༥. བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥. ཨེ་ཏེ་ན ཋ་པ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ས་རཱུ་པེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨི་དྷ མཱ་ཏི་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་ཀི་ཏྟ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཋ་པ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟ་ར་ཋ་པི་ཏཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན པ་ཙྪ་ཏོ ག་ཧ་ཎཾ བ་ཧི ཋ་པ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བ་ཧི པི་ཊྛི་ཏོ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨི་དྷ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱཏི ཨི་མི་སྶཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་རཱུ་པེ་ན ཨ་ཝ་ཏྭཱ. ཏ་ཐཱ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཛོ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ. དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་སཱི་སེ་ན ཧི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི. ཡེ་ཧི ན་ཡེ་ཧི དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ, ཏེ་སུ ན་ཡེ་སུ, ཏེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ, ཏེ་སཾ ན་ཡཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་དྭཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཙ ཨུ་དྡི་ཊྛེ་སུ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ས་བྦཱ་པི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ནི་ཀྑེ་པ་ཝི་དྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘གཱ་ཝཱི་ཏི ཨ་ཡ་མཱ་ཧཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ གཱ་ཝཱི-ས་དྡོ ཝི་ཡ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ད་ཏྠ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཀཱ་རི་ནཱ ཨི་ཏི-ས་དྡེ་ན ཨ་ཏྠ་པ་ད་ཏྠ་ཀོ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧ-ས་དྡོ ས་དྡ་པ་ད་ཏྠ་ཀོ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ཏྠ་སྶ ས་དྡ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཏོ ས་ངྒ་ཧ་ས་དྡཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ཝི་སེ་སོཏི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཛཱ་ཏི་ས་ཉྫཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝི་སེ་སོ. སཱ་མ་ཉྙེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏནྟི ས་ངྒ་ཧ་ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏཱ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཝཱ. ན ཙེ་ཏྠ སཱ་མ་ཉྙ་ཉྩ ཨེ་ཀ་རཱུ་པ་མེ་ཝཱ་ཏི ཙོ་ད་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ཏ་སྶ. ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཧི ཏ་སྶ ཝི་སེ་སཱ, ཏ་ད་པེ་ཀྑ་མེ་ཝ ཏ་ནྟི. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘མ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ཏུ ཧི་ཏཱ་ཏི.
དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱཏི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་དི་ནཱ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ. སཱ་མ་ཉྙེ་ནཱཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན. དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཁ་ནྡྷཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱཏི ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྭཱ་ད་ས་པི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡ་ཨུ་དྡེ་སཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ན་ནུ ཙ ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ་པི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཉྙེ་ན དྷ་མྨཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡུ་དྡེ་སཱ་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཡ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཉཱ་ཡ་ཏི, ས་དྡོ ཙ ན པ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, སོ ལོ་པོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཨཱ་ཝུ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱཏི ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ-ས་དྡེ་ན. ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛོཏི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛོ, ཏེ་ན སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ སོ་ཏ་པ་སཱ་དཱ་དི་ཀོ ཡོ རུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སོ. ཏ་ནྣི་སྶི་ཏོ ཏཾ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ. ‘‘ཏེ དྷ་མྨཱ ཀ་ཏི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི…པེ… ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡོ པ་ར་ཏོ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་དྷ ཨུ་དྡི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཝི་སེ་ས་ནེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡུ་དྡེ་སཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ན་ནུ ཙ ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི? ན ལ་བྦྷ་ཏི ཏ་སྶ དྷ་མྨ་མ་ཏྟ་དཱི་པ་ན་ཏོ. ན་ཡུ་དྡེ་སོ ཧེ་སོ, ན དྷ་མྨུ་དྡེ་སོ. ཏ་ཐཱ ཧི པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན…པེ… དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ དྷ་མྨཱ ཀ་ཏི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི…པེ… ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (དྷཱ་ཏུ. ༡༧༡) པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཏེ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི དྭཱི་ཧཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་དཾ ག་ཧི་ཏཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏེ ཀ་ཏ་མེ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ.
