༢. ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ
༡. ཨེ་ཝཾ ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶི་ཏེ ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ ཨི་དཱ་ནི ཝི་བྷཱ་གེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཨ་ཐ ཝཱ སོ་ལ༹་ས་ཧཱ་རཱ་དི་ས་མུ་དཱ་ཡཱ ནེ་ཏྟི ནཱ་མ མ་ཡཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཏེ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏྠ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ’’ཏྱཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ སོ་ལ༹་ས་ཧཱ་རཱ་དཱི་སུ. དེ་ས་ནཱ ཧཱ་རོ, ཝི་ཙ་ཡོ ཧཱ་རོ…པེ… སཱ་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཧཱ་ར་པ་ད་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ཋ་མཾ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ཧཱ་རཱ་ཏི? ཧ་རཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཧཱ་རཱ. ཨེ་ཏེ་ཧི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ཧི སཾ་ཝ་ཎྞི་ཡེ་སུ སུ་ཏྟ་གེ་ཡྻཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་སཾ་ས་ཡ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཧ་རཱི་ཡ་ནྟི, ཨི་ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི པ་དེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སཱ ཧཱ་རཱ ནཱ་མ, ཧ་ར-དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝ་ཙཱི་བྷེ་ད་ས་དྡོ, ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཙ མུ་ཁྱ་ཏྠོ, ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཀཱ་ར་ཎཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏྠོ, ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཏྟི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏྠོ, ཨི་ཏི-ས་དྡེ་ན སཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་རཱ་མ་སཱི་ཡ་ཏི. ཏཾ་ས་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣཱ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སཱ ཎ-པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ་པི. ཝི་ཏྠཱ་རོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༡) ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ.
ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ པ་ན དེ་སཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི དེ་ས་ནཱ. ཨེ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟ་ཏྠོ དེ་སཱི་ཡ་ཏི སཾ་ཝ་ཎྞཱི་ཡ་ཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ཨི་ཏི ཉཱ་པ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི པ་དེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ ཝི་སེ་ས་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ, ན པཱ་ལི༹་དེ་ས་ནཱ, པཱ་ལི༹་དེ་ས་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཝཱ དེ་ས་ནཱ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཉྙེ ཧཱ་རཱ དེ་ས་ནཱ་པཱ་ལི༹་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཙཱ་རི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཧཱ་རོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཡ་ཐཱ་རུ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ པཱ་ལི༹་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཧ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ པ་རེ. ན ཧི ཨ་སྶཱ་དཱ་དཱི་ན་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎཱ་དི་ས་ནྡ་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ཧི་ཏཱ པཱ་ལི༹་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡ་ཉྩ ཧཱ་རོ ཨ་སྶཱ་དཱ་དི་ས་ནྡ་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ་ཏི.
ཝི་ཙི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝི་ཙ་ཡོ. ཨེ་ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན སུ་ཏྟེ པ་ད་པ་ཉྷཱ་ད་ཡོ ཝི་ཙི་ཡ་ནྟི, ཨི་ཏི ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཝི་ཙ་ཡོ ནཱ་མ. ཀ་ཏྭ་ཏྠཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི. སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་སུ་ཏྟེ་ན པ་ད་པ་ཉྷཱ་དི་ཝི་ཙ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཝི་ཙ་ཡོ ཧཱ་རོ.
ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟི ཝི་ཙཱ་རཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཡུ་ཏྟི. ཨེ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ས་བྦེ་སཾ ཧཱ་རཱ་ནཾ བྷཱུ་མི་གོ་ཙ་རཱ་ནཾ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟི ཝི་ཙཱ་རཱི་ཡ་ཏི, ཨི་ཏི ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི པ་དེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ ཝི་སེ་ས་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཡུ་ཏྟི ནཱ་མ. ཨི་དྷ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཡུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ, ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ ཝཱ ཡུ་ཏྟི. ས་བྦ་ཧཱ་རཱ་ནཾ བྷཱུ་མི་གོ་ཙ་རཱ་ནཾ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟི་ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཡུ་ཏྟི ཧཱ་རོ.
