༡༡. པ་ཉྙ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ
༣༩. ཡེ་ན ཡེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝི་བྷ་ངྒེ་ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི, སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ ཝི་བྷ་ངྒོ པ་རི་པུ་ཎྞོ, ‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཧཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ནི་དྡི་ཊྛེ་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་མོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཧཱ་རོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཝི་དྷཱ་ཧི དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘ཡཱ པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཝི་ཏྠཱ་ར་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཧཱ་རོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ ནཱ་མཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཡཱ་ཧི ཝི་ཝི་དྷཱ་ཧི པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཧི ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ག་ཝཱ དེ་སེ་ཏི, ཀ་ཏ་མཱ ཏཱ ཝི་ཝི་དྷཱ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡཱ པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི ཨ་སྶཱ་དཱ་དི་པ་ད་ཏྠ་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཡཱ དེ་ས་ནཱ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ ནི་ཀྑི་པ་ཏི པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏི པ་ཀཱ་རེ་ན ཉཱ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཏཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཡཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ‘པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཀ་ཏ་མཱ སཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀཱ ཙ པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –‘‘ཨི་ཏི ‘པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ’ཏི ས་ངྑེ་པེ་ན ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ‘ཀཱ ཙ པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནཱི’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣༩) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་དེ་སེ་ཏ་བྦ་སྶ བྷེ་ད་བྷཱ་ཝེ་པི ཨ་བྷེ་དོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ‘‘དེ་ས་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟི དེ་ས་ནཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཀ་ཐཾ ཏཾ ས་ཙྩ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཡེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཡཾ ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཧ, ཏ་ཐཱ ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན སཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ, ཨ་ཡཾ ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི པ་ཉྙ་ཏྟི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཚ་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི, དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ད་ས་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ ལོ་ཀི་ཡཱ་ནེ་ཝ. པཱི་ལ༹་ན་ས་ངྑ་ཏ་ས་ནྟཱ་པ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཏྠ་ཏཱ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ད་ས་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནནྟི ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་ན་ཝེ་ད་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ད་ས་ནྣཾ. ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ག་ཧི་ཏཾ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི པ་ན མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི.
ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེཏི ཋཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝོ་ཧ་རི་ཏེ ཨོ་ཛཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨཱ་ཧཱ་རེ, རཱ་གོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན, ཨཱ་སཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཏྠ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྠི ན་ནྡཱི. ཨ་ཏྠི ཏ་ཎྷཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཝི་རུ་ལ༹ྷནྟི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཝི་རུ་ལ༹ྷ་ཉྩཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ངྑཱ་རཱ་ནནྟི པུ་ན་བྦྷ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎནྟི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ན ཨུ་པྤཱ་དོ་ཝ, པ་རི་པཱ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཛ་རཱ, ན ཋི་ཏི་ཡེ་ཝ, བྷེ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་ར་ཎཾ, ན བྷ་ངྒ་མེ་ཝ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་སོ་ཀཾ ས་ད་རཾ ས་ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས’’ནྟི.
‘‘ཕ་སྶེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ…པེ… མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ ཨ་ཏྠི རཱ་གོ…པེ… ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཙ པ་བྷ་ཝ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་བྷ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རེ ན་ཏྠི རཱ་གོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེ…པེ… ཨ་ནུ་པཱ་ཡཱ་ས་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ན་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཧཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ནི་རོ་དྷ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
༤༠. ཝི་ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཐཾ ས་མྨ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ས་མཱ་དྷིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ས་མཱ་དྷིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝེ་ཐ…པེ… ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ན་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཧཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ནི་རོ་དྷ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
ས་མྨ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘རཱུ་པཾ, རཱ་དྷ, ཝི་ཀི་ར་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘རཱུ་པཾ, རཱ་དྷ, ཝི་ཀི་ར་ཐ…པེ… ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ རོ་དྷ་སྶ ནི་རོ་དྷ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་རོ་དྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་སྶཱ་ད་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་བྦི་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ན་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཧཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ནི་རོ་དྷ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
