༩. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ས་མ་ཐོ

ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ

༢༢༨. [པ་རི. ༢༩༢-༢༩༣, ༣༠༧ ཨཱ་ད་ཡོ] ‘‘ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཏི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི? ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ. སི་ཡཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཐཾ ཨ་ནཱ་ག་མྨ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཾ, ཨེ་ཀེ་ན ས་མ་ཐེ་ན ས་མེ་ཡྻ – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནཱ་ཏི? སི་ཡཱ་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཡ? ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཝ་ད་ནྟི – དྷ་མྨོ་ཏི ཝཱ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝཱ, ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝཱ ཨ་ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝཱ, བྷཱ་སི་ཏཾ ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨ་བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ལ་པི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ, ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝཱ, ལ་ཧུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝཱ ག་རུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝཱ, སཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝཱ, དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝཱ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝཱ.

‘‘ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ན པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡོ ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཡེ་ན ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཨུ་བྷོ ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཁཱི་ཡ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

༢༢༩. ‘‘ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི, ཡ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ [བ་ཧུ་ཏ་རཱ (སཱི. སྱཱ.)] བྷི་ཀྑཱུ, སོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ. ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ན པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡོ ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཡེ་ན ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཨུ་བྷོ ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཁཱི་ཡ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

༢༣༠. ‘‘ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི, ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ས་མུ་པྤ་ནྣཾ; སཱ་དྷཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟུ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་སྶཱ’ཏི.

‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རཱ, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨི་ངྒྷ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཧོ་ཐ, ཡཱ་ཝ མ་ཡཾ མ་ནྟེ་མཱ’ཏི. ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཱ, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཏེ་ན ཧི ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཐ, ཡཱ་ཝ མ་ཡཾ མ་ནྟེ་མཱ’ཏི.

‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ན མ་ཡཾ ས་ཀྐོ་མ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ནཱ’ཏི, ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ས་ཀྐོ་མ མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ནཱ’ཏི, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ས་ཙེ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་ཛཱ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶ་ཐ, ཡ་ཐཱ ཙ མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶཱ་མ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཏ་ཐཱ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་སྶཱ་མ. ནོ ཙེ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་ཛཱ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶ་ཐ, ཡ་ཐཱ ཙ མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶཱ་མ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཏ་ཐཱ ན སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ སུ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཡ་ཐཱ་ཛཱ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མ. ས་ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ ས་ཀྐོ་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཏ་ཐཱ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་སྶཱ་མ. ནོ ཙེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ ས་ཀྐོ་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཏ་ཐཱ ན སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་སྶཱ་མ. མ་ཡ་མེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ སཱ་མི་ནོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ སུ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏ་བྦཾ.

ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནཾ

༢༣༡. ‘‘ཏེ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ན་ནྟཱ་ནི [ཨ་ན་གྒཱ་ནི (སཱི.)] ཙེ་ཝ བྷ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙེ་ཀ་སྶ [ན ཙེ་ཏ་སྶ (ཀ.)] བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ‘‘ད་ས་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ – སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, དྷཱ་ཏཱ [དྷ་ཏཱ (སཱི. སྱཱ.)] ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ; ཨུ་བྷ་ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན་སྶ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན སྭཱ་ག་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི སུ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ནི སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཱ་ནི སུ་ཏྟ་སོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ; ཝི་ན་ཡེ ཁོ པ་ན ཋི་ཏོ [ཚེ་ཀོ (ཀ.)] ཧོ་ཏི ཨ་སཾ་ཧཱི་རོ; པ་ཊི་བ་ལོ ཧོ་ཏི ཨུ་བྷོ ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏུཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏུཾ པེ་ཀྑེ་ཏུཾ པ་སཱ་དེ་ཏུཾ; ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི; ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ, ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

༢༣༢. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ན་ནྟཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙེ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་ཉྩ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་ཉྩ བྷི་ཀྑུཾ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ན་ནྟཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙེ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་ཉྩ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་ཉྩ བྷི་ཀྑུཾ ས་མྨ་ནྣ་ཏི ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཙ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་མྨུ་ཏི ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.

