༧. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
ཚ་ས་ཀྱ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༠. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨ་ནུ་པི་ཡཱ་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ནུ་པི་ཡཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀ་སྶ ཙ ཨཱ་ག་མཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནུ་པི་ཡཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ལླཱ་ནནྟི མ་ལླ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ. ན ཧེ་ཊྛཱ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རོ་ཧ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཏོ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལཾ ན ཨོ་རོ་ཧ་ཏི, ‘‘ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་ད’’ནྟི་པི པ་ཋ་ནྟི. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠནྟི གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་མྨཾ. ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་བྷི་ནེ་ཏ་བྦནྟི ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ནི་ནྣེ་ཏ་བྦནྟི ཨཱ་བྷ་ཏ་མུ་ད་ཀཾ པུ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ནི་དྡྷཱ་པེ་ཏ་བྦནྟི ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཏི་ཎཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ལ་ཝཱ་པེ་ཏ་བྦནྟི པ་རི་པ་ཀྐ་ཀཱ་ལེ ལ་ཝཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་བྦཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦནྟི ཁ་ལ་མ་ཎྜ་ལཾ ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦནྟི པུ་ཉྫཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ལཱ་ལཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཱནཱི་ཏི པ་ལཱ་ལཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱ་ནི. བྷུ་སི་ཀཱ ཨུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཱཏི གུ་ནྣཾ ཁུ་ར་གྒེ་ཧི ས་ཉྪི་ནྣཱ བྷུ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ ནཱ་ལ༹་ད་ཎྜཱ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱ. ཨོ་པུ་ནཱ་པེ་ཏ་བྦནྟི ཝཱ་ཏ་མུ་ཁེ ཨོ་པུ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ལཾ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏི་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦནྟི ཨ་ནྟོ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ན ཀ་མྨཱཏི ན ཀ་མྨཱ་ནི. གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠེ་ནཱཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པ་ཛཱ་ནཱ་ཧཱིཏི ཙ ཨུ་པ་ས་གྒ་མ་ཏྟོ ཨུ་པ-ས་དྡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཧཱིཏི ཙེ་ཏྠ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱཏི ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཱ.
༣༣༡-༣༣༢. ཡཾ ན ནི་ཝ་ཏྟོཏི ཡ་སྨཱ ན ནི་ཝ་ཏྟོ. སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོཏི (ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༢༠) ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི (པཱ་རཱ.༩༢) ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ པ་བྦ་ཏ་ཀ་ནྡ་རཱ་དི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སཱ་རུ་པྤཾ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཛ་ན་ས་མྦཱ་དྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷ ‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཛྷཱ་ན་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་གཱ་ར་མྤི ‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎནྟི བ་ཧུ་ལཾ. ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱིཏི སོ ཧི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ར་ཉྙེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་པི ར་ཏྟི་ཝཱ་སཱུ་པ་ག་ཏོ་པི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཙ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི, ཏ་སྨཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་བྦེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ ས་བྷ་ཡཾ ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ཛི་གུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ ཨ་ཧོ སུ་ཁ’’ནྟི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པཱི་ཏི་ས་མུ་གྒཱ་རཾ ས་མུ་གྒི་ར་ཏི. ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུནྟི ཏེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ལླུ་མྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ, ན ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ནི་སྶཾ་ས་ཡནྟི ཨ་ས་ནྡེ་ཧེ་ན, ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ. ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ.
ཨ་ཉྙ་ཏ་རནྟི ནཱ་མ་གོ་ཏྟེ་ན ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ. ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཨེ་ཝནྟི ཝ་ཙ་ན་ས་མྤ་ཊི་གྒ་ཧེ, སཱ་དྷཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨེ་ཝཾ-ས་དྡོ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡཾ. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ ‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ ཨ་ཧོ སུ་ཁ’ནྟི ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ བྷ་དྡི་ཡཱ’’ཏི ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪ་ཏི, ཀིཾ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི? ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ པ་ན ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ན པུ་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (པཱ་རཱ. ༡༦, ༡༩༤). ཨ་ཏྠ་ཝ་སནྟི ཀཱ་ར་ཎཾ.
