ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༦༠. ཨི་དཱ་ནི ས་མ་ཐ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡེ་སུ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་སུ ས་ནྟེ་སུ ས་མ་ཐེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏཱ་ནི ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷཱ་ར་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷཱ་ར་ཏཱཏི ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ. ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷཱ་ར་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨཱ་དྷཱ་ར་ཏཱཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཨཱ་དྷཱ་རཱི་ཡ་ཏི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི ས་མ་ཐེ་ཧཱི་ཏི ཨཱ་དྷཱ་རོ, ཝི་ཝཱ་དོ ཙ སོ ཨཱ་དྷཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷཱ་རོ, སོ ཨེ་ཝ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷཱ་ར་ཏཱ. ཨེ་ཝ་མཱ་དྷཱ་རཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ-ས་དྡཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དི་ས་དྡེ་ཧི ས་ཧ ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡ་ས་མཱ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་དྷི་ཀ་རཱི་ཡ་ཏི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི ས་མ་ཐེ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ཝི་ཝཱ་དཱ་དི་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་མེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ‘‘ཨེ་ཏེ་སཾ ཏུ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི, ས་མ་ཏྟཱ ས་མ་ཐཱ མ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
༢༧༦༡. ཨེ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཝ་ད་ནྟི ‘དྷ་མྨོ’ཏི ཝཱ ‘ཨ་དྷ་མྨོ’ཏི ཝཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༡༥) ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བྷེ་ད་ཀཱ་ར་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཙ མ་ཧེ་སི་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཝི་ཝཱ་དོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནི་སྶི་ཏོ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༧༦༢. ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་ཝཱཏི ‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནྟི སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༡༥) ཝུ་ཏྟཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ. དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝ་ད་ནཾ ཙོ་ད་ནཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ. ཨུ་པཱ་ག་ཏོཏི ནི་སྶི་ཏོ, ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་དྷ པུ་ན་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན དི་སྶ་ཏི, ‘‘ས་མྦྷ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶཱ་པི ན ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སོ དི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷཱ་ར་ཏཱ ཏ་ཏྠ, ས་ཏྟ་ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝཱ’’ཏི པཱ་ཋོ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷཱ་ར་ཏཱ ནཱ་མ, ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ མ་ཏཱ’’ཏི པཱ་ཋོ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རོ, ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷཱ་ར་ཏཱ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ མ་ཏཱ ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༧༦༣. ས་ངྒྷ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་བྷི་དྷཱ་ནཾ སི་ཡཱ, ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་སཾ ཏུ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤཱིཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ. ས་མ་ཏྟཱཏི ཝཱུ་པ་ས་མ་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ. ས་མ་ཐཱ མ་ཏཱཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ས་མེ་ནྟི, ས་མྨ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ‘‘ས་མ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ས་མ་ཏྟཱ ས་མ་ཐཱ མ་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མ་ཐ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ནྭ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི.
༢༧༦༤-༥. ཏེ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཝི་ན་ཡོ’’ཏི ཨི་དཾ ས་མྨུ་ཁཱདི་པ་དེ་ཧི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡོ’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་ཉྙཱ་ཝི་ན་ཡོ’’ཏི ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏྟ་མོ ཝི་ན་ཡོཏི ས་མ་ཐོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ་ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ ས་མ་ཐཱ བུ་དྡྷེ་ནཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༧༦༦. ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཡཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཡ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི, ཏེ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཝཱ་དོ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༢༧༦༧-༩. ‘‘ཝི་ཝཱ་དོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་དྡི་ཊྛ་མ་ཏྠཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཚ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་སུ, ས་མ་ཐེ་སུ ཙ ཀིཾ ཀེ་ན ས་མྨ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཝི་ཝཱ་དོ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཚ་ཊྛེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ, པ་ཋ་མེ་ན ས་མ་ཐེ་ན ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི. ཡ་སྶཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ བ་ཧུ་ཏ་རཱ, ཨེ་སཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ. ‘‘ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༢༩, ༢༣༤, ༢༣༦, ༢༣༧, ༢༤༢) ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ངྒྷཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ནྣི་དྷཱ་ནེ་ན ཝཱ ག་ཎ་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ས་མི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཾ ཝི་ནཱ ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཝཱ ས་མྨ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ས་མེ་ཏ་བྦ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ནོ བྷཱུ་ཏ་ཏཱ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་མེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐེ་ཝ་སྶ ས་མ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཡོ ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཡེ་ན ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཏེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ.
