༢. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༢. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཏ་ར་ནྟི པླ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏྠ བཱ་ལཱ་ཏི ཏི་ཏྠཾ. ཨི་ཏོཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ལ་དྡྷི་ཏོ. ཏཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱིཏི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ དི་ཝ་སེ མུ་ཧུ་ཏྟེ ཝཱ ཨི་དཾ ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་ཐེ་ནྟི.
༡༣༤. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ན ཨི་དྷ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡི་སྶཱ་མ, ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི པ་ན ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༡༣༥. ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་ནྟཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་སྶ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣཱ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཝུ་ཊྛི་ཏཱ ཝཱ དེ་སི་ཏཱ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཱ ཝཱ, ཏ་སྶ སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ས་ནྟཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ཝ་ཙཱི་བྷེ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎེ་ནཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ནཱཏི ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ ཀིཾ ཧོ་ཏི? ‘‘དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་སྨཱ ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་སི་ནྣ་སྶ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡ་སྨཱ པ་ན ཨཱ་ཝི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ན ཨཱ་ཝི ཨ་ཀཱ་སི, ཏེ་ན་སྶ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི.
ཝཱ་ཙཱཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ, ཡ-ཀཱ་ར་ལོ་པེ་ནཱ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ. ཀེ་ན་ཙི མ་ནུ་ཛེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ལ་པ་ནྟོ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. གི་རཾ ནོ ཙ པ་རེ བྷ་ཎེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨི་མེ སོ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི པ་ར་པུ་གྒ་ལེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་དྡ་མྤི ན ནི་ཙྪཱ་རེ་ཡྻ. ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཝཱ་ཙ་སི་ཀནྟི ཝཱ་ཙ་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ.
ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ པཱ་མོ་ཛྫཱ་དི་ས་མྦྷ་ཝཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ པཱ་མོ་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཁཱ པ་ཊི་པ་དཱ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སཱི་མཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༨. ཨི་ཏ་རོ་པཱིཏི སུ་དྡྷ་པཾ་སུ་པ་བྦ་ཏཱ་དིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཧ་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཌྜྷ་ཊྛ་མ་ར་ཏ་ནུ་བྦེ་དྷོ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀེ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ. དྭ་ཏྟིཾ་ས་པ་ལ་གུ་ལ༹་པི་ཎྜ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཱ ཐཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ན ཏུ་ལ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ཨ་ནྟོ་སཱ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནནྟི ཨ་ནྟོ་སཱ་ར་རུ་ཀྑེ་ཧི མི་སྶ་ཀཱ་ནཾ. སཱུ་ཙི་ད་ཎྜ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོཏི སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ལེ་ཁ་ན་ད་ཎྜ་པྤ་མཱ་ཎོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, སོ ཙ ཀ་ནི་ཊྛ་ངྒུ་ལི་པ་རི་མཱ་ཎོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏནྟི ན་ཝ་མཱུ་ལ་སཱ་ཁཱ་ནི་གྒ་མ་ནཾ. པ་ར་བྷཱ་གེ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ མ་གྒེ་སུ ཨེ་ཀི་སྶཱ དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ, ཨ་པ་རཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཏེ་མི་ཡ་ཏཱིཏི སི་ཀྑཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཾ ཨ་ནུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏི་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀོ ཏེ་མི་ཡ་ཏི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཝ ག་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝ་སེ་ན ན་དཱི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏཾ. སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟཱ་ནཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ན་དཱི ས་མུ་དྡཾ ཝཱ པ་ཝི་ས་ཏུ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཝཱ, པ་བྷ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝཱཏི ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ས་ནྡ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱཏི ཨ་ས་ནྡ་མཱ་ནུ་ད་ཀཱ. ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྷི པ་ཏྭཱ ན་དི་ཡཱ ཡ་ཏྟ་ཀེ པ་དེ་སེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ས་ནྡ་མཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཏྠ ན་དཱི་ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་པ་རི ས་ནྡ་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ས་ནྡ་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ཨུ་ད་ཀ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཋི་ཏ་མེ་ཝ ཧི ཨུ་ད་ཀ་ནི་མི་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ས་ནྡ་མཱ་ནཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནེ ན་དཱི་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ན་དིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱཏི མཱ་ཏི་ཀཱ་མུ་ཁ་དྭཱ་རེ་ན ན་དཱི་ཀཱུ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ. ཨུ་ཀྑེ་པི་མནྟི ཀཱུ་པ་ཏོ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱཏི ཏི་ཀོ་ཎ་ར་ཙྪཱ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. མུ་དི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནཱཏི མུ་དི་ངྒ་བྷེ་རཱི ཝི་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ཏྠ་ཏཱ ཨུ་བྷོ་སུ ཀོ་ཊཱི་སུ ས་ངྐོ་ཊི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི པ་ཙྪཱ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ནྟཱ་ནཾ སཱི་མཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་ནྟོ་ནི་མི་ཏྟ་ག་ཏེ་ཧི པ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་སྶ གཱ་མ་སྶ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི ས་བྦེ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ག་ནྟ་བྦནྟི ཙ སཱ་མཱི་ཙི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ནཱ་ཡཾ ནི་ཡ་མོ ‘‘ཨཱ་ག་ནྟ་བྦ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ག་མ་ན་མྤི ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་བ་དྡྷཱ་ཡ ཧི སཱི་མཱ་ཡ ནཱ་ནཱ་གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་སཱི་མ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནེ་པི ཝ་གྒ་ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. བ་དྡྷཱ་ཡ པ་ན སཱི་མཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སཱི་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ནྟོ སཱི་མ་ག་ཏེ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ…པེ… ཨཱ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི. ནི་མི་ཏྟ་ཀི་ཏྟ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་སོ་དྷི་ཏཱ་ཡ་པི སཱི་མཱ་ཡ ནེ་ཝ་ཏྠི དོ་སོ ནི་མི་ཏྟ་ཀི་ཏྟ་ན་སྶ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
བྷ་ཎྜུ་ཀ་མྨཱ་པུ་ཙྪ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ-ག་ཧ་ཎཾ. སུ་ཁ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠནྟི ས་བྦེ་སཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ན་པ་རི་སྶ་མཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཏ་རེ་ཧི སུ་ཁ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་པ་ར་མ་ཏྟཱ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་མྨཱ་ར་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟ་ཏོ ཧི ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་ཏྟ་ཀེ པ་དེ་སེ སཱི་མཾ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡ བ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་མེ་ཝ ས་མཱུ་ཧ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. བ་དྡྷཱ་ཡ ཧི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡ ཏཾ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཀ་ཏཱ་ཡ་པི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི སཱི་མཱ. པ་ཋ་མ་ཉྷི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ སཱི་མཱ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཀ་ར་ཏ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏ་རཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀ་ར་ཏ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཱ་པི སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི ཧི སཱི་མཱ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཝ་སེ་ས་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཱིཏི མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ བཱ་ཧི་ར་པ་སྶེ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བ་ནྡྷ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ, ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ཀ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ཙ ས་མྨོ་ཧོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ཏོ་ཝ པ་ཊྛཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཀུ་ཊི་གེ་ཧེཏི ཀུ་ཊི་གྷ་རེ, བྷཱུ་མི་གྷ་རེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་དུ་ཀྑ་ལནྟི ཁུ་དྡ་ཀཱ་ཝཱ་ཊཾ. ནི་མི་ཏྟཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦནྟི ཏཾ རཱ་ཛིཾ ཝཱ ཨུ་དུ་ཀྑ་ལཾ ཝཱ ནི་མི་ཏྟཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཧེ་ཊྛཱ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏཱིཏི བྷི་ཏྟི་ཏོ ཨོ་རཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀི་ཏྟི་ཏ་ཏྟཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་པྤ་དེ་སཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ་པི ཨོ་ཏ་ར་ཏཱིཏི ས་ཙེ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནྟོ་བྷི་ཏྟི་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨོ་ཏ་ར་མཱ་ནཱ ཙ ཨུ་པ་རི་སཱི་མ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ས་མ་ནྟཱ བྷི་ཏྟི་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨོ་ཏ་ར་ཎཱ་ནོ་ཏ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦནྟི ས་ཙེ ཧེ་ཊྛཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ནོ ཙེ, ན ཨོ་ཏ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་བྦོ པཱ་སཱ་དོ སཱི་མ་ཊྛོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་བྷི་ཏྟི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏུ མཱ ཝཱ, ས་བྦོ་པི པཱ་སཱ་དོ སཱི་མ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཏཱ་ལ་མཱུ་ལ་ཀ་པ་བྦ་ཏེཏི ཏཱ་ལ་མཱུ་ལ་ས་དི་སེ པ་བྦ་ཏེ. སོ ཙ ཧེ་ཊྛཱ མ་ཧ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཏ་ནུ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཎ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ནོ མ་ཛ྄ཛྷེ ཏ་ནུ་ཀོ ཧོ་ཏི མཱུ་ལེ ཨ་གྒེ ཙ ཝི་ཏྠ་ཏོ. ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱཏི མུ་དི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཎ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ན་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཨཱ་ཀཱ་ས་པ་བྦྷཱ་རནྟི བྷི་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་པ་བྦྷཱ་རཾ. ཨ་ནྟོ་ལེ་ཎཾ ཧོ་ཏཱིཏི པ་བྦ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ ལེ་ཎཾ ཧོ་ཏི. སཱི་མཱ་མཱ་ལ༹་ཀེཏི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་མཱ་ལ༹་ཀེ. མ་ཧཱ་སཱི་མཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦནྟི མ་ཧཱ་སཱི་མ་ག་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ, སཱི་མ་ཏོ ཝཱ བ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ པ་ན ‘‘མ་ཧཱ་སཱི་མ་ག་ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏཾ སཱ་ཁཾ ཝཱ པཱ་རོ་ཧཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཋཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་པཱིཏི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སཱི་མཱ་ཡ ཨོ་ཎ་ཏ་རུ་ཀྑེ་པི. ཨུ་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ནྟོ ཋི་ཏ་ཏྟཱ རུ་ཀྑ་སྶ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨུ་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༡༤༠. པཱ་ར་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི. པཱ་རཱཏི སཱི་མཱ་པེ་ཀྑོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ནི་དྡེ་སོ. ཨ་སྶཱཏི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་མཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཱ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན…པེ… ཏ་ཡོ ཛ་ནེ ཝ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀཱ ནཱ་ཝཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ཨི་དྷ ཨ་ས་ནྟ་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ཝ་སྶཾ ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻཱ དྷུ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏོ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. པ་ར་ཏཱི་རེ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེཏི ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ. ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཋི་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཏེ ཀ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ ཨེ་ཀཾ གཱ་མ་ཁེ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་བྷོ་སུ ཏཱི་རེ་སུ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཋི་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཏེ ཀ་ཏྭཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦཱ. ནཱ་ནཱ་གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཙེ, ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཱ་བ་ནྡྷ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ནཱ་ག་ནྟུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཾ པ་ན ཨཱ་ག་ནྟ་བྦ་མེ་ཝ. ཡ་སྨཱ ཨུ་བྷོ་སུ ཏཱི་རེ་སུ ནི་མི་ཏྟ་ཀི་ཏྟ་ན་མ་ཏྟེ་ན དཱི་པ་ཀོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ དཱི་པ་ཀེ་པི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཝི་སུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དཱི་པ་ཀ་སྶ ཨོ་རི་མ་ནྟེ ཙ པཱ་རི་མ་ནྟེ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. དཱི་པ་ཀ་སི་ཁ་རནྟི དཱི་པ་ཀ་མ་ཏྠ་ཀཾ. པ་བྦ་ཏ་ས་ཎྛཱ་ནཱཏི དཱི་པ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ.
སཱི་མཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༢. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟནྟི ‘‘མ་ཡ་ཉྩ་མྷཱ ཨ་ས་མྨ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་སི་ནྣཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨ་སྶུ་མྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྠུ་མྷི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ས་ཝ་ན་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་པྤ་མུ་ཁཾ ནཱ་མ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་སྶ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘པ་ཋ་མཾ ནི་མི་ཏྟཱ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཾ ཝི་ཡ ‘‘པ་བྦ་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་སཱ་ཎ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི ཝཱ…པེ… ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ནི་མི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༤. ཨ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ. དྭེ་པི སཱི་མཱ་ཡོཏི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་སཱི་མཱ ཙ. ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ཝ་གྒཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ན བྷི་ནྡ་ནྟི, ཀ་མྨཾ ན ཀོ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ. གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩ ན ཨོ་ཏྠ་ར་ཏཱིཏི ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཉྩ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. སཱི་མཱ་ས་ངྑྱ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཀ་མྤི ཀུ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཝཱཏི ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཀ་ཏ་གེ་ཧེ་སུ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཀུ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཨ་ཏྠི. ཨ་ག་ཏཾ ཝཱཏི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་གཱ་མེ ཨ་ཉྙེ་སུ གེ་ཧཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ག་ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ཀུ་ལཾ ཨ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠི.
ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ ན ས་མཱུ་ཧ་ནྟ་བྦཱཏི མ་ཧཱ་སཱི་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཋ་ཏྭཱཏི ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ཉྷི བ་ནྡྷ་ནྟཱ ཏཱ་དི་སཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་ཝི་ཏྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ བ་ནྡྷ་ནྟི. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ན ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ. པ་ཊི་བ་ནྡྷི་ཏུཾ པ་ན ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟེ་ཝཱཏི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ན ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏ་བྦཱཏི ཁ་ཎྜ་སཱི་མཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི ན ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཝི་སུཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
གཱ་མ་སཱི་མཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༧. ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཡཱཏི བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཡ. ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ཏོཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་ན་པི ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ཏོ. ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ བ་ཧི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋི་ཏོ ཀ་མྨཾ ན ཀོ་པེ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ‘‘པ་རི་ཙྪེ་ད་བྦྷ་ནྟ་རེ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་པི པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ བ་ཧི ཨ་ཉྙཾ ཏ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་པི ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏི, ཨི་དཾ ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན’’ནྟི, ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཏ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་པི ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ, ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཡ་དི ཙེ་ཏཾ དྭི་ནྣཾ ས་ངྒྷཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་ཏོ བ་ཧི ཨ་ཉྙཾ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཋི་ཏོ ས་ངྒྷོ སཱི་མཱ་ས་མྦྷེ་ད་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཏ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་ད་ནྟི དུ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟོ་པི ཀོ་པེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་སཱི་མཱ་ཡ པ་རེ་སཾ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊ་ཏྟཱ སཱི་མཱ་ས་མྦྷེ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀོ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་དཾ ས་བྦ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཙ ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ས་བྦཱ་སུ་པི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ སཱི་མཱ་ས་མྦྷེ་ད་སྶ ཨ་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཉྙོ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པོ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙེ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི པ་པ་ཉྩེ་ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ས་བྦ་ཏྠ ས་ངྒྷོ ནི་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་སཱི་མཱ་ཀ་མྨཾ ན་ཏྠཱིཏི ཡ་སྨཱ ས་བྦོ་པི ན་དཱི་པ་དེ་སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊོ, ཏ་སྨཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ན་དི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི. ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་པྤ་མཱ་ཎཱ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏ་རཱ ཧོ་ཏི, སཱི་མཱ་ས་མྦྷེ་ད་ས་ངྐཱ ན ཙ སི་ཡཱ་ཏི སཱ་མཱི་ཙི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཉྙོ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པོ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ན སཱི་མཱ་ས་མྦྷེ་དོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན སཱི་མཱ་ས་ངྐ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨཱུ་ན་ཀཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨི་ད་མྤི ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་སཱི་མཱ་ཡ པ་རི་ས་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ སཱི་མཱ་ས་མྦྷེ་ད་ས་ངྐཱ སི་ཡཱ་ཏི ཏཾ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ པ་ན ནཱ་ཝཱ་ཡ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་མ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སཱི་མཾ ཝཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ སཱི་མ་སོ་དྷ་ནཾ ནཱ་མ གཱ་མ་སཱི་མཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱ་ན་ཡ་ནཱ་དི. ‘‘ན་དིཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ‘‘ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ལི༹ བ་དྡྷཱ’’ཏི, ཧེ་ཊྛཱ་ན་དིཾ ཨཱ་ཝ་རི་ཏྭཱ པཱ་ལི༹ བ་དྡྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཚ་ཌྜི་ཏ་མོ་ད་ཀནྟི ཏ་ལཱ༹་ཀ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ་ན ཚ་ཌྜི་ཏ་མུ་ད་ཀཾ. དེ་ཝེ ཨ་ཝ་སྶ་ནྟེཏི དུ་བྦུ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ ཝ་སྶཱ་ནེ་པི དེ་ཝེ ཨ་ཝ་སྶ་ནྟེ. ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱཏི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ. གཱ་མ་ནི་ག་མ་སཱི་མཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཝི་ཧཱ་ར་སཱི་མནྟི བ་དྡྷ་སཱི་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི.