ཨ་ནྟོ་པི ཨ་ནྟེ་པུ་རེཏི ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་སྶ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ རཱ་ཛ་གེ་ཧ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ, ཡ་ཏྠ རཱ་ཛཱ ན་ཧཱ་ན་བྷོ་ཛ་ན་ས་ཡ་ནཱ་དིཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ར་ཀྑཱ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཱཏི ཨཱ་ར་ཀྑཱ་དི་ཀ་ཏ་པུ་རི་སེ་ཧི གུ་ཏྟི སུ་ཊྛུ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝི་ཧི་ཏཱ. བ་ཧི་པི ཨ་ནྟེ་པུ་རེཏི ཨ་ཊྚ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀེ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏེ རཱ་ཛ་གེ་ཧེ. ཨེ་ཝཾ ར་ཀྑི་ཏོ གོ་པི་ཏོ ས་ནྟོཏི ཨེ་ཝཾ རཱ་ཛ་གེ་ཧ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་ར་ཛྫ་དེ་སེ་སུ ཨ་ནྟོ བ་ཧི ཙ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏ་ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟི་ཡཱ མ་མེ་ཝ ནི་བྦྷ་ཡ་ཏྠཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཾ ར་ཀྑི་ཏོ གོ་པི་ཏོ ས་མཱ་ནོ. བྷཱི་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ བྷཱི་ཏོཏི པ་ར་རཱ་ཛཱུ་ཧི བྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ. ཨུ་བྦི་གྒོཏི ས་ཀ་ར་ཛྫེ་པི པ་ཀ་ཏི་ཀྑོ་བྷ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བྷ་ཡུ་བྦེ་གེ་ན ཨུ་བྦི་གྒོ ཙ་ལི་ཏོ. ཨུ་སྶ་ངྐཱིཏི ‘‘ར་ཉྙཱ ནཱ་མ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཏྠེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཝི་སྶཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡ ཙ ཨུ་དྡྷ་མུ་དྡྷཾ ས་ངྐ་མཱ་ནོ. ཨུ་ཏྲཱ་སཱིཏི ‘‘ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་རེ་ཧི་པི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶེ་ཝ མེ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ན་ཏྠོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན ས་རཱི་ར་ཀ་མྤ་མྤི ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠེ་ན ཏཱ་སེ་ན ཨུ་ཏྲཱ་སི. ‘‘ཨུ་ཏྲ་སྟོ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. ཝི་ཧ་རཱ་མཱིཏི ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི.
ཨེ་ཏ་ར་ཧཱིཏི ཨི་དཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཨེ་ཀོཏི ཨ་ས་ཧཱ་ཡོ. ཏེ་ན ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་བྷཱི་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བྷ་ཡཱ་དི་ནི་མི་ཏྟ་སྶ པ་རི་གྒ་ཧ་སྶ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཙ ཀི་ལེ་ས་ག་ཧ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱི་ཏཱ་དི་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོཏི ས་རཱི་ར་གུ་ཏྟི་ཡཾ ནི་རུ་སྶུ་ཀྐོ. པ་ནྣ་ལོ་མོཏི ལོ་མ་ཧཾ་སུ་པྤཱ་ད་ཀ་སྶ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཏ་ལོ་མོ. པ་ད་དྭ་ཡེ་ན་པི སེ་རི་ཝི་ཧཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་ར་ད་ཏྟ་ཝུ་ཏྟོཏི པ་རེ་ཧི དི་ནྣེ་ན ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ. ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦ་སོ ས་ངྒཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་མུ་ཁེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་བྷ་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཝི་ར་ཧཾ ད་སྶེ་ཏི. མི་ག་བྷཱུ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱཏི ཝི་སྶ་ཏྠ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏཱ་ཡ མི་ག་སྶ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན. མི་གོ ཧི ཨ་མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་མཱ་ནོ ཝི་སྶ་ཏྠོ ཏི་ཊྛ་ཏི ནི་སཱི་ད་ཏི ནི་པ་ཛྫ་ཏི ཡེ་ན་ཀཱ་མ་ཉྩ པ་ཀྐ་མ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཙཱ་རོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧ་མྤི ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན –
‘‘མི་གོ ཨ་ར་ཉྙ་མྷི ཡ་ཐཱ ཨ་བ་དྡྷོ;
ཡེ་ནི་ཙྪ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི གོ་ཙ་རཱ་ཡ;
ཝི་ཉྙཱུ ན་རོ སེ་རི་ཏ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ;
ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤོ’’ཏི. (སུ. ནི. ༣༩; ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡.༩༥);
ཨི་མཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྠ་ཝ་སནྟི བྷ་ག་ཝཱ ཡ་དི་དཾ མ་མ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ར་མཾ ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཧོ སུ་ཁ’’ནྟི ཨུ་དཱ་ནེ་མི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠནྟི ཨེ་ཏཾ བྷ་དྡི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཝི་ས་ཡཱ་ཏཱི་ཏཾ ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཨི་མཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷ་ཡ་སོ་ཀ་ཝི་ག་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ཀཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཡ་སྶ་ནྟ་ར་ཏོ ན ས་ནྟི ཀོ་པཱཏི