པ་ད་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཕ་ལཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་དཾ, ཀཱ་ར་ཎཾ. ཋ་ནྟི ཏི་ཊྛ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཕ་ལཱ་ནི ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཋཱ་ནཾ, ཀཱ་ར་ཎཾ. པ་ད་ཉྩ ཏཾ ཋཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎཾ. སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཙཱ་རཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཝི་སེ་ས་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ, ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ལོ་པོ་ཝ, སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ, ཏེ་ས་ཉྩ པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་ད་ཊྛཱ་ནོ ཧཱ་རོ.
སུ་ཏྟེ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་པི ས་མཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ དྷ་མྨཱ ལ་ཀྑཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ནཱ་ཏི ལ་ཀྑ་ཎོ, སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨེ་ན ས་མཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་ན་མྤི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ལ་ཀྑ་ཎོ ཧཱ་རོ.
སུ་ཏྟེ ད་སྶི་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་བྦ་ཙ་ནཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཝི་ཡཱུ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ཝི་བྷཱ་གེ་ན ས་མྤི་ཎྜཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ་ཏི བྱཱུ་ཧོ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ནི་བྦ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནཾ བྱཱུ་ཧོ ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧོ. ནི་བྦ་ཙ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ན་ཉྩེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ནི་དཱ་ན་སྶ ཙ པུ་བྦཱ་པ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྡ་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཙ་ཏུ་བྱཱུ་ཧོ ཧཱ་རོ.
དེ་ས་ནཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་དྷ་མྨེ་ན ས་བྷཱ་གཱ, ཝི་ས་བྷཱ་གཱ ཙ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཝ་ཊྚོ, དེ་ས་ནཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ཧཱ་རོ.
ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨེ, ཝོ་དཱ་ན་དྷ་མྨེ ཙ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ, པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏོ, བྷཱུ་མི་ཏོ ཙ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཝི་བྷ་ཏྟི ཧཱ་རོ.
སུ་ཏྟེ ནི་དྡི་ཊྛཱ དྷ་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟཱི་ཡ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ, ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ཏི པ་རི་ཝ་ཏྟོ, སུ་ཏྟེ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནོ ཧཱ་རོ.
སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝཱ་ཙ་ཀཾ ཝི་ཝི་དྷཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཏྠ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ཏི ཝི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཝི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ, སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ས་དྡ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཝེ་ཝ་ཙ་ནོ ཧཱ་རོ.
སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠཱ པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཉཱ་པཱི་ཡ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ, ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཧི པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཧི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་ཉྙ་ཏྟི ཧཱ་རོ.
སུ་ཏྟཱ་ག་ཏཱ དྷ་མྨཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་སུ ཨོ་ཏ་རཱི་ཡ་ནྟི ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་སཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ་ཏི ཨོ་ཏ་ར་ཎོ, པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ་དི་མུ་ཁེ་ཧི སུ་ཏྟ་ཏྠ་སྶ ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཨོ་ཏ་ར་ཎོ ཧཱ་རོ.
སུ་ཏྟེ པ་ད་པ་ད་ཏྠ་པ་ཉྷཱ་ར་མྦྷཱ སོ་དྷཱི་ཡ་ནྟི ས་མཱ་དྷཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ་ཏི སོ་དྷ་ནོ, སུ་ཏྟེ པ་ད་པ་ད་ཏྠ་པ་ཉྷཱ་ར་མྦྷཱ་ནཾ སོ་དྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ སོ་དྷ་ནོ ཧཱ་རོ.
སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཝི་ནཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱི་ཡ་ནྟི ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནོ, སུ་ཏྟཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནོ ཧཱ་རོ.
ཡོ ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཕ་ལཾ པ་རི་ཀ་རོ་ཏི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཨི་ཏི སོ ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ པ་རི་ཀྑཱ་རོ, ཡོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཏཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཧེ་ཏུ་ཉྩེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ཨི་ཏི སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ནཱ་མ. སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཧཱ་རོ.
སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་དྷ་མྨཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་དི་མུ་ཁེ་ན ས་མཱ་རོ་པཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ་ཏི ས་མཱ་རོ་པ་ནོ, སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཧཱ་ན་ས་མཱ་རོ་པ་ན་ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོ. བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་པི ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ཏ་སྶཱ་པི ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི. སེ་སཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཏ་བྦ་ནྟི.
