, ནེ་ཝ ནཾ ས་ངྐ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཡྻ ན ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷུ་སཱ ཙེ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏཾ, ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ, ཝ་ཡ་ཉྩ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. བྷུ་སཱ ཙེ་པི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ…པེ… གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ མ་ན་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི; ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཋི་ཏཾ, ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ, ཝ་ཡ་ཉྩ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ནེ་ཀྑ་མྨཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ;
ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡ་སྶ ཙ.
ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ;
དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པྤཱ་དཾ, ས་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་སྶ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཀ་ཏ་སྶ པ་ཊི་ཙ་ཡོ ན་ཏྠི, ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
སེ་ལོ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་གྒྷ་ནོ, ཝཱ་ཏེ་ན ན ས་མཱི་ར་ཏི;
ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ ར་སཱ ས་དྡཱ, ག་ནྡྷཱ ཕ་སྶཱ ཙ ཀེ་ཝ་ལཱ.
ཨི་ཊྛཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ ཙ, ན པ་ཝེ་དྷེ་ནྟི ཏཱ་དི་ནོ;
ཋི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཾ, ཝ་ཡ་ཉྩ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི.
སོ་ཎ་ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༡༤༨. དི་གུ་ཎཱ་དི་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ
༢༤༥. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཏྠོ ཙ ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ནུ་པ་ནཱི་ཏོ. ཨ་ཐ ཙ, པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ཧ་ས་མཱ་ན་ཀཾ, མ་ཉྙེ, ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ པ་ཙྪཱ ཝི་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སོ་ཎཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི, སོ་ཎ, སུ་ཁུ་མཱ་ལོ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི ཏེ, སོ་ཎ, ཨེ་ཀ་པ་ལཱ་སི་ཀཾ ཨུ་པཱ་ཧ་ན’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཀ་ཊ་ཝཱ་ཧེ ཧི་ར་ཉྙཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ས་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་ཀ་ཉྩ ཨ་ནཱི་ཀཾ. ཨ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ནྟེ ཨེ་ཀ་པ་ལཱ་སི་ཀཾ ཙེ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མི, ཏ་སྶ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ ‘སོ་ཎོ ཀོ་ལི༹་ཝི་སོ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཀ་ཊ་ཝཱ་ཧེ ཧི་ར་ཉྙཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ས་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་ཀ་ཉྩ ཨ་ནཱི་ཀཾ. སོ དཱ་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་པ་ལཱ་སི་ཀཱ་སུ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་སུ ས་ཏྟོ’ཏི. ས་ཙེ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི ཨ་ཧ་མྤི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མི; ནོ ཙེ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧ་མྤི ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་པ་ལཱ་སི་ཀཾ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་གུ་ཎཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ན ཏི་གུ་ཎཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ན གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ [ག་ཎ་ངྒ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ (བ་ཧཱུ་སུ)] དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
དི་གུ་ཎཱ་དི་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༡༤༩. ས་བྦ་ནཱི་ལི་ཀཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ
༢༤༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་བྦ་ནཱི་ལི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… ས་བྦ་པཱི་ཏི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི… ས་བྦ་ལོ་ཧི་ཏི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི… ས་བྦ་མ་ཉྫི་ཊྛི་ཀཱ [ས་བྦ་མ་ཉྫེ་ཊྛི་ཀཱ (ཀ.)] ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི … ས་བྦ་ཀ་ཎྷཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི… ས་བྦ་མ་ཧཱ་ར་ངྒ་ར་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི… ས་བྦ་མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ར་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི, ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་ནཱི་ལི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ…པེ… ན ས་བྦ་པཱི་ཏི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ས་བྦ་ལོ་ཧི་ཏི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ས་བྦ་མ་ཉྫི་ཊྛི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ས་བྦ་ཀ་ཎྷཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ས་བྦ་མ་ཧཱ་ར་ངྒ་ར་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ས་བྦ་མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ར་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ནཱི་ལ་ཀ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ [ཝ་ཊྚི་ཀཱ (སཱི.)] ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, པཱི་ཏ་ཀ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, མ་ཉྫི་ཊྛི་ཀ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཀ་ཎྷ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་ར་ངྒ་ར་ཏྟ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ར་ཏྟ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི, ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱི་ལ་ཀ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ…པེ… ན པཱི་ཏ་ཀ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན མ་ཉྫི་ཊྛི་ཀ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཀ་ཎྷ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན མ་ཧཱ་ར་ངྒ་ར་ཏྟ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ར་ཏྟ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཁ་ལླ་ཀ་བ་དྡྷཱ […བ་ནྡྷཱ (ཀ.)] ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… པུ་ཊ་བ་དྡྷཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, པཱ་ལི་གུ་ཎྛི་མཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཏཱུ་ལ་པུ་ཎྞི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཏི་ཏྟི་ར་པ་ཏྟི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, མེ་ཎྜ་ཝི་སཱ་ཎ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཨ་ཛ་ཝི་སཱ་ཎ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཝི་ཙྪི་ཀཱ་ལི༹་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, མོ་ར་པི་ཉྪ [མོ་ར་པི་ཉྫ (སཱི. སྱཱ.)] པ་རི་སི་བྦི་ཏཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཙི་ཏྲཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི, ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་ལླ་ཀ་བ་དྡྷཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ…པེ… ན པུ་ཊ་བ་དྡྷཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན པཱ་ལི་གུ་ཎྛི་མཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཏཱུ་ལ་པུ་ཎྞི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཏི་ཏྟི་ར་པ་ཏྟི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན མེ་ཎྜ་ཝི་སཱ་ཎ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཨ་ཛ་ཝི་སཱ་ཎ་ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཝི་ཙྪི་ཀཱ་ལི༹་ཀཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན མོ་ར་པི་ཉྪ་པ་རི་སི་བྦི་ཏཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཙི་ཏྲཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱི་ཧ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… བྱ་གྒྷ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, དཱི་པི་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཨུ་དྡ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, མ་ཛྫཱ་ར་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ལུ་ཝ་ཀ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ [ཨུ་ལཱུ་ཀ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ (ཡོ་ཛ་ནཱ)] ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི, ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཧ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ…པེ… ན བྱ་གྒྷ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན དཱི་པི་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཨུ་དྡ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན མ་ཛྫཱ་ར་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ལུ་ཝ་ཀ་ཙ་མྨ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ས་བྦ་ནཱི་ལི་ཀཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༡༥༠. ཨོ་མུ་ཀྐ་གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ
༢༤༧. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཁ་ཉྫ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ; དི་སྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཡེ་ན སོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཁ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘པཱ་དཱ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་ལི་ཏཱ’’ཏི [ཕཱ་ལི་ཏཱ་ཏི (ཀ.)]. ‘‘ཧ་ནྡ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧེ་ཏཱ, བྷི་ཀྑུ, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་མུ་ཀྐཾ གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཝཱ གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཨོ་མུ་ཀྐ་གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༥༡. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ
༢༤༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནོ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནོ ཙ་ངྐ་མ་ཏཱི་ཏི, ཐེ་རཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ, ས་ཏྠ་རི ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ, ཐེ་རེ་སུ་པི བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ་སུ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ, ས་ཏྠ་རི ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ, ཐེ་རེ་སུ་པི བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ་སུ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཙ་ངྐ་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ, ས་ཏྠ་རི ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ, ཐེ་རེ་སུ་པི བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ་སུ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ས་ཏྠ་རི ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ, ཐེ་རེ་སུ་པི བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ་སུ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ་སུ, ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཙ་ངྐ་མི་སྶ་ནྟི. ཨི་མེ ཧི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ཧཱི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ཝ་ས་ན་ཀཱ ཨ་བྷི་ཛཱི་ཝ་ནི་ཀ་སྶ སི་པྤ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ས་གཱ་ར་ཝཱ ས་པྤ་ཏི་སྶཱ ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི. ཨི་དྷ ཁོ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་བྷེ་ཐ, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ཏྟེ་སུ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ ཨ་ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ [ས་གཱ་ར་ཝཱ ས་གྒ་ཏི་སྶཱ ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ (ཀ.)] ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ. ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ཏྟེ་སུ ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནེ་སུ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ་སུ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནེ་ན ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཙ་ངྐ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༢༤༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་ད་ཁི་ལཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ནི་ཀྑཱ་མེ་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ན་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ནི་ཀྑཱ་མེ་ནྟེ, དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ཨི་མ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི? ‘‘ཨི་མ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པཱ་ད་ཁི་ལཱ་བཱ་དྷོ; ཨི་མཾ མ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་མྤི པ་སྶཱ་ཝ་མྤི ནི་ཀྑཱ་མེ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྶ པཱ་དཱ ཝཱ དུ་ཀྑཱ, པཱ་དཱ ཝཱ ཕ་ལི་ཏཱ, པཱ་ད་ཁི་ལོ ཝཱ ཨཱ་བཱ་དྷོ [པཱ་ད་ཁི་ལཱ་བཱ་དྷོ ཝཱ (སྱཱ.)] ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དྷོ་ཏེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི མ་ཉྩ་མྤི པཱི་ཋ་མྤི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟི; ཙཱི་ཝ་ར་མྤི སེ་ནཱ་ས་ན་མྤི དུ་སྶ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘ཨི་དཱ་ནི མ་ཉྩཾ ཝཱ པཱི་ཋཾ ཝཱ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒ་མྤི ས་ནྣི་ས་ཛྫ་མྤི ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཁཱ་ཎུ་མྤི ཀ་ཎྚ་ཀ་མྤི ཨ་ཀྐ་མ་ནྟི; པཱ་དཱ དུ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ, ཨུ་ཀྐཾ, པ་དཱི་པཾ, ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜ་ནྟི.
ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༡༥༢. ཀ་ཊྛ་པཱ་དུ་ཀཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ
༢༥༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཊྛ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཁ་ཊ་ཁ་ཊ་ས་དྡཱ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ [ཨི་མཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡོ པཱ་ཙི. ༥༠༨; དཱི. ནི. ༡.༧; མ. ནི. ༢.༢༢༣; སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༠; ཨ. ནི. ༡༠.༦༩ ཨཱ་ད་ཡོ] – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ, ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ, མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ, སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ, བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ, ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ, ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ, པཱ་ན་ཀ་ཐཾ, ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ, ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ, མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ, ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ, ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ, ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ, གཱ་མ་ཀ་ཐཾ, ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ, ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ, ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ, ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ [ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ པུ་རི་ས་ཀ་ཐཾ (ཀ.)], སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ, ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ, ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ, པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ, ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ, ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ, ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ, ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ; ཀཱི་ཊ་ཀ་མྤི ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་པི ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཙཱ་ཝེ་ནྟི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཊྛ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མི་སྶ་ནྟི, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཁ་ཊ་ཁ་ཊ་ས་དྡཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ, ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ, ཀཱི་ཊ་ཀ་མྤི ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མཱ་རེ་སྶ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་པི ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཙཱ་ཝེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཊྛ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཁ་ཊ་ཁ་ཊ་ས་དྡཱ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ, ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ…པེ… ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ, ཀཱི་ཊ་ཀ་མྤི ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་པི ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཙཱ་ཝེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཊྛ་པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ – བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཊྛ་པཱ་དུ་ཀཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ཏི – ཏཱ་ལ་ཏ་རུ་ཎེ ཚེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི; ཏཱ་ནི ཏཱ་ལ་ཏ་རུ་ཎཱ་ནི ཚི་ནྣཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱ་ལ་ཏ་རུ་ཎེ ཚེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟི; ཏཱ་ནི ཏཱ་ལ་ཏ་རུ་ཎཱ་ནི ཚི་ནྣཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟི; ཨེ་ཀི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱི་ཝཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ལ་ཏ་རུ་ཎེ ཚེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི; ཏཱ་ནི ཏཱ་ལ་ཏ་རུ་ཎཱ་ནི ཚི་ནྣཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི? ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ཏཱ་ལ་ཏ་རུ་ཎེ ཚེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟི; ཏཱ་ནི ཏཱ་ལ་ཏ་རུ་ཎཱ་ནི ཚི་ནྣཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟི. ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙི་ནོ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ རུ་ཀྑ་སྨིཾ. ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ་ལ་པ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ’ཏི ཝེ་ལུ༹་ཏ་རུ་ཎེ ཚེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་པ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཝེ་ལུ༹་ཏ་རུ་ཎཱ་ནི ཚི་ནྣཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཝེ་ལུ༹་ཏ་རུ་ཎེ ཚེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་པ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཝེ་ལུ༹་ཏ་རུ་ཎཱ་ནི ཚི་ནྣཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཀི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱི་ཝཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙི་ནོ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ རུ་ཀྑ་སྨིཾ…པེ… ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ལུ༹་པ་ཏྟ་པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