ཡ་སྶ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ཏོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ལུ་སྶི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཀོ་པཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་དཱ དོ་ས་ཀོ་པཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ན ས་ནྟི, མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་ནྟ་ར-ས་དྡོ ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘མ་ཉྩ ཏྭ་ཉྩ ཀི་མ་ནྟ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༢༢༨) ཀཱ་ར་ཎེ དི་སྶ་ཏི, ‘‘ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀེ ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༦) ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ, ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ སཱ་ཝ་ཏྠི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨུ་དཱ. ༡༣, ༤༤) ཝི་ཝ་རེ, ‘‘བྷ་ཡ་མ་ནྟ་ར་ཏོ ཛཱ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨི་ཏི་ཝུ. ༨༨; མ་ཧཱ་ནི. ༥) ཙི་ཏྟེ, ཨི་དྷཱ་པི ཙི་ཏྟེ ཨེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྶ ཙི་ཏྟེ ཀོ་པཱ ན ས་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་བྷ་ཝ-ས་དྡ་སྶ ཝི་བྷ་ཝ-ས་དྡེ་ན ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རེ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཝི་བྷ་ཝོ་ཏི ཙ ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀ’’ནྟི. ཨི་ཏི-ས་དྡོ པ་ཀཱ་ར་ཝ་ཙ་ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཡ་སྶཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཡོ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ཝི་ག་ཏ་བྷ་ཡནྟི ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ཙི་ཏྟ་ཀོ་པཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ ཙ བྷ་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཝི་ག་མེ་ན ཝི་ག་ཏ་བྷ་ཡཾ. ཝི་ཝེ་ཀ་སུ་ཁེ་ན ཨ་གྒ་ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ན ཙ སུ་ཁིཾ, ཝི་ག་ཏ་བྷ་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨ་སོ་ཀཾ. དེ་ཝཱ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ཨ་དྷི་ག་ཏ་མ་གྒེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱ་པི ཙི་ཏྟ་ཙཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶ་ནཱ་ཡ ད་ཊྛུཾ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི ན ཨ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་ནྟི ན ས་ཀྐོ་ནྟི, པ་གེ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ. སེ་ཀྑཱ་པི ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་སྶ ད་སྶ་ནཾ དེ་ཝཱ་ན་མྤི དུ་ལླ་བྷནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙི་ཏྟ་ཙཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ད་སྶ་ནཾ དེ་ཝཱ་ན་མྤི དུ་ལླ་བྷཾ ཨ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཾ, དེ་ཝེ་ཧི་པི ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ན ས་ཀྐཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྠོ ཧེ་ཏྠ དུ-ས་དྡོ ‘‘དུ་པྤ་ཉྙོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ.
༣༣༣. བྷ་ཏྟཱ་བྷི་ཧཱ་རོཏི ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ པ་ན པ་མཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཉྩ ཙ ཐཱ་ལི་པཱ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ ཐཱ་ལི་པཱ་ཀོ ད་ས་ནྣཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ལཱ་བྷོ ནཱ་མ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷོ. ས་ཀྐཱ་རོཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ སུ་ཀ་ཏཱ་ནཾ སུ་ས་ངྑ་ཏཱ་ནཾ ལཱ་བྷོ. སི་ལོ་ཀོཏི ཝ་ཎྞ་གྷོ་སོ. མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡནྟི ཛྷཱ་ན་མ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡཾ. ཨུ་པ་པ་ནྣོཏི ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ. དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ་ནི གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ མཱ་ག་དྷ་ཀཾ གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི ཁུ་དྡ་ཀཾ, ཨ་ཏྠི མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ, ཨ་ཏྠི མ་ཧ་ནྟཾ. ཁུ་དྡ་ཀཾ གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཾ ཨི་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཨུ་ས་བྷཱ་ནི, ཨེ་ཏྟོ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཨུ་ས་བྷཱ་ནཱི་ཏི གཱ་ཝུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཨི་ཏོ གཱ་ཝུ་ཏཾ, ཨེ་ཏྟོ གཱ་ཝུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏི. མ་ཧ་ནྟཾ ཨི་ཏོ དི་ཡ་ཌྜྷ་གཱ་ཝུ་ཏཾ, ཨེ་ཏྟོ དི་ཡ་ཌྜྷ་གཱ་ཝུ་ཏ་ནྟི ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་སུ ཁུ་དྡ་ཀེ་ན གཱ་མ་ཁེ་ཏྟེ་ན ཏཱི་ཎི, ཁུ་དྡ་ཀེ་ན ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན ཙ དྭེ གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཱ་ནི ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་ཉྷི་སྶ ས་རཱི་རཾ. པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱིཏི པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མི གོ་པ་ཡི་སྶཱ་མི. ར་ཀྑ་སྶེ་ཏནྟི ར་ཀྑ་སྶུ ཨེ་ཏཾ.