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ དེ་ས་ནཱ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ ཧཱ་ར་ས་རཱུ་པཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཀི་མ་ཏྠཾ ‘‘ཏ་སྶཱ་ནུ་གཱི་ཏི’’ཏྱཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཨ་ནུ་གཱི་ཏི་གཱ་ཐཱ་ཡ སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ པུ་ན ‘‘ཏ་སྶཱ་ནུ་གཱི་ཏི དེ་ས་ནཱ ཝི་ཙ་ཡོ ཡུ་ཏྟི’’ཏྱཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་སྶཱཏི ཧཱ་རུ་དྡེ་ས་སྶ. ཨ་ནུ་གཱི་ཏཱིཏི ཨ་ནུ པ་ཙྪཱ གཱ་ཡ་ན་གཱ་ཐཱ. པ་ཉྩ་ད་སོཏི པ་ཉྩ་ད་ས་མོ. སོ་ལ༹་སོཏི སོ་ལ༹་ས་མོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཱཏི དེ་ས་ནཱ་དི་པ་ད་ཏྠ་ཏོ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྠ་ཏོ ས་ངྐ་ར་ཏོ ར་ཧི་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘སོ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ས་ངྐ་རོ ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་དྡེ་སེ སུ་པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. སེ་སཾ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཏ་བྦ་ནྟི. ‘‘ཀེ་ཙི ཧཱ་རཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཧཱ་རེ་ཧི སཾ་ཀི་ཎྞཱ ཝི་ཡ དི་སྶ་ནྟི, ཀ་སྨཱ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩེ་ཝ བྷ་ཝ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཧཱ་རཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ས་ངྐ་རོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ངྐ་རཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཡ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ན་ཡ་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཡཱ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཡཱ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏ་ཡཱ, ཏ-ཀཱ་རོ མི་སྶ་ཀ་དོ་སཱ་པ་ག་མ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ, ན་ཡ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་སེ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ. ན་ཡེ་ན ཉཱ་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི ན་ཡ་ཝི་བྷ་ཏྟི, ན པ་ཉྩ་ན་ཡ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཉཱ་ཡ་ཝི་བྷ་ཏྟི ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ངྐ་རཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་ཝ་ཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢. སོ་ལ༹་ས ཧཱ་རཱ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ, ‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ ན་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཐཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ ན་ཡཱ’’ཏྱཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧཱ་རེ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ན་ཡེ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༢) ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཏ་ཏྠ ན་ཡ་ནྟི སཾ་ཀི་ལེ་སེ, ཝོ་དཱ་ནེ ཙ ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ཉཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ན་ཡཱ, ནཱི་ཡ་ནྟི ཝཱ ཏཱ་ནི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏེ་ཧི ཝཱ་ཏི ན་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༢) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ནཱི-དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚཱ་དི་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན སཾ་ཀི་ལེ་སེ, ཝོ་དཱ་ནེ ཙ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ མུ་ཁྱ་ཏྠོ, ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚཱ་དི་ན་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཏྟི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ ག་ཧི་ཏཱ, ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཏཾ ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ ག་ཧི་ཏ་ས་ཏྟིཾ པ་རཱ་མ་སི, ཏཾ་ས་ཏྟི་ས་ཧི་ཏཱ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚཱ་དི་ན་ཡཱ ཨ-པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ.
ཏ་ཎྷཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཧི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཧི ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཁེ་ན ན་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚོ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩནྟི ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་ཏྟཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ, ཏེ་ན པ་ཏྟ་བྦཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷཱ་ཏུ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ནྟི.
ཏཱི་ཧི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཧི ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ, ཏཱི་ཧི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཧི ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཙ ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑེ པུ་ཀྑ་ལོ སོ་བྷ་ནོ་ཏི ཏི་པུ་ཀྑ་ལོ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ཧི སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་སྶ, ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ཧི ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་ཏྠ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཁེ་ན ན་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཏི་པུ་ཀྑ་ལོ.
སཱི་ཧ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏཾ ཨེ་ཏྠ ན་ཡེ་ཏི སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏོ, སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ཧི ས་ཀ་ལ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑ་སྶ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཝོ་དཱ་ན་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཏྟ་ཏྠ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཁེ་ན ན་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏ་ན་ཡོ.