༢༥༡. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་དྡི་ཡཾ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བྷ་དྡི་ཡཾ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་དྡི་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝ་ནེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་དྡི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པཱ་དུ་ཀ་མ་ཎྜ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏི་ཎ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི་པི, མུ་ཉྫ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི་པི, པ་བྦ་ཛ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི་པི, ཧི་ནྟཱ་ལ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི་པི, ཀ་མ་ལ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི་པི, ཀ་མྦ་ལ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི་པི, རི་ཉྩ་ནྟི ཨུ་དྡེ་སཾ པ་རི་པུ་ཙྪཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷ་དྡི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པཱ་དུ་ཀ་མ་ཎྜ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི, ཏི་ཎ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི་པི, མུ་ཉྫ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི་པི, པ་བྦ་ཛ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི་པི, ཧི་ནྟཱ་ལ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི་པི, ཀ་མ་ལ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི་པི, ཀ་མྦ་ལ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི་པི, རི་ཉྩི་སྶ་ནྟི ཨུ་དྡེ་སཾ པ་རི་པུ་ཙྪཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷ་དྡི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པཱ་དུ་ཀ་མ་ཎྜ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏི་ཎ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི་པི…པེ… རི་ཉྩ་ནྟི ཨུ་དྡེ་སཾ པ་རི་པུ་ཙྪཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙ’’ནྟི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པཱ་དུ་ཀ་མ་ཎྜ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི, ཏི་ཎ་པཱ་དུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི་པི ཀཱ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི་པི…པེ… རི་ཉྩི་སྶ་ནྟི ཨུ་དྡེ་སཾ པ་རི་པུ་ཙྪཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཾ. ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎ་པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན མུ་ཉྫ་པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན པ་བྦ་ཛ་པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཧི་ནྟཱ་ལ་པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཀ་མ་ལ་པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཀ་མྦ་ལ་པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན མ་ཎི་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཕ་ལི་ཀ་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཀཾ་ས་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཀཱ་ཙ་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཏི་པུ་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན སཱི་ས་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ན ཏ་མྦ་ལོ་ཧ་མ་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཙི ས་ངྐ་མ་ནི་ཡཱ པཱ་དུ་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ པཱ་དུ་ཀཱ དྷུ་ཝ་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ ཨ་ས་ངྐ་མ་ནི་ཡཱ་ཡོ – ཝ་ཙྩ་པཱ་དུ་ཀཾ, པ་སྶཱ་ཝ་པཱ་དུ་ཀཾ, ཨཱ་ཙ་མ་ན་པཱ་དུ་ཀ’’ནྟི.
༢༥༢. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་དྡི་ཡེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ ན་དི་ཡཱ གཱ་ཝཱི་ནཾ ཏ་ར་ནྟཱི་ནཾ ཝི་སཱ་ཎེ་སུ་པི ག་ཎྷ་ནྟི, ཀ་ཎྞེ་སུ་པི ག་ཎྷ་ནྟི, གཱི་ཝཱ་ཡ་པི ག་ཎྷ་ནྟི, ཚེ་པྤཱ་པི ག་ཎྷ་ནྟི, པི་ཊྛི་མྤི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟི, ར་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་པི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཚུ་པ་ནྟི, ཝ་ཙྪ་ཏ་རི་མྤི ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ གཱ་ཝཱི་ནཾ ཏ་ར་ནྟཱི་ནཾ ཝི་སཱ་ཎེ་སུ་པི ག་ཧེ་སྶ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ,…པེ… ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱ་ཝཱི་ནཾ ཝི་སཱ་ཎེ་སུ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན ཀ་ཎྞེ་སུ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན གཱི་ཝཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན ཚེ་པྤཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ན པི་ཊྛི ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ཡོ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཚུ་པི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཚུ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ. ན ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱི མཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ མཱ་རེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཀ་ཊྛ་པཱ་དུ་ཀཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༡༥༣. ཡཱ་ནཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ
༢༥༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ནེ་ན ཡཱ་ཡ་ནྟི, ཨི་ཏྠི་ཡུ་ཏྟེ་ན་པི པུ་རི་ས་ནྟ་རེ་ན, པུ་རི་ས་ཡུ་ཏྟེ་ན་པི ཨི་ཏྠ་ནྟ་རེ་ན. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ག་ངྒཱ་མ་ཧི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནེ་ན ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཡཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ག་མི་སྶཱ་མི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཧི, བྷ་ནྟེ, ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཀྐོ་མི, གི་ལཱ་ནོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཧི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཡཱ་ན’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟོ ཡཱ་ནཾ ནཱ་བྷི་རུ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ ཡཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡུ་ཏྟཾ ནུ ཁོ པུ་རི་ས་ཡུ་ཏྟཾ ནུ ཁོ’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་ཡུ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠ་ཝ་ཊྚ་ཀ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡཱ་ནུ་གྒྷཱ་ཏེ་ན བཱ་ལ༹ྷ་ཏ་རཾ ཨ་ཕཱ་སུ ཨ་ཧོ་སི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཝི་ཀཾ པཱ་ཊ་ངྐི་ནྟི.