‘‘ས་མྨ་ཏོ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཙ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཙ བྷི་ཀྑུ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ…པེ… ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

༢༣༣. ‘‘ཏེ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ ཏ་ཏྲཱ་སྶ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ, ཏ་སྶ ནེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒོ, སོ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦཱ –

‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ. ཨི་མ་སྶ ནེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒོ. སོ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི. ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི.

‘‘ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ…པེ… ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

‘‘ཏེ་ཧི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ ཏ་ཏྲཱ་སྶ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ, ཏ་སྶ སུ་ཏྟ་ཉྷི ཁོ ཨཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒོ, སོ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦཱ –

‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ. ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་ཉྷི ཁོ ཨཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ནོ སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒོ. སོ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི. ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི.

ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཝི་ན་ཡོ

༢༣༤. ‘‘ཏེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏ་བྦཾ – ‘ན མ་ཡཾ [ན ཙ མ་ཡཾ (ཀ.)], བྷ་ནྟེ, ས་ཀྐོ་མ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, ས་ངྒྷོ་ཝ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏཱུ’ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀོ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ – ཡོ ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ན དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ན མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ན བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ག་ཧི་ཏཱ་ག་ཧི་ཏ་ཉྩ ཛཱ་ནེ་ཡྻ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ, ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀཾ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀཾ ས་མྨ་ནྣ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ་སྶ ས་མྨུ་ཏི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.

‘‘ས་མྨ་ཏོ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀོ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཏེ་ན ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ལཱ་ཀཱ གཱ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ བ་ཧུ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཝ་ད་ནྟི ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ན པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡོ ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཡེ་ན ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཨུ་བྷོ ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ? ཡཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཁཱི་ཡ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.

ཏི་ཝི་དྷ་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ

༢༣༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ – ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན – ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ར ཨཱ་ཝཱ་སེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཐེ་རཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ པ་ཎྜི་ཏཱ ཝི་ཡ་ཏྟཱ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ ལ་ཛྫི་ནོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀཱ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མཱ. ཏེ ཙེ ཐེ་རཱ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻུཾ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན, ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་སྶཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ ཐེ་རེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ས་མུ་པྤ་ནྣཾ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རཱ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟུ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་སྶཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཐེ་རཱ – ཡ་ཐཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏཾ ཏ་ཐཱ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ནྟི [ཡ་ཐཱ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ (སཱི. སྱཱ.)] – ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སུཾ.

ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ – ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན – ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ར ཨཱ་ཝཱ་སེ ཏ་ཡོ ཐེ་རཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི…པེ… དྭེ ཐེ་རཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི…པེ… ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ལ་ཛྫཱི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ. སོ ཙེ ཐེ་རོ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན, ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་སྶཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཐེ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ས་མུ་པྤ་ནྣཾ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན, ཡ་ཐ་ཡི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་སྶཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཐེ་རོ – ཡ་ཐཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ ཏཱི་ཧི ཐེ་རེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏཾ, ཡ་ཐཱ དྭཱི་ཧི ཐེ་རེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ནྟི – ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ ཏི་ཎྞཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ དྭི་ནྣཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ་ན, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ནི་ཧ་ཏ་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཡོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ – གཱུ་ལ༹ྷ་ཀཾ, ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀཾ, ཝི་ཝ་ཊ་ཀཾ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱུ་ལ༹ྷ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི? ཏེ་ན ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡོ ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞཱ་ཡོ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་སྶ ས་ལཱ་ཀཱ, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་སྶ ས་ལཱ་ཀཱ. ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’ཏི. ག་ཧི་ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘མཱ ཙ ཀ་སྶ་ཙི ད་སྶེ་ཧཱི’ཏི. ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ཏི, དུ་གྒ་ཧོ་ཏི, པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི – དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ཏི, སུ་གྒ་ཧོ་ཏི, སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གཱུ་ལ༹ྷ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི? ཏེ་ན ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཀ་ཎྞ་ཀེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ – ‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་སྶ ས་ལཱ་ཀཱ, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་སྶ ས་ལཱ་ཀཱ. ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’ཏི. ག་ཧི་ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘མཱ ཙ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’ཏི. ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ཏི, དུ་གྒ་ཧོ་ཏི, པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི – དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ཏི, སུ་གྒ་ཧོ་ཏི, སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝ་ཊ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི? ས་ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི – དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ཏི, ཝི་སྶ་ཊྛེ་ནེ་ཝ ཝི་ཝ་ཊེ་ན གཱ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝ་ཊ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ’’ཏི.

ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ

༢༣༦. [པ་རི. ༢༩༢-༢༩༣, ༣༠༧ ཨཱ་ད་ཡོ] ‘‘ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཏི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི? ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ. སི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དྭེ ས་མ་ཐེ ཨ་ནཱ་ག་མྨ – ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་ཉྩ, ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀ་ཉྩ; དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨེ་ཡྻ – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི? སི་ཡཱ་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཡ? ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟི. ཏ་སྶ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ [ཏ་སྶ ཁོ ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ (སྱཱ. ཀ.)], བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་སྶ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ཏ་བྦོ –

‘‘ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒ ཀ་རི་ཏྭཱ…པེ… ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟི. སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟོ ས་ངྒྷཾ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. བྱ་ཏྟེ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟི. སོ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟོ ས་ངྒྷཾ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་སྶ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ ད་དེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ནྟི. སོ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟོ ས་ངྒྷཾ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་སྶ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་སྶ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.

‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ….

‘‘དི་ནྣོ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་སྶ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ…པེ… ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡོ ཙ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ཏི, ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ཏི, ཨུ་བྷོ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ཡཱ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ – ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཁཱི་ཡ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ

༢༣༧. ‘‘སི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དྭེ ས་མ་ཐེ ཨ་ནཱ་ག་མྨ – ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་ཉྩ, ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀ་ཉྩ; དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨེ་ཡྻ – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི? སི་ཡཱ་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཡ? ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི. མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. ‘‘ཏ་སྶ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ཏ་བྦོ –

‘‘ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ…པེ… ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. མཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི. མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི མཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. ‘སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ས་ངྒྷཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི. མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. སོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ས་ངྒྷཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ད་དེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ནྟི – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ས་ཀ་ཏེ་ན བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི. མཱུ་ལ༹ྷེ་ན མེ ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ཙོ་དེ་ནྟེ་ཝ – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. སོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷོ ས་ངྒྷཾ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.

‘‘དི་ནྣོ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ…པེ… ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ཡཱ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ – ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཁཱི་ཡ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཝི་ན་ཡོ

༢༣༨. ‘‘སི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དྭེ ས་མ་ཐེ ཨ་ནཱ་ག་མྨ – ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་ཉྩ, ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་ཉྩ; དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨེ་ཡྻ – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ ཙཱ་ཏི? སི་ཡཱ་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཡ? ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུཾ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ག་རུ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ཏི – ‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ སོ ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ཋེ་ཏི – ‘ཨི་ངྒྷཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཡ་དི ས་ར་སི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ན ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ. ས་རཱ་མི ཙ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ སོ ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ཋེ་ཏི – ‘ཨི་ངྒྷཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཡ་དི ས་ར་སི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨི་མ་ཉྷི ནཱ་མཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཊྛོ པ་ཊི་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི. ཀིཾ པ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ, པུ་ཊྛོ ན པ་ཊི་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’ཏི? སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨི་མ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཊྛོ ན པ་ཊི་ཛཱ་ནི་སྶ་སི. ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ, ཨ་པུ་ཊྛོ པ་ཊི་ཛཱ་ནི་སྶ་སི? ཨི་ངྒྷཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཡ་དི ས་ར་སི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘ས་རཱ་མི ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ. ད་ཝཱ མེ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ར་ཝཱ མེ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ – ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ག་རུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱ’ཏི. ཏ་སྶ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ [ཏ་སྶ ཁོ ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ (ཀ.) ཏ་སྶ ཁྭ་ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ (སྱཱ.)], བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཏ་བྦཾ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ག་རུ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་ས་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ག་རུ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏི, ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་ས་ཏི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.