ཨ་ག་མ་ན་པ་ཐེཏི ཡ་ཏྠ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་དི་སེ པ་དེ་སེ ཨ་ར་ཉྙ་སཱི་མཱ་ས་ངྑ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྟ་བྦྷ་ནྟ་ར་སཱི་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཏེ་སནྟི མ་ཙྪ་བ་ནྡྷཱ་ནཾ. ག་མ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟ་སྶ ཨོ་ར་ཏོཏི ག་མ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟ་སྶ ཨོ་རི་མ་བྷཱ་གེ དཱི་པ་ཀཾ པ་བྦ་ཏ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ས་མུ་དྡ་པྤ་དེ་སཾ.
༡༤༨. སཾ་ས་ཊྛ་ཝི་ཊ་པཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. བ་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཙྪི་མ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ སཱི་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶཱ པ་དེ་སནྟི ཡ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ པ་དེ་སཾ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཋི་ཏེ་ཧི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་དི་སཾ པ་དེ་སཾ ཨ་ནྟོ་ཀ་རི་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནྟཱ སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མཾ ས་མྦྷི་ནྡ་ནྟི ནཱ་མ. དྭི་ནྣཾ སཱི་མཱ་ནཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱིཏི ནི་མི་ཏྟ་སྶ སཱི་མ་ཏོ བཱ་ཧི་ར་ཏྟཱ སཱི་མཱ་ས་མྦྷེ་དོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་མཱ་ས་ངྐ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ སཱི་མ་པྤ་དེ་སཾ པ་ཝི་ཊྛེ དྭི་ནྣཾ སཱི་མཱ་ནཾ ག་ཏ་ཊྛཱ་ན་སྶ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ན ཧི སཱི་མཱ ཏ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་སཱི་མཱ ཧོ་ཏི, དྭེ པ་ན སཱི་མཱ པ་ཙྪཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏེ་ན རུ་ཀྑེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཨི་ཏ་རཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
གཱ་མ་སཱི་མཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་བྷེ་དཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༩. ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ. ཡ་ཏྠ དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཏི་ཎྞཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཙ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་དྷ་མྨེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ས་བྦེ་ཝ ན ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ, ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཙ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ན ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝ་གྒ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༠. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱིཏི ‘‘སུ་ཏཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་དྡི་ཊྛཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་དཱ་ནཾ, སུ་ཏཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ‘‘ཏ་ཏྠཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ པུ་ཙྪཱ་མི ཀ་ཙྩི་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཱ, དུ་ཏི་ཡ་མྤི པུ་ཙྪཱ་མི…པེ… ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘ཨུ་དྡི་ཊྛཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་དཱ་ན’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཝ་སེ་སེ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝི་ཏེ ཨུ་དྡི་ཊྛོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཏེ་ནཱཏི སུ་ཏ་པ་དེ་ན. ས་ཝ་ར་བྷ་ཡནྟི ཝ་ན་ཙ་ར་ཀ་བྷ་ཡཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊ་ཝི་མ་ནུ་སྶ་བྷ་ཡ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་སེ ཨ་ནི་ཊྛི་ཏེ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨུ་དྡེ་སེ་སཱུ’’ཏི. ཨུ་དྡི་ཊྛ་ཨུ་དྡེ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཉྷི ཨ་ཝ་སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ནི་དཱ་ནེ ཨུ་དྡི་ཊྛེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀུ་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ ཡ་སྨིཾ ཝི་པྤ་ཀ་ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ.
