༧. ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ས་ཉྩི་ཙྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༢. ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨུ་སུཾ ས་རཾ ཨ་སྶ་ཏི ཁི་པ་ཏཱི་ཏི ཨི་སྶཱ་སོ, དྷ་ནུ་སི་པྤ་ཀུ་ས་ལོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཙ་རི་ཡོ’’ཏི. པ་ཊི་ས་ཏྟུ་ཝི་དྷ་མ་ན་ཏྠཾ དྷ་ནུཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ, ཏེ་སཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཙ་རི་ཡོ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦནྟི ཡ་ཐཱ ཏེ པཱ་ཎཱ ན མ་ར་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་ནཱ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཨ་ངྒཱ་ནི་པི མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
ས་ཉྩི་ཙྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༧. དུ་ཏི་ཡེ ཨུ་ད་ཀ་ས་ཎྛཱ་ན་ཀ་པྤ་དེ་སེཏི ཡ་ཏྠ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ན ས་ཧ་སཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་དི་སེ པ་དེ་སེ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཨ་ངྒཱ་ནི སི་ཉྩ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝ.
ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༢. ཏ་ཏི་ཡེ ཡ་ཐཱ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན དེ་ནྟཱིཏི ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནི་ཧ་ཏཾ, ཏཾ སུ་ནི་ཧ་ཏ་མེ་ཝ. ས་ཙེ ཝི་པྤ་ཀ་ཏེ ཀ་མྨེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ཏི, ཏཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཀ་མྨ་ཉྩ ཀུ་པྤ་ཏི, ཀཱ་ར་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ནི་ཧ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཛཱ་ན་ནཱ, ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. དུ་ཊྛུ་ལླ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༩. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྶེ་ཝ. ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠ་མེ་ཝ མཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་རོ་ཙེ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཝ་ཏྠུ་པུ་གྒ་ལོཏི ཨཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལོ. ཡེ་ན་སྶ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏནྟི ཡེ་ན དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ. ཀོ་ཊི ཚི་ནྣཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་སྨཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པུ་ན ཏེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀོ་ཊི ཚི་ནྣཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
༤༠༠. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ཙ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨི་དཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ན ས་མེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༢) ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི དུ་ཊྛུ་ལློ ནཱ་མ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ, སེ་སཱ་ནི ཨ་དུ་ཊྛུ་ལློ, སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་དུ་ཊྛུ་ལླ་ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མཱ པ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་རོ་ཙ་ནེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ ཨ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ན ས་མེ་ཏི. ཨ་ཝི་རོ་དྷཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན པ་ན ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦ་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི་ཛཱ་ན་ནཾ, པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ནཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི་ཏི དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པོ་ཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི.
དུ་ཊྛུ་ལླ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༢. པ་ཉྩ་མེ རཱུ་པ་སུ་ཏྟནྟི ཧེ་ར་ཉྙི་ཀཱ་ནཾ སུ་ཏྟཾ. དུ་རུ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་སེ་ན དུ་རུ་ཏྟཱ་ནཾ, དུ་རུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ དུ་རཱ་ག་ཏཱ་ནཾ. ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཏ་ད་ཏྠཾ ཉཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཉཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ན་ཉྩ པ་ཐོ་ཏི ཝ་ཙ་ན་པ་ཐོ. དུ་ཀྑ་མཱ་ནནྟི དུ་ཀྑེ་ན ཁ་མི་ཏ་བྦཱ་ནཾ.
༤༠༤. ག་བྦྷེ ས་ཡི་ཏ་ཀཱ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝཱི་ས་ཏི་མཾ ཝ་སྶཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ག་བྦྷ་ཝཱི་སོ. ཧཱ་ཡ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནནྟི ག་བྦྷ་མཱ་སེ་སུ ཨ་དྷི་ཀེ་སུ ཨུ་ཏྟ་རི་ཧཱ་ཡ་ནཾ, ཨཱུ་ནེ་སུ ཝ་ཌྜྷ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶནྟི དྭཱ་ད་ས་མཱ་སེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ཝ་སི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ. པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེཏི པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ན་དི་ཝ་སེ. ‘‘ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་དི་ཝོ མཱ་སོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༧༡; ༨.༤༣; ཝི་བྷ. ༡༠༢༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་སྶཾ ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནྟཱིཏི ཝ་སྶཾ ཨུ་དྡྷཾ ཀ་ཌྜྷ་ནྟི, ཏ་ཏི་ཡེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨེ་ཀ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཀ་མཱ་ས་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟཱ ཝ་སྶཾ ཨུ་དྡྷཾ ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ ཏེ་ར་ས་མཱ་སི་ཀོ ཧོ་ཏི, སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་སྶ པ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སུ ཝ་སྶེ་སུ ཨ་དྷི་ཀ་མཱ་སེ ཝི་སུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཚ མཱ་སཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོཏི ཚ་མཱ་ས་ཏོ. ནི་ཀྐ་ངྑཱ ཧུ་ཏྭཱཏི ཨ་དྷི་ཀ་མཱ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ཏྟཱ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཏཱི་སུ ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་མཱ་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཎི་ཏ་ཏྟཱ སེ་ས་ཝ་སྶ་དྭ་ཡ་སྶ་པི ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི དི་ཝ་སཱ་ནི ཧོ་ནྟེ་ཝ, ཏཱ་ནི ཨ་དྷི་ཀ་དི་ཝ་སཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘ནི་ཀྐ་ངྑཱ ཧུ་ཏྭཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན ཧི དྭཱི་སུ ཝ་སྶེ་སུ ཨ་དྷི་ཀ་དི་ཝ་སཱ་ནི ནཱ་མ ཝི་སུཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནྟི ཏ་ཏི་ཡེ ཝ་སྶེ ཝ་སྶུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ཀ་མཱ་སེ པ་རི་ཙྩ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མཱ་ས་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཏ་སྨཱ དྭཱི་སུ ཝ་སྶེ་སུ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་དི་ཝ་སཱ་ནི ནཱ་མ ཝི་སུཾ ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི.