ཨ་ཏྠ་ན་ཡ་ཏྟ་ཡ་དི་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ལོ་ཙ་ནཾ དི་སཱ་ལོ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ན་ཡ་སྶ ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏེ་སུ སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཡེ ཝོ་དཱ་ནཱ་ད་ཡོ, སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ ཙ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ན་ཡ་སྶ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ སུ་ཏྟ་ཏོ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མཱ དི་སཱ, ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱ དི་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ལོ་ཙ་ནཾ དི་སཱ་ལོ་ཙ་ནཾ.
ཏ་ཐཱ ཨཱ་ལོ་ཙི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ན་ཡ་ཏྟ་ཡ་ཡོ་ཛ་ནེ ས་མཱ་ན་ཡ་ན་ཏོ ཨ་ངྐུ་སོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ངྐུ་སོ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ན་ཡ་སྶ དི་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཡ་ནཾ ཨ་ངྐུ་སོ ན་ཡོ.
ལ་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི ལ་ཉྫ་ཀོ. ཡོ ན་ཡོ སུ་ཏྟ་ཏྠཾ ལ་ཉྫེ་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏི, ཨི་ཏི ལ་ཉྫ་ན་ཏོ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ སོ ན་ཡོ ལ་ཉྫ་ཀོ ནཱ་མ, ན་ཡོ ཙ སོ ལ་ཉྫ་ཀོ ཙཱ་ཏི ན་ཡ་ལ་ཉྫ་ཀོ. ན་ཡ་ལ་ཉྫ་ཀོ པ་ཋ་མོ ན་ནྡི་ཡཱ་ཝ་ཊྚོ ནཱ་མ, ན་ཡ་ལ་ཉྫ་ཀོ དུ་ཏི་ཡོ ཏི་པུ་ཀྑ་ལོ ནཱ་མ, ན་ཡ་ལ་ཉྫ་ཀོ ཏ་ཏི་ཡོ སཱི་ཧ་ཝི་ཀྐཱི་ལི༹་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ.
ཨུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ ཝི་སེ་སེ་ན ཨུ་གྒ་ཏོ་ཏི ཨུ་ཏྟ་མོ, ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ. ག་ཏཱཏི ཉཱ་ཏཱ, མ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘མ་ཏཱ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན་པི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན་པི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཝི་སེ་ས་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ –
‘‘ས་མཱུ་ཧཱ་དིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་སི་དྡྷཱ ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་ཏཱ ས་མྨུ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝོ, པ་ཐ་ཝཱི་ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཕུ་ས་ནཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ – ཡ་སྨིཾ བྷི་ནྣེ, ཨི་ཏ་རཱ་པོ་ཧེ ཝཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་ཏེ ན ཏ་ཐཱ བུ་དྡྷི, ཨི་དཾ ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩཾ ཡ་ཐཱ གྷ་ཊེ, ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཛ་ལེ ཙ, ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ’’ནྟི –
ཝ་ཙ་ནེ གྷ་ཊ་ཀ་ཐ་ལ་ཨཱ་པ་ཛ་ལ་ཀ་དྡ་མཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་མཱུ་ཧཱ་དིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ལོ་ཀ་སྶ པུ་བྦེ གྷ་ཊ་ཀ་ཐ་ལ་ཨཱ་པ་ཛ་ལ་ཀ་དྡ་མཱ་དི་ས་ངྐེ་ཏ་སི་དྡྷཱ གྷ་ཊ་ཀ་ཐ་ལ་ཨཱ་པ་ཛ་ལ་ཀ་དྡ་མཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་ཏཱ ས་མྨུ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝོ ས་ངྐེ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་ཏྟཱ. པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ཀྑ་ལཱ༹་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཕུ་ས་ནཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་བྷཱ་ཝོ. ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ གྷ་ཊཱ་དི་ཀེ ཨ་བྷི་ནྣེ ཝཱ ཨཱ་པཱ་དི་ཀེ ཝཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཨཱུ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཝཱ ས་ཏི ས་མྨུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏུ, བྷི་ནྣེ ཝཱ ཨཱུ་ནེ ཝཱ ཀ་ཐཾ ས་མྨུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, པ་ཐ་ཝཱི་ཕ་སྶཱ་དཱི་ན་མྤི བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ, ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཕུ་ས་ནཱ་དཱི་ན་ཉྩ པ་ཐ་ཝཱི་ཕ་སྶཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་ཉྙ་ཏྟཱ ཀ་ཐཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་བྷཱ་ཝོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཀ་ཏ་མེ་ན