ཡཱ་ནཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༡༥༤. ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ
༢༥༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨཱ་ས་ནྡིཾ, པ་ལླ་ངྐཾ, གོ་ན་ཀཾ, ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཊི་ཀཾ, པ་ཊ་ལི་ཀཾ, ཏཱུ་ལི་ཀཾ, ཝི་ཀ་ཏི་ཀཾ, ཨུ་དྡྷ་ལོ་མིཾ [ཨུ་ནྡ་ལོ་མིཾ (ཀ.), ཨུ་དྡ་ལོ་མིཾ (ཀ.)], ཨེ་ཀ་ནྟ་ལོ་མིཾ, ཀ་ཊྚི་སྶཾ, ཀོ་སེ་ཡྻཾ, ཀུ་ཏྟ་ཀཾ, ཧ་ཏྠ་ཏྠ་རཾ, ཨ་སྶ་ཏྠ་རཾ, ར་ཐ་ཏྠ་རཾ, ཨ་ཛི་ན་པ་ཝེ་ཎིཾ, ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དཾ, ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ན་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨཱ་ས་ནྡི, པ་ལླ་ངྐོ, གོ་ན་ཀོ, ཙི་ཏྟ་ཀོ, པ་ཊི་ཀཱ, པ་ཊ་ལི་ཀཱ, ཏཱུ་ལི་ཀཱ, ཝི་ཀ་ཏི་ཀཱ, ཨུ་དྡྷ་ལོ་མི, ཨེ་ཀ་ནྟ་ལོ་མི, ཀ་ཊྚི་སྶཾ, ཀོ་སེ་ཡྻཾ, ཀུ་ཏྟ་ཀཾ, ཧ་ཏྠ་ཏྠ་རཾ, ཨ་སྶ་ཏྠ་རཾ, ར་ཐ་ཏྠ་རཾ, ཨ་ཛི་ན་པ་ཝེ་ཎི, ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དཾ, ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༡༥༥. ས་བྦ་ཙ་མྨ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ
༢༥༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ – བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི – མ་ཧཱ་ཙ་མྨཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, སཱི་ཧ་ཙ་མྨཾ བྱ་གྒྷ་ཙ་མྨཾ དཱི་པི་ཙ་མྨཾ. ཏཱ་ནི མ་ཉྩ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན་པི ཚི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, པཱི་ཋ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན་པི ཚི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟོ་པི མ་ཉྩེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, བ་ཧི་པི མ་ཉྩེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟོ་པི པཱི་ཋེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, བ་ཧི་པི པཱི་ཋེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙ་མྨཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, སཱི་ཧ་ཙ་མྨཾ བྱ་གྒྷ་ཙ་མྨཾ དཱི་པི་ཙ་མྨཾ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ – བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཙ་མྨཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི – གོ་ཙ་མྨཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི. ཏཱ་ནི མ་ཉྩ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན་པི ཚི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, པཱི་ཋ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན་པི ཚི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟོ་པི མ་ཉྩེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, བ་ཧི་པི མ་ཉྩེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟོ་པི པཱི་ཋེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, བ་ཧི་པི པཱི་ཋེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པཱ་པུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཏ་སྶ པཱ་པུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པཱ་པུ་པཱ་ས་ཀོ ཡེ་ན སོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶ པཱ་པུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཝ་ཙྪ་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་རུ་ཎ་ཀོ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཙི་ཏྲོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དཱི་པི་ཙྪཱ་པོ. ཨ་ཐ ཁོ སོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཝ་ཙྪ་ཀཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པཱ་པུ་པཱ་ས་ཀོ ཏཾ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་སྶ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཨི་མཾ ཝ་ཙྪ་ཀཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མ་སྶ ཝ་ཙྪ་ཀ་སྶ ཙ་མྨེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པཱ་པུ་པཱ་ས་ཀོ ཏཾ ཝ་ཙྪ་ཀཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཙ་མྨཾ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཙ་མྨཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ གཱ་ཝཱི ཝ་ཙྪ་གི་དྡྷི་ནཱི ཏཾ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྱཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གཱ་ཝཱི པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཛཱ་ནཱ་མི ཀེ་ན [ཀེ་ན་ཙི (ཀ.)] མྱཱ་ཡཾ གཱ་ཝཱི པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ངྒྷཱ་ཊི ལོ་ཧི་ཏེ་ན མ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷཱ་ཊི ཀིཾ ཀ་ཏཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ སོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ ས་མཱ་ད་པེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་ཏི, ན་ནུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ག་ར་ཧི་ཏོ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པ་ས་ཏྠཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ ས་མཱ་ད་པེ་སཱི’’ཏི? ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ ས་མཱ་ད་པེ་སྶ་སི, ན་ནུ མ་ཡཱ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ག་ར་ཧི་ཏོ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པ་ས་ཏྠཱ. ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ས་མཱ་ད་པེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་ཙ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀི་ཉྩི ཙ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ས་བྦ་ཙ་མྨ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༡༥༦. གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཏཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་དི
༢༥༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ མ་ཉྩ་མྤི པཱི་ཋ་མྤི ཙ་མྨོ་ན་དྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཙ་མྨ་ཝི་ན་དྡྷཱ་ནི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ནཱ་བྷི་ནི་སཱི་ད་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཏཾ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་དི་ཏུཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་པ་ཛྫི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝི་ཧཱ་རཱ ཙ་མྨ་ཝ་དྡྷེ་ཧི ཨོ་གུ་མྥི་ཡ་ནྟི [ཨོ་གུ་མྦྷི་ཡ་ནྟི (ཀ.)]. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ནཱ་བྷི་ནི་སཱི་ད་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ནྡྷ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་དི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནེ་ན གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནེ་ན གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནེ་ན གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ནྟི.
གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཏཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་དི ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༥༧. སོ་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞ་ཝ་ཏྠུ
༢༥༧. [ཨུ་དཱ. ༤༦ སོ་ཀ་སུ་ཏྟེ་ན སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨ་ཝ་ནྟཱི་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀུ་ར་ར་གྷ་རེ [ཀུ་རུ་ར་གྷ་རེ (ཀ.)] པ་པ་ཏ་ཀེ [པ་པཱ་ཏེ (སཱི. སྱཱ.) པ་ཝ་ཏྠེ (ཨུ་དཱ. ༤༦)] པ་བྦ་ཏེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སོ་ཎོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ་ཎོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ. པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི. ( ) [(ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ སོ་ཎཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ) (སྱཱ. ཨུ་དཱ. ༤༦)] ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ ཁོ, སོ་ཎ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨེ་ཀ་སེ་ཡྻཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཨི་ངྒྷ, ཏྭཾ, སོ་ཎ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ, ཀཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་སེ་ཡྻཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞ་སྶ ཡོ ཨ་ཧོ་སི པ་བྦ་ཛྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ་ཎོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ …པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ་ཎོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ་ཎོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི, ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ. ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ. པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ སོ་ཎཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐོ ཨ་པྤ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏི་ཎྞཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ད་ས་ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སོ་ཎཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སི.
སོ་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞ་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༡༥༨. མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ པ་ཉྩ་ཝ་ར་པ་རི་ད་སྶ་ནཱ
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛ་སྶ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘སུ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཁོ མེ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་དི་སོ ཙ ཨེ་དི་སོ ཙཱ་ཏི, ན ཙ མ་ཡཱ ས་མྨུ་ཁཱ དི་ཊྛོ, ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཧཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ, ས་ཙེ མཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘སུ་ཏོ ཡེ་ཝ ཁོ མེ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་དི་སོ ཙ ཨེ་དི་སོ ཙཱ་ཏི, ན ཙ མ་ཡཱ ས་མྨུ་ཁཱ དི་ཊྛོ, ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཧཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ, ས་ཙེ མཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’ཏི; ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ, ས་ཙེ མཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སོ་ཎ. ག་ཙྪ ཏྭཾ, སོ་ཎ, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ. ད་ཀྑི་སྶ་སི ཏྭཾ, སོ་ཎ, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ནྟ་མཱ་ན་སཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ད་མ་ཐ་ས་མ་ཐཾ ཨ་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ ད་ནྟཾ གུ་ཏྟཾ ཡ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ནཱ་གཾ. ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, སོ་ཎ, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ – ‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘‘ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ, ཏི་ཎྞཾ མེ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ད་ས་ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ལ་ཏྠཾ; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ ཨ་པྤ་ཏ་རེ་ན ག་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཎྷུ་ཏྟ་རཱ བྷཱུ་མི ཁ་རཱ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཧ་ཏཱ; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ, བྷ་ནྟེ, ན་ཧཱ་ན་ག་རུ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ད་ཀ་སུ་དྡྷི་ཀཱ; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ དྷུ་ཝ་ན་ཧཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ, བྷ་ནྟེ, ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི, ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨཾ མི་ག་ཙ་མྨཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཨེ་ར་གཱུ མོ་ར་གཱུ མ་ཛྫཱ་རཱུ [མ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱུ (ཀ.)] ཛ་ནྟཱུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི, ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨཾ མི་ག་ཙ་མྨཾ; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨཾ མི་ག་ཙ་མྨཾ. ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶཱ ནི་སྶཱི་མ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ནྟི – ‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ དེ་མཱ’’’ཏི. ཏེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མེ་ཧི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཙཱི་ཝ་རཾ དི་ནྣ’ནྟི ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན སཱ་དི་ཡ་ནྟི – ‘མཱ ནོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཙཱི་ཝ་རེ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྶ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ – ‘‘ཡ་སྶ ཁོ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ‘ཨི་མ་སྶ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི’ཏི, ཨི་ཙྪ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ཏྠུཾ, ཨི་ཙྪ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སོ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ཏྠུ’’ནྟི – ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི.
