པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༨༩. ཨེ་ཝཾ ནཱ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་ར་ས་ངྑེ་པ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཀ་ཎྜ་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ན་སྶ མུ་སཱ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ཨ་དི་ཊྛཾ ‘‘དི་ཊྛ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མུ་སཱ་ཝཱ་དེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ མུ་སཱ་བྷ་ཎ་ནེ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཙ མུ་སཱ་བྷ་ཎ་ནེ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢). ‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་དེ’’ཏི ཧི ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ, མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ད་ཝཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན དི་ཊྛ་མྤི ‘‘ཨ་དི་ཊྛཾ མེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ད་ཝཱ བྷ་ཎ་ཏི ནཱ་མ ས་ཧ་སཱ བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱིཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་ཧ་སཱ བྷ་ཎ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན དི་ཊྛ་མྤི ‘ཨ་དི་ཊྛཾ མེ’ཏི བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༡༡). ར་ཝཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱཏི ‘‘ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་སྶ ‘‘ཙཱི་ར’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ནྡ་ཏྟཱ མོ་མཱུ་ཧ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ར་ཝཱ བྷ་ཎ་ཏི ནཱ་མ ‘ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི.
༨༩༠. ཨ་ཉྙ་ཏྠཱཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་སུ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ལ་དྡྷཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ‘‘ལ་དྡྷཾ མ་ཡཱ’’ཏི མུ་སཱ ཡ་སྶ བྷ་ཎ་ཏི, ཏེ་ན ཏ་ངྑ་ཎ་མེ་ཝ སུ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠེ ཉཱ་ཏེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ, ཨ་ཉྙཱ་ཏེ ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ན ཉཱ་ཏེ ཙ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ ཙ ཉཱ་ཏེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶ, པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏེ དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ, དུ་ཊྛ་དོ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་དེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣ་སྶ ‘‘ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི མུ་སཱ་བྷ་ཎ་ནེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ, ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དེ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ པ་ཉྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི. ཨི་མཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི.
ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༨༩༡-༣. ཝུ་ཏྟེ་སུ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་སཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཛཱ་ཏི་ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཀ་མྨ་སི་པྤ་ཨཱ་བཱ་དྷ་ལི་ངྒ་ཀི་ལེ་ས་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ཀྐོ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ད་ས་སུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སུ ཀི་ལེ་སཾ ཝི་ནཱ ས་བྦེ་ཏེ ཧཱི་ནུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན དྭི་པྤ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཛཱ་ཏི ནཱ་མ དྭེ ཛཱ་ཏི་ཡོ ཧཱི་ནཱ ཙ ཛཱ་ཏི ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ ཙ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ་དི་ཛཱ་ཏི ཧཱི་ནཱ, ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ. ནཱ་མེ་སུ ཨ་ཝ་ཀ་ཎྞ་ཀ་ཛ་ཝ་ཀ་ཎྞ་ཀཱ་དི་ནཱ་མཱ་ནི དཱ་ས་ནཱ་མ་ཏྟཱ ཧཱི་ནཱ་ནི, བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏཱ་དི་ནཱ་མཱ་ནི ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ་ནི. ཀོ་སི་ཡཱ་དི་གོ་ཏྟཾ ཧཱི་ནཾ, གོ་ཏ་མཱ་དི་གོ་ཏྟཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ. ཀ་མྨེ་སུ ཝ་ཌྜྷ་ཀི་མ་ཎི་ཀཱ་རཱ་དི་ཀ་མྨཱ་ནི ཧཱི་ནཱ་ནི, ཀ་སི་ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་གོ་ར་ཀྑ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ་ནི. སི་པྤེ་སུ ན་ལ༹་ཀཱ་ར་ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རཱ་དི་སི་པྤཾ ཧཱི་ནཾ, མུ་དྡཱ་ག་ཎ་ནཱ་དི་སི་པྤཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ. ཨཱ་བཱ་དྷེ་སུ ས་བྦེ་པི ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཧཱི་ནཱ, ཨ་པི་ཙ མ་དྷུ་མེ་ཧོ པཱི་ལཱ༹་ཛ་ན་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ. ལི་ངྒེ་སུ ཨ་ཏི་དཱི་གྷ་ཏཱ་ད་ཡོ ཧཱི་ནཱ, ནཱ་ཏི་དཱི་གྷ་ཏཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ. ས་བྦེ་པི ཀི་ལེ་སཱ ཧཱི་ནཱ. ས་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་པི ཧཱི་ནཱ, ཨ་པི་ཙ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ. ཨ་ཀྐོ་སེ་སུ ‘‘ཨོ་ཊྛོ་སི མེ་ཎྜོ་སི གོ་ཎོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཧཱི་ནོ, ‘‘པ་ཎྜི་ཏོ་སི བྱ་ཏྟོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ.
ཨ་ཉྙ་ཏྲ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ནཱཏི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐ་ནེ་ན ཝི་ནཱ. ཨོ་མ་ས་ནྟ་སྶཱཏི ཝ་ཙ་ན་པ་ཏོ་དེ་ན ཨོ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟ་སྶ. ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏཱཏི ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལོ་སི ཝེ་ནོ་སི ནེ་སཱ་དོ་སི ར་ཐ་ཀཱ་རོ་སི པུ་ཀྐུ་སོ་སཱི’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶཱ’’ཏི སཱ་མཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ཝ་བོ་དྷ་ཏོ ‘‘ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ.
༨༩༤. ཏེ་ཧེ་ཝཱཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧེ་ཝ. ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ…པེ… ཨཱ་པ་ནྣ་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་དྷ བྷཱུ་ཏཱ་བྷཱུ་ཏ་པ་དཱ་ནི ཏེ་ཧཱིཏི ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ས་ནྟི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ’’ཏི་ཨཱ་དི་དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ར་ཏྠཾ (པཱ་ཙི. ༢༦) ད་སྶེ་ནྟེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠེ་ན ཏ་དེ་ཀ་ཀཱ་རི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཡེ་ནཱུ་ན་ཝཱ་ར་ཉྩ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ན མ་ཡནྟི་ཨཱ་དི་ཝཱ་ར་ཉྩ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་ནྟི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ’ཏི ཝཱ་རེ པ་ན པ་རི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ‘ཡེ་ནཱུ་ན…པེ… ན མ་ཡ’ནྟི ཝཱ་རེ་སུ་པཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢༦).
པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་པ་དེ་ཧི་པཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ‘‘བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘ཙོ་རོ་སི, ག་ཎྛི་བྷེ་ད་ཀོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་པ་དཾ ནཱ་མ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཝཱ་རེ་སུ, པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་པ་དེ་སུ ཙ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ‘ཙོ་རོ་སི, ག་ཎྛི་བྷེ་ད་ཀོ་སཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི པ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་པི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་པི ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢༦). ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨི་མ་སྨི་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༢༦) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠཱ་པི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘པ་ཝི་ཊྛཱ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཨི་དྷ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི’’ཏི.
༨༩༥. ད་ཝ་ཀ་མྱ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༢, ༢༣, ༤༢༢; ཨ. ནི. ༦.༥༨; ༩.༩; མ་ཧཱ་ནི. ༢༠༦; ཝི་བྷ. ༥༡༨) ཝི་ཡ ཡ-ཀཱ་ར་ལོ་པོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ ཝུ་ཏྟ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཙཱ་ཏི ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ. དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་མུ་དཱི་རི་ཏནྟི ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལོ་སི…པེ… པུ་ཀྐུ་སོ་སཱི’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༣༢) ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ར་མྨུ་ཁཱ པ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཙ ཨ་ཀྐོ་ས་ནེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ད་ཝ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶཱ་པི དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝ་ད་ནྟི.
༨༩༦-༧. ཨ་ཏྠཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏོ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དྷ་མྨོ ནཱ་མ ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘པཱ་ལི༹ཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ དྷ་མྨ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༣༥). ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི ནཱ་མ ‘‘ཨི་དཱ་ནི་པི ཙ་ཎྜཱ་ལོ་སི, མཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི, མཱ ཏ་མོ ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ནོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༣༥) ན་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ས་རཱུ་པཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པུ་རེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ ཀོ་དྷེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་དེ. པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ མཱ་ན་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༨༩༨. དུ་ཝི་དྷཱ་ཀཱ་ར་ཏོ བྷི་ཀྑུ་པེ་སུ་ཉྙེ ཨཱ་པ་ཏྟི སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པི་ས་ཏཱི་ཏི པི་སུ་ཎཱ, ཝཱ་ཙཱ, ས་མ་གྒེ ས་ཏྟེ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱུ་ཏེ ཝ་གྒེ བྷི་ནྣེ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་སུ་ཎཱ ཨེ་ཝ པེ་སུ་ཉྙཾ, ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ས་ཧ་ཙ་རི་ཡ་ན་ཡེ་ན པི་སུ་ཎོ, ཏ་སྶ ཀ་མྨཾ པེ་སུ་ཉྙཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པེ་སུ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུ་པེ་སུ་ཉྙཾ, ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑུ་པེ་སུ་ཉྙེ. པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཏཾ ‘ཙ་ཎྜཱ་ལོ…པེ… པུ་ཀྐུ་སོ’ཏི བྷ་ཎ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི…པེ… པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༣༩) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་ཡཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ས་རཱུ་པེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་ཀཱ་མ་ཏཱ་བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཀཱ་ར་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི པེ་སུ་ཉྙཾ ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ པེ་སུ་ཉྙ་ཀ་ཐ་ན་ནི་མི་ཏྟཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དུ་ཝི་དྷཱ་ཀཱ་ར་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་ར-ས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱི་ཏི དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༣༨). ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་སེ་སོ. ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མུ་ཁེ་ན ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་ཀཱ་མ་སྶཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་མ་སྶ པེ་སུ་ཉྙཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་མ་ཡ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏཱ་དི་སེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་སྶ པི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ན་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༣༨). པ་ར་བྷེ་ད་ཏྠི་ནོ་པི ཝཱཏི ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ པེ་སུ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ བྷེ་དཾ ཨི་ཙྪ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘པ་ར་སྶ པ་རེ་ན བྷེ་དཾ ཨི་ཙྪ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༣༨).