ན་ནུ ཙ ‘‘ཏེ དྭེ མཱ་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་མྷི པུ་ན ཨ་པ་ར་སྨིཾ ཝ་སྶེ པ་ཀྑི་ཏྟེ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྠ པ་ན…པེ… ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ ནི་པཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ན-ས་དྡོ ཧི-ས་དྡ་ཏྠེ, ཨེ་ཏྠ ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་ཉྷི ཝུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ་ཏྠ་སྶ ས་མ་ཏྠ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མཾ དཱི་པེ་ཏི ‘‘ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ནི་ཀྑ་མ་ནཱི་ཡ་པུ་ཎྞ་མཱ་སིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟཱི’ཏི, ཏ་ཏྠ ག་བྦྷ་མཱ་སེ་པི ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་དྷི་ཀ་མཱ་སེ་སུ དྭཱི་སུ ག་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ག་བྦྷ་མཱ་སཱ་པི ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ. ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ཧོ་ཏཱིཏི ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ས་མཱ་ནོ ག་བྦྷ་མཱ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ཧོ་ཏི.
༤༠༦. ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ཏཱ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཨུ་པ་ས་མྤཱ་ད་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༧. ཚ་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཛཱ་ན་ནཾ, སཾ་ཝི་དྷཱ་ནཾ, ཨ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏེ་ན ག་མ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤༡༢. ས་ཏྟ་མེ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
༨. ཨ་རི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༧. ཨ་ཊྛ་མེ བཱ་དྷ་ཡིཾ་སཱུཏི ཧ་ནིཾ་སུ. ཏཾ་ཏཾ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་བ་ནྡྷ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རེ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་དི་ཨ་ན་ཏྠོ. ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ཀ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་དྷ་མྨཱཏི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཙུ་ཏི་ཨ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ནཱ་མ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ན་ནྟ་རེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ, ཏཾ་ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ར་ཀ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ, ཨ་ན་ནྟ་ར་པྤ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀཱ, ཏེ ཨེ་ཝ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་མྨཱ་ནི ཨེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ཏི ཀ་མྨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ. མོ་ཀྑ་སྶེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ན ས་གྒ་སྶཱཏི མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི. པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་རི་ཡཱ་ཡ པ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པཱ་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ་མེ་ཝ, ན་ནྡ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཙེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་མཱ་ན་ཙྪ་ནྡ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ན ས་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏཱ, མོ་ཀྑ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏཱ པ་ན མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་དཱུ་ས་ན་ཏོ. ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏཱ་པི ན ས་ཀྐཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུ་ནྟི.
ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དི་ཊྛི་ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛི་ན་ཏྠི་ཀ་དི་ཊྛི་ཡོ་ཝ ནི་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་དྷ་མྨཱ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དྷ་མྨཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མཱ་ཧ. པ་ཎྜ་ཀཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ ས་བྦཱ་ཡ་པི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡཱ་ཧི ཨ་རི་ཡེ ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི, ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དཱ ཛཱ་ཏཱ. ཏ་ཏོ པ་རནྟི ཁ་མཱ་པ་ན་ཏོ ཨུ་པ་རི. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་ཉྩི་ཙྩ ཨཱ་པ་ནྣཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོཏི ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ. ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཉྷི ཨ་ནྟ་མ་སོ དུ་ཀྐ་ཊ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་གྒ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི སེ་ས་ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ན དེ་སེ་ཏི ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ.
ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨ་རི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ. ར་སེ་ན ར་སཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་ར་སེ་ན སཱ་ཝ་ཛྫ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་པ་རི་བྷོ་ག་ར་སཾ ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ. ཡོ་ནི་སོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ་ཏི ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གོ, པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ. ཨུ་པ་ནེ་ནྟོ ཝི་ཡཱཏི བ་ནྡྷ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ནྟོ ཝི་ཡ. ‘‘གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝི་ཡཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡཱཏི ས་དི་ས་ཏཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་སཱ་ཝ་ཛྫེ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ་པ་ཀྑེ་པ་ན་ཏོ. པཱ་པ་ཀནྟི ལཱ་མ་ཀ་ཊྛེ་ན དུ་གྒ་ཏི་ས་མྤཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཙ པཱ་པ་ཀཾ. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ་ན ཝི་ཡཱཏི སེ་ཏུ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་སཱ་ག་རཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ‘‘སཱ་ཝ་ཛྫ’’ནྟི དི་ཊྛཾ ‘‘ཨ་ན་ཝ་ཛྫ’’ནྟི ག་ཧ་ཎེ་ན ཏེ་ན ས་ཧ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ. ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐེཏི པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ, ‘‘ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དེ་ས་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཙ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐེ.
ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཾ ནཱ་མ ཨུ་ར་ཊྛི ཝཱ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཝཱ སཱི་ས་ཊྛི ཝཱ. ཏ་ཉྷི ནི་མྨཾ་ས་ཏྟཱ ‘‘ཀ་ངྐ་ལ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ག་ཏ་མཾ་སཱ་ཡ ཧི ཨ་ཊྛི་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཊྛི་མྷི ཝཱ ཀ་ངྐ་ལ-ས་དྡོ ནི་རུ་ལ༹ྷོ. ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྤ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན. མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ, ཨི་ཏྟ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན མུ་ཧུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཊྛེ་ན པ་རེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏཱ་ཡ, ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་པ་ལི་བྷ་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན བྷེ་ད་ནཱ་དི་ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨུ་གྒྷཱ་ཊ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཀུ་ཊྚ་ན་ཊྛེ་ན, ཨ་ཝ་ཎེ ཝ་ཎཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ན་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཨ་ན་ཏྠ་ནི་མི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ སཱ་ས་ངྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་ཊྛེ་ན.
པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཐཱ་མ་སཱ པ་རཱ་མཱ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཐཱ་མ་སཱཏི དི་ཊྛི་ཐཱ་མེ་ན, ཏ་སྶཱ དི་ཊྛི་ཡཱ ཐཱ་མ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རཱ་མཱ་སཱཏི དི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སེ་ན, དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ ཧི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ཨཱ་མ་ས་ནེ་ན པ་རཱ་མཱ་སོ. ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶཱཏི ཏ་ཎྷཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་པུ་བྦ་ངྒ་མེ་ན དི་ཊྛཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ‘‘ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་ཙྩ’’ནྟི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཝོ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཀ་ཐེ་ཏི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུཏི ཡ་དཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ. ཨེ་ཝཾ་བྱཱ་ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི ཨི་དཾ ཨེ་ས ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷིཾ ནི་གཱུ་ཧི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀི་ར ས་མྨུ་ཁཱ དྭེ ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀ་སྶ ནུ ཁོ ནཱ་མ ཏྭཾ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱཏི ཏྭཾ མོ་གྷ་པུ་རི་ས ཀ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཝེ་སྶ་སྶ ཝཱ སུ་དྡ་སྶ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛ་སྶ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝཱ དེ་ཝ་སྶ ཝཱ མ་ནུ་སྶ་སྶ ཝཱ མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་སི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཏཱ, ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ, ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཨ་རི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ས་མྦྷོ་ག་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢༤. ན་ཝ་མེ པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡཱཏི དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་པྤ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. སཾ་ཝཱ་སེ ཀ་མྨ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ནི་པ་ནྣེ ཨི་ཏ་ར་སྶ ནི་པ་ཛྫ་ན་པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་པི ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ནི་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཏེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ས་མྦྷོ་ག་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཧ ཝཱ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཡྻཱ་ཏི ནཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ་པི ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི. པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱ་པི ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏི་ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཀེ་ན་ཙི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏི་ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ ཝཱ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཏྟཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ནཱ་དཱི་སུ ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཏི་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཨ་ཀ་ཏཱ་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ, ཛཱ་ན་ནཱ, ས་མྦྷོ་གཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ས་མྦྷོ་ག་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ཀ་ཎྚ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢༨. ད་ས་མེ པི་རེཏི ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ. ས་མྦོ་དྷ་ནེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་ར-ས་དྡེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ར ཨ་མཱ་མ་ཀཱ’’ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་རེཏི ཝཱ ‘‘པ་ར་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠཾ ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ, ཏ་སྨཱ ཙ་ར པི་རེཏི པ་ར་ཏོ ག་ཙྪ, མཱ ཨི་དྷ ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་དྭ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཀ་ཎྚ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏོ ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.