ཏཱི་ཧི་པི ཝི་དྷཱི་ཧཱིཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎ་ཀ་ཐ་ན་ས་ར་བྷ་ཉྙེ་ཧི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཎི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ སུ་ཏྟ་སྶ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ཀ་ཐ་ནཾ ནཱ་མ. སུ་ཏྟ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་སྶ ཝཱ ས་རེ་ན བྷ་ཎ་ནཾ ས་ར་བྷ་ཉྙཾ ནཱ་མ. ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི ‘‘ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ཨོ་སཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ན ཀ་ཐེ་ནྟེ་ནཱཏི པ་ཋ་མཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ན ‘‘བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་ཙྩ་ཏ་རེ ནི་སི་ནྣེ་ན་པི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི་ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱཏི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན. ཐེ་རོཏི ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ. ཨེ་ཀཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཀཾ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ. ཨ་པ་རོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨ་པ་རོ ཏ་ཏོ་པི ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀ་ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༥. ཙོ་ད་ནཱ་ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ ན་ག་རཾ. ས་ངྒྷ་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ན་ཝ་ཝི་དྷནྟི ས་ངྒྷེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ག་ཎེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ པུ་གྒ་ལེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ར་ཀ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ, སུ་ཏྟུ་དྡེ་སོ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པོ་ས་ཐོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ, ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀོ པ་ནྣ་ར་སི་ཀོ སཱ་མ་གྒཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ་ཏི ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་ས་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ་ཏི ན་ཝ་ཝི་དྷཾ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨནྟི ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མྤི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ. དུ་ཝི་དྷཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑནྟི བྷི་ཀྑུ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ. ན་ཝ་ཝི་དྷཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཉྩ ཨུ་དྡེ་སཱ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏུ་དྡེ་སཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ན་ཝ་ཝི་དྷཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ.
པ་ཀྑ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ཨུ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༨-༡༦༡. ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཐཱཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཐ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རེ་ན པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནི.
དི་སཾ་ག་མི་ཀཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༣. ཨུ་ཏུ་ཝ་སྶེ་ཡེ་ཝཱཏི ཧེ་མ་ནྟ་གི་མྷེ་སུ་ཡེ་ཝ.
པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༤. ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི མ་ན་སཱ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པྤ་ཡོ་གཱ་དི་ནཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ས་ངྒྷོ ན་པྤ་ཧོ་ཏཱིཏི དྭི་ནྣཾ དྭི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋཱ་ཏུཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི. ཨི་ཏ་རཱ པ་ན བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི ‘‘བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ བ་དྡྷཱ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ ཨེ་ཝ ས་མྤ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟཱ, ཡ་ཐཱ སཱ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ སཱ་པི ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཝི་སེ་ས་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ཡ་ཐཱ བ་ཧཱུ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨེ་ཀ་སྶ བི་ལཱ༹་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ངྑ་ལི་ཀཱ གཱི་ཝཱ་ཡ ཨཱ་བ་དྡྷཱ བི་ལཱ༹་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟི ཨཱ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ, ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ བི་ལཱ༹་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟི ཨ་ནཱ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ བ་ཧཱུ་ཧི ས་ངྑ་ལི་ཀ་ས་དི་སཱ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི དི་ནྣཱ, སཱ ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་སྨིཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ཏི ཏ་སྨིཾ ས་ངྑ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ ཨཱ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ, ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ན སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ སཱ་རོ – ཡ་ཐཱ ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཝ་ལ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ལ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ན ཏ་ཏི་ཡཾ, ཨེ་ཝ་མ་ཡ་མྤི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཡ་སྶ དི་ནྣཱ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་ངྑ་ལི་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ‘‘བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀ་ག་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཡཱ་སཾ ཀཱ་ས་ཉྩི ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཚ་ནྡ་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༥. ‘‘ས་ནྟི ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ‘‘ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ས་མྨུ་ཏི་དཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨཱ་ནེ་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༨. ས་ངྒྷ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཏོ པ་ཋ་མཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎནྟི ཝུ་ཏྟཾ, པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཙྪཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་མྤི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་ཏོ པ་ཋ་མཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་ཏོ པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཀ་ཏྠ་ཙི པུ་བྦ་ཀི་ཙྩམི་ཙྩེ་ཝ ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི ‘‘ཀིཾ ས་ངྒྷ་སྶ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ.
ཨུ་པོ་ས་ཐོཏི ཏཱི་སུ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དི་ཝ་སོ. ཏ་སྨི་ཉྷི ས་ཏི ཨི་དཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ནཱ་ས་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༣). ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ཏྟཱ ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ, ཏེ ཙ ཁོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏཱ. ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ན ཝི་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ ས་བྦོ ས་ངྒྷོ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ནཱ ས་བྷཱ་ག་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ‘‘ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་གཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཏཱ་སུ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་སུ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་སུ་པི པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ ཙ པུ་གྒ་ལཱ ཏ་སྨིཾ ན ཧོ་ནྟཱིཏི ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ག་ཧ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ག་ཧ་ཊྛོ, ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ནི་སི་ནྣ་པ་རི་སཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༣) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ སཱ་མ་ཎེ་རཱི སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏ་ཀོ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་ཀོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀོ པ་ཎྜ་ཀོ ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་དཱུ་ས་ཀོ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ་ཏི ཨི་མེ ཝཱི་ས་ཏི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི པུ་གྒ་ལཱ ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ ནཱ་མ, ཏེ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཏོ བ་ཧི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཏི་ཝི་དྷེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀེ ས་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ངྒྷོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སེ་སེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོཏི ཡ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, སོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ ག་ཧ་ཊྛེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཏེ་པི ཧི ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཛྫ མེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ པ་ནྣ་ར་སོ་ཏི་པཱིཏི པི-ས་དྡེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཛྫ མེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ) པ་ན ‘‘ཨ་ཛྫ མེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ་ཏི ཝཱ པ་ནྣ་ར་སོ་ཏི ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཝི་དྷི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༩. ན་ནུ ཙ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་པ་ཏྟི་ཀེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ སཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎེ ཝི་སུཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ‘‘ན སཱ་པ་ཏྟི་ཀེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་སྶ སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི…པེ… པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཝི་སུཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན དི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ཡ་སྶ སི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི, སོ ཨཱ་ཝི་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ད་ནྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དཱ་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནེ་ན ཙཱཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ‘‘སཱ་པ་ཏྟི་ཀེ་ན པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པི ན དཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ན ཧི སཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ས་མཱ་ནོ ‘‘པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ད་མྨི, པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ མེ ཧ་ར, པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ མེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུ་མ་ར་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ དེ་ནྟེ་ན པ་ཋ་མཾ ས་ནྟཱི ཨཱ་པ་ཏྟི དེ་སེ་ཏ་བྦཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཡ་དཱ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཏ་དཱ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ སོ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཀ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ‘‘པུ་ན ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ ན ཙཱ’’ཏི ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, དེ་སི་ཏེ པ་ན དོ་སོ ན་ཏྠི. ‘‘ཨི་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ས་བྦོ ས་ངྒྷོ ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ…པེ… པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཧི ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ, ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ས་བྷཱ་གཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ. ཡ་དཱ ཨ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུཾ སུ་དྡྷཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀཾ པ་སྶི་སྶ་ནྟི, ཏ་དཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ག་ཎ་ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, དྭཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཀེ་ན་པི ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི.
ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཝི་དྷི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ལི་ངྒཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༩. ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ནནྟི ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏི. ཨཱ་ཀ་རཱི་ཡ་ཏི པ་ཀཱ་སཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་རོ. ལཱི་ནཾ ག་མ་ཡ་ཏི བོ་དྷེ་ཏཱི་ཏི ལི་ངྒཾ. ནི་མི་ཡ་ནྟི པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ཉཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ནི་མི་ཏྟཾ. ཨུ་དྡི་སཱི་ཡ་ནྟི ཨ་པ་དི་སཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨུ་དྡེ་སོ. ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་ད’’ནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་ཝི་དི་ཏ་ནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཾ. ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ར་ས་ནྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙེ་སཾ ས་ནྟ་ཀ’’ནྟི.
༡༨༠. ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝནྟི ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་སྶ ཨ་བྷི་བྷ་ཝོ ནཱ་མ ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི་ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཾ དི་ཊྛིཾ ན ནི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི.
ན་ག་ནྟ་བྦ་ག་ནྟ་བྦ་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༡. ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏྠཾ སཱི་མཱ་པི ན་དཱི་པི ན ག་ནྟ་བྦཱཏི ག་རུ་ཀཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ལ་ཧུ་ཀ་སྶ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་ནཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་ཙཱ་རི་ཀེ་ན ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནཱ, ཡ་ཏྠ ཝཱ ས་ངྒྷ་པ་ཧོ་ན་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ན ས་ནྟི, ཏཱ་དི་སེ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ནྟེ་ན. ཏ་ཏྠ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ག་ནྟ་བྦནྟི ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནྟ་རཱ་ཡོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནྟ་རཱ་ཡོ.
ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༣. ཧ་ཏྠ་པཱ་སུ་པ་ག་མ་ན་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཨཱ་ད་ཡོ ཋི་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ ནི་སི་ནྣཱ ཝཱ, ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སུ་པ་ག་མ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡ་མྤི ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཛ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.