༨༩༩. པ་རི་ཡཱ་ཡ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ ཝ་ཙ་ན་སྶ…པེ… དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ, པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ས་ནྟི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ…པེ… བྷ་ཎ་ཏི, ན སོ ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎ་ཏི, ཏཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཎ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (པཱ་ཙི. ༤༡). པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ ཝ་ཙ་ན་སྶ…པེ… དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཙོ་རོ་སི, ག་ཎྛི་བྷེ་ད་ཀོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ད་སྶི་ཏོ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ན་ཡོ ནཱ་མ.
༩༠༠. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཀྐོ་སཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧ་ར་ཏོ་པི ཙ ཏ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙ-ས་དྡེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཀྐོ་སཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧ་ར་ཏོ་པི ཙ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཀྐོ་སཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧ་ར་ཏོ་པི ཙ ཏ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཝི་ཀ་པྤ་དྭ་ཡ་ཉྩ ས་མུ་ཙྩི་ནོ་ཏི. ‘‘ཨི་དྷཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ནཱ་མཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༣༨) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནཱི’’ཏི ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
༩༠༡. ན ཙེ་ཝ པི་ཡ་ཀཱ་མ་སྶཱཏི པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཀཱ་མ་ཡ་ནྟ་སྶ ཙ. ན བྷེ་ད་ཏྠི་ནོ་པི ཙཱཏི བྷེ་དཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཙ. པཱ་པཱ་ནཾ ག་ར་ཧ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀེ་ཝ་ལ’’ནྟི སེ་སོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཾ, ཨེ་ཀ་ཉྩ ཁ་མ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘ཨ་ཧོ ནི་ལླ་ཛྫོ, ཨཱི་དི་ས་མྤི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༣༨).
པེ་སུ་ཉྙ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩༠༣. ཨ་ཉྙེ་ནཱཏི སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དི་ནཱ. ‘‘ཡ་ཉྩ པ་དཾ ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་པ་དཾ ཡ་ཉྩ ཨ་ནྭ་ཀྑ་རཾ ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ པ་ད་སོ ནཱ་མཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༤༦) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ ས་མུ་དཱ་ཡོ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ‘‘པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡ’’ནྟི ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་པ་དཱ་དི ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ པ་དཱ་དི་ས་རཱུ་པཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ད་ནྟི ཨེ་ཀོ གཱ་ཐཱ་པཱ་དོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨ་ནུ་པ་ད་ནྟི དུ་ཏི་ཡོ པཱ་དོ. ཨ་ནྭ་ཀྑ་ར་ནྟི ཨེ་ཀེ་ཀ་མ་ཀྑ་རཾ. ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ནྟི པུ་རི་མ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ན ས་དི་སཾ པ་ཙྪཱ་བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༤༥). ཨི་དཾ གཱ་ཐཱ་མ་ཡ་དེ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝཱ ཨེ་ཀ་མ་ཀྑ་རཾ ཨ་ནྭ་ཀྑ་རཾ, ཨ་ཀྑ་ར་ས་མཱུ་ཧོ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཨ་ཀྑ་རཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མཱུ་ཧོ པ་དཾ, པ་ཋ་མ་པ་དཾ པ་ད་མེ་ཝ, དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི་པི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༤༥) ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཙུ་ཎྞི་ཡ་དེ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
དྷ་མྨནྟི བུ་དྡྷ་བྷཱ་སི་ཏཱ་དི་པཱ་ལི༹་དྷ་མྨཾ. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཉྷི དྷ་མྨ་པ་ཉྩ་ཀེ པཱ་ལི༹་པི དྷ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. དྷ་མྨ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནཱ་མ ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཧེ་ཏུ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, བྷཱ་སི་ཏཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཙེ་ཏི ཨེ་ཏེ དྷ་མྨ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཏི ནི་དྡི་ཊྛཾ. ཨེ་ཏྠ ཧི བྷཱ་སི་ཏནྟི པཱ་ལི༹ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནི་སྶི་ཏོ་པི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཙ པུ་བྦེ མ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཋི་ཏོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཏྟ་ཡཱ་རུ་ལ༹ྷོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
‘‘ས་ཧ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ སི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨོ་སཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༤༦) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་དཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་དཾ ཝཱ ཨ་ནྭ་ཀྑ་རཾ ཝཱ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ ཝ་ད་ཏོ པ་དཱ་དི་ག་ཎ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༩༠༤. ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ རཱ་ཛོ་ཝཱ་དཱ་ད་ཡོ སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཱ་དི་སུ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. རཱ་ཛོ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ སུ་ཏྟ་ནྟོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་སུ་ཏྟ་ནྟཱ ག་ཧི་ཏཱ.
༩༠༥. བྷི་ཀྑུ་སྨི་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ་པི ཙ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙི་ནོ, ཝི་མ་ཏི་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཏ་ཐཱ པ་ད་སོ་དྷ་མྨེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༠༦-༧. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡེ་སཾ ག་ཎྷ་ནྟེ་ཧི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ཏི. ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཏ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ས་ཙེ ཨེ་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨེ་ཀོ པཱ་དོ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, སེ་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་གུ་ཎ་ག་ནྠོ ནཱ་མ. ཨེ་ས ན་ཡོ སུ་ཏྟེ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༤༨) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་གུ་ཎ་ག་ནྠནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ནཱ’’ཏི སེ་སོ. ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཎ་ཏི. ཨུ་དྡེ་སནྟི ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན.
༩༠༨. ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཝཱ་ཙ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་དྭ་ཡཱ་པི ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་ས་ཉྙི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩༠༩-༡༠. ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཏི་སྶ་ནྣཾ པ་ན ར་ཏྟཱི་ནཾ ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ར་ཏྟི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཉྙེ་ན ས་ཙེ ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཨི་དྷ ཚ་ད་ན་ཉྩ པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༡) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཚ་ད་ནཱ་ར་ཧཾ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་སི་ལཱ་སུ་དྷཱ་ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ས་བྦ་སོ ཚཱ་དི་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣཾ. ‘‘བྷཱུ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཚ་ད་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ པཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཝ་ཏྠེ་ན་པི པ་རི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༡) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཾ. ‘‘ཚ་ད་ནཾ ཨ་ནཱ་ཧ་ཙྩ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷེ་ན པཱ་ཀཱ་རཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༡) ཀུ་རུ་ནྡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ‘‘དི་ཡ་ཌྜྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཀྑ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཏི་ར་ཏྟཾ ས་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ར་ཏྟིཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟཱི་སུ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ར་ཏྟི་ཡཾ པ་ཋ་མཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ ཨ་པུ་བྦཱ་ཙ་རི་མཾ ཝཱ པི་ཊྛིཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨེ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནེ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཏ་སྶ དེ་ཝ་སི་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ཝི་དྷཱ་ནཾ ‘‘ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ་ཝཱ་སཱ་དི་ཀ་མྤི ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༡) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ.
‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཚ་ནྣེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཡ་སྶཱ པ་ན ཨུ་པ་རི བ་ཧུ་ཏ་རཾ ཋཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ, ཨ་པྤཾ ཨ་ཙྪ་ནྣཾ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཙ བ་ཧུ་ཏ་རཾ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཨ་པྤཾ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཚ་ནྣཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ ནཱ་མཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༡) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཚ་ནྣ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཡེ་ཝ. ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པཾ་སུ་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༦) ཏཱི་སུ དྭེ ཡེ་བྷུ་ཡྻཾ ནཱ་མ, ཨི་དྷ པ་ན པ་ད་སོ་དྷ་མྨེ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་གུ་ཎཾ ག་ནྠ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༤༨) ‘‘ཨེ་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝི་ཝ་ར་ཎེ ཝི་ཡ ཙ་ཏཱུ་སུ ཏ་ཡོ་པི བྷཱ་གཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༩༡༡. མེ་ཐུ་ན་སྶ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ཡཾ པ་ན ཝ་ཏྠུ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ནི་དྡི་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་ན་པི, ཏེ་ན པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ས་ཧ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༡༢-༣. ‘‘ཨུ་བྷོ ཝཱ ནི་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཝི་ཀ་པྤ་སྶ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏོ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན་པི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༥༢-༥༤) ན་ཡེ་ན ད་སྶི་ཏ་པ་ཀྑ་དྭ་ཡཾ ནི་ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ནི་པ་ནྣེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ་པི ཝཱཏི བ་ཧཱུ་སུ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་སུ ཏེ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་སུ བ་ཧཱུ་སུ ཏེ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བ་ཧཱུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་སུ བ་ཧཱུ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ས་ཏི ཏེ་ས་ཉྩ ཏ་སྶ པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ བ་ཧཱུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཨུ་བྷོ་སུ་པི བ་ཧཱུ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ བ་ཧཱུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཧོ་ནྟཱི་ཏི་པི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༩༡༤. ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ དྭཱ་རེ་ན ཝ་ལ༹་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རེ ས་ཏ་ག་བྦྷེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཡ་ན་ག་བྦྷེ དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཝཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ར་ཏྟི་ཡཾ ས་ཡ་ཏི ཙེ, ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལེ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ག་བྦྷེ་སུ ཙ ས་ཡ་ནྟེ་ཧི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཨཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཡ་མོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ པི་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ག་བྦྷ་དྭཱ་རཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན ‘‘ག་བྦྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ཧཱ’’ཏི པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
༩༡༥. དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷེ་ནཱཏི ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ར་ཏ་ནེ་ན དི་ཡ་ཌྜྷ་ར་ཏ་ནུ་བྦེ་དྷེ་ན. པཱ་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ནི་ཊྛི་ཏོ. ཙ་ཡ་ནཾ ནཱ་མ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་པཱ་ཀཱ་རོ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨཱ་ལི༹་ནྡ་སྶ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ‘‘ད་ས་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཱ་པི ཛ་ག་ཏི པ་རི་ཀྑེ་པ་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༡) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཛ་ག་ཏཱིཏི ཨཱ་ལི༹་ནྡཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན བྷི་ཏྟི་པ་ཎྞཱ་ཝ་ར་ཎཱ་དི་ག་ཧ་ཎཾ.
༩༡༦. དུ་སྶ་ཀུ་ཊི་ཡནྟི ཝ་ཏྠ་ཀུ་ཊི་ཡཾ.
༩༡༧. ‘‘ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ ཡེ་བྷུ་ཡྻཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ’’ཏི ཨཱ་དི-ས་དྡོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མེ་ན ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་ཡེ་བྷུ་ཡྻ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཙྪ་ནྣ- ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནི. གཱ་ཐཱ་ཡ ས་རཱུ་པེ་ན ཝུ་ཏྟ་ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཙྪ་ནྣ་ཡེ་བྷུ་ཡྻ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཝི་ཀ་པྤཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཏྟ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི? མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘ས་བྦ་ཙྪ་ནྣེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ས་བྦ་ཙྪ་ནྣེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༣).
ཀ་སྨཱ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཊྛ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཀ་ཏོ་ཏི? ནི་སྶ་ནྡེ་ཧེ ཏཱ་ཝ ‘‘སེ་ཡྻཱ ནཱ་མ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣཱ ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ’ཏི (པཱ་ཙི. ༥༢) པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཝི་ཀ་པྤེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝུ་ཏྟ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟེ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ‘ས་ཏྟཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི པ་རི་ཧཱ་རོ ད་སྶི་ཏོ. སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཉྩ ‘‘ས་ཏྟ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་དྭ་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་སུཾ པ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣེ ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨ་ཊྛེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ ༣.༥༣) པ་རི་ཧཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ.
ས་བྦ་ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་དེ་སུ ཚ་ནྣ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛི་ཏེ་སུ ན་ཝ ཝི་ཀ་པྤཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཏེ་སུ ན་ཝ་མེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣ་ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ཝི་ཀ་པྤེ དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ པཱ་རི་སེ་ས་ཏོ ཨི་ཏ་རེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཨ་ཊྛ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨ་པྤ་ཀཾ ཨཱུ་ན་མ་དྷི་ཀཾ ཝཱ གུ་ཎ་ནཱུ་པ་གཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྟཱ‘‘ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ.
༩༡༨. ‘‘ཨ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣེ ཨ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ’’ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཙཱུ་ལ༹་ཙྪ་ནྣེ’’ཏི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱག་ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཝི་ཀ་པྤེ་སུ ཏ་ཏི་ཡ་ཝི་ཀ་པྤཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་བྦ་ཙྪ་ནྣཱ་ད་ཡོ སེ་ས་ཝི་ཀ་པྤཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་བྦ་ཙྪ་ནྣེ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣེ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཙྪ་ནྣེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཙྪ་ནྣེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་ཧ པ་ཉྩ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཱི་ཧི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༣). པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཾ ནཱ་མ ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་དི་མྷི་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༥༣).
ཙཱུ་ལ༹་ཙྪ་ནྣཱདཱི་ནི ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི – ཡ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ བྷཱ་གེ་སུ ཨེ་ཀོ ཚ་ནྣོ, སེ་སཱ ཨ་ཙྪ་ནྣཱ, ཨི་དཾ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཙྪ་ནྣཾ. ཡ་སྶ ཏཱི་སུ བྷཱ་གེ་སུ དྭེ ཚ་ནྣཱ, ཨེ་ཀོ ཨ་ཙྪ་ནྣོ, ཨི་དཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཙྪ་ནྣཾ. ཡ་སྶ དྭཱི་སུ བྷཱ་གེ་སུ ཨེ་ཀོ ཚ་ནྣོ, ཨེ་ཀོ ཨ་ཙྪ་ནྣོ, ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣཾ ནཱ་མ སེ་ནཱ་ས་ནཾ. ཙཱུ་ལ༹་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱདཱི་ནི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཚ་ནྣཱ་དཱི་ཧི་པཱིཏི ས་ཧ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. པི-ས་དྡོ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ. ས་བྦ་ཙཱུ་ལ༹་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་ཚ་ནྣཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ས་ཧ ཨ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ པ་ཉྩ་དྷཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་རི་དཱི་པི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༢༠. ས་བྦ་ཙྪ་ནྣཱ་དི་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ‘‘ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ས་བྦ་ཨ་ཙྪ་ནྣེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཨ་ཙྪ་ནྣེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཨ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༥༤) པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་ར་སེ་སཱ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཙྪ་ནྣེ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཙྪ་ནྣེ, ཙཱུ་ལ༹་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཙཱུ་ལ༹་ཀ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༣) ཏ་ཡོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རཱ ཙ ག་ཧི་ཏཱ.
༩༢༡. ནི་པ་ནྣེ་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ པི-ས་དྡེ་ན ‘‘བྷི་ཀྑུ ནི་པ་ནྣེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨུ་བྷོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ནྟཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༥༤) པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ ས་མུ་ཙྩི་ནོ་ཏི.
ས་ཧ་སེ་ཡྻ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩༢༢. ཨ་པི-ས་དྡེ་ན པ་གེ་ཝ མ་ཧ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་ཧ་སེ་ཡྻཾ པ་ཀ་པྤེ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ་དི་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ པི་ཊྛི་པྤ་སཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཡྻ.
༩༢༣-༤. དེ་ཝི་ཡཱཏི དེ་ཝི་ཏྠི་ཡཱ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏི་ཏྠི་ཡཱཏི གོ་དྷཱ་དི་ཀཱ་ཡ. ‘‘མེ་ཐུ་ན་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཡ དོ་སཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡཱཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ ཏཱ་ས་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ. ཨ་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་སྶ. མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ཏ་ཡོ དི་ཝ་སེ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཡ ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཡ དྭཱི་ཧི་པི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཡ ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ར་ཏྟི་ཡཾ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་ཡ ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་ཧ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
དུ་ཏི་ཡ་ས་ཧ་སེ་ཡྻ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩༢༦. ཚ་པྤ་ཉྩ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨུ་དྡྷཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་ཏྠི་ཡཱཏི ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི, ན ཡ་ཀྑཱི, ན པེ་ཏཱི, ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ, ཝི་ཉྙཱུ པ་ཊི་བ་ལཱ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་སི་ཏ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏུ’’ནྟི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ. བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷ་མྨཾ ཚ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རི བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ. ཝི་ཉྙུཾ པུ་རི་ས་ཝི་གྒ་ཧཾ ཝི་ནཱཏི ‘‘ཝི་ཉྙཱུ ནཱ་མ པུ་རི་ས་ཝི་གྒ་ཧོ པ་ཊི་བ་ལོ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་སི་ཏ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏུ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༦༤) པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ག་ཏ་མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སཾ ཝི་ནཱ. དྷ་མྨནྟི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ས་རཱུ་པཾ དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨཾ.
༩༢༧. གཱ་ཐཱ་མ་ཡཱ, ཙུ་ཎྞི་ཡ་ག་ནྠ་མ་ཡཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ དེ་ས་ནཱ, ཏ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་མ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ གཱ་ཐཱ་པཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘གཱ་ཐཱ་པཱ་དོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཙུ་ཎྞི་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ པ་ན ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝི་བྷ་ཏྱ་ནྟ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ག་ཎྛི་པ་དེ ‘‘ཨེ་ཀོ གཱ་ཐཱ་པཱ་དོ’ཏི ཨི་དཾ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ཨ་ནྟ་པ་ད་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. པ་ད་སོ་དྷ་མྨཾ ནི་དྡི་ཊྛཾ དྷ་མྨནྟི པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡཾ. ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཏྟ་ཡཱ་རུ་ལ༹ྷཾ པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ག་ཎྛི་པ་དེ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ དྷ་མྨ་པ་ད་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཉྩཱ’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ་པི པོ་རཱ་ཎ་ཀཾ ས་ངྒཱི་ཏི་ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་མེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དི་པཱ་ཋཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ད་མི་ལཱ༹་དི་བྷཱ་ས་ནྟ་རེ་ན ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.
༩༢༨. པ་དཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སཱ ཚ་ནྣཾ ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དེ་སེ་ནྟ་སྶཱཏི པ་ད་སོ་དྷ་མྨེ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་དཱ་དི་ས་རཱུ་པཱ་ཧི ཚ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ. པ་དཱ་དི་ག་ཎ་ནཱ་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ད་ཨ་ནུ་པ་ད་ཨ་ནྭ་ཀྑ་ར་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ཡ.
༩༢༩. པུ་རི་ས་ཝི་གྒ་ཧནྟི མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་ས་ཝེ་སཾ. ཨེ་ཏྠ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ ནཱ་མ ཝེ་ས་ནི་མྨཱ་ནཱ་ར་ཧཱ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཱ ནཱ་ག་སུ་པ་ཎྞཱ.
༩༣༡. ཝ་ད་ཏོཏི ཨ་དྷི་ཀཾ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ཏོ.
༩༣༢. ཨི་ཏྠི་རཱུ་པནྟི མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཝེ་སཾ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏི་ཏྠི་ཡཱཏི ཝུ་ཏྟ་ས་རཱུ་པཱ་ཡ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏི་ཏྠི་ཡཱ.
༩༣༣. ས་ཡཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཝཱ ཏ་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་སྶ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ པུ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན ནཱ་ནཱ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ དཱི་པེ་ཏི.
༩༣༤. ཨ་ཉྙི་སྶཱ པུ་ན ཨ་ཉྙི་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི སེ་སོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀི་སྶཱ དེ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙི་སྶཱ་པི དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ནྣ་མྤི དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༦༦). ཨ་ཝུ་ཏྟ་ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠེ་ན ཙ-ས་དྡེ་ན ‘‘པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༦) ཨི་དཾ ས་མུ་ཙྩི་ནོ་ཏི. ‘‘དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡོ ཀི་མ་ཏྠི་ཡོ བྷ་ནྟེ’’ཏི པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ས་བྦཾ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡཾ ཝ་ད་ཏོ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ‘དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ བྷ་ནྟེ ཀི་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏཱི’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ས་བྦཾ ཙེ་པི དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༦༦). ཨེ་ཏྠ ཙ ས་བྦཾ ཙེ་པི དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏཱིཏི ཡཱ་ཝ ན ནི་ཊྛཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པི ཀ་ཐེ་ཏི.
༩༣༥. དྷ་མྨ་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཡ, ཝི་ཉྙུ་མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཀྲི་ཡཱ་ཀྲི་ཡཾ.
དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩༣༦. མ་ཧ་གྒ་ཏཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. པ་ཎཱི་ཏཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ. པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཏ་ནྟི པ་ཎཱི་ཏཾ. ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶཱཏི ‘‘པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༢༠༡) ན་ཡེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟ་སྶ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ པུ་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ཙ བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ བྷི་ཀྑུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶཱ’’ཏི སེ་སོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལེ, ཧི ཨ་ནྟ་རཱ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༧༧). བྷཱུ་ཏེཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨེ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ སི་དྡྷ་ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ན་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༩༣༧. ནོ ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི སོ ཝུ་ཏྟནྟི ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, སོ ས་ཙེ སུ་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨེ་ས པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེཏི ‘‘ཡོ ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི, སོ པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ. ཡ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, སོ ས་ཙེ སུ་ཏ་ས་མ་ན་ནྟ་རཾ ‘‘ཨེ་ས ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཧོ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་སྶ བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༣༨. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏཱིཏི པ་ར་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ་པི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་མོ་གྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ས་མུ་ཏྟེ་ཛ་ན་ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནཱ་དི་ཀ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏི. ས་བྦ་སྶཱ་པཱིཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ས་བྦ་སྶ. སཱི་ལཱ་དིནྟི སཱི་ལ་སུ་ཏ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་གུ་ཎཾ. ཝ་ད་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏི.
༩༣༩. ཏ་ད་ས་མྦྷ་ཝཱཏི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་མྨཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་མྨཱ་ད་སྶ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཀྑེ་པ་སྶ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡ་མྤི ཧི ཝི་ཙཱ་རི་ཏ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༧༧). ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་པ་ད་སྶ ཨ་ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ནྟེ་ནེ་ཝ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ མ་གྒ་ཕ་ལ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡཱ་ན་མེ་ཝ ཧི ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི. ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཛྷཱ་ནཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ན བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ.
༩༤༠. ཨི་མི་སྶཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཛྷཱ་ན་མ་གྒཱ་དི་ལཱ་བྷཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ཧེ་ཝ དྭི་ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་ཉྩ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ པ་ན ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ལོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ནཱ་པི ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟཱི་ཏི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏི་ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ་པི བ་ཧུ་ལེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ན་མེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. དྭི་ཝེ་ད་ནཾ སུ་ཁོ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན. ཨི་ད་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨ་རི་ཡཱ ཙེ་ཏྠ པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ པ་ན པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་པི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ ཙ ས་ཏྠུ་ནོ ཨཱ་ཎཱ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛྷཱ་ནཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩༤༡. བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིནྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ན་ནུ ཙ ‘‘དུ་ཊྛུ་ལླཱ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཏེ་ར་ས ཙ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༧༩) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཀ་སྨཱ ཨི་དྷ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཝ ག་ཧི་ཏོ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དུ་ཊྛུ་ལླ་ས་དྡ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་དྷ པ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝི་ཙཱ་རི་ཏ་མེ་ཏཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི དུ་ཊྛུ་ལླ་ས་དྡ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ པ་ན ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༧༨). ཝ་ཀྑ་ཏི ཙ ‘‘ཨི་དྷ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་ཝ, དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི་ཡོ མ་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༨༠) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ནི་དྡི་ཊྛ་ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏིནྟི ‘‘ཨ་ཏྠི བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ན ཀུ་ལ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༨༠) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ད་སྶི་ཏཾ ཨ་བྷི་ཎྷཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་ར་ཏྠཾ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཀུ་ལཱ་ནི ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ ས་ངྒྷེ་ན ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་བྷི་ཎྷཱ་པ་ཏྟི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ‘ཨེ་ཝ་མེ་ས པ་རེ་སུ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤེ་ནཱ་པི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ་ཡ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༠).
༩༤༢. གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཀཱ་རོ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཀཱ་རེ་ན བྱ་ཝ་ཙྪི་ནྣ་མ་ཏྠཾ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཝ་ཏྠུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. ‘‘ཨ་སུ་ཙིཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཏྠུ་མཱ་ཧ, ‘‘ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ. ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཝ་ཛྫ་ཏཱ. ‘‘པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨི་མ་སྶཱ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡོ. ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་ཙིཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝ་ཏྠུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཝ་ཛྫ་ཏཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༤༣. སུ་དྡྷ་སྶཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མ་ནཱ་པ་ནྣ་སྶ. ཝ་དནྟི ཝ་ད་ན་ཧེ་ཏུ, ཝ་ཏྠུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ ཀ་ཐ་ན་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༤༤. ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ་ཡཱཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ. དུ་ཊྛུ་ལླ་ས་ཉྙི་ནོཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ས་ཉྙི་ནོ. སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་པི ཝཱཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཝི་ནཱ སེ་སེ ཚ་ལཱ༹་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ.
༩༤༥. ཏ་ཐཱཏི དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. པ་ཉྩ་དྷཱ མ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཏ་ཐཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པ་ཉྩ་དྷཱ མ་ཏཾ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རནྟི ཙ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཧི ད་སེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ་ཡེ་ཝ ཙ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ན ཙ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་སུཾ ཏེ་སཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཨ་ཐ བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཊྛུ་ལླ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཀིཾ ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི…པེ… ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༢). ཨི་མི་ནཱ་པི ཙེ་ཏཾ སི་དྡྷཾ ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དི དུ་ཊྛུ་ལླཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཧི ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དི ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན པ་ན དུ་ཊྛུ་ལློ ནཱ་མ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ཝ་ཏྠུ་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཙ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣགྒ་ཧ་ཎེ་ན སཱ་མ་ཎེ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རི་སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶཱ’’ཏི ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ཧི ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དིཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ ཝཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི (པཱ་ཙི. ༨༢).
༩༤༦. ཀེ་ཝ་ལཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶཱཏི ‘‘ཨ་ཡཾ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ. ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶཱཏི ‘‘ཨ་ཡཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཙ. བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ནཱ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏཾ པ་རཱ་མ་ས་ཏི.
དུ་ཊྛུ་ལླཱ་རོ་ཙ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩༤༨. ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ པ་ཐ་ཝིནྟི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘དྭེ པ་ཐ་ཝི་ཡོ ཛཱ་ཏཱ ཙ པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཛཱ་ཏཱ ཙ པ་ཐ་ཝཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༨༦) ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ –
‘‘ཛཱ་ཏཱ ནཱ་མ པ་ཐ་ཝཱི སུ་དྡྷ་པཾ་སུ སུ་དྡྷ་མ་ཏྟི་ཀཱ ཨ་པྤ་པཱ་སཱ་ཎཱ ཨ་པྤ་ས་ཀྑ་རཱ ཨ་པྤ་ཀ་ཐ་ལཱ ཨ་པྤ་མ་རུ་མྦཱ ཨ་པྤ་ཝཱ་ལི་ཀཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པཾ་སུ་ཀཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་མ་ཏྟི་ཀཱ, ཨ་ད་ཌྜྷཱ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི. ཡོ་པི པཾ་སུ་པུ་ཉྫོ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫོ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛོ, ཨ་ཡ་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༨༦) ཙ,
‘‘ཨ་ཛཱ་ཏཱ ནཱ་མ པ་ཐ་ཝཱི སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ སུ་དྡྷ་ས་ཀྑ་རཱ སུ་དྡྷ་ཀ་ཐ་ལཱ སུ་དྡྷ་མ་རུ་མྦཱ སུ་དྡྷ་ཝཱ་ལི་ཀཱ ཨ་པྤ་པཾ་སུ ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པཱ་སཱ་ཎཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ས་ཀྑ་རཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཀ་ཐ་ལཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་མ་རུ་མྦཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་ཝཱ་ལི་ཀཱ, ད་ཌྜྷཱ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཛཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི. ཡོ་པི པཾ་སུ་པུ་ཉྫོ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫོ ཝཱ ཨཱུ་ན་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛོ, ཨ་ཡ་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཛཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༨༦) ཙ –
ནི་དྡི་ཊྛཱ་སུ དྭཱི་སུ པ་ཐ་ཝཱི་སུ ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝིཾ.
ཨེ་ཏྠ པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘མུ་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨུ་པ་རི པཱ་སཱ་ཎཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, མུ་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎཱ ས་ཀྑ་རཱ. ཀ་ཐ་ལཱ་ཏི ཀ་པཱ་ལ་ཁ་ཎྜཱ་ནི. མ་རུ་མྦཱ་ཏི ཀ་ཊ་ས་ཀྑ་རཱ. ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཏི ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པཾ་སུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པཾ་སུ་ཀཱ་ཏི ཏཱི་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པཾ་སུ, ཨེ་ཀོ པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༦) ཙ ‘‘ཨ་ད་ཌྜྷཱ་པཱི་ཏི ཨུ་དྡྷ་ན་པ་ཏྟ་པ་ཙ་ན་ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རཱ་ཝཱ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ད་ཌྜྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཏོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་པྤ་པཾ་སུ་ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ’’ཏི དྭཱི་སུ་པི པ་དེ་སུ ནི་དྡེ་ས་རཱུ་པེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་པ་ད་པ་ཉྩ་ཀཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཏྠོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན་པཾ་སུ་པ་དཱདཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཧི དྭི་ནྣཾ པ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༨༦).
ཁ་ཎེ་ཡྻ ཝཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་པ་དེ་སཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛེ་ནཱ་པི ས་མྨུ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ་པི ས་ཡཾ ཝཱ ཁ་ཎ་ཏི. ཁ་ཎཱ་པེ་ཡྻ ཝཱཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ‘‘ཨི་དཾ ཁ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཁ་ཎཱ་པེ་ཡྻ. བྷེ་དཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཏ་ཐེ་ཝ བྷེ་དཱ་པེ་ཡྻ. བྷི་ནྡེ་ཡྻ ཝཱཏི པ་སྶཱ་ཝ་དྷཱ་རཱ་དཱི་ཧི་པི བྷི་ནྡེ་ཡྻ. ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ-ས་དྡ་སྶ ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་པ་དེ་ཧི ས་མྦ་ནྡྷོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི བྷེ་དཱ་པེ་ཡྻ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ-ས་དྡོ ཨི་དྷ ཨ་ཝུ་ཏྟ་སྶ ‘‘ད་ཧ་ཏི ཝཱ, ད་ཧཱ་པེ་ཏི ཝཱ’’ཏི པ་ད་དྭ་ཡ་སྶ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཀོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཏྟ་མྤི པ་ཙ་ནྟོ ས་ཡཾ ཝཱ ད་ཧ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ད་ཧཱ་པེ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི ཨི་མེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་སེ་ན (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༧) ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ སི་ཡཱཏི ཁ་ཎ་ནྟ་སྶ, བྷི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་རེ པ་ཧཱ་རེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
༩༤༩. ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ག་ཎ་ནཱ་ཡ, ད་ཧ་ནྟ་སྶ ཨ་གྒི་པཱ་ཏ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ‘‘པ་ཧཱ་རེ པ་ཧཱ་རེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨི་མ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ས་ཡ་མེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༩༥༠. ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟ་སྶཱཏི ས་ཀིཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟ་སྶ.
༩༥༡. ‘‘ཁ་ཎཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་པ་ཝཱ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཁ་ཎ པོ་ཀྑ་ར་ཎི’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀོ་ཙི དོ་སོ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཨཱ་ཝཱ་ཊཱ་དི་ས་དྡཱ་ནཾ པ་ཐ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༩༥༢. ‘‘ཨི་མཾ ཨི་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟཱ ཏེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཡོ་ག་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀ་ར་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨི་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༩༥༣. ཀ་ནྡནྟི ཏཱ་ལཱ་དི་ཀ་ནྡཾ. ཀུ་རུ་ནྡནྟི ཀུ་ལ་ཙོ་ཙ་རུ་ཀྑཾ. ཐཱུ་ཎནྟི ཐ་མྦྷཾ. ཁཱ་ཎུ་ཀནྟི སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་ར་ཧི་ཏཾ རུ་ཀྑཱ་ཝ་ཡ་ཝཾ. མཱུ་ལནྟི པ་ཐ་ཝི་ཡཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཾ རུ་ཀྑཱ་ཝ་ཡ་ཝཾ. ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༩༥༤. ཨི་མནྟི པ་ཙྩ་ཀྑ་པ་རཱ་མཱ་ས་པ་དེ་ན ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ་ན ཝ་ཏྟུཾ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི.
༩༥༥. གྷ་ཊེ་ཧི ཨུ་སྶི་ཉྩི་ཏུནྟི གྷ་ཊེ་ཧི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སི་ཉྩི་ཏུཾ. ཏ་ནུ་ཀ་དྡ་མོཏི ཛ་མྦཱ་ལོ. བ་ཧ་ལཾ ཀ་དྡ་མཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་པ་ནེ་ཏུཾ ན ཙ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༩༥༦. ན་དི་ཡཱ་དཱི་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ག་ངྒཱ་ཀ་ནྡ་རཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. ‘‘ཏ་ཊ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝ་ཊྛནྟི ཝུ་ཊྛཱི་ཧི ཨོ་ཝ་ཊྛ་ཉྩ. ཙཱ་ཏུ་མཱ་སནྟི ཝི་ཀོ་པ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༥༧. ས་ཙེ ཏོ་ཡ་སྨིཾ པ་ཏ་ཏི ཏ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ, ས་ཙེ ཀཱུ་ལཾ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏ་ཏཱི་ཏི. དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ་པཱིཏི པ་ཛྫུ་ནྣ་དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ་པི. ཝུ་ཊྛ-ས་དྡོ ཀ་ཏྟུ་སཱ་དྷ་ནོ. ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ་པཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘ཏོ་ཡེ དེ་ཝོ ཧི ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
༩༥༨. སོ་ཎྜིནྟི པཱ་སཱ་ཎ་པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ. ཏ་ཏྠ ཏཱུཏི ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧི་ཏེ ཏ་སྨིཾ སོ་ཎྜི་ཨཱ་ཝཱ་ཊེ.
༩༥༩. ཨ་ནྟོ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ སོ་དྷེ་ཏུཾ བྷི་ནྡི་ཏུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘སོ་དྷེ་ཏུཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུ’’ནྟི ཀི་རི་ཡཱ་པ་དེ་ཧི ‘‘ར་ཛ’’ནྟི ཀ་མྨ་པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ ར་ཛོ་རཱ་སིཾ དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ པ་ཙྪཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ བ་ཧ་ལ་བྷཱུ་མི་སུ་ཀྑ་མྤི ཝུ་ཊྛི་པཱ་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སེ ཀོ་པེ་ཏུཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༦༠. པུ་ཎྞེ སོ་ཎྜི་མྷི ཏཾ ར་ཛཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༦༡. ‘‘ཕུ་སཱ་ཡ་ནྟེ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘དེ་ཝོ’’ཏི ཨི་དཾ བྷུ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝེ ཕུ་སཱ་ཡ་ནྟེ’’ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཛྫུ་ནྣ་དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛི་པཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎ་ཀེཏི པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛེ. ཏ་མྤཱིཏི ཏ་ཐཱ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛེ ལ་གྒཾ ཏ་མྤི ར་ཛཾ.
༩༦༢. ཨ་ཀ་ཏ་པ་བྦྷཱ་རོ ནཱ་མ ཡ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གོ ཝུ་ཊྛི་ཕུ་སི་ཏེ་ཧི ན ཏེ་མཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ ན་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་པ་བྦ་ཏ་པྤ་དེ་སོ. ཨི་དཾ ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཝ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
༩༦༣. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཝ་མྨི་ཀོ ས་ཙེ ཨོ་ཝ་ཊྛོ, ཀཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཙཱ་ཏུ་མཱ་སནྟི ཝི་ཀོ་པ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. རུ་ཀྑེཏི ཙ ཐ་མྦྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ནནྟི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཀཱ་ལ༹་ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. སོ ན་ཡོཏི ‘‘ཨོ་ཝ་ཊྛ་དི་ཝ་ས་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ན་ཡོ.
༩༦༤. མཱུ་སི་ཀུ་ཀྐི་རཾ ནཱ་མ མཱུ་སི་ཀཱ་ཧི ཨུ་དྡྷ་ཊ་པཾ་སུ. མཱུ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐི་རོ མཱུ་སི་ཀུ་ཀྐི་རོ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ. གོ་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ནཱ་མ གུ་ནྣཾ ཁུ་རཱ་ནཾ ཨུ་ཊྛི་ཏ་མ་ཏྟི་ཀཱ. ག་ཎྜུ་པྤཱ་ད་མ་ལཾ ནཱ་མ བྷཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ མ་ལ་མ་ཏྟི་ཀཱ. ས་མྦ་ནྡྷཾ པ་ན པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་མིཾ ཨ་ཀོ་པེ་ནྟེ་ན མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༩༦༥. ཀ་སཱིཏི ཀ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ན་ངྒ་ལེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཊ་མ་ཏྟི་ཀཱ ཀ་སི་ན་ངྒ་ལ་མ་ཏྟི་ཀཱ. ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྣཱ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཊ་ལ་མྤི ཨ་ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི སི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ས་ངྐཱ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘བྷཱུ་མི་ས་མྦ་ནྡྷཱ’’ཏི. སཱཏི ཀ་སི་ན་ངྒ་ལ་མ་ཏྟི་ཀཱ.
༩༦༦. སེ་ནཱ་ས་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘པུ་རཱ་ཎ’’ནྟི པཱ་ཋ་སེ་སོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨོ་ཝ་ཊྛཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ན ཝི་ཀོ་པ་ཡེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༦༧. ཏ་ཏོ་ཏི ཨོ་ཝ་ཊྛ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་གེ་ཧ་ཏོ. ‘‘གོ་པཱ་ན་སི’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ གོ་པཱ་ན་སི་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏ་ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་པཾ་སུ་མྷི བྷི་ཛྫ་ནྟེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ‘‘བྷི་ཏྟི’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཾ བྷི་ཏྟི་པཱ་དཱ་དི་དཱ་རུ་མཱ་ཧ. ཨི་ད་མྤི བྷི་ཏྟི་མ་ཏྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་མ་ཏྟི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཐ་མྦྷ’’ནྟི ཨི་ད་མྤི ཏཾ་ས་མྦ་ནྡྷ་པཱ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་མི་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དི་པཾ་སུཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ད་ར་ཏྠ་རནྟི ཨ་ཏྠ་ཏ་པ་ད་རཾ. ཨི་ད་མྤི པ་ད་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི མ་ཏྟི་ཀཱ་ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་པཾ་སུཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘གོ་པཱ་ན་སི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ‘‘ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ. ‘‘ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཀོ་པ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི.
༩༦༨. ག་ཎྷ་ནྟ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ད་རེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ‘‘སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ཨི་ཊྛ་ཀཱཏི ཚ་ད་ནི་ཊྛ་ཀཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པཱ་སཱ་ཎ་ས་མུ་དྡ་ཕེ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. པ་ཏ་ཏཱིཏི སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཎྷ་ནྟེ ས་ཙེ མ་ཏྟི་ཀཱ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཏྟི་ཀནྟི བྷི་ཏྟི་ཡཾ, ཚ་ད་ནེ ཙ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཱ་དྷི་ཀོ་ཝ་ཊྛ་མ་ཏྟི་ཀཾ, ཨ་ནོ་ཝ་ཊྛཾ ཙེ, ག་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་ཙེ ཡཱ ཡཱ ཨ་ཏི་ནྟཱ, ཏཾ ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༦). ཡ་དི ག་ཎྷ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི སི་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༦༩. ཨ་ཏི་ནྟོཏི ཝ་སྶོ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཏི་ནྟོ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ ཙ བ་ཧི ཙ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ ཋི་ཏ་སྶ ཏཱ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ ས་ཙེ སི་ཡཱ’’ཏི. ཝ་སྶོ་ད་ཀེ་ན ཏི་ནྟཱ་ཏི་ནྟེ་སུ དྭཱི་སུ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫེ་སུ ཨ་ཏི་ནྟཾ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནོ་ཝ་ཊྛོ ཙཱ’’ཏི.
༩༧༠. ཝ་སྶོ་ད་ཀེ་ན ཏི་ནྟེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཝུ་ཊྛེ པུ་ན ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཝུ་ཊྛེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫོ’’ཏི པ་དཾ བྷུ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛེ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫེ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤཱི’’ཏི སེ་སོ, གེ་ཧ་སྨིནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཋི་ཏེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, གེ་ཧ་སྨིཾ ཋི་ཏེ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫེ ཝ་སྶོ་ད་ཀེ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཏི་ནྟེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ན་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ཏེ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ པ་ཏི་ཏེ་ཧི ཝ་སྶ་ཕུ་སི་ཏེ་ཧི ཏི་ནྟེ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ས་བྦོ ཏི་ནྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ.
༩༧༡. ‘‘ས་བྦོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་སེ་ས་ནེ་ན བྱ་ཝ་ཙྪི་ནྣཾ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཏི་ནྟེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏུ-ས་དྡོ ཨི་མ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སཾ ཛོ་ཏེ་ཏི. ཡ་ཏྟ་ཀནྟི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནོ་ཏ་རི་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ, པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཏོ ཙ ཡ་ཏྟ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠཱཏི མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫེ. ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ ‘‘ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏི་ནྟཾ…པེ… ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཏི་ནྟཾ ཋཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཾ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༦).
༩༧༢. ཝཱ་རི་ནཱཏི ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཏི་ཏ་ཝ་སྶོ་ད་ཀེ་ན. ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཏྭཱ ཏེ་མི་ཏེ ཝ་ཊྚ་ཏི. སོ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫོ. ཏ་ཏོ པ་རནྟི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རིཾ སོ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫོ ཝཱ་རི་ནཱ ཏེ་མི་ཏོ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷོ ཙེ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་རཾ སཱ ཛཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི ཨེ་ཝ, ཀོ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༧༣. ‘‘ཨོ་ཝ་ཊྛོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནོ་ཝ་ཊྛ་པཱ་ཀཱ་རོ ཀ་པྤི་ཡོ་ཏི བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏི. ‘‘མ་ཏྟི་ཀཱ་མ་ཡོ’’ཏི ཝི་སེ་ས་ནེ་ན ཨི་ཊྛ་ཀ་པཱ་ཀཱ་རཱ་དིཾ བྱ་ཝ་ཙྪི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ས་ཙེ ཨི་ཊྛ་ཀ་པཱ་ཀཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ‘‘ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏོ ཨ་ནྟོ ཝི་ཀོ་པ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
༩༧༤. ཏ་ཏྠཱཏི ཨོ་ཝ་ཊྛེ མ་ཏྟི་ཀ་པཱ་ཀཱ་རེ. ཨ་གྷཾ་ས་ནྟོ་ཝཱཏི པཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟི་ཀཾ ཨ་ཀོ་པེ་ནྟོ. མ་ཏྟ་སོ ཚུ་པི་ཏྭཱཏི པ་མཱ་ཎ་ཏོ མུ་དུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་ལླ་ཧ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏི་ནྟེ་ན ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ་ན. ཧ་ཏྠེ་ཀ་དེ་སོ ཧ་ཏྠོ ནཱ་མ.
༩༧༥. ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཀ་ཐ་ལེ ཋཱ་ནེཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡ་སྶཱ ཏཱི་སུ བྷཱ་གེ་སུ དྭེ བྷཱ་གཱ ཀ་ཐ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཏཱ་དི་སེ ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཊྛཱ་ནེ.
༩༧༦. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེཏི ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ་པི ཐ་མྦྷཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝིཾ ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. དྭཱི་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ‘‘ཐ་མྦྷཾ ཝཱ པ་ད་ར་ཏྠ་རཾ. ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ, ག་ཧེ་ཏུཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ནཱ་ཧ. པ་ཐ་ཝིནྟི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝིཾ.
༩༧༧. ཨུ་ཛུ་མུ་དྡྷ་ར་ཏོ ན དོ་སོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༧༨. ཨུ་ཙྩཱ་ལེ་ཏྭཱཏི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ. པ་ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི པ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ‘‘བྷཱུ་མི བྷི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘པཱ་སཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཏོ.
༩༧༩. བྷཱུ་མི་ཡཾ དཱ་རཱུ་ནི ཕཱ་ལེ་ནྟཱ་ན་མྤི བྷཱུ་མི་ཡཾ སཱ་ཁཱ་དཱི་ནི ཀ་ཌྜྷ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༨༠. ཀ་ཎྚ་ཀནྟི རུ་ཀྑ་ཀ་ཎྚ་ཀཾ, མ་ཙྪ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཉྩ. སཱུ་ཙི ནཱ་མ ཨ་ཡོ་མ་ཡ་ད་ནྟ་མ་ཡ་ཏ་མྦ་མ་ཡ་ཀ་ཊྛ་མ་ཡཱ་དི་སཱུ་ཙཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ. ཨ་ཊྛིཾ ཝཱཏི གོ་མ་ཧིཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཊྛིཾ ཝཱ. ཧཱི་རཾ ཝཱཏི ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དི་ཧཱི་རཾ ཝཱ. ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏུནྟི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊི བྷཱུ་མིཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏཱ་ལེ༹་ཏུཾ. པ་ཝེ་སེ་ཏུནྟི བྷཱུ་མིཾ ག་མ་ཡི་ཏུཾ.
༩༨༡. པ་སྶཱ་ཝཾ མུ་ཏྟཾ. མེ་ད་ནིནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་མཱ་ཧ. བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ’’ཏི སེ་སོ.
༩༨༢. ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱཏི སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ་ཏི་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ས་མྨ་ཛྫ་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ས་མྨ་ཛྫ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ‘‘ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ཡཱ’’ཏི སེ་སོ, ཨ་ན་ནྟ་རཾ མེ་ད་ནཱི་པ་དཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ‘‘མེ་ད་ནི’’ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཝི་ས་མ’’ནྟི སེ་སོ, ‘‘ས་མཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ས་མྨ་ཛྫ་ནྟེ་ན ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནཾ མ་དྡི་ཏྭཱ, ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ས་མཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ཡཱ གྷཾ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཝི་ས་མཾ བྷཱུ་མིཾ ས་མཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ཡཱ གྷཾ་སི་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༦).
༩༨༣. པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛེ་ན ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠེ་ན ཝཱ-ས་དྡེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཡཱ བྷཱུ་མིཾ ཀོ་ཊྚེ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་དཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ལི་ཁི་ཏུ་མྤཱིཏི རཱ་ཛིཾ ཀཱ་ཏུ་མྤི བྷཱུ་མིཾ བྷི་ནྡ་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པཱ་དེ་ཧཱིཏི པཱ་ད་ཏ་ལེ་ཧི.
༩༨༥. བྷཱུ་མིནྟི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ. ད་ཧ་ཏི ད་ཧཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡོ’’ཏི ཙ ‘‘ཏ་སྶཱ’’ཏི ཙ ས་མྦ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ཏི. པ་ཏྟཾ ད་ཧ་ནྟ་སྶཱཏི ཚ་ཝི་ཡཱ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ དྷཱུ་མཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི པ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ.
༩༨༦. ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝཱཏི ཋཱ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནེ་ཝ. ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཡོ’’ཏི ཙ ‘‘ཏ་སྶཱ’’ཏི ཙ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ ལ་བྦྷ་ཏི.
༩༨༧. བྷཱུ་མི་ཡནྟི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ. པ་ཏྟཾ པ་ཙཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི པ་ཏྟ་པ་ཙ་ནཾ, ཀ་པཱ་ལཾ, ཏ་སྨིཾ ཀ་པཱ་ལེ.
༩༨༨. སོ ཨ་གྒི ཏཱ་ནི དཱ་རཱུ་ནི ད་ཧ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ ཙེ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན བྷཱུ་མིཾ ད་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ དཱ་རཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཨ་གྒིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༨༩. ཨི་ཊྛ་ཀཱ ཨཱ་ཝ་པཱི་ཡ་ནྟི པ་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཝཱ་པོ, སོ ཨེ་ཝ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཝཱ་པ་ཀོ, ཨི་ཊྛ་ཀཱ་པ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རཱ་ཝཱ་པཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
༩༩༠. ཨུ་པཱ་དཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨི་ནྡྷ་ནཾ, ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨི་ནྡྷ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཏོཏི ཨ་ཏྠོ. ཁཱ་ཎུ་ཀེཏི མ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀེ ཙ སུ་ཀྑ་རུ་ཀྑེ ཙ བྷཱུ་མི་ག་ཏཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ‘‘ནི་བྦཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་གྒི་དཱ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྪཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ ཀ་ཏེ་པི ན ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ན དོ་སོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་ཙེ པ་ན བྷཱུ་མིཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༨༧).
༩༩༡. ཏི་ཎུ་ཀྐནྟི ཏི་ཎེ་ན བ་དྡྷ་ཨུ་ཀྐཾ. ཏི་ཎུ་ཀྐནྟི ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་པ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི བ་དྡྷཱ་པི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི.
༩༩༢. ཏ་སྶ ཨ་གྒི་སྶ པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨི་ནྡྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ཨ་གྒིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ རུ་ཏཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༩༩༣. ‘‘ཏ་སྶ ཨ་པ་ཐ་ཝི་ཡ’’ནྟི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཝི་མ་ཏི་སྶུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པཱིཏི པ་ཐ་ཝི་ཨ་པ་ཐ་ཝི་དྭ་ཡེ་པི ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི, ཨི་ཏ་རཱ ཨ་པ་ཐ་ཝཱི.
༩༩༤. ཨི་མནྟི ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ, མ་ཏྟི་ཀཾ, པཾ་སུཾ ཝཱ.
པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
༩༩༥. བྷ་ཝ་ནྟ་སྶཱཏི ཛཱ་ཡ་ནྟ་སྶ, ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་སྶ ཙ. བྷཱུ་ཏ་སྶཱཏི ཛཱ་ཏ་སྶ, ཝ་ཌྜྷི་ཏ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་ཧུ་ཝུ་ཉྩཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཱ, ཛཱ་ཡ་ནྟི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཛཱ་ཏཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ ཙཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༩༠). ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་རུ་ལ༹ྷ་མཱུ་ལེ ནཱི་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀེ ཏ་རུ་ཎ་ག་ཙྪེ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཧུ་ཝུ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ མ་ཧ་ནྟེ རུ་ཀྑ་ག་ཙྪཱ་དི་ཀེ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཝི་ཝ་ར་ཎཾ ‘‘ཛ་ཡ་ནྟི ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’’ཏི, ‘‘ཨ་ཧུ་ཝུ’’ནྟི ཨི་མ་སྶ ‘‘ཛཱ་ཏཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་ཏ-ས་དྡོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཏཱི་ཏ་ཝི་ས་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ བྷཱུ་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ‘‘བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སྶཱ’’ཏི པ་ད་སྶ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ་ད་སྶ་ནེ་ན གཱ་མ-ས་དྡ་སྶ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝ་ན་ནྟཱ་དི་ས་དྡཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཝ་ནཱ་དི་ས་དྡ་ཏྠེ ཝི་ཡ བྷཱུ་ཏ་ས་དྡ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟི་པ་ཀྑ་མཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༩༠) ‘‘བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཝཱ གཱ་མོ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ, པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཧ་རི་ཏ་ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ གཱ་མོ ནི་ཝཱ་སོ་ཏི ཝཱ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ. བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཧི ཧ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ནྣཱ ཏི་ཎ་རུ་ཀྑ་ག་ཙྪཱ་ད་ཡོ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི པ་རི་ག་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི. ཛཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ནྟ་སྶ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟ་ཝུ་དྡྷི་མ་རི་ཡཱ་ད་སྶ ཝཱ རུ་ཀྑཱ་དི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ནི་མི་ཏྟནྟི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཏ་བྱ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ, ‘‘ཚེ་ད་ན་བྷེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ན་ཏོ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ-ས་དྡ་སྶ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, སཱ ནི་མི་ཏྟཾ ཧེ་ཏུ ཡ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶ ཏཾ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ནི་མི་ཏྟཾ. རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཚེ་ད་ན་ཕཱ་ལ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཀོ་པ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཧེ་ཏུ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨུ་དཱི་རི་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༩༩༦-༧. སོཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ. ཏི་ལ་བཱི་ཛཱ་དི་ཀོཏི ཏི་ལ་བཱི་ཛ་མེ་ཏྠ སུ་ཁུ་མ་པ་ཎྞ་སེ་ཝཱ་ལཱ་དི་ཀོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཙ ཏཱ་དི་སཱ ཨི་ཏ་རཱ སེ་ཝཱ་ལ་ཛཱ་ཏི ག་ཧི་ཏཱ. ‘‘ཨུ་པ་རི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ཎྞ་ངྐུ་རོ, ཧེ་ཊྛཱ ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀ་མཱུ་ལ་ངྐུ་རོ སེ་ཝཱ་ལོ ཏི་ལ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ག་ཎྛི་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ ཏཾ ས་བྦནྟི བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་ཀ་སེ་ཝཱ་ལཱ་དིཾ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་ཊ་ན་ཙྪེ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཛ་ལེ ཨེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ སུ་ཁུ་མ་པ་ཎྞ་ནཱི་ལི་ཀཱ་དིཾ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཙྪེ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཏཾ ས་བྦཾ སེ་ཝཱ་ལཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༩༨. ཧ་ཏྠེ་ན ཝི་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱཏི ཛ་ལ་ཏོ ཨ་མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན དཱུ་ར་ཏོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ. ‘‘ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠཾ. ས་ཀ་ལཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ས་བྦཾ ཛ་ལཾ ཏ་སྶ ཡ་སྨཱ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༩༩. ཙེ་ཙྩཱཏི ཛཱ་ན་ནྟོ. ཏཾ སེ་ཝཱ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཛ་ལཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏུཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཋཱ་ན་ས་ངྐ་མ་ན་ཉྷི ཏནྟི ཧེ་ཏུ་ད་སྶ་ནཾ. ཏཾ ཏ་ཐཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཡ་སྨཱ ཋཱ་ན་ས་ངྐ་མ་ནཾ ཋཱ་ན་ཏོ ཙཱ་ཝ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༡༠༠༠. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ བྱ་ཏི་རེ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ད་ཀེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀེ་ནཱཏི ས་ཧ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ སེ་ཝཱ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ. ཝཱ་རི་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ་སཾ ཝཱ་ར་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་རཱི, ཏེ་སུ.