ཨེ་ས ན་ཡོཏི ཨ་ཏི་དེ་སེ་ན ད་སྶི་ཏ་མ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ཏེ་སུ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ནཱཏི ལུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་པ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཡེ དྷ་མྨཱ’’ཏི དྷ་མྨ་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡེ་སུ པ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཝི་སེ་ས་ན་དྭཱ་རེ་ན དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཏ་ཏྠ ‘‘ཝི་སེ་ས་ནེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཧི…པེ… དྷ་མྨ་ནྟ་ར་སྶཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ས་བྷཱ་ཝ་ནྟ་རེ་ནཱཏི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ནྟ་རེ་ན པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན. ས་བྷཱ་ཝ་ནྟ་ར་སྶཱཏི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ནྟ་ར་སྶ. ཨེ་ཏེ་སཱུཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མེ་སུ. དྷ་མྨ་ནྟ་རེ་ནཱཏི ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨེ་ན. དྷ་མྨ་ནྟ་ར་སྶཱཏི ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཨ་ནྟ་རེ་ན པ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སཱ་མ་ས་ནཾ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨོ ཝི་སེ་སི་ཏོ་ཏི. ཨཱ་དི་པ་དེ་ནེ་ཝཱཏི ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ཋ་མ་པ་དེ་ནེ་ཝ. ཨི་ཏ་རེ་ཧཱིཏི ‘‘ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ་ཧི དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ཧི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ. དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡེ་སུ ཝི་ཡ ཝི་སེ་ས་ནེ ཨེ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མེ་སུ ཝི་ཡ ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི.
ཝི་ཝི་དྷ་ཀ་པྤ་ན་ཏོཏི ཝི་ཝི་དྷཾ བ་ཧུ་དྷཱ ཀ་པྤ་ན་ཏོ, ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ས་ཧ ཙ ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཀ་པྤ་ན་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ པ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་ཙྪ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ. ཏེ ཙ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏ་ད་ཝ་སི་ཊྛེ དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་དྷ་མྨེ ཙ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ཙ ས་བྦེ ཙ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ’’ཏི. ཨི་ཏ་རེཏི ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ. ས་བྦེ་སནྟི ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ. པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱཏི ས་ངྒ་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦཱ. མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡེ་ན ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ་ན. ཨ་ཉྙེ་སནྟི ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ. ཝ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི ‘‘ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ, སོ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ’’ཏི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ‘‘ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ’’ཏི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཨ་ཏྠེ ས་ཏཱིཏི ‘‘ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན…པེ… སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ. ཝ་ཏྟ་བྦེ་སཱུཏི ས་ངྒ་ཧཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏྠཾ ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ. ཝུ་ཏྟཱ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ. ཏཱ་དི་ས་སྶཱཏི ཕ་སྶཱ་དི་ས་དི་ས་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ས་དི་ས་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ.
ན་ནུ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཊྛི་ཏི་ཡོ་པི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི? ས་ཙྩཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཨ་ཏྠི པ་ན ཝི་སེ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝཱ བ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ས་དྡེ་ཧི ཙཱཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ས་དྡེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ. ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཉྙནྟི བ་ལ་པྤ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡེ་ན བྱཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཝི་སེ་ས་ས་དྡེ་ན ཙ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ན ཨ་ཉྙ་བྱཱ་པ་ཀ་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀོ སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་སོ ཨ་ན་ཉྙ…པེ… ཝི་སེ་སོ, ཏ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏོ. ཏ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ བ་ལ་པྤ་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་དྷ་མྨ་སྶ. བྷེ་ད་དཱི་པ་ཀེ་ཧཱིཏི ཝི་སེ་ས་དཱི་པ་ཀེ་ཧི ས་མཱ་དྷི་བ་ལཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་བྱཱ་པ་ཀ་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་དཱི་པ་ནཱ ས་དྡཱ. ཏ་ཏོ ཝི་པ་རཱི་ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་པེ་ཏ་བྦཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཧི སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ས་དྡེ་ཧེ་ཝ ན སུ་ཁཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝི་ཡ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝཱ ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཏི དྭེ་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ. ཨ་ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཀཱ་སེ་ཡྻ ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་ནི་ར་པེ་ཀྑཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཨི་ཏ་རོཏི ས་མཱ་དྷི་བ་ལཱ་དི་ཀོ ཝི་སེ་ས་ས་དྡོ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་མཱ་ཏི་ཀུ་དྡེ་སེ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ ཕ་སྶཱ་དི་ཀེ, མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡེ ཝཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ ཨུ་དྡི་སི་ཡ་མཱ་ནེ. ན་ནུ ཙ ཨ་བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝི་ཡ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་ནྣཱ་པི ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཝི་སཱ་ཧ་ཊ་མཱ་ན་ས་ཏཱ (དྷ. ས. ༡༡, ༡༥). ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ ཋི་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༡༩) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་མཱ་དྷི་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱིཏི ཨི་དྷ ཨུ་དྡེ་སཾ ན ཨ་ར་ཧ་ཏི ས་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཕ་སྶཱ་དཱི་སུ ཨུ་དྡི་སི་ཡ་མཱ་ནེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.