པ་ཉྩ་ས་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༤. ས་ཏྠཱ་རོཏི ག་ཎ་ས་ཏྠཱ་རོ. ནཱ་སྶ་སྶཱཏི ན ཨེ་ཏ་སྶ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏནྟི ཏཾ ས་ཏྠཱ་རཾ. ཏེ་ནཱཏི ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན. ས་མུ་དཱ་ཙ་རེ་ཡྻཱ་མཱཏི ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་མ. ས་མྨ་ནྣ་ཏཱིཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མྨཱ་ནེ་ཏཱི’’ཏི, ས་མྨ་ནྣ་ཏཱིཏི ཝཱ པ་རེ་ཧི ས་མྨཱ་ནཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༣༥. ནཱ་སཱ་ཡ པི་ཏྟཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻུནྟི ཨ་ཙྪ་པི་ཏྟཾ ཝཱ མ་ཙྪ་པི་ཏྟཾ ཝཱ ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ པ་ཀྑི་པེ་ཡྻུཾ. པ་རཱ་བྷ་ཝཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ ཝི་ནཱ་སཱ་ཡ. ཨ་སྶ་ཏ་རཱིཏི ཝ་ལ༹་ཝཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ག་དྲ་བྷ་སྶ་ཛཱ་ཏཱ, ཏཾ ཨ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ནྟི, སཱ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟེ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, པཱ་དེ་ཧི བྷཱུ་མིཾ པ་ཧ་ར་ནྟཱི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་དེ ཙ་ཏཱུ་སུ ཁཱ་ཎུ་ཀེ་སུ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪིཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ པོ་ཏ་ཀཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟི, སཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏྟ་ཝ་དྷཱ་ཡ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི.
༣༣༩. པོ་ཏྠ་ནི་ཀནྟི ཚུ་རི་ཀཾ, ཡཾ ཁ་ར་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ནཱ་ལཱ༹་གི་རི་པེ་ས་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༢. མཱ ཀུ་ཉྫ་ར ནཱ་ག་མཱ་ས་དོཏི བྷོ, ཀུ་ཉྫ་ར, བུ་དྡྷ་ནཱ་གཾ ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན མཱ ཨུ་པ་ག་ཙྪ. དུ་ཀྑནྟི དུ་ཀྑ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ དུ་ཀྑཾ. ཀ་ཐཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཧི ནཱ་ག་ཧ་ཏ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ནཱ་ག་ཧ་ཏ་སྶ སུ་ག་ཏི་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན བུ་དྡྷ་ནཱ་ག་སྶ གྷཱ་ཏོ དུ་གྒ་ཏི་དུ་ཀྑ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ཏོཏི ཨི་ཏོ ཛཱ་ཏི་ཏོ. ཡ་ཏོཏི ཡ་སྨཱ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཡ་ཏོཏི ཨི་ཏོ པ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. མ་དོཏི མཱ་ན་མ་དོ. པ་མཱ་དོཏི པ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. པ་ཊི་ཀུ་ཊི་ཏོཏི ས་ངྐུ་ཊི་ཏོ. ཨ་ལ་ཀྑི་ཀོཏི ཨ་ཧི་རི་ཀོ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡོ ནཱ་མ.
པ་ཉྩ་ཝ་ཏྠུ་ཡཱ་ཙ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༣. ཏི་ཀ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཏཱི་ཧི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཏི་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏུ་ནྣཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནཾ ག་ཎ་པཱ་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤནྟི ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤཾ ཨ་སཱི་ཏི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ག་མ་ཏྟཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤ་ས་ཉྙི་ཏཾ ཀཱ་ལཾ.
ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི (ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༤༨) དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ས་བྦཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཛྫ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི ཝི་ནཱ ཨེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ, ཏཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནི ཙཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝི་ནཱ མཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནི ཙ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡི་སྶ་ཏཱིཏི བྷེ་ད་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ས་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཛྫ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. བྷི་ནྡི་སྶ་ཏཱིཏི དྭི་དྷཱ ཀ་རི་སྶ་ཏི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡུ་པྤ་ཏྟི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཀ་པྤ་ཊྛི་ཡཾ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་མྨཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ སུ་ཀ་རཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི, ན པ་ན ནེ་སཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀུ་ས་ལེ་སཱུ་ཏི ཨི་ད་མ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཀ་རཾ སཱ་དྷུ་ནཱ སཱ་དྷཱུཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རེ་ས་ཉྩ ཧི་ཏཾ སཱ་དྷེ་ཏཱི་ཏི སཱ་དྷུ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཏེ་ན སཱ་དྷུ་ནཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ་དི་ནཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ལོ་ཀི་ཡ་སཱ་དྷུ་ནཱ སཱ་དྷུ སུ་ནྡ་རཾ བྷ་དྡ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རེ་ས་ཉྩ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ སུ་ཀ་རཾ སུ་ཁེ་ན ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. སཱ་དྷུ པཱ་པེ་ན དུ་ཀྐ་རནྟི ཏ་དེ་ཝ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ སཱ་དྷུ པཱ་པེ་ན དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་དི་ནཱ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལེ་ན དུ་ཀྐ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ན སོ ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་པཾ པཱ་པེ་ན སུ་ཀ་རནྟི པཱ་པཾ ཨ་སུ་ནྡ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧཾ པཱ་པེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པཱ་པ་པུ་གྒ་ལེ་ན སུ་ཀ་རཾ སུ་ཁེ་ན ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཾ. པཱ་པ་མ་རི་ཡེ་ཧི དུ་ཀྐ་རནྟི ཨ་རི་ཡེ་ཧི པ་ན བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཾ པཱ་པཾ དུ་ཀྐ་རཾ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝཾ. སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ནཾ ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ས་ཏ་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨོ་ཝ་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་དཱ ཧི དྭཱི་སུ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, པཱ་ལི༹་ཡ་ཉྩེ་ཏྠ དྭི་ནྣ་མྤི ཐེ་རཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཝ ད་སྶི་ཏོ. དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པེ་སི་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, ཐེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སཱུ’’ཏི. དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་སཱིཏི ཛ་ཎྞུ་ཀེ་ན ཧ་ད་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་སི.