‘‘རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི ཝི་ཀི་ར་ནྟོ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟོ ཝི་ཀཱི་ལ༹་ནི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ཀིཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི…པེ… ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ད་སྶ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘སོ ‘ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ཁ་ཡེ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨུ་པྤཱ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ན་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཧཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨཱ་ར་མྦྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨཱ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཊ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨཱ་ཧ་ཊ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་གྷཱ་ཏ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་གྷཱ་ཏ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
༤༡. ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན ཝཱ དྷ་མྨ་ས་མྨ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་ཙྩེ་སུ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷོ པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཏེ་པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན ས་ཙྩེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཏེ་པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན ས་ཙྩེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་མུ་ཁེ་ན ས་མྨ་ས་ན་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ས་ཙྩེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི མེ བྷི་ཀྑ་ཝེ’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༤༡) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པུ་བྦེ པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སཱུཏི པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩདྷ་མྨེ་སུ. ཙ་ཀྑུནྟི པ་ཋ་མཾ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་པ་རི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཛཱ་ན་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ ཝི་དི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཝི་ཛྫཱ ནཱ་མ. ཨཱ་ལོ་ཀོ་བྷཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀོ ནཱ་མ. ཨི་དཾ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀཾ ས་བྦཾ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ. ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི མེ བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ཙྩཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, སུ་ཏ་མ་ཡི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
‘‘ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ…པེ… ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཙི་ནྟཱ་མ་ཡི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
‘‘ཏཾ ཁོ པ་ནི་དཾ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཾ…པེ… ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
ཏེ་པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན ས་ཙྩེ་སུ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷོ པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཐཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏུ་ལ་མ་ཏུ་ལ་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་སུ་ཏྟེ པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཏུ་ལ་མ་ཏུ་ལ་ཉྩཱ་ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཐཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏུ་ལ་མ་ཏུ་ལ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏུ་ལཱི་ཡ་ཏི པ་རི་ཙྪི་ཛྫཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏུ་ལཾ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་མྨཾ, ན་ཏྠི ཏུ་ལཾ ས་དི་སཾ ཨ་ཉྙཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨ་སྶ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏུ་ལཾ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་མྨཾ. པུ་ན་བྦྷ་ཝཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་ངྑཱ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦྷ་ཝོ, ཏཾ ས་མྦྷ་ཝཾ. པུ་ན་བྦྷ་ཝཾ ས་ངྑ་རོ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་རོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ར་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ. ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་ཧི་ཏོ. ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝོ, ཏཾ ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཾ. མུ་ནི ས་མྦུ་དྡྷོ ས་མྦྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་རཾ ཏུ་ལ་ཉྩ ཨ་ཏུ་ལ་ཉྩ ཨ་ཝ་སྶ་ཛི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཀ་ཝ་ཙཾ ཨ་བྷི་ནྡི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨ་བྷི་ནྡི པ་དཱ་ལ་ཡཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ཝཱ མུ་ནི ས་མྦུ་དྡྷོ ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཨ་ན་ཏྟཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ན ནི་ཙྩཾ སུ་ཁཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’’ནྟི ཏུ་ལཾ ཏུ་ལ་ཡ་ནྟོ ཨ་ཏུ་ལཾ ནི་བྦཱ་ནཾ དི་སྭཱ ས་མྦྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝ་སྶ་ཛི. ཀ་ཐཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཛི? སོ ཧི མུ་ནི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ, ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་སུ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཝ་ཙཾ ཨ་བྷི་ནྡི ཨི་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནི ས་ཉྫཱ་ཏཾ ཀི་ལེ་སཾ ཨ་བྷི་ནྡི པ་དཱ་ལ་ཡི, ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་མྨ་ཉྩ ཛ་ཧཱི་ཏི གཱ་ཐཱ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཏུ་ལ་མ་ཏུ་ལ་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝ’’ནྟི པ་ཉྙ་ཏྟི ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ‘‘བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཝ་སྶ་ཛི མུ་ནཱི’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་རི་ཙྩཱ་ག་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡ ཋི་ཏི་ཡཱ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཋི་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ‘‘ཨ་བྷི་ནྡི ཀ་ཝ་ཙ་མི་ཝ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝ’’ནྟི པ་ཉྙ་ཏྟི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་བྦི་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཎྜ་ཀོ་སཱ་ནཾ པ་དཱ་ལ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་དཱ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ཀེ་ན ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ཡཾ ‘‘ཏུ་ལ་མ་ཏུ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ, ཏ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ་ཏི.
‘‘ཏུ་ལ་མ་ཏུ་ལ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ.