༢༥༨. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཁོ སོ་ཎོ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སོ་ཎཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སི – ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ, བྷི་ཀྑུ, དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒི་ཀཱ་ནི ས་རེ་ན ཨ་བྷཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ས་ར་བྷ་ཉྙ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་བྦྷཱ་ནུ་མོ་དི – ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑུ. སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒི་ཀཱ་ནི, སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ་ནི སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ་ནི. ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཡཱ་པི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ, ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ་ཡ [ཨ་ནེ་ལ༹་ག་ལཱ་ཡ (ཀ.)], ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱ. ཀ་ཏི་ཝ་སྶོ་སི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཀ་ཝ་སྶོ་ཧཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ ཙི་རཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཙི་རཾ དི་ཊྛོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཨ་པི ཙ ས་མྦཱ་དྷཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཱ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཱ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
[ཨུ་དཱ. ༤༦ ཨུ་དཱ་ནེ་པི] ‘‘དི་སྭཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ལོ་ཀེ, ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ནི་རཱུ་པ་དྷིཾ;
ཨ་རི་ཡོ ན ར་མ་ཏཱི པཱ་པེ, པཱ་པེ ན ར་མ་ཏཱི སུ་ཙཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ – པ་ཊི་ས་མྨོ་ད་ཏི ཁོ མཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཡཾ ཁྭ་སྶ ཀཱ་ལོ ཡཾ མེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པ་རི་ད་སྶཱི་ཏི – ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པྤ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ. ཏི་ཎྞཾ མེ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ད་ས་ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ལ་ཏྠཾ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ ཨ་པྤ་ཏ་རེ་ན ག་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཎྷུ་ཏྟ་རཱ བྷཱུ་མི ཁ་རཱ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཧ་ཏཱ; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ, བྷ་ནྟེ, ན་ཧཱ་ན་ག་རུ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ད་ཀ་སུ་དྡྷི་ཀཱ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ དྷུ་ཝ་ན་ཧཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ, བྷ་ནྟེ, ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི, ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨཾ མི་ག་ཙ་མྨཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཨེ་ར་གཱུ མོ་ར་གཱུ མ་ཛྫཱ་རཱུ ཛ་ནྟཱུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི, ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨཾ མི་ག་ཙ་མྨཾ; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨཾ མི་ག་ཙ་མྨཾ. ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶཱ ནི་སྶཱི་མ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ནྟི – ‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ དེ་མཱ’ཏི. ཏེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི – ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མེ་ཧི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཙཱི་ཝ་རཾ དི་ནྣ’ནྟི. ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན སཱ་དི་ཡ་ནྟི – ‘མཱ ནོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི; ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཙཱི་ཝ་རེ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱ’’ཏི.