‘‘ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པཱི’’ཏི ཨུ་དྡི་ཊྛཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ. ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པཱིཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ཧི ཏཱི་ཧི་པི. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ ཏཱི་ཧི, ཏ་ཐཱ པ་ཉྩ་མེ་ན ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ས་མ་ཐེ་ནཱ་པི ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ས་མྨ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡོ པཱ་པུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ་ཡ པཱ་པི་ཡོ པུ་གྒ་ལོ, ཏ་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ‘‘ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ’’ཏི ཀ་མྨཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ད་བྦ་སྶ མ་ལླ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཡ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཀ་ཏཱ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན, ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ དི་ནྣེ་ན ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ས་མྨ་ཏི. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཏ་ཐེ་ཝ དི་ནྣེ་ན ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ས་མྨ་ཏི. ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཱ་དིཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ་ནོ བ་ཧུ་ལཱ་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཀ་ཏེ་ན ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨེ་ན ཙ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ན ཏཱི་ཧེ་ཝཱ’’ཏི ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ནི་དྡེ་ས་མཱ་ཧ ‘‘ས་མྨུ་ཁེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་མྨུ་ཁེ་ན ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཝཱ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨེ་ཝ ས་མ་ཐེ་ཧི སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ས་མཾ ཡཱ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟེ་ན ‘‘པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དེ་སེ་ནྟེ་ན ‘‘ཨཱ་མ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ. ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀཾ པ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི.
ཏཱི་ཧེ་ཝ ས་མ་ཐེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི, ལ་ཧུ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ངྒྷེ ཝཱ ག་ཎེ ཝཱ པུ་གྒ་ལེ ཝཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙེ་ཝ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ, ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ་ནཾ ཝི་གྒ་ཧ་ས་དི་སཾ མ་ཧཱ་ཝི་གྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཨཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཙེ ཧོ་ནྟི, ཏཱ་སུ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ས་རཱུ་པཾ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫཱ་དིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་བྦཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན, ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཙ ས་མྨ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀི་ཙྩཾ ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀེ་ན ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མྨ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༧༧༠. ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀ་ཀ་མྨེཏི ཨེ་ཏྠ ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ. ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧ་ཡེཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ ས་ངྒྷེ དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧུ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏ་ར་ཏྟཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ་ན ན་ཡེ་ན ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཡྻ. བུ་དྷོཏི ‘‘ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི…པེ… ག་ཧི་ཏཱ་ག་ཧི་ཏ་ཉྩ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘གཱུ་ལ༹ྷེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་པྤ་ཀཱ་རོ ད་སྶི་ཏོ. ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཎྞེ ཛ་པྤོ ཡ་སྨིཾ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་པ་ཡོ་གེ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. ཨེ་ཏྠ གཱུ་ལ༹ྷ་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ས་ལཱ་ཀཱ ཙ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ས་ལཱ་ཀཱ ཙ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཎྞེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ལཱ་ཀཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ཏ་ཝ རུ་ཙྩ་ན་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ར་ཧོ ཋ་ཏྭཱ གཱ་ཧཱ་པ་ནཾ. ཝི་ཝ་ཊ་ཀཾ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་བྦེ་སུ ཛཱ་ན་ནྟེ་སུ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ གཱ་ཧཱ་པ་ནཾ. ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ནཾ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ ར་ཧོ ཋ་ཏྭཱ གཱ་ཧཱ་པ་ནཾ.
༢༧༧༡. ཨ་ལ་ཛྫུ་སྶ་དེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ངྒྷེ’’ཏི སེ་སོ. ལ་ཛྫི་སུ བཱ་ལེ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨུ་སྶ་དེ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
༢༧༧༢. ས་ཀེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཾ ཀི་ཙྩཾ, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
༢༧༧༣-༥. ‘‘ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ‘‘ཨ་ལ་ཛྫཱི, ལ་ཛྫཱི, བཱ་ལོ’’ཏི ཛཱ་ན་ན་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་མྨ་ད་སྶ་ནཾ. དུ་ཙྩི་ནྟི་ཏོཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཏི་ཝི་དྷ་མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན དུ་ཊྛུ ཙི་ནྟེ་ནྟོ. དུ་བྦྷཱ་སཱིཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན དུ་ཊྛུ བྷཱ་ས་ན་སཱི་ལོ. དུ་ཀྐ་ཊ་ཀཱ་རི་ཀོཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཏི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎ་སཱི་ལོ. ཨི་ཏི ལ་ཀྑ་ཎེ་ནེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ཛྫཱི་ལ་ཛྫཱི་བཱ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་ག་མེ་ཏི.
༢༧༧༦. ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཧི ནི་དྡི་ཊྛ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ནི་ག་མེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཏི་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏི་དྷཱ་ས་ལཱ་ཀ་གཱ་ཧེ་ནཱཏི ཏི་ཝི་དྷ་སྶ ས་ལཱ་ཀ་གཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན. བ་ཧུ་ཀཱ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཡ་དི སི་ཡུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀཱ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན’’ནྟི སེ་སོ.
༢༧༧༧. ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ལ་ཛྫཱི ཙ ཧོ་ཏི སཱ་ནུ་ཝཱ་དོ ཙ ཀ་མྨ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཏོ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ཏོ ཙ ཨ་སུ་ཙི ཙ ས་མྦུ་དྡྷ་ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ པཱ་པཔུ་གྒ་ལོ ཏ་སྶ པཱ་པི་ཡ་སི་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ཡོ་གོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སཱ་ནུ་ཝཱ་དོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ཙོ་ད་ནཱ, ས་ཧ ཨ་ནུ་ཝཱ་དེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི སཱ་ནུ་ཝཱ་དོ, པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦ་ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་རཱུ་པོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༧༧༨-༩. བྷ་ཎྜ་ནེཏི ཀ་ལ་ཧ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ. ཀ་ལ་ཧེཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟེ ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མ་སཱ་དི་ཀེ ཀ་ལ་ཧེ ཙ. ཝི་ཝཱ་ད་མྷི ཨ་ན་པྤ་ཀེཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷེ ཝི་ཝཱ་དེ ཛཱ་ཏེ. བ་ཧུ་ཨ་སྶཱ་མ་ཎེ ཙི་ཎྞེཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ ཙ ཀ་ཏེ. ཨ་ན་གྒེཏི ཨ་ན་ནྟེ. བྷ་སྶ་ཀེཏི ཀུ་ཙྪི་ཏེ ཨ་མ་ནཱ་པ་ཝ་ཙ་ནེ ཙི་ཎྞེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, བྷཱ་སི་ཏེཏི ཨ་ཏྠོ. ག་ཝེ་ས་ནྟནྟི ག་ཝེ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ, ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི སེ་སོ. ཝཱ་ལ༹ནྟི ཙ་ཎྜཾ. ཀ་ཀྑ་ལ༹ནྟི ཨཱ་ས་ཛྫཾ. ཀཱ་ཏ་བྦནྟི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦཾ.
༢༧༨༠-༢. ཡ་ཐཱ ཙ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫནྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཉྩེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཉྩ. གི་ཧཱི་ཧི པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏནྟི གི་ཧཱི་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ཧི ད་ས་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ག་ཏེ་ཧི ཙ ཏ་ད་ཉྙེ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཁུཾ་ས་ན་ཝ་མྦྷ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ དྷ་མྨི་ཀ་པ་ཊི་སྶ་ཝ་སྶ ཨ་ས་ཙྩཱ་པ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨཱ་པ་ནྣཱ་པ་ཏྟིཾ. ཨེ་སཱ ཨེ་ཝ ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མ པ་རི་ཝཱ་རེ ‘‘ཨ་ཏྠི གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྠི ན་གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི དུ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི སུ་དྷ་མྨ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཡཱ ཙ དྷ་མྨི་ཀ་སྶ པ་ཊི་སྶ་ཝ་སྶ ཨ་ས་ཙྩཱ་པ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ན་གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༣༢༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ.
སུ་དྷ་མྨ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཙ ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཛཱ་ཏིཾ པ་ཊི་ཙྩ ཁུཾ་ས་ན་ཝ་མྦྷ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ནྣཱ ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷཱ་ག་ག་ཏཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨི་ད་ཉྩ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨི་ཏ་རེ་ཧི་པི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི གི་ཧིཾ ཁུཾ་སེ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་མྦྷེ་ནྟཱ་ནཾ ཨི་ཏ་རེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དེ་སཱ་པེ་ནྟེ་ན ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཛ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སེ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི དེ་སཱ་པེ་ཏ་བྦཱ.
དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨི་ཀནྟི དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨེ ནི་ཡུ་ཏྟོ དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨི་ཀོ, ཏཾ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཡེ པ་ན ‘ན མེ་ཏཾ ཁ་མ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༡༤) ཡེ པུ་གྒ་ལཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏེ་ས་མ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ.
ཡོཏི བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ ཡོ བྷི་ཀྑུ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐ་ཀཱ་ར་ཀེ བྷི་ཀྑུ་ས་མཱུ་ཧེ. ན ཧོ་ཏཱིཏི ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ ཀ་ཏེ ས་ཏི ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་མཱ་ལ༹་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨཱ་པ་ནྣཱ་ཡ སེ་སཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ནི་རཱ་པ་ཏྟི ཧུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.