༦༩. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ
༡༣༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡཱ་ནི མ་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཏཱ་ནི ནེ་སཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ. སོ ནེ་སཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ཨི་དྷ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡཱ་ནི མ་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཏཱ་ནི ནེ་སཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཾ. སོ ནེ་སཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ’ནྟི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༡༣༤. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻ. ཀིཾ ས་ངྒྷ་སྶ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ? པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཐ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་སྶཱ་མི. ཏཾ ས་བྦེ་ཝ ས་ནྟཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ སུ་ཎོ་མ མ་ན་སི ཀ་རོ་མ. ཡ་སྶ སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, སོ ཨཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻ. ཨ་ས་ནྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏུ་ཎྷཱི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཏི ཝེ་དི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཁོ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་པུ་ཊྛ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ [ཨེ་ཝ་མེ་ཝ (ཀ)] ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ ས་ར་མཱ་ནོ ས་ནྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ནཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻ, ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཧོ་ཏི. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོ དྷ་མྨོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ, ས་ར་མཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་པ་ནྣེ་ན ཝི་སུ་དྡྷཱ་པེ་ཀྑེ་ན ས་ནྟཱི ཨཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་ཝི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ; ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཱ ཧི་སྶ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༡༣༥. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑནྟི ཨཱ་དི་མེ་ཏཾ མུ་ཁ་མེ་ཏཾ པ་མུ་ཁ་མེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ནྟི. ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོཏི པི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ ག་རུ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ ས་གཱ་ར་ཝ་ས་པྤ་ཏི་སྶཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ་ཏི. ཨུ་དྡི་སི་སྶཱ་མཱིཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མི དེ་སེ་སྶཱ་མི པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི པ་ཊྛ་པེ་སྶཱ་མི ཝི་ཝ་རི་སྶཱ་མི ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མི ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི [ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི ཀ་རི་སྶཱ་མི (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཀཱ་སེ་སྶཱ་མི. ཏནྟི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་བྦེ་ཝ ས་ནྟཱཏི ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཏ་སྶཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཐེ་རཱ ཙ ན་ཝཱ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཙ, ཨེ་ཏེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ས་བྦེ་ཝ ས་ནྟཱ་ཏི. སཱ་དྷུ་ཀཾ སུ་ཎོ་མཱཏི ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ [ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སཱ (སྱཱ. ཀ.)] ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རཱ་མ. མ་ན་སི ཀ་རོ་མཱཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཝི་སཱ་ཧ་ཊ་ཙི་ཏྟཱ ནི་སཱ་མེ་མ. ཡ་སྶ སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཐེ་ར་སྶ ཝཱ ན་ཝ་སྶ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ ཝཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, ས་ཏྟ་ནྣཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. སོ ཨཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻཱཏི སོ དེ་སེ་ཡྻ, སོ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, སོ ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རེ་ཡྻ, སོ པ་ཀཱ་སེ་ཡྻ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལེ ཝཱ. ཨ་ས་ནྟཱི ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ. ཏུ་ཎྷཱི བྷ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ ན བྱཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཏི ཝེ་དི་སྶཱ་མཱིཏི ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི དྷཱ་རེ་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཁོ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་པུ་ཊྛ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀེ་ན ཨེ་ཀོ པུ་ཊྛོ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་སྶཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ མཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ནཱ་མ པ་རི་སཱ བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ས་ཀི་མྤི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ས་ར་མཱ་ནོཏི ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ས་ཉྫཱ་ན་མཱ་ནོ. ས་ནྟཱི ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ. ནཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻཱཏི ན དེ་སེ་ཡྻ, ན ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, ན ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ན པ་ཀཱ་སེ་ཡྻ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལེ ཝཱ. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཧོ་ཏཱིཏི. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ ཀིཾ ཧོ་ཏི? དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོ དྷ་མྨོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི. ཀི་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོ? པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོ, དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོ, ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོ, ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཱ་ནཾ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོ. ཏ་སྨཱཏི ཏ་ངྐཱ་ར་ཎཱ. ས་ར་མཱ་ནེ་ནཱཏི ཛཱ་ན་མཱ་ནེ་ན ས་ཉྫཱ་ན་མཱ་ནེ་ན. ཝི་སུ་དྡྷཱ་པེ་ཀྑེ་ནཱཏི ཝུ་ཊྛཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན. ས་ནྟཱི ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ. ཨཱ་ཝི་ཀཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨཱ་ཝི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལེ ཝཱ. ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏཱ ཧི་སྶ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱིཏི. ཀི་སྶ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི? པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཱ་ནཾ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༡༣༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ – བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ་ཏི – དེ་ཝ་སི་ཀཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་སི་ཀཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པོ་ས་ཐེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ – བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨུ་པོ་ས་ཐེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ་ཏི – པ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ པ་ནྣ་ར་སེ ཨ་ཊྛ་མི་ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀིཾ པ་ཀྑ་སྶ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ ཝཱ པ་ནྣ་ར་སེ ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་པ་རི་སཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི ས་ཀཱ་ཡ ས་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཐཱ་པ་རི་སཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ ས་ཀཱ་ཡ ས་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ. ཡོ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ‘ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ’ནྟི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ སཱ་མ་གྒཱི ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀཱ་ཝཱ་སོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ས་བྦཱ པ་ཐ་ཝཱི’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སཱ་མ་གྒཱི ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀཱ་ཝཱ་སོ་ཏི.