‘ཡོ དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ, ཀཱ་མེ་སུ སོ ཛ་ནྟུ ཀ་ཐཾ ན་མེ་ཡྻ;
ཀཱ་མཱ ཧི ལོ་ཀེ ས་ངྒོ་ཏི ཉ་ཏྭཱ, ཏེ་སཾ ས་ཏཱི་མཱ ཝི་ན་ཡཱ་ཡ སི་ཀྑེ’ཏི. –
གཱ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཀ་ཐཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡོ དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཛ་ནྟུ ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་དྡ་ཀྑི, སོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཛ་ནྟུ ཀཱ་མེ་སུ ཀ་ཐཾ ན་མེ་ཡྻ ན་མེ་ཏུཾ ནཱ་ར་ཧ་ཏི. ཀཱ་མཱ ལོ་ཀེ ‘‘ས་ངྒོ’’ཏི ཧི ཡ་སྨཱ པ་སྶི་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ ན་མེ་ཏུཾ ནཱ་ར་ཧ་ཏི, ཨི་ཏི ཨེ་ཏཾ དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་ཏི་མཱ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ ཏཱི་ཎི སི་ཀྑཱ་ནི སི་ཀྑེ སི་ཀྑེ་ཡྻཱ་ཏི གཱ་ཐཱ་ཏྠོ ས་ངྑེ་པེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༤༡) པ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ.
‘‘ཡོ དུ་ཀྑ’’ནྟི པ་ཉྙ་ཏྟི དུ་ཀྑ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི, པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི. ‘‘ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ན’’ནྟི པ་ཉྙ་ཏྟི ས་མུ་ད་ཡ་སྶ པ་བྷ་ཝ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ན་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་བྷ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙེ་ཝ པ་ཧཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་དྡ་ཀྑཱི’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙེ་ཝ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི. ‘‘ཀཱ་མེ་སུ སོ ཛ་ནྟུ ཀ་ཐཾ ན་མེ་ཡྻཱ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ ཨ་ན་བྷི་ནི་ཝི་ས་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙེ་ཝ ཨ་ན་བྷི་ནི་ཝེ་ས་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི. ‘‘ཀཱ་མཱ ཧི ལོ་ཀེ ས་ངྒོ་ཏི ཉ་ཏྭཱ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཏོ ད་སྶ་ན་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ད་སྶ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ཀཱ་མཱ ཧི ཨ་ན་ཏྠ་ཛཱ་ན་ན་ཏོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ས་དི་སཱ.
‘‘ཀཱི་དི་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཛ་ན་ཀཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཀཱ་མཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་མཱ རཱ་ག་གྒི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནྟོ་ད་ཡ྄ཧ་ན་ཏོ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱ ཙ, པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ མཾ་ས་པེ་སཱུ་པ་མཱ ཙ, བ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ན ད་ཡ྄ཧ་ན་ཏོ པཱ་ཝ་ཀ་ཀ་པྤཱ ཛ་ལི་ཏ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མཱ ཙ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་པཱ་ཏཱུ་པ་མཱ ཙ, ཝི་ས་ས་དི་སེ་ཧི དོ་སཱ་དཱི་ཧི པ་ར་ཧིཾ་ས་ན་ཏོ ཨུ་ར་གོ་པ་མཱ ཙ. ‘‘ཏེ་སཾ ས་ཏཱི་མཱ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨ་པ་ཙ་ཡ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་པ་ཙ་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཝི་ན་ཡཱ་ཡ སི་ཀྑེ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡ་སྶ དོ་ས་ཝི་ན་ཡ་སྶ མོ་ཧ་ཝི་ན་ཡ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཛ་ནྟཱུ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ཡོ་གི་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
‘‘ཛ་ནྟཱུ་ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ས་ཏྟ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ས་དྡོ ཀ་སྨཱ ཡོ་གི་ཝཱ་ཙ་ཀོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཡ་དཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ་གཱི ཡ་དཱ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀཱ་མཱ ས་ངྒོ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སོ ཡོ་གཱི ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པྤཱ་ད་ཡ་ཏི, སོ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཡོ་གཱི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཀུ་ས་ལ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡོ་གཱི་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཛ་ནྟུ་ས་དྡོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཛ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཛྷཱ་ན་དྷ་མྨཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཝཱ་ཡཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨོ་ར་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘སོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ་ཡཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ‘‘ཧེ་ཏུ་སོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཝཱ་ཡ་མ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ཀ་ཏ་མཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏ་ཏྠ སོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མྷི. ‘‘སོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ ཝཱ་ཡ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ད་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་པྤ་མཱ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨཱ་ར་ཀྑ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཋི་ཏི་ཡཱ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཋི་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཀེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཡོ དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ.