ས་ངྑེ་པེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ས་མྨུ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ས་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨ་མྷེ་ཧི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ས་མྨུ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ར་མ་ཏྠ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་ངྑེ་པོ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཡ་སྨིཾ གྷ་ཊཱ་དི་ཀེ བྷི་ནྣེ ས་ཏི ཏ་ཏོ གྷ་ཊཱ་དི་ཏོ ཨི་ཏ་རོ ཀ་ཐ་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟེ་ན པུ་བྦེ ཀ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ ཡེ་ན ཀ་ཐ་ལཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན བྷ་ཝ་ཏི, ཡ་སྨིཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཀེ ས་མྦྷཱ་ར་ཛ་ལཱ་དི་ཀེ ཨཱུ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ས་ཏི ཝཱ ཏ་ཏོ ཨཱ་པཱ་དི་ཏོ ཨི་ཏ་རོ ཀ་དྡ་མཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟེ་ན པུ་བྦེ ཀ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ ཡེ་ན ཀ་དྡ་མཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏེ་ན ཝོ་ཧཱ་རེ་ན བུ་དྡྷི ཀ་ཐ་ལཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ནཾ ཀ་དྡ་མཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ནཾ བྷ་ཝ་ཏི, ཨི་དཾ ཨ་བྷི་ནྣེ གྷ་ཊཱ་དི་ཀཾ ཝཱ བྷི་ནྣེ ཀ་ཐ་ལཱ་དི་ཀཾ ཝཱ ཨ་ནཱུ་ནེ ཨཱ་པཱ་དི་ཀཾ ཝཱ ཨཱུ་ནེ ཀ་དྡ་མཱ་དི་ཀཾ ཝཱ ས་བྦཾ ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏྭེ་ཝ. ‘‘ཀ་དྡ་མ་སྨིཾ བྷི་ནྣེ, ཀ་དྡ་མ་སྨིཾ ཨཱུ་ནེ ཝཱ ས་ཏི ཨི་ཏ་རོ ས་མྨུ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘གྷ་ཊེ, ས་མྦྷཱ་ར་ཛ་ལེ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩ་ས་བྷཱ་ཝོ ཏུ་མྷེ་ཧི ཝུ་ཏྟོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཉཱ་ཏོ, ‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ་ས་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ཀྑ་ལཱ༹་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཕུ་ས་ནཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཕ་སྶཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཕུ་ས་ནཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཀ་ཀྑ་ལཱ༹་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ པ་ཐ་ཝཱི་ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ལ་ཀྑ་ལ༹་ཕུ་ས་ནཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏྭེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠེ ག་ཧི་ཏེ ཀོ་ཙི ཝི་རོ་དྷོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཏི.
༣. པ་ཉྩ ན་ཡཱ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨུ་དྡི་ཊྛཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ, ‘‘ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ་ནི ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནི, ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏཱ་ནི ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ་ནི’’ཏྱཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཝཾ ན་ཡེ་པི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི མཱུ་ལ་པ་དཱ་ནི ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ་ནཱི’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ་ནི ན་ཝ པ་དཱ་ནི, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ན་ཝ པ་དཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མཱུ་ལ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མཱུ་ལ་ནྟི པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧི ན་ཡཱ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷཱ་གཱ ཙཱ་ཏི མཱུ་ལཱ་ནི, པ་ད་ནྟི པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ན་ཡཱ, པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷཱ་གཱ, ཨ་དྷི་ག་མཱ ཙཱ་ཏི པ་དཱ་ནི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཊྛེ་ན མཱུ་ལཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཙཱ་ཏི མཱུ་ལ་པ་དཱ་ནི. ཀུ་ཙྪི་ཏེ པཱ་པ་དྷ་མྨེ ས་ལ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཀུ་སེ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ལུ་ན་ནྟཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཀུ་སཱ ཝི་ཡ ལུ་ན་ནྟཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཀུ་སེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ལཱ་ཏ་བྦཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ནི. ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཨ-ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྠོ་ཏི.
