༡༤༤. བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀ་ཝ་ཏྠུ

༢༤༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་ནྡི་ཊྛཱ ས་མྦྷ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ་སུ. ཏེ་སཾ སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ་སུ – མ་ཡཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ – མ་ཡཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨ་མྷེ་ཧི པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ནྟི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ.

ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་ནྡི་ཊྛཱ ས་མྦྷ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་སཾ སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི – མ་ཡཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི དྭེ ཏ་ཡོ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀེ ཀཱ་ཏུཾ – ཀ་ཐཾ མ་ཡཾ ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི. ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ལ་ཧུཾ ལ་ཧུཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ཡ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ མ་ཉྙ་ནྟི ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟཱུ’’ཏི. ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཨ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཱ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་ནཱི་ཡེ་ན པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ; ཏེ་སཾ ཝི་ཀྑི་ཏྭཱ [ཝི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ (པ་ཊི་ཝི་སོ་དྷ་ཀཱ་ནཾ མ་ཏི), ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ (ཀ.)] ནི་སྶཱི་མཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ; ཡ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ མ་ཉྙ་ནྟི ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟཱུ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྱ་ཏྟེ་ན པ་ཊི་བ་ལེ་ན ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦཱ –

‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ [ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ (ཀ.)], ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ. ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་མ, ཨཱ་ག་མེ ཀཱ་ལེ༹ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ནོ པ་ཝཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི, ཏེ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘‘ཨ་ནི་སྶ་རཱ ཁོ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ; ན ཏཱ་ཝ མ་ཡཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཏཾ ཀཱ་ལ༹ཾ ཨ་ནུ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ བྱ་ཏྟེ་ན པ་ཊི་བ་ལེ་ན ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦཱ –

‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ. ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་མ, ཨཱ་ག་མེ ཛུ་ཎྷེ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘‘སཱ་དྷཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ནོ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི, ཏེ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘‘ཨ་ནི་སྶ་རཱ ཁོ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ, ན ཏཱ་ཝ མ་ཡཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀཱ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཏ་མྤི ཛུ་ཎྷཾ ཨ་ནུ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨཱ་ག་མེ ཛུ་ཎྷེ ཀོ་མུ་དི་ཡཱ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སི་ནི་ཡཱ ཨ་ཀཱ་མཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.

ཏེ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ གི་ལཱ་ནོ ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཁོ གི་ལཱ་ནོ. གི་ལཱ་ནོ ཙ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨཱ་ག་མེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཱ་ཝ ཨ་རོ་གོ ཧོ་སི. ཨ་རོ་གོ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཙོ་དེ་སྶ་སཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཙོ་དེ་ཏི, ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏེ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་གི་ལཱ་ནོ གི་ལཱ་ན་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ. གི་ལཱ་ནོ ཙ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨཱ་ག་མེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཱ་ཝཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏི. ཨ་རོ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཙོ་དེ་སྶ་སཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཙོ་དེ་ཏི, ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏེ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ གི་ལཱ་ནོ གི་ལཱ་ན་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ ཁོ གི་ལཱ་ནཱ. གི་ལཱ་ནོ ཙ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨཱ་ག་མེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡཱ་ཝ ཨ་རོ་གཱ ཧོ་ཐ. ཨ་རོ་གོ ཨ་རོ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཙོ་དེ་སྶ་སཱི’’ཏི [ཡཱ་ཝ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏི, ཨ་རོ་གཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ཙོ་དེ་སྶ་སཱི་ཏི (ཀ.)]. ཨེ་ཝ་ཉྩེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཙོ་དེ་ཏི, ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏེ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏི, ཨུ་བྷོ ས་ངྒྷེ་ན ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ [ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏྭཱ (སཱི.)] ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦ་ནྟི.

བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀ་ཝ་ཏྠུ ནི་ཊྛི་ཏཾ.