‘‘མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ ལོ་ཀོ, བྷ་བྦ་རཱུ་པོ་ཝ དི་སྶ་ཏི;
ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ བཱ་ལོ, ཏ་མ་སཱ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ;
ཨ་སྶི་རཱི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, པ་སྶ་ཏོ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩ་ན་ནྟི. –
གཱ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཀ་ཐཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོཏི མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ཧི སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ཧི ས་མྦ་ནྡྷོ. ལོ་ཀོཏི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ. བྷ་བྦ་རཱུ་པོ་ཝ དི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་བྷ་བྦོ་པི ཨ་ཏྟཱ བྷ་བྦ་རཱུ་པོ་ཝ བྷ་བྦ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཝི་ཡ བཱ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ་ནཾ དི་སྶ་ཏི. ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོཏི ཀི་ལེ་སཱུ་པ་དྷཱི་ཧི བ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ. ཡུ-པ་ཙྩ་ཡོ ཧི ཀ་མྨ་ཏྠེ ཝི་ཧི་ཏོ. ཨུ་པ་དྷཱི་སུ ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཡ་སྶ བཱ་ལ་སྶཱ་ཏི ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ. དྭེ ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཡོ ལཱ་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི བཱ་ལོ. ཏ་མ་སཱ ས་མྨོ་ཧེ་ན པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏོ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨ་སྶི་རཱི ཝི་ཡ སི་རཱི་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. པ་སྶ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ནྟ་སྶ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ ཀི་ཉྩ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
‘‘མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ ལོ་ཀོ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི མོ་ཧ་སཱི་སེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘བྷ་བྦ་རཱུ་པོ་ཝ དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ལོ་ཀ་སྶ ཝི་པ་རཱི་ཏ་སྶ ཝི་པ་རཱི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ བཱ་ལོ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ པ་བྷ་ཝ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་བྷ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ བཱ་ལོ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ན་ཀི་ཙྩ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཀི་ཙྩ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ བཱ་ལོ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ན་བ་ལ་མཱུ་ཧ་ན་བ་ལཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ བ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཨུ་པ་དྷི་བ་ནྡྷ་ནོ བཱ་ལོ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝི་རུ་ཧ་ནཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཝི་རུ་ཧ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཏ་མ་སཱ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ, ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཨ་སྶི་རཱི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་སྶ ད་སྶ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ད་སྶ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘ཨ་སྶི་རཱི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་སྶ ནི་ཀྑེ་པ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. ‘‘པ་སྶ་ཏོ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩ་ན’’ནྟི པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ.
‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཀི་ཉྩ་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘རཱ་གོ ཀི་ཉྩ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ཀ་ཐཾ ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ཡཾ ‘‘མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཏ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ གཱ་ཐཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ.
‘‘མོ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ནོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ཏ’ནྟི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ཀ་ཐཾ ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཏྠི བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹་མཱ་ཧ. ‘‘སཱ པ་ན པཱ་ལི༹ ཀི་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཙེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ? པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ས་ས་ཝི་སཱ་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ན་ཏྠཾ, ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཏ་ནྟི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་དཾ བྷ་ཉྫི་ཏུཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀུ་ཏོ་ཙི་པི ཨ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ. པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཀ་ཏཾ. ས་ངྑ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཀཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནོ ཙེ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ནི་སྶ་ར་ཎཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ, ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ, མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ན་ཉྩ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ན་ཏོ, ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནེ་ན ཙ ཏི་ཝི་དྷ་སྶ ཝ་ཊྚ་སྶ ཨ་པ་ཝ་ཊྚ་ན་ཏོ ཨ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཀཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛཱ་ཏཾ…པེ… ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ན་སྶ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི. ‘‘ན་ཡི་དྷ ཛཱ་ཏ་སྶ…པེ… པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ས་ངྑ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ན་ཡ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི. ‘‘ཡ་སྨཱ ཙ…པེ… ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཛོ་ཏ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི. ‘‘ཡ་སྨཱ ཛཱ་ཏ་སྶ…པེ… པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ མ་གྒ་སྶ སཾ་སཱ་ར་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་དོ ཀེ་ན ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དྱཱ་ནུ་ས་ནྡྷྱཱ་དི་ཨ་ཏྠོ ཙེ་ཝ ‘‘ནི་ཡུ་ཏྟོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཧཱ་རོ’’ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷྱཱ་དི་ཨ་ཏྠོ ཙ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒེ ས་ཏྟི་བ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ར་ཙི་ཏཱ
ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི.