ཙཱི་ཝ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༢༦-༧. ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏཱ་སཱུ་ཏི ‘‘ཨུ་པྤཱ་དཱ’’ཏི ཛ་ནི་ཀཱ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་ཏྠ་པ་རི་ལཱ་བྷ་ཀྑེ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཁེ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཊྛི་མཱ བྷི་ཀྑ་ཝེ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༧༩). ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱཏི ཙཱི་ཝ་རུ་པྤཱ་ད་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་མཱ་ཏ་རོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ཀ་ཐི་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ‘‘མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི མཱ་ཏ་རོ, ཛ་ནེ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༡༠). མཱ་ཏི་ཀཱཏི ཙེ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་མ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘སཱི་མཱ་ཡ དཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ མཱ་ཏི་ཀཱ, ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ དཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. སཱི་མཱ་ཡ དེ་ཏི, ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ དེ་ཏི, བྷི་ཀྑཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ དེ་ཏི, ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ དེ་ཏི, ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ཏི, ཨཱ་དི་སྶ དེ་ཏི, པུ་གྒ་ལ་སྶ དེ་ཏི. ‘‘ཨི་མཱ པ་ན ཨ་ཊྛ མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ནི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
༢༧༢༨. ཏ་ཏྠཱཏི ཏཱ་སུ ཨ་ཊྛ་མཱ་ཏི་ཀཱ་སུ. སཱི་མཱ་ཡ དེ་ཏཱིཏི ‘‘སཱི་མཱ་ཡ ད་མྨཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ སཱི་མཾ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ དེ་ནྟོ སཱི་མཱ་ཡ དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དི་ནྣཾ ཨ་ནྟོ་སཱི་མ་ག་ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ཎྞི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟོ་སཱི་མ་ག་ཏེ་ཧཱིཏི དཱ་ཡ་ཀོ ཡཾ སཱི་མཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ཏ་སྶཱ སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ག་ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི. བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦནྟི ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཝ་ར་ཝ་ཎྞི་ནཱཏི ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་བྱཱ་པི་གུ་ཎཱ་ཏི་ས་ཡ་ཡུ་ཏྟེ་ན བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ཡ, ཚ་བྦ་ཎྞཱ་ནཾ རཾ་སཱི་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་པྤ་བྷཱ་ཏི་ས་ཡ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཝ་ར་ཝ་ཎྞི་ནཱ ཝ་ཎྞི་ཏཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – སཱི་མཱ་ཡ དེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ ལཱ་བྷ་སཱི་མཱ གཱ་མ་སཱི་མཱ ནི་ག་མ་སཱི་མཱ ན་ག་ར་སཱི་མཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་སཱི་མཱ ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་སཱི་མཱ ཛ་ན་པ་ད་སཱི་མཱ ར་ཊྛ་སཱི་མཱ ར་ཛྫ་སཱི་མཱ དཱི་པ་སཱི་མཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སཱི་མཱ ཨི་ཏི པ་ནྣ་ར་ས སཱི་མཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ སཱི་མཱ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པེ་ན, ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ཝ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝཱ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལ་ཏོ ཝཱ ནི་བ་དྡྷ་ཝ་ས་ན་ཀ་ཨཱ་ཝཱ་ས་ཏོ ཝཱ ཐཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ དྭི་ནྣཾ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ པ་ན ཨཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཝ་ཌྜྷ་ནྟེ་སུ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟེ་སུ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་སུ་པི ཝ་ཌྜྷ་ནྟེ་སུ ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༧༩) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མྤི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མྤི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ས་བྦེ་སཾ ལཱ་བྷོ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱདྭ་ཡ་མྤི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
ལཱ་བྷ་སཱི་མཱ ནཱ་མ ནེ་ཝ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ན དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ, ཨ་པི་ཙ ཁོ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ གཱ་ཝུ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝཱ ཡོ་ཛ་ནཾ ཝཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ལཱ་བྷ་སཱི་མཱ’’ཏི ནཱ་མ་ལི་ཁི་ཏ་ཀེ ཐ་མྦྷེ ནི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ དེ་མཱ’’ཏི སཱི་མཾ ཋ་པེ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ལཱ་བྷ་སཱི་མཱ ནཱ་མ. གཱ་མ་ནི་ག་མ་ན་ག་ར་ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་སཱི་མཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ.
ཛ་ན་པ་ད་སཱི་མཱ ནཱ་མ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ བ་ཧཱུ ཛ་ན་པ་དཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཛ་ན་པ་ད་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཛ་ན་པ་ད་སཱི་མཱ. ར་ཊྛ་སཱི་མཱ ནཱ་མ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ་དི་ར་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ར་ཛྫ་སཱི་མཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཙོ་ལ༹་བྷོ་གོ ཀེ་ར་ལ༹་བྷོ་གོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ. དཱི་པ་སཱི་མཱ ནཱ་མ ས་མུ་དྡ་ནྟེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་མ་ཧཱ་དཱི་པཱ ཙ ཨ་ནྟ་ར་དཱི་པཱ ཙ. ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སཱི་མཱ ནཱ་མ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སུ སཱི་མཱ་སུ ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཾ ས་ངྒྷཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠེ་ཝ སཱི་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནྟོ་ཁ་ཎྜ་སཱི་མ་ག་ཏཱ, ཏེ་ཧི བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཧི ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་སཾ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ ཝཱ ཋི་ཏཱ་ན་མྤི ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏེ པ་ན རུ་ཀྑེ ཝཱ པ་བྦ་ཏེ ཝཱ ཋི་ཏ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཏ་སྶ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི་ཡེ་ཝ.
‘‘ཨི་མི་སྶཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི དི་ནྣཾ པ་ན ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་སུ ཋི་ཏཱ་ན་མྤི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ‘‘ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡ ད་མྨཱི’’ཏི དི་ནྣཾ པ་ན ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་སུ ཋི་ཏཱ་ནཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ལཱ་བྷ་སཱི་མཱ་སུ དི་ནྣཾ ཏཱ་སུ སཱི་མཱ་སུ ཨ་ནྟོ་ག་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. གཱ་མ་སཱི་མཱ་དཱི་སུ དི་ནྣཾ ཏཱ་སཾ སཱི་མཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏཱ་ན་མྤི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་སཱི་མཱ་ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་སཱི་མཱ་སུ དི་ནྣཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟོ་ག་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཛ་ན་པ་ད་ར་ཊྛ་ར་ཛྫ་དཱི་པ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སཱི་མཱ་སུ་པི གཱ་མ་སཱི་མཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་ཙེ པ་ན ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཋི་ཏོ ‘‘ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པ་ཏོ ཨེ་ཀོ་པི ག་ནྟྭཱ ས་བྦེ་སཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ་པི ཏ་ཏྲེ་ཝ ཨེ་ཀོ ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑུ ས་བྷཱ་གཱ་ནཾ བྷཱ་གཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཡོ སཱི་མཾ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ དེ་ཏི, ཏ་སྶ དཱ་ནེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡོ པ་ན ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘སཱི་མཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘སཱི་མཱ་ཡ ད་མྨཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཝཱ བྷ་ཎ་ཏི, སོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ ‘‘སཱི་མཱ ནཱ་མ བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ, ཀ་ཏ་རཾ སཱི་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ཎ་སཱི’’ཏི, ས་ཙེ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ‘ཨ་སུ་ཀ་སཱི་མཱ’ཏི ན ཛཱ་ནཱ་མི, སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷོ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཏཱུ’’ཏི, ཀ་ཏ་ར་སཱི་མཱ་ཡ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ? མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ ཀི་རཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ ནཱ་མ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཱ་པི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏི་ཡོ་ཛ་ནེ ཋི་ཏཱ ལཱ་བྷཾ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟི, ཏི་ཡོ་ཛ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ག་མི་ཀོ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ག་ནྟྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི, ནི་སྶ་ཡ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་ཡོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི་སྶ་ཏི, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཏི་ཡོ་ཛ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ་མེ་ཝ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ’’ནྟི.
༢༧༢༩. ཡེ ཝི་ཧཱ་རཱ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ལཱ་བྷ་ཀཱ ས་མཱ་ན་ལཱ་བྷ་ཀཱ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ་སུ ཝི་ཧཱ་རེ་སུ དི་ནྣཾ ‘‘ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ ད་མྨཱི’’ཏི དི་ནྣཾ ས་བྦེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་ཧ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཀ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ ས་མཱ་ན་ལཱ་བྷ་ཀ་ཏི་ཀཱ, ཏ་ཏྲེ་ཝཾ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ – ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཡཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ས་མཱ་ན་ལཱ་བྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨ་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ཝི་ཧཱ་རོ པོ་རཱ་ཎ་ཀོ’’ཏི ཝཱ ‘‘བུ་དྡྷཱ་དྷི་ཝུ་ཏྠོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་པྤ་ལཱ་བྷོ’’ཏི ཝཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ལཱ་བྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ངྒྷ་སྶ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ་པི ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ་པི ས་ངྒྷེ་ན ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣོ་པི ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ལཱ་བྷེ བྷཱ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ ཋི་ཏ་སྶ བྷཱ་གཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ བ་ཧཱུ་པི ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཨེ་ཀ་ལཱ་བྷཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
༢༧༣༠. ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ཡ་ཀེ་ན དྷུ་ཝ་ཀཱ་རཱ པཱ་ཀ་ཝ་ཏྟཱ་དི་ནི་ཙྩ་ས་ཀྐཱ་རཱ ཡ་ཏྠ ས་ངྒྷ་སྶ ཀྲཱི་ཡ་ནྟི ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཏེ་ནེ་ཝ དཱ་ཡ་ཀེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ‘‘བྷི་ཀྑཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ དི་ནྣ’’ནྟི མ་ཧེ་སི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ས་ངྒྷ་སྶ པཱ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཝཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡ་སྨིཾ ཝཱ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ས་དཱ གེ་ཧེ བྷོ་ཛེ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏེ་ན ཨཱ་ཝཱ་སོ ཀཱ་རི་ཏོ, ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཝཱ ནི་བ་དྡྷཱ་ནི, ཡེ་ན པ་ན ས་ཀ་ལོ་པི ཝི་ཧཱ་རོ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཨི་མེ དྷུ་ཝ་ཀཱ་རཱ ནཱ་མ. ཏ་སྨཱ ས་ཙེ སོ ‘‘ཡ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧཾ དྷུ་ཝ་ཀཱ་རཱ ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཏྠ ད་མྨཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཏ་ཏྠ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ བྷ་ཎ་ཏི, བ་ཧཱུ་སུ ཙེ་པི ཋཱ་ནེ་སུ དྷུ་ཝ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ས་བྦ་ཏྠ དི་ནྣ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དྷུ་ཝ་ཀཱ་རེ ཨེ་ཀ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧཱུ, ཨེ་ཀ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཀཱ’’ཏི, ས་ཙེ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ཏ་ཐཱ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝ་ཏྠ་བྷེ་ས་ཛྫཱ་དི ཨ་པྤ་ཀ་མྤི སུ་ཁེ་ན བྷཱ་ཛཱི་ཡ་ཏི, ཡ་དི པ་ན མ་ཉྩོ ཝཱ པཱི་ཋ་ཀཾ ཝཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཡ་སྶ ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ་པི ཝཱ ཡ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ སོ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཏྠ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་བྷི་ཀྑུ ག་ཎྷ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨ་ཐ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དྷུ་ཝ་ཀཱ་རེ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ངྒྷ་སྶ་པི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝི་ཙཱ་རེ་ཏ་བྦཾ – ‘‘ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ཏ་ཏྠ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཏྠ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་ག་བྷ་ཎྜཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏྠ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི.
༢༧༣༡. ས་ངྒྷ་སྶ པ་ན ཡཾ དི་ནྣནྟི ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཡཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དི་ནྣཾ. ‘‘ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷེ་ན ར་སྶ་ཏྟཾ. ས་མྨུ་ཁི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི ཙ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན. བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦནྟི གྷ་ཎྚིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ གྷོ་སེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་མེ་ཏྠ མུ་ཁ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ནཾ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༧༩) ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི དི་ནྣེ་སུ བྷཱ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ སཱི་མ་ཊྛ་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་སྶ་པི བྷཱ་གཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཝི་ཧཱ་རོ མ་ཧཱ ཧོ་ཏི, ཐེ་རཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ཏྠེ་སུ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་ལ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནཾ དི་ཡྻ་ཏི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཋི་ཏི་ཀཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཋི་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཋི་ཏི་ཀཱ་ཡ དཱ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཀི་ར བ་ཧུཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ས་མྤ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་དཱི་སུ ག་ཎྷ་ནྟེ་སུ དཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ‘‘བ་ཧི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ན དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཧཱ་ར་དྭཱ་རེ ཝཱ ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཧོ་ནྟི, པ་རི་ས་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ ནཱ་མ སཱི་མཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ དི་ནྣེ་པི པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གེ པ་ན ཐེ་རཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་བྷཱ་གོ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ག་ཏོ ཝ་སྶ་གྒེ་ན དཱ་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ད་ས བྷི་ཀྑཱུ ཧོ་ནྟི, ད་ས ཝ་ཏྠཱ་ནི ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མཱ’’ཏི དེ་ནྟི, པཱ་ཊེ་ཀྐཾ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་ཙེ ‘‘ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, དུ་པྤཱ་པི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ དུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཙ, ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ངྒྷི་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཀཾ པ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ད་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནི ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠཾ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཨ་བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟི, དུ་པྤཱ་པི་ཏ་ཉྩེ་ཝ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཉྩ, ས་ཏྠ་ཀེ་ན, པ་ན ཧ་ལི་དྡི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝཱ ལེ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ‘‘ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ པཱ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཾ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཝ་ཏྠ་སྶེ་ཝ པུ་པྥཾ ཝཱ ཝ་ལི ཝཱ, ཏེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཀཾ ཏ་ནྟཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ད་ཏྭཱ སེ་སཾ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ག་ཎྷ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཁ་ཎྜཾ ཁ་ཎྜཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ བྷཱ་ཛི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ས་ཙེ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ས་བྦཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི, སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི, ཋི་ཏི་ཀཱ པ་ན ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཋི་ཏི་ཀཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཋི་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པུ་ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཙཱི་ཝ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ས་ཙེ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཋི་ཏཱ་ཡ ཋི་ཏི་ཀཱ་ཡ པུ་ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཙཱི་ཝ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ས་ཙེ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཋི་ཏི་ཀཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་རོ་ཧ་ཏི. ས་ཙེ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཋི་ཏི་ཀཱ ཨུ་དྡྷཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཏི. ཨ་ཐ ཨ་ཉྙོ ན་ཏྠི, པུ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མཱ’’ཏི ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ངྒྷཾ ཨཱ་མ་སི་ཏྭཱ དི་ནྣཾ པ་ན པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི ‘‘ག་ཧ་པ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ན པ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏྟཱ. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་མྤི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ དེ་ཏི, ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ད་ཏྟི་ཡཾ ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ཏི. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པ་ན ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི དྷུ་ཏ་ངྒཾ ན བྷི་ཛྫ་ཏི. ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་མ, ཐེ་རཱ་ནཾ དེ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཏྠཾ ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མ, ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཏྠ་ཝི་ཀ་པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀ་ཨཱ་ཡོ་ག་ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི དི་ནྣ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནི་པི ཧོ་ནྟི, ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ་པི པ་ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ས་ངྒྷོ བྷཱ་ཛི་ཏཱ་ཏི་རི་ཏྟཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ བྷཱ་ཛེ་ཏི, ཏ་ཏོ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱ་མི་ཀེ་ཧི ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཧི ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཾ.
‘‘པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཨཾ་ས་བ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དེ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རི་ཀྑཱ་རོ ནཱ་མ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ་ན་མྤི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཙཱི་ཝ་རེ་པི ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སུ་ཏྟཾ ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ནྟི, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀེ་ཧི་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི དི་ནྣེ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ས་ཙེ པ་ན བ་ཧི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་ཊི་པ་ནྣེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ས་ཙེ་པི ཡོ་ཛ་ནཾ ཕ་རི་ཏྭཱ པ་རི་སཱ ཋི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཙེ, ས་བྦེ་སཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཡེ པ་ན དྭཱ་ད་ས་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་རི་སཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི.
༢༧༣༢. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ དེ་ཏཱི’’ཏི མཱ་ཏི་ཀཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་མུ་དྡི་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་མུ་དྡི་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་ཉྩ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ. དེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ དེ་མཱི’’ཏི དེ་ཏི. ‘‘བ་ཧུ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘བ་ཧཱུ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ར་སྶ་ཏྟཾ. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཐོ་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ བ་ཧཱུ ཝཱ, པུ་གྒ་ལ་གྒེ་ན ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་ཝ་སེ་ན ས་མ་བྷཱ་གོ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘དྭེ་དྷཱ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨི, དྭི་ནྣཾ ས་ངྒྷཱ་ནཾ ད་མྨི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, དྭེ བྷཱ་གེ ས་མེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ དཱ་ཏ་བྦོ.
‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཙེ ད་ས ད་ས བྷི་ཀྑཱུ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཊི་ཝཱི་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ པུ་གྒ་ལ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ, ད་ས བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ, ད་ས བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ. ཡེ་ན པུ་གྒ་ལི་ཀོ ལ་དྡྷོ, སོ ས་ངྒྷ་ཏོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སྶ་གྒེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷགྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.
‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དྷ པ་ན ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ས་ངྒྷ་ཏོ པཱ་པུ་ཎ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ས་མོ་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ད་ས བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ད་ས བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ, ཨེ་ཀོ པུ་གྒ་ལ་སྶ, ཨེ་ཀོ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ས་ངྒྷ་ཏོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སྶ་གྒེ་ན པུ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ.
‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ན དཱ་ཏ་བྦཾ, བྷི་ཀྑཱུ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ག་ཎེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ.
‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན པུ་གྒ་ལོ ཝི་སུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, པཱ་པུ་ཎ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷགྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.
‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་པ་ཊི་ཝཱི་སོ ལ་བྦྷ་ཏི, པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་སུཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ད་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ག་ཎེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ན མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ, པུ་གྒ་ལ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཾ.
‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་ཉྩ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་པ་ཊི་ཝཱི་སོ ལ་བྦྷ་ཏི, པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་སུཾ ན་ཏྠི, བྷི་ཀྑཱུ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ ག་ཎེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ཡོ ནཱི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ནེ་ཏ་བྦོ.
‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་སུཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཝ་སྶ་གྒེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝི་སུཾ པ་ཊི་ཝཱི་སོ ལ་བྦྷ་ཏི.
‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན པུ་གྒ་ལ་སྶ.
‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཝི་སུཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི.
‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ལ་བྦྷ་ཏི.
‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཙེ་ཏི་ཡ་སྶེ་ཝ ཝི་སུཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ན པུ་གྒ་ལ་སྶ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
པུ་བྦེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི, བྷ་ག་ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་ད་ཏི, ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ, ཝཱ་མ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ནི་སཱི་ད་ནྟི, བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ, ཏ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི དཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ན པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ས་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ པ་ཊི་མཾ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི, པ་ཊི་མཱ་ཡ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ པུ་ར་ཏོ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ དེ་མཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཡཾ པ་ཋ་མཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ དེ་ནྟི, ཝི་ཧཱ་རཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ དེ་མཱ’’ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཉྩ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ཙ དེ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཀ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ནྟི? མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ཏཱ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཝ་ཏྠེ་ཧི པ་ཊཱ་ཀཱ, ཏེ་ལེ་ན པ་དཱི་པཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ན ཡོ ནི་བ་དྡྷཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཛ་གྒ་ཀོ ཧོ་ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛོ ཝཱ, ཏ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ནི་བ་དྡྷ་ཛ་གྒ་ཀེ ཨ་ས་ཏི ཨཱ་ཧ་ཊ་པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨུ་པ་ཀ་ཊྛེ ཀཱ་ལེ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་པི ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཙ ཡཾ ཀི་ཉྩི ‘‘ཨི་དཾ ཧ་རི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ དཱུ་ར་མྤི ཧ་རི་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘བྷི་ཀྑཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཧ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རཱ་མི, ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྠི, ཏེ ཧ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐ པ་ན ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཧ་ར་ནྟ་སྶ ག་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཀཱ་ལོ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༢༧༣༣. ཡཾ པ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ‘‘ཡ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི དེ་ཏི, ཏ་སྨིཾཡེ་ཝ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཝཱ ག་ཎེ་ན ཝཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཝཱ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ཎྞི་ཏཾ དེ་སི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི དེ་ཏི, ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ, ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཝ་སྶ་ཙྪེ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ, ཏེ་ཧི བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. དི་སཱ་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶཱ་པི ས་ཏི གཱ་ཧ་ཀེ ཡཱ་ཝ ཀ་ཐི་ན་སྶ ཨུ་བྦྷཱ་རཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ པ་ན ཀ་ཐི་ནེ ཨ་ནྟོ་ཧེ་མ་ནྟེ ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ པ་ཙྪི་མ་ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ་ན་མྤི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྙཱུ ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རི་ཏཾ.
ས་ཙེ པ་ན བ་ཧི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏོ ‘‘ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཐ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠ་ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏྲ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ་ན་མེ་ཝ ཡཱ་ཝ ཀ་ཐི་ན་སྶུ་བྦྷཱ་རཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏྲ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་བྦེ་སཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པི་ཊྛི་ས་མ་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ. ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ་ཡེ་ཝ ‘‘ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཚི་ནྣ་ཝ་སྶཱ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ཝ ལ་བྷ་ནྟི. ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་སེ པ་ན ‘‘ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཱ་ན་ཉྩ ཚི་ནྣ་ཝ་སྶཱ་ན་ཉྩ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཧེ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཙྪི་མོ དི་ཝ་སོ, ཏཱ་ཝ ‘‘ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ དེ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ན་ཏྠ་ཏཾ ཝཱ, ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ་ན་མེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝུ་ཏྟེ པ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦཱ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སྶཱ་ཝཱ་ས་སྶ པ་ཉྩ མཱ་སཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀ་ཏ་ར་ཝ་སྶཱ་ཝཱ་ས་སྶ དེ་སཱི’’ཏི. ས་ཙེ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ་ནཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏཾ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཝུ་ཏྠཱ་ན་མེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. དི་སཱ་པ་ཀྐ་ནྟཱ་ན་མྤི ས་བྷཱ་གཱ ག་ཎྷི་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟི.
ས་ཙེ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ‘‘ཨ་གུ་ཏྟོ ཝི་ཧཱ་རོ, ཙོ་ར་བྷ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ན ས་ཀྐཱ ཋ་པེ་ཏུཾ, ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨི་ཏོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ཏི་ཡེ ཝ་སྶེ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ན དི་ནྣཾ, ཏཾ ད་མྨཱི’’ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ ཝུ་ཏྠ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ས་ཙེ ཏེ དི་སཱ་པ་ཀྐ་ནྟཱ, ཨ་ཉྙོ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ག་ཎྷཱ་ཏི, དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ, སེ་སཱ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ, ས་བྦཾ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཀོ་པི ན་ཏྠི, ས་ངྒྷི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ་ཧི བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི.
༢༧༣༤. ཡཱ་གུ་ཡཱ པ་ན པཱི་ཏཱ་ཡ ཝཱ བྷ་ཏྟེ ཝཱ བྷུ་ཏྟེ ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་དི་སྶ ‘‘ཡེ་ན མེ ཡཱ་གུ པཱི་ཏཱ, ཏ་སྶ ད་མྨི, ཡེ་ན མེ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཙཱི་ཝ་ར་སེ་ནཱ་ས་ན་བྷེ་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་གུཾ དེ་ཏི, ཡཱ་གུཾ ད་ཏྭཱ པཱི་ཏཱ་ཡ ཡཱ་གུ་ཡཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཡེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ ཡཱ་གུ པཱི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ད་མྨཱི’’ཏི དེ་ཏི, ཡེ་ཧི ནི་མ་ནྟི་ཏེ་ཧི ཡཱ་གུ པཱི་ཏཱ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཡེ་ཧི པ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟེ་ན གྷ་ར་དྭཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཝཱ གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛེ་ཧི ཝཱ ཡཱ་གུ ལ་དྡྷཱ, ཡེ་སཾ ཝཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལ་ཏོ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ནཱི་ཏཱ, ཡེ ཝཱ ཐེ་རེ་ཧི པེ་སི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟི.
ས་ཙེ པ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཉྙེ་པི བ་ཧཱུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧ་ཉྩ བ་ཧི་གེ་ཧ་ཉྩ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ, དཱ་ཡ་ཀོ ཙ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ‘‘ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཝཱ, ཡེ་སཾ མ་ཡཱ ཡཱ་གུ དི་ནྣཱ, ས་བྦེ་སཾ ཨི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི, ས་བྦེ་སཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཡེ་ཧི པ་ན ཐེ་རཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཡཱ་གུ ལ་དྡྷཱ, ཏེ་སཾ ན པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཨ་ཐ སོ ‘‘ཡེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ ཡཱ་གུ པཱི་ཏཱ, ས་བྦེ་སཾ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ས་བྦེ་སཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. བྷ་ཏྟ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཙཱི་ཝ་རེ ཝཱཏི པུ་བྦེ་པི ཡེ་ན ཝ་སྶཾ ཝཱ་སེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཧོ་ཏི, སོ ཙེ བྷི་ཀྑཱུ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཡེ་སཾ མ་ཡཱ པུ་བྦེ ཙཱི་ཝ་རཾ དི་ནྣཾ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ སུ་ཏྟཾ ཝཱ ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི, ས་བྦཾ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝཱཏི ‘‘ཡོ མ་ཡཱ ཀཱ་རི་ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཝཱ ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྶི་དཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི.
བྷེ་ས་ཛྫེ ཝཱཏི ‘‘མ་ཡཾ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི དེ་མ, ཡེ་ཧི ཏཱ་ནི ལ་དྡྷཱ་ནི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝི་དཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༢༧༣༥. དཱི་ཡ་ཏེ་ཏི དཱ་ནནྟི ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ནེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཾ-ས་དྡེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་སྶ པ་རཱ་མ་ཊྛ་ཏྟཱ ཏཾ-ས་དྡེ་ནཱ་པི ཏ་དེ་ཝ པ་རཱ་མ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཝཱ ‘‘ཨི་དཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨུ་ཁཱ ཝཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ དེ་ཏི, ཏཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ན་ཉྩ ད་མྨཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི, ཐེ་ར་སྶ ཙ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ན་ཉྩ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཙ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶཱ་པི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་བ་དྡྷ་ཙཱ་རི་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨུ་དྡེ་ས་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི.
༢༧༣༧. ཝ་ད་ཏི་ཙྩེ་ཝ་མེ་ཝ ཙེ་ཏི ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝ་ད་ཏི ཙེ. ཏནྟི ཏཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ. ཏེ་སནྟི མཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ. ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༧༣༨. ‘‘པ་ཉྩ་ནྣཾ…པེ… ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པུ་རི་མ་གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ. ཨ་ཙྩ་ཡེཏི ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. དཱ་ནནྟི ‘‘མ་ཡི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ ཨི་མཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཧོ་ཏུ, ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནཾ. ཀི་ཉྩི་པཱིཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་མྤི. གི་ཧཱི་ནཾ པ་ན དཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ གི་ཧཱི་ན་མེ་ཝ ཨ་ཙྩ་ཡེ རཱུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༧༣༩. བྷི་ཀྑུ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཨུ་པ་སྶ་ཡེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀཱ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ.
༢༧༤༠. སཱ་མ་ཎེ་རཱི ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ-ས་དྡེ་ན ‘‘སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཝི་ཧཱ་ར་སྨིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ. ཏ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡཱ ཝཱ སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ནྟ་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
༢༧༤༡. དེ་ཧི ནེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཀ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི ཡཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དི་ནྣཾ, ཏཾ ཏ་སྶ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨི་དཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་སུ་ཀ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཡཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དི་ནྣཾ, ཏཾ ཡ་སྶ པ་ཧི་ཡྻ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཙྪི་མ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༢༧༤༢. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན སཱ་མི་ཀེ ཉ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀེ་སུ ཝི་སྶཱ་སེ་ན ཝཱ ཏེ་སུ མ་ཏེ་སུ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་མྤི ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ‘‘མ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་མ་ཏ་སྶ ཝཱ’’ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཝི་སྶཱ་སཾ ཝཱ་པི ག་ཎྷེ་ཡྻཱཏི ཛཱི་ཝ་ནྟ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ. ག་ཎྷེ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རནྟི མ་ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ མ་ཏ་ཀ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན པཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷེ་ཡྻ.
༢༧༤༣. ར་ཛ་ཏེ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ར་ཛ་ནནྟི མཱུ་ལཱ་དི་ས་བྦ་མཱ་ཧ. ཝ་ནྟ་དོ་སེ་ནཱཏི ས་ཝཱ་ས་ན་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་རཱ་གཱ་དི་དོ་སེ་ན. ཏཱ་དི་ནཱཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎེ་སུ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ས་དི་སེ་ན.
༢༧༤༤-༥. ‘‘མཱུ་ལེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ བྷུ་མྨཾ. མཱུ་ལར་ཛ་ནེ ཧ་ལི་དྡིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ མཱུ་ལ་ར་ཛ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཁ་ནྡྷེ་སུ ར་ཛ་ནེ་སུ མ་ཉྫེ་ཊྛ་ཉྩ ཏུ་ངྒ་ཧཱ་ར་ཀ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཁ་ནྡྷ་ར་ཛ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཏྟེ་སུ ར་ཛ་ནེ་སུ ཨ་ལླི་ཡཱ པ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ ནཱི་ལི་ཡཱ པ་ཏྟ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཏྟ་ར་ཛ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་པྥར་ཛ་ནེ་སུ ཀུ་སུ་མྦྷ་ཉྩ ཀིཾ་སུ་ཀ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ པུ་པྥ་ར་ཛ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཙར་ཛ་ནེ ལོ་དྡ་ཉྩ ཀ་ཎྜུ་ལ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཏ་ཙ་ར་ཛ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཕ་ལར་ཛ་ནཾ ས་བྦ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
མ་ཉྫེ་ཊྛནྟི ཨེ་ཀོ ས་ཀ་ཎྚ་ཀ་རུ་ཀྑོ, ཝ་ལླི་ཝི་སེ་སོ ཙ, ཡ་སྶ ར་ཛ་ནཾ མ་ཉྫེ་ཊྛ་བཱི་ཛ་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. མ་ཉྫེ་ཊྛ་རུ་ཀྑ་སྶ ཁ་ནྡྷོ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞོ་ཏི སོ ཨི་དྷ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ ར་ཛ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ. ཏུ་ངྒ་ཧཱ་ར་ཀོ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ ས་ཀ་ཎྚ་ཀ་རུ་ཀྑོ, ཡ་སྶ ར་ཛ་ནཾ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ལླཱིཏི ཙུ་ལླ་ཏཱ་པི་ཉྪ་རུ་ཀྑོ, ཡ་སྶ པ་ཎྞ་ར་ཛ་ནཾ ཧ་ལི་དྡི་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ནཱི་ལཱིཏི ག་ཙྪ་ཝི་སེ་སོ, ཡ་སྶ པ་ན ར་ཛ་ནཾ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཀིཾ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཝ་ལླི་ཀིཾ་སུ་ཀ་པུ་པྥཾ, ཡ་སྶ ར་ཛ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི.
༢༧༤༦. ཀི་ལི་ཊྛ་སཱ་ཊ་ཀནྟི མ་ལཱི་ན་སཱ་ཊ་ཀཾ. དྷོ་ཝི་ཏུནྟི ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ དྷོ་ཝི་ཏུཾ. ཨ་ལླི་ཡཱ དྷོ་ཏཾ ཀི་ར ས་མྨ་དེ་ཝ ར་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི.
༢༧༤༧. ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ སེ་སཱཏི བྷེ་ད་ཀཱ་ར་ཎ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀ་ཐཱ་དི་ཀཱ ཨི་དྷ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ. པ་ཋ་མེ ཀ་ཐི་ནེ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི སེ་སོ. ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱཏི ཁ་ནྡྷ་ཀ་བྷཱ་ཎ་ཀེ་ན.
ཙཱི་ཝ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ཏྠ་སཱ་ར་ས་ནྡཱི་པ་ནི་ཡཱ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.