‘‘ཀ་ཏཾ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨཾ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ…པེ… ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ? ཡཱ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ར་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཁཱི་ཡ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ

༢༣༩. [པ་རི. ༢༩༥, ༣༠༦, ༣༠༨ ཨཱ་ད་ཡོ] ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཏི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི? ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཙ. སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཐཾ ཨ་ནཱ་ག་མྨ – ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀཾ, དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨེ་ཡྻ – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི? སི་ཡཱ་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཡ? ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ; ཏཾ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’ཏི. ཏེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘པ་སྶ་སཱི’ཏི? ‘ཨཱ་མ པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི.

‘‘ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ…པེ… ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡོ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཡ་སྶ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཨུ་བྷོ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ? ཡཱ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ – ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶུ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ; ཏཾ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’ཏི. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦཱ –

‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ར་ཏི, ཝི་ཝ་ར་ཏི, ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ཏི དེ་སེ་ཏི. ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ་ནྟི. ཏེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘པ་སྶ་སཱི’ཏི? ‘ཨཱ་མ པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི.

‘‘ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ…པེ… ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡོ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཡ་སྶ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཨུ་བྷོ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ? ཡཱ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ – ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ, ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ; ཏཾ པ་ཊི་དེ་སེ་མཱི’ཏི. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ར་ཏི, ཝི་ཝ་ར་ཏི, ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ཏི, དེ་སེ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ་ནྟི. ཏེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘པ་སྶ་སཱི’ཏི? ‘ཨཱ་མ པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི.

‘‘ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ…པེ… ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཁཱི་ཡ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀཾ

༢༤༠. ‘‘སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཐཾ ཨ་ནཱ་ག་མྨ – པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ, དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨེ་ཡྻ – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཙཱ་ཏི? སི་ཡཱ་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཡ? ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ཏ་ཏྲ ཙེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁོ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མ, སི་ཡཱ་པི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ བྷེ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦཾ. ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦཾ, ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མ, སི་ཡཱ་པི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ བྷེ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི. ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ཀོ པ་ཀྑོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མ, སི་ཡཱ་པི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ བྷེ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཡཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན དེ་སེ་ཡྻཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི.

༢༤༡. ‘‘ཨ་ཐཱ་པ་རེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ཀོ པ་ཀྑོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

༢༤༢. ‘‘ཨ་ཐཱ་པ་རེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མ, སི་ཡཱ་པི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ བྷེ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཡཱ ཙེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨི་མེ་ས་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན དེ་སེ་ཡྻཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.

‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མ, སི་ཡཱ་པི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ བྷེ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཨ་ཧཾ ཡཱ ཙེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཡཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨི་མེ་ས་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན དེ་སེ་མི, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན དེ་ས་ནཱ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.

‘‘དེ་སི་ཏཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཨ་ཐཱ་པ་རེ་སཾ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ? ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཙ. ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་སྨིཾ? ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ.

‘‘ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ, ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ན པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ.

‘‘ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཡེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ.

‘‘ཀཱ ཙ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ? ཡོ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཡ་སྶ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཨུ་བྷོ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི – ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ.

‘‘ཀི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་སྨིཾ? ཡཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ – ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་སྨིཾ. ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ; ཚ་ནྡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཁཱི་ཡ་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.

[པ་རི. ༢༩༥, ༣༠༧, ༣༠༨] ‘‘ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཏི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི? ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀེ་ན ས་མ་ཐེ་ན ས་མྨ་ཏི – ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནཱ’’ཏི.

ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.