༣༤༦. ས་ར་སཱིཏི ས་རོ. སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཾ, སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཁཱ་དི་ཏྭཱཏི སུ་ཊྛུ ཁཱ་དི་ཏྭཱ. མ་ཧིཾ ཝི་ཀུ་བྦ་ཏོཏི མ་ཧིཾ ད་ནྟེ་ཧི ཝི་ལི་ཁ་ནྟ་སྶ. ན་དཱི་སུ བྷི་སཾ གྷ་སཱ་ན་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ན་དཱིཏི ཙེ་ཏྠ མ་ཧཱ་ས་རོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཛ་གྒ་ཏོཏི ཧ་ཏྠི་ཡཱུ་ཐཾ པཱ་ལེ་ནྟ་སྶ. བྷི་ངྐོ་ཝཱཏི ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀོ ཝི་ཡ. མ་མཱ་ནུ་ཀུ་བྦནྟི མཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་ནྟོ.
༣༤༧. དཱུ་ཏེ་ཡྻནྟི དཱུ་ཏ་ཀ་མྨཾ. ག་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ཏཱིཏི དཱུ་ཏེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཱ་ས་ནཾ ཧ་རི་ཏུཾ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. སོ་ཏཱཏི ཡཾ ཨ་སྶ སཱ་ས་ནཾ དེ་ནྟི, ཏ་སྶ སོ་ཏཱ. སཱ་ཝེ་ཏཱཏི ཏཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཏུ་མྷེ་ཧི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི པ་ཊི་སཱ་ཝེ་ཏཱ. ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏཱཏི སུ་ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏཱ. དྷཱ་རེ་ཏཱཏི སུ་དྷཱ་རི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ཏཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཏཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནི་ཏཱ. ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱཏི པ་རཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏཱ. ས་ཧི་ཏཱ་ས་ཧི་ཏ་སྶཱཏི ‘‘ཨི་དཾ ས་ཧི་ཏཾ, ཨི་དཾ ཨ་ས་ཧི་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ཧི་ཏཱ་ས་ཧི་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལོ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནུ་པ་ག་ཏེ་སུ ཚེ་ཀོ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ས་ཧི་ཏཱ་ས་ཧི་ཏཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. ན བྱ་ཐ་ཏཱིཏི ན ཝེ་དྷ་ཏི ན ཚ་མྦྷ་ཏི. ཨུ་གྒ་ཝཱ་དི་ནིནྟི ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. པུ་ཙྪི་ཏོཏི པ་ཊི་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ པུ་ཙྪི་ཏོ.
