དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ
༣༣༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པི་ཡཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀོ་ས་མྦཱི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཀོ་ས་མྦཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཀཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་སཱ་དེ་ཡྻཾ, ཡ་སྨིཾ མེ པ་ས་ནྣེ བ་ཧུ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཀུ་མཱ་རོ ཏ་རུ་ཎོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ བྷ་དྡོ ཙ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ཀུ་མཱ་རཾ པ་སཱ་དེ་ཡྻཾ. ཏ་སྨིཾ མེ པ་ས་ནྣེ བ་ཧུ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཏེ་ན པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ས་ཀ་ཝ་ཎྞཾ པ་ཊི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཧི་མེ་ཁ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ [ཨུ་ཙྩ་ངྐེ (སྱཱ.)] པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཀུ་མཱ་རོ བྷཱི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ཨུ་བྦི་གྒོ ཨུ་སྶ་ངྐཱི ཨུ་ཏྲ་སྟོ. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷཱ་ཡ་སི མཾ ཏྭཾ ཀུ་མཱ་རཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷཱ་ཡཱ་མི. ཀོ་སི ཏྭ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཧཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, ཨི་ངྒྷ ས་ཀེ་ནེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་སྶཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཎྞཾ པ་ཊི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཀུ་མཱ་རོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཨི་མི་ནཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ པ་ཉྩ་ཧི ར་ཐ་ས་ཏེ་ཧི སཱ་ཡཾ པཱ་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཉྩ ཙ ཐཱ་ལི་པཱ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི བྷ་ཏྟཱ་བྷི་ཧཱ་རོ ཨ་བྷི་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨི་ཙྪཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི – ‘‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ས་ཧ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ཝ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི.
[ཨ. ནི. ༥.༡༠༠] ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་ཀུ་དྷོ ནཱ་མ ཀོ་ལི༹་ཡ་པུ་ཏྟོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ཨ་དྷུ་ནཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ་ནི [མཱ་ག་དྷི་ཀཱ་ནི (སྱཱ.)] གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟཱ་ནི. སོ ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ནེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན པ་རཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་སྶ [པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞ་ཙི་ཏྟ་སྶ (ཀ.)] ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨི་ཙྪཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི – ‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ས་ཧ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ཝ བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ པ་རི་ཧཱི་ནོ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཀུ་དྷོ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་ལི༹་ཡ་པུ་ཏྟོ མ་མ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་དྷུ་ནཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ་ནི གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟཱ་ནི. སོ ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ནེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན པ་རཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ, བྷ་ནྟེ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨི་ཙྪཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི – ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ས་ཧ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ཝ བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ པ་རི་ཧཱི་ནོ’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི’’ཏི.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ? ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ བྷཱ་ས་ཏི ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ ཙ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་ཀུ་དྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ བྷཱ་ས་ཏི ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ར་ཀྑ་སྶེ་ཏཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཝཱ་ཙཾ. ར་ཀྑ་སྶེ་ཏཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཝཱ་ཙཾ. ཨི་དཱ་ནི སོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏི.