༣. ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༤. ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨི་དྷ-ས་དྡོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟོཏི ཨོ་ཀཱ་ས་པ་རི་དཱི་པ་ན་སྶ་པི ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་སྶ ཨ་བོ་དྷ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་ར་ཛྫུ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་སྶཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝི་ས་ཡོ བཱ་ཧི་ར་ཏྠ་ས་མཱ་སོ་ཡ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པ་ར་ཛྫཱུཏི ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་པུ་ཎྞ་མི་ཏོ ཨ་པ་རཾ དི་ནཾ, པཱ་ཊི་པ་ད་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་སྶཱཏི ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་པུ་ཎྞ་མི་ཡཱ.
ཝ་སྶཱ་ནེ ཙཱ་རི་ཀཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༥. ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ག་མ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པ་ནེ་ན ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ག་མ་ནེ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, སཱ་པེ་ཀྑ་ག་མ་ནེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་རུ་ཎུ་ཊྛཱ་པ་ནེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༧-༡༨༩. ཏཱི་ཎི པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ནཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ནཱ་ནི. ཝཱ་རེ་ཡྻནྟི ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ཧ་མ་ངྒ་ལཾ. སུ་ཏྟ་ནྟོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་གུ་ཎ་སུ་ཏྟ་ནྟོ. ན པ་ལུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ན ཝི་ན་སྶ་ཏི ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི.
པ་ཧི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༩. བྷི་ཀྑུ་ག་ཏི་ཀོཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ. སོ པ་ན ཡ་སྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་ས་ན་ཀ་པུ་རི་སོ’’ཏི. ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་རུ་ཎུ་ཊྛཱ་པ་ནཾ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ. ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏེ་ན ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ་པི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ ཙེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་ནཱ ཏི་རོ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི ག་ཙྪ་ཏོ་པི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཾ ཝ་ད་ནྟི. ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཙ ཨ་ནྟོ་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨཱ་བྷོ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཚི་ནྣ་ཝ་སྶོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. བྷ་ཎྜ་ཀནྟི ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཧི་ཎ་ནྟཱིཏི ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་ཀ་མྨེ་ན པ་ཧི་ཎ་ནྟི. ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་ཙེ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ་པི ན ཧོ་ཏི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ན ག་ནྟུཾ ལ་བྷ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་གི་ལཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝཱ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟུཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཨ་ཛྫ མཱ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ཏཾ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ་ཡེ་ཝ པུ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཝཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མཱ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ པ་ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མི་ཏ་ཏྟཱ.
ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༡. ས་ཙེ དཱུ་རཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
ཝ་ཛཱ་དཱི་སུ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༣. ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཏྟ་བྦནྟི ས་ཏྠ་སྶཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྟཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཏྠེ པ་ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཀུ་ཊི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་ལ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝི་པྤ་ཀི་ར་ཏཱིཏི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ན་ཏྠི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དེ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཝ ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟི, ཏེ་ཧི ཝི་ཡུ་ཛྫི་ཏྭཱ ག་མ་ནེ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ, པ་ཝཱ་རེ་ཏུ་ཉྩ ན ལ་བྷ་ཏི.
ཝ་སྶཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༤. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པི་སཱ་ཙི་ལླི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ པི་སཱ་ཙཱ ཨེ་ཝ པི་སཱ་ཙི་ལླི་ཀཱ, པི་སཱ་ཙ་དཱ་ར་ཀཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཝི་ས་ན་དྭཱ་རཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱཏི ས་ཀ་ཝཱ་ཊ་བ་དྡྷ་མེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ. པ་ཉྩ་ནྣཾ ཚ་ད་ནཱ་ནནྟི ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་ཨི་ཊྛ་ཀ་སི་ལཱ་སུ་དྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཚ་ད་ནཱ་ནཾ. ཨི་ད་ཉྩ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ རུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ པ་ད་ར་ཙྪ་ད་ནཱ་ཡ་པི ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦནྟི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ, ན ཨཱ་ལ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༨༤) ‘‘ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཧི ནཱ་ལ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ན་པི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཚ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཚ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ས་དྭཱ་ར་བ་ནྡྷེ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ས་ཙེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ལ་བྷ་ཏི, ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན སཱ་མ་མྤི ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀ་སྶ ནཱ་ཝཱ་དིཾ ཝི་ནཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨཱ་ལ་ཡོ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི. ནཱ་ཝཱ་ས་ཏྠ་ཝ་ཛེ་སུ་ཡེ་ཝ ཧི ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནཱ་ཝཱ་ཡ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཏི ཨ་ས་ཏི ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ན་སྶ ཝི་སུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སེ་ནཱ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཏ་ཏྠ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་ཏི སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨཱ་ལ་ཡ་ཝ་སེ་ན་པི ནཱ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཊ་ངྐི་ཏ་མ་ཉྩོ ནཱ་མ དཱི་གྷེ མ་ཉྩ་པཱ་དེ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ནི་ཡོ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ མ་ཉྩོ. ཏ་སྶ ཨི་དཾ ཨུ་པ་རི ཨི་དཾ ཧེ་ཊྛཱ་ཏི ན་ཏྠི, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ་པི ཏཱ་དི་སོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏཾ སུ་སཱ་ནེ དེ་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཋ་པེ་ནྟི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་སཱ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པཱ་སཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ གེ་ཧ་མྤི ‘‘ཊ་ངྐི་ཏ་མ་ཉྩོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཝ་སྶཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ཀ་ཏི་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༥. ཏ་སྶཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཡོ ཨི་མ་མྷཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏི, ཏཾ མ་ཡཾ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༢༢༨) ཨེ་ཏྠ ད་སྶི་ཏཾ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི, པ་ར་ཏོ་པི སེ་ནཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ.
པ་ཊི་སྶ་ཝ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༧. ཡ་སྨཱ ནཱ་ནཱ་སཱི་མཱ་ཡཾ དྭཱི་སུ ཨཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟ་སྶ དུ་ཏི་ཡེ ‘‘ཝ་སཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ཋ་མ་སེ་ནཱ་ས་ན་གྒཱ་ཧོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པུ་ན པ་ཋ་མེ་ཡེ་ཝ ‘‘ཝ་སཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ དུ་ཏི་ཡོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་རི་མི་ཀཱ ཙ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་སྶ་ཝ་སྶ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟ་མྤི དུ་ཀྐ་ཊཾ ས་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཊི་སྶ་ཝེ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཊི་སྶ་ཝེ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཉྩ ཁོ…པེ… པ་ཙྪཱ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ. ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི ཙ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ‘‘ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ན ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ པ་ར་ཏོ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ་ར་དྭ་ཡེ་པི ‘‘ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཏ་ཏྠ ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སོ ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏཱི་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝུ་ཏྟེ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ སོ ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བ་ཧི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏཱི་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨཱ་དི་མྷི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ་རཱ ནི་ར་པེ་ཀྑ་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྠཱ་པི པུ་རི་མཱ དྭེ ཝཱ་རཱ ཝ་སྶཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, པ་ཙྪི་མཱ པ་ན དྭེ ཝཱ་རཱ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན, ཏ་ཏོ པ་རཾ དྭེ ཝཱ་རཱ སཱ་པེ་ཀྑ་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྠཱ་པི པ་ཋ་མ་ཝཱ་རོ སཱ་པེ་ཀྑ་སྶ་པི ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟ་སྶ ཝ་སྶ་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ, ཨི་ཏ་རོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟ་སྶ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ‘‘སོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ས་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ན ཝཱ་རོ ན་ཝ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟ་སྶ་པི ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན་ཝ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན་པི ས་ཏི་ཡེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ག་ནྟ་བྦཾ, ནཱ་ས་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་མེ ཙ ས་ཏྟ ཝཱ་རཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཀ་ཏ་ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨ་པ་རེ ས་ཏྟ ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཙུ་དྡ་ས ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཙུ་དྡ་ས ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་མེ་ཧི པ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟ་སྶཱཏི ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟ་སྶ ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ, ཀ་ཐཱ ཨེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ས་ཏི་ཡཱ པ་ན ཝ་སྶཾ ན ཨུ་པེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཨུ་པེ་ཏི.
ཀོ་མུ་དི་ཡཱ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སི་ནི་ཡཱཏི པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ. སཱ ཧི ཀུ་མུ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཀོ་མུ་དཱི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་སྶི་ཀཱ་ནཾ མཱ་སཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘ཙཱ་ཏུ་མཱ་སི་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་དཱ ཧི ཀུ་མུ་དཱ་ནི སུ་པུ་པྥི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀུ་མུ་དཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧོ, ཀུ་མུ་དཱ་ནི ཨེ་ཝ ཝཱ ཀོ་མུ་དཱ, ཏེ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཀོ་མུ་དཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀུ་མུ་ད་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
པ་ཊི་སྶ་ཝ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.