ན་ཝ པ་དཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ན་ཝ པ་དཱ་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཱིཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ, ཛཱ་ཏི་བྷེ་ད་ཏོ ཙ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནི, ‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ན་ཝ པ་དཱ་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི པ་ཙྩཱ་ས་ཏྟི་ནྱཱ་ཡེ་ན ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི ན་ཝ པ་དཱ་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན –
‘‘ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ, ཛཱ་ཏི་བྷེ་ད་ཏོ ཙ མཱུ་ལ་པ་དཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑཾ་ཡེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡི་ས་ཏི ‘ཏ་ཎྷཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ’’ཏི (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༣) –
ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱ་དི་ཀེ ཁ་ནྡྷེ ཏ་ས་ཏི པ་རི་ཏ་ས་ཏཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ. ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དིཾ ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཝི་ནྡི་ཡཾ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དིཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ལུ་བྦྷ་ནྟི ཏེ་ནཱ་ཏི ལོ་བྷོ, ལུ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ལོ་བྷོ, ལུ་བྦྷ་ནཾ ཝཱ ལོ་བྷོ. དོ་ས་མོ་ཧེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་སུ་བྷེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཀེ ‘‘སུ་བྷ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ. དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཱ་དི་ཀེ ‘‘སུ་ཁ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ. ཨ་ནི་ཙྩེ ས་ངྑཱ་ར་དྷ་མྨེ ‘‘ནི་ཙྩ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ. ཨ་ན་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡེ་སུ པ་དེ་སུ ས་བྦོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑོ ས་ངྒ་ཧཾ ས་མོ་ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཎ་ནཾ. ས་མོ་ས་ར་ཎཾ ས་མཱ་རོ་པ་ནཾ.
པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་དི་ཀེ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ ས་མེ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏི ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ས་མ་ཐོ. ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ལོ་བྷ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཨ་ལོ་བྷོ. དོ་ས་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཨ་དོ་སོ. མོ་ཧ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཨ་མོ་ཧོ. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ-ས་དྡོ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྠོ, ན ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་དི་ཀོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་སུ་བྷེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཀེ, ཙ་ཀྑཱ་དི་མྷི ཝཱ ‘‘ཨ་སུ་བྷ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ་པ་དྷཱ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཏཱ་དཱི་སུ ‘‘དུ་ཀྑ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ་པ་དྷཱ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ནི་ཙྩེ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཀེ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨེ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ་པ་དྷཱ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ན་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝེ ཁ་ནྡྷེ, ཙ་ཀྑཱ་དི་མྷི ཝཱ ‘‘ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ་པ་དྷཱ་ན་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, ཝི་སེ་ས་ཏོ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་དྷཱ་ནཾ. པ་ཉྙཱ་ས་ཏི་སཱི་སེ་ན ཧི པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་བ་ལཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ, ཨེ་ཏྠ ས་ཏི་བ་ལཾ ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི. ཡ་ཏྠཱཏི ཡེ་སུ པ་དེ་སུ ས་བྦོ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑོ ས་ངྒ་ཧཾ ས་མོ་ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨུ་དྡཱ་ནནྟི ཨུ་དྡྷཾ དཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཎཾ ཨུ་དྡཱ་ནཾ, ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་དྡཱ་ནེ ཨ་ཝུ་ཏྟེ ས་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ དི་ནྣོ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་དྡཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཙ་ཏུ་རོ ཙ ཝི་པ་ལླཱ་སཱཏི སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ. ཀི་ལེ་སཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ན་ཝ་པ་དེ་སཱུ་ཏི བྷཱུ་མཱི, ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ བྷཱུ་མཱི་ཏི ཀི་ལེ་ས་བྷཱུ་མཱི, ཀི་ལེ་ས་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ན་ཝ པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཙ་ཏུ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཨ་སུ་བྷ་དུ་ཀྑ་ཨ་ནི་ཙྩ་ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱུ་མཱིཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བྷཱུ་མཱི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི.
ན་ཝ་ཧི ཀུ་ས་ལ་པ་དེ་ཧི ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑཱ ཡུ་ཛྫ་ནྟི ཡོ་ཛཱི་ཡ་ནྟི, ན་ཝ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་དེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑཱ ཡུ་ཛྫ་ནྟི ཡོ་ཛཱི་ཡ་ནྟི. ན་ཝ་ཧི ཀུ་ས་ལ་པ་དེ་ཧི ས་ཧ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑཱ ཡུ་ཛྫ་ནྟི ཡུ་ཛྫ་ནྟཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ན་ཝ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་དེ་ཧི ས་ཧ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑཱ ཡུ་ཛྫ་ནྟི ཡུ་ཛྫ་ནྟཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ཏི ས་ཏྟི་བ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ ར་ཙི་ཏཱ
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.