༣༤༨. ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧཱིཏི (ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྛ. ༨༩) ཨ་ས་ཏཾ དྷ་མྨེ་ཧི, ཨ་ས་ནྟེ་ཧི ཝཱ ཨ་སོ་བྷ་ནེ་ཧི ཝཱ དྷ་མྨེ་ཧི. ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊོ. པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོཏི ཁེ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ལཱ་བྷཱ་དི་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན ཨི་ཙྪཱ་ཙཱ་རེ་ན མཱ་ན་མ་དཱ་དི་ནཱ ཙ ཁ་ཡཾ པཱ་པི་ཏ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོཏི པ་རི་ཏོ ཨཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ག་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཱ་ར་ཧ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ. ཏ་ཏྠ་པི ཨ་ཝཱི་ཙི་ས་ངྑཱ་ཏེ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ནེ་ར་ཡི་ཀོ. ཨེ་ཀཾ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཀ་པྤ་ཊྛོ. ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོཏི བུ་དྡྷེ་ཧི་པི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ཏི་ཀི་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ, ཨ་ཏི་ཀི་ཙྪ་ནཱི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལཱ་བྷེ་ནཱཏི ལཱ་བྷེ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཨ་ཐ ཝཱ ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན མཱ་ནཱ་དི་ནཱ. ལཱ་བྷ་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ པུ་གྒ་ལཱ པཱ་པི་ཙྪཱ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏཱ ཨི་ཙྪཱ་ཙཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ལཱ་བྷཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་པ་རེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟཾ མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ན་མ་ད་མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་ཡ་ཉྩ ཏཱ་དི་སོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ལཱ་བྷེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ས་ཀྐཱ་རེ་ནཱཏི ཧཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པ་རི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་རེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནི པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ན ཨ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན, ཨ་ས་ཀྐཱ་ར་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན ཝཱ མཱ་ནཱ་དི་ནཱ. ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ པཱ་པཱ ཨི་ཙྪཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པཱ་པི་ཙྪོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ, ཏཱ་ཡ. ‘‘ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཧི ཏ་སྶ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ད་ཡོ པཱ་པཱ ལཱ་མ་ཀཱ མི་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པཱ་པ་མི་ཏྟོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ, ཏཱ་ཡ.
༣༤༩. ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ མ་དྡི་ཏྭཱ.
༣༥༠. ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་དཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀེ་ནཱཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་མ་ཏྟེ་ན. ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མེ་ནཱཏི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་མེ་ན. ཨ་ནྟ་རཱཏི ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ. ཝོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་དཱིཏི ཨ་ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ‘‘ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩོ་མྷཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཏོ ཝི་ག་མཾ ཨཱ་པ་ཛྫི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦེ མ་གྒ་ཕ་ལེ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏེ ས་ཏི་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ནྟྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཏོ ཝི་ག་མཾ ཨཱ་པ་ཛྫཱི་ཏི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི ‘‘བྷཱ་རི་ཡོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ་པི ཨ་ནེ་ཀཱ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་ས་གྒཾ ཨཱ་ལ་སི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཝཱི་ཙི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཀ་པྤ་ཊྛི་ཡཾ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪཾ ཀི་བྦི་སཾ པ་ས་ཝ་ཏཱི’’ཏི.
གཱ་ཐཱ་སུ མཱཏི པ་ཊི་སེ་དྷེ ནི་པཱ་ཏོ. ཛཱ་ཏཱུཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན. ཀོ་ཙཱིཏི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ལོ་ཀ་སྨིནྟི ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ ཀོ་ཙི པུ་གྒ་ལོ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན པཱ་པི་ཙྪོ མཱ ཧོ་ཏཱུ་ཏི. ཏ་ད་མི་ནཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, པཱ་པི་ཙྪཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ག་ཏཱིཏི པཱ་པི་ཙྪཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ག་ཏི ཡཱ་དི་སཱི ནི་བྦ་ཏྟི ཡཱ་དི་སོ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཐཱ་ཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ནི་ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ས་མ་ཉྙཱ་ཏོཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩེ་ན པ་ཎྜི་ཏོ་ཏི ཉཱ་ཏོ. བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟོ་ཏི ས་མྨ་ཏོཏི ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཏི ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ གོ་དྷི་པུ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ གོ་དྷི་པུ་ཏྟོ’’ཏི དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ་པི པ་སཾ་སི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཛ་ལཾ་ཝ ཡ་ས་སཱ ཨ་ཊྛཱ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་ཏི ཝི་སྶུ་ཏོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཙ ཛ་ལ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨོ་བྷཱ་ས་ནྟོ ཝི་ཡ ཋི་ཏོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶུ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. ‘‘མེ སུ་ཏ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, མ་ཡཱ སུ་ཏཾ སུ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཏཾ པ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་ས་ཝ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སོ པ་མཱ་དཾ ཨ་ནུ་ཙི་ཎྞོ, ཨཱ་ས་ཛྫ ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏནྟི སོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ‘‘བུ་དྡྷོ་པི སཱ་ཀི་ཡ་པུ་ཏྟོ, ཨ་ཧ་མྤི སཱ་ཀི་ཡ་པུ་ཏྟོ, བུ་དྡྷོ་པི ས་མ་ཎོ, ཨ་ཧ་མྤི ས་མ་ཎོ, བུ་དྡྷོ་པི ཨི་དྡྷི་མཱ, ཨ་ཧ་མྤི ཨི་དྡྷི་མཱ, བུ་དྡྷོ་པི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀོ, དི་བྦ་སོ་ཏ་ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི, བུ་དྡྷོ་པི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ དྷ་མྨེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཧ་མྤི ཏེ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ས་མ་ཊྛ་པ་ནེ་ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ‘‘ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་བྷི་མཱ་ར་པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་དི་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ས་ཛྫ ཨཱ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏྭཱ. ‘‘པ་མཱ་ད་མ་ནུ་ཛི་ཎྞོ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་མཱ་དཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་མ་ཛྫ་ནྟོ པ་མཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ན ས་ཧེ་ཝ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ཨ་ནུ་ཛི་ཎྞོ པ་རི་ཧཱི་ནོ་ཏི. ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་ཏྟོ, ཙ་ཏུ་དྭཱ་རཾ བྷ་ཡཱ་ན་ཀནྟི ཛཱ་ལཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ནི་ར་ནྟ་ར་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཝཱི་ཙཱི’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་སྶེ་སུ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་དྭཱ་ར་ཡོ་གེ་ན ཙ་ཏུ་དྭཱ་རཾ ཨ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞོ ཙ་ཏུ་དྭཱ་རོ, ཝི་བྷ་ཏྟོ བྷཱ་ག་སོ མི་ཏོ;
ཨ་ཡོ་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟོ, ཨ་ཡ་སཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏོ.
‘‘ཏ་སྶ ཨ་ཡོ་མ་ཡཱ བྷཱུ་མི, ཛ་ལི་ཏཱ ཏེ་ཛ་སཱ ཡུ་ཏཱ;
ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ས་བྦ་དཱ’’ཏི. (མ. ནི. ༣.༢༥༠, ༢༦༧; ཨ. ནི. ༣.༣༦);
ཨ་དུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཨ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ. དུ་བྦྷེཏི དུ་སྶེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ཝ པཱ་པཾ ཕུ་ས་ཏཱིཏི ཏ་མེ་ཝ ཨ་དུ་ཊྛ་དུ་བྦྷིཾ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལཾ པཱ་པཾ ནི་ཧཱི་ནཾ པཱ་པ་ཕ་ལཾ ཕུ་ས་ཏི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི. བྷེ་སྨཱཏི ཝི་པུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ བྷིཾ་སཱ་པ་ནོ, བྷིཾ་སཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝི་པུ་ལ་ག་མྦྷཱི་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱ་དེ་ནཱཏི དོ་སེ་ན. ཨུ་པ་ཧིཾ་ས་ཏཱིཏི བཱ་དྷ་ཏི ཨཱ་སཱ་དེ་ཏི. ཝཱ་དོ ཏ་མྷི ན རཱུ་ཧ་ཏཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རེ་ན ཨཱ་རོ་པི་ཡ་མཱ་ནོ དོ་སོ ན རུ་ཧ་ཏི ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཝི་ས་ཀུ་མྦྷོ ཝི་ཡ ས་མུ་དྡ་སྶ ན ཏ་སྶ ཝི་ཀཱ་རཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཚ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ་དི་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ནི་ར་ཡཱུ་པ་ག་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏཱ་དི་སཾ མི་ཏྟ’’ནྟི ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་སྶ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ མ་གྒཱ་ནུ་གོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ ཨ་ནུ་ག་ཏོ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་མེ་ན ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཁ་ཡཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ, ཏཱ་དི་སཾ བུ་དྡྷཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཝཱ པ་ཎྜི་ཏོ ས་པྤ་ཉྙོ ཨ་ཏྟ་ནོ མི་ཏྟཾ ཀུ་བྦེ་ཐ ཏེ་ན མེ་ཏྟིཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཏ་ཉྩ སེ་ཝེ་ཐ ཏ་མེ་ཝ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻཱ་ཏི.
ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ སུ་ཏྟཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ནི་ར་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ པུ་བྦེ བྷཱ་སི་ཏཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཙྪཱ་ཏི? ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྛ. ༨༩) ཏཱ་ཝ –
‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟེ ཧི ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛེ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ‘ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་བྷི་ས་པི་ཏོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཝི་ཊྛོ’ཏི ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ ཨ་ན་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ མ་ནུ་སྶཱ ‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་དེ་ཝཾ, ཡ་ཐཱ ཨི་མེ བྷ་ཎ་ནྟཱི’ཏི ཨཱ་ས་ངྐཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སུཾ. ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷི་ས་པཾ དེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན དེ་ཝ་ད་ཏྟོ མ་ཡཱ ཨ་བྷི་ས་པི་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ནེ་ཝ ནི་ར་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛོ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ མི་ཙྪཱ་གཱ་ཧཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ ཨི་མཱ་ཡ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་བྷཱ་སཱི’’ཏི –
ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ཏ་སྶ ནི་ར་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ པ་ཙྪཱ་པི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་སཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་སྶ ནི་ར་ཡཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཝ་ཏྠུ་མྷི བྷཱ་སི་ཏཾ པཱ་ལི༹་ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨཱ་སཾ་སཱ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨཱ་སཾ་སཱཏི ཙེ་ཏྠ ཨ་ཝ་སྶ་མྦྷཱ་ཝི་ནཱི ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨ་ཝ་སྶ་མྦྷཱ་ཝི་ནི་ཉྷི ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི་མ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི བྷཱུ་ཏཾ ཝི་ཡ ཝོ་ཧ་ར་ནྟི, ཏ་ཉྩ ས་དྡ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་པཱ་ལི་པ་ཉྷ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༡. ཨུ་པཱ་ལི་པ་ཉྷེ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ན་ཡ་ནྟོཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ནྟོ, བྷེ་ད་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝཱ བོ་དྷེ་ནྟོ, ཡ་ཐཱ བྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷི་ནྡི་ཏ་བྦེ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཏུ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༣༥༢. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠུ་མྷི ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝོ་དཱ་ན་དྷ་མྨ་པ་ཨ་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་དྷ་མྨོ’’ཏི ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ད་ཡོ, བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ན་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི ཨ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ན དེ་སི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་ཐ་ནཾ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཐ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀནྟི ས་པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི. ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀ་མྨཾ དྷ་མྨོ ནཱ་མཱཏི ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཀ་ར་ཎ་ཏོ དྷ་མྨོ ནཱ་མ, ཨི་ཏ་རཾ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཨ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ.
རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མཱཏི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཛ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ཏོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ, ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རོ ཨ་ཝི་ན་ཡོ. ཝ་ཏྠུ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་སཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་པྤ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ས་མྤ་ཏྟི…པེ… ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཝི་ན་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡཱ་སཾ ཨཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ སཱ་ཝ་སེ་སཱ, ཏཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ སཱ་ཝ་སེ་སཱ.
༣༥༤. ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་སུ (ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྛ. ༡༨) ས་ངྒྷ་སྶ བྷེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝ་གྒེ ར་ཏོ་ཏི ཝ་གྒ་ར་ཏོ. ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨེ བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠུ་མྷི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨེ་ཝ ཙ ཨ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་དྷ་མྨ་ཊྛོ. ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ པ་དྷཾ་ས་ཏཱིཏི ཧི་ཏ་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཡོ་གེ་ཧི ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏ་ཏྟཱ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ, ཏ་ཏོ པ་ན་སྶ དྷཾ་ས་ནེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. དི་ཊྛི་སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ས་ངྒྷ་ཏ་ཊྛེ་ན ས་ངྒྷཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝི་དྷཱ་ན་ཡོ་གེ་ན ས་མ་གྒཾ ས་ཧི་ཏཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་ངྒྷ་བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྡི་ཏྭཱ. ཀ་པྤནྟི ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤཾ. ནི་ར་ཡ་མྷཱིཏི ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡ་མྷི.
སུ་ཁཱ ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་མ་གྒཱིཏི (ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྚ. ༡༩) སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སཱ་མ་གྒཱི ‘‘སུ་ཁཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ ‘‘སུ་ཁོ བུ་དྡྷཱ་ན་མུ་པྤཱ་དོ’’ཏི (དྷ. པ. ༡༩༤). ས་མ་གྒཱ་ན་ཉྩ་ནུ་གྒ་ཧོཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ སཱ་མ་གྒི་ཨ་ནུ་མོ་ད་ནེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནཾ སཱ་མ་གྒི་ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཏེ སཱ་མ་གྒིཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ག་ཧ་ཎཾ ཋ་པ་ནཾ ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ་ནཱཏི བྷི་ནྣཾ ས་ངྒྷཾ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ ས་མ་གྒཾ ས་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ. ཀ་པྤནྟི ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་མེ་ཝ. ས་གྒ་མྷི མོ་ད་ཏཱིཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨ་ཉྙེ དེ་ཝེ ད་ས་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ དི་བྦ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཨི་ཙྪི་ཏ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ཙ མོ་ད་ཏི པ་མོ་ད་ཏི ལ་ལ༹་ཏི ཀཱི་ལ༹་ཏི.
༣༥༥. སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོཏི་ཨཱ་དི པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, ཨུ་པཱ་ལི, ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ངྒྷོ བྷི་ཛྫ་ཏི ཀ་མྨེ་ན ཨུ་དྡེ་སེ་ན ཝོ་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནེ་ན ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝཱ་རེ (པ་རི. ༤༥༨) ཨཱ་ག་ཏ་མྤི ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟེ་ན ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་རི་ཝཱ་རེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཙ སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷེ ཨ་ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ཝི་སུཾ པ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་སྶ ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་སཾ ཝཱ ཨུ་དྡི་ས་ནྟ་སྶ བྷེ་དོ ཙ ཧོ་ཏི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ. ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ན ‘‘ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ བྷེ་དོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ. ཏ་ཏོ ཨཱུ་ན་པ་རི་སཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ནེ་ཝ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ. ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན ཧི པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ན་ཝ་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཡོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཏ་སྶ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨུ་པཱ་ལི་པ་ཉྷ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.