༢༥༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་པ་ཉྩ་མེ་ན ག་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཏ་ཏྲི་མེ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ – པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ག་ཛ་ངྒ་ལཾ [ཀ་ཛ་ངྒ་ལཾ (སཱི. སྱཱ.)] ནཱ་མ ནི་ག་མོ, ཏ་སྶ པ་རེ་ན མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ; པུ་ར་ཏྠི་མ་ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ས་ལླ་ཝ་ཏཱི [ས་ལ་ལ་ཝ་ཏཱི (སཱི.)] ནཱ་མ ན་དཱི, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ; ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ སེ་ཏ་ཀ་ཎྞི་ཀཾ ནཱ་མ ནི་ག་མོ, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ; པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཐཱུ་ཎཾ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ; ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨུ་སཱི་ར་དྡྷ་ཛོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོ, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་པ་ཉྩ་མེ་ན ག་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཎྷུ་ཏྟ་རཱ བྷཱུ་མི ཁ་རཱ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཧ་ཏཱ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཾ. ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཧཱ་ན་ག་རུ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ད་ཀ་སུ་དྡྷི་ཀཱ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ དྷུ་ཝ་ན་ཧཱ་ནཾ. ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི, ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨཾ མི་ག་ཙ་མྨཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཨེ་ར་གཱུ མོ་ར་གཱུ མ་ཛྫཱ་རཱུ ཛ་ནྟཱུ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝ་ནྟི་ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐེ ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི, ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨཾ མི་ག་ཙ་མྨཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་པ་ཙྩ་ནྟི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཙ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི, ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ཨ་ཛ་ཙ་མྨཾ མི་ག་ཙ་མྨཾ. ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶཱ ནི་སྶཱི་མ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ནྟི – ‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ དེ་མཱ’ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་དི་ཏུཾ, ན ཏཱ་ཝ ཏཾ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཾ ཡཱ་ཝ ན ཧ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ པ་ཉྩ་ཝ་ར་པ་རི་ད་སྶ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ པ་ཉྩ་མོ.
༡༥༩. ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ
རཱ་ཛཱ ཙ མཱ་ག་དྷོ སོ་ཎོ, ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶི་སྶ་རོ;
སཱ་ག་ཏོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་སྨིཾ, བ་ཧུཾ ད་སྶེ་ཏི ཨུ་ཏྟ་རིཾ.
པ་བྦ་ཛྫཱ་ར་དྡྷ་བྷི་ཛྫིཾ་སུ, ཝཱི་ཎཾ ཨེ་ཀ་པ་ལཱ་སི་ཀཾ;
ནཱི་ལཱ པཱི་ཏཱ ལོ་ཧི་ཏི་ཀཱ, མ་ཉྫི་ཊྛཱ ཀ་ཎྷ་མེ་ཝ ཙ.
མ་ཧཱ་ར་ངྒ་མ་ཧཱ་ནཱ་མཱ, ཝ་དྡྷི་ཀཱ ཙ པ་ཊི་ཀྑི་པི;
ཁ་ལླ་ཀཱ པུ་ཊ་པཱ་ལི ཙ, ཏཱུ་ལ་ཏི་ཏྟི་ར་མེ་ཎྜ་ཛཱ.
ཝི་ཙྪི་ཀཱ མོ་ར་ཙི་ཏྲཱ ཙ, སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ ཙ དཱི་པི་ཀཱ;
ཨ་ཛི་ནུ་དྡཱ མ་ཛྫཱ་རཱི ཙ, ཀཱ་ལ༹་ལུ་ཝ་ཀ་པ་རི་ཀྑ་ཊཱ.
ཕ་ལི་ཏུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཁི་ལཱ, དྷོ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཁ་ཊ་ཁ་ཊཱ;
ཏཱ་ལ་ཝེ་ལུ༹་ཏི་ཎཾ ཙེ་ཝ, མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛ་ཧི་ནྟཱ་ལཱ.
ཀ་མ་ལ་ཀ་མྦ་ལ་སོ་ཝ་ཎྞཱ, རཱུ་པི་ཀཱ མ་ཎི་ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ;
ཕ་ལི་ཀཱ ཀཾ་ས་ཀཱ་ཙཱ ཙ, ཏི་པུ་སཱི་ས་ཉྩ ཏ་མྦ་ཀཱ.
གཱ་ཝཱི ཡཱ་ནཾ གི་ལཱ་ནོ ཙ, པུ་རི་སཱ་ཡུ་ཏྟ་སི་ཝི་ཀཱ;
ས་ཡ་ནཱ་ནི མ་ཧཱ་ཙ་མྨཱ, གོ་ཙ་མྨེ་ཧི ཙ པཱ་པ་ཀོ.
གི་ཧཱི་ནཾ ཙ་མྨ་ཝ་དྡྷེ་ཧི, པ་ཝི་ས་ནྟི གི་ལཱ་ཡ་ནོ;
མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ སོ་ཎོ, ས་རེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒི་ཀཾ.
ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ པ་ཉྩ་ཧི, གུ་ཎ་ངྒུ་ཎཱ དྷུ་ཝ་སི་ནཱ;
ཙ་མྨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནུ་ཉྙཱ་སི, ན ཏཱ་ཝ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཾ;
ཨ་དཱ་སི མེ ཝ་རེ པ་ཉྩ, སོ་ཎ་ཏྠེ་ར་སྶ ནཱ་ཡ་ཀོ་ཏི.
ཨི་མ་མྷི ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཏེ་ས་ཊྛི.
ཙ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ ནི་ཊྛི་ཏོ.