༡༠༠༡. ཛ་ལེ ཝ་ལླི་ཏི་ཎཱ་དཱི་ནཱིཏི ཛ་ལ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝ་ལླི་ཉྩ ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་ཀ་ར་ཝ་ལླི་ཏི་ཎཱ་དཱི་ནི ཙ. ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟ་སྶཱཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ བྷཱུ་མི་ཏོ, ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཙ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟ་སྶ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་པ་ཀྑཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཏོ་ཡ་ཏོ’’ཏི. ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶཱཏི ཁ་ཎྜ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀེ, ཨེ་ཝ-ཀཱ་རོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ ‘‘ཏ་ཏྠེ་ཝཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༩༢) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱཝ་ཙ་ན་ཏོ.
༡༠༠༢. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨུ་ད་ཀེ ཨེ་ཝ. ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶཱཏི ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཚེ་ད་ནཱ་དིཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཏཱ་ནཱིཏི ཏ་ཐཱ པ་རེ་ཧི ཨུ་པྤཱ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མུ་ཏྟཱ་ནི ཝ་ལླི་ཏི་ཎཱ་དཱི་ནི. བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ནཱཏི མཱུ་ལ་བཱི་ཛ་གཱ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན.
༡༠༠༣. ཨེ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛེ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨི་ཏ་ར་ཏྲཱ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཐ་ལ་ཊྛེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧ་རི་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡོ’’ཏི སེ་སོ. ‘‘ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ, ཀ་ཀུ་དྷ་ཀ་ར་ཉྫཱ་དཱི་ནཾ ཚི་ནྣཱ་ཝ་སི་ཊྛ་ཁཱ་ཎུ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏཾ་ཝི་ཀོ་པ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི.
༡༠༠༤. ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དི་ཀཱ་ནཾ ཁཱ་ཎཱུཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨུ་པ་རི་ཧ་རི་ཏོ’’ཏི སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ཏ་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དཱི་ནཾ ཁཱ་ཎུ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀོ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏ་ནི་བྦ་ཏྟ་པ་ཎྞ་མཱུ་ལ་བཱི་ཛ་ཏོ ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི.
༡༠༠༥. ཏ་ཐཱ་པ་ཀཱ་སི་ཏོཏི ‘‘བཱི་ཛ་གཱ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
༡༠༠༦. ཕ་ལི་ཏཱ ཀ་ད་ལཱི ཡཱ་ཝ ནཱི་ལ་པ་ཎྞཱ, ཏཱ་ཝ སཱ ཙ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ་ཏི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་ད་ལཱི པ་ན ཕ་ལི་ཏཱ ཡཱ་ཝ ནཱི་ལ་པ་ཎྞཱ, ཏཱ་ཝ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༩༢). ན་ལ༹ནྟི ཁུ་དྡ་ཀ་ཝེ་ལུ༹. ཝེ་ལཱུ༹ཏི མ་ཧཱ་ཝེ་ལུ༹. ཏི་ཎཱ་དཱི་ནནྟི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་སྶཱ་ད་ཡོ ག་ཧི་ཏཱ.
༡༠༠༧. ཡོ ཨ་ཡཾ པ་ན ཝེ་ལུ༹ ཨ་གྒ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་དཱ སུ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ སོ བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ནཱཏི ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཀ་ཏ་ར་བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ན? ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛ་གཱ་མེ་ནཱ’’ཏི.
༡༠༠༨. ཨི་ནྡ་སཱ་ལོ ས་ལླ་ཀཱི. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན སོ་བྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ. ཏུ-ས་དྡེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི རཱ་སི་ཀ་ཏ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི ར་ཏ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི སཱ་ཁཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༩༢) ཝུ་ཏྟ་ཝི་སེ་སཾ ཛོ་ཏེ་ཏི. ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ད་ཎྜ་ཀེ་སུ ར་ཏ་ན་མ་ཏྟཱ་སུ་པི སཱ་ཁཱ་སུ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་སུ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མཾ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ བཱི་ཛ་གཱ་མ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་རུ་ལ༹ྷ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝི་ན་ཡ་ཉྙུ་ནཱ ཉཱ་ཏོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀཱ་ན་མུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཝི་ན་ཡ་ཉྙུ་ནཱ’’ཏི. ཨི་མ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ‘‘མཱུ་ལ་མ་ཏྟེ་པི ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཀྑ་ཏི.
༡༠༠༩. མ་ཎྜ་པཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠཱ་ཡཱཏི མ་ཎྜ་པ་ཝ་ཏི་པཱ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠཱ་ཡ. ས་ཙེ ཏེ ནི་ཀྑ་ཎ་ནྟཱིཏི ཡ་དི ཏེ ཨི་ནྡ་སཱ་ལཱ་དི་ད་ཎྜ་ཀེ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཁ་ཎ་ནྟི. ནི་གྒ་ཏེ མཱུ་ལ་པ་ཎྞ་སྨིནྟི ཏ་ཐཱ ནི་ཁཱ་ཏ་ད་ཎྜ་ཏོ མཱུ་ལེ ཙ པ་ཎྞེ ཙ ཛཱ་ཏེ. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མེ་ན ས་ངྒ་ཧོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཏེ་ས’’ནྟི སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ‘‘ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ’’ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ.
༡༠༡༠. ནི་གྒ་ཏེ་པཱིཏི ཏ་ཏི་ཡེ་ན པི-ས་དྡེ་ན ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་ཏཾ སཱུ་ཙེ་ཏི.
༡༠༡༡. ས་ཀ་ནྡཱ ཏཱ་ལ་ཊྛཱིཏི ས་ཀ་ནྡ་ཏཱ་ལ་བཱི་ཛཾ. པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚཱིཏི སཱུ་ཙི་ས་ཎྛཱ་ནཱ ཨ་ངྐུ་ར་པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི. ན ཙ བཱི་ཛ་གཱ་མོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ’’ཏི ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏི.
༡༠༡༢. ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཏ་ཙནྟི ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཕ་ལ་ཚ་ལླིཾ. ད་ནྟ་སཱུ་ཙཱི་ཝཱཏི ད་ནྟ་མ་ཡ་སཱུ་ཙི ཨི་ཝ. སོ་པཱིཏི ནཱ་ལི༹་ཀེ་རོ་པི. རུ་ཀྑ་ཏ་ཙ་ས་དྡཱ་ནཾ ཕ་ལེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ་སུ་པི ཏཾ་ལི་ངྒ་ཏཱ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ‘‘སོ’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
༡༠༡༣. མི་ག་སི་ངྒ་ས་མཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཧ་རི་ཏ་ཝི་སཱ་ཎ་ས་དི་སཱ་ཡ. པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི་ཡཱཏི ཨ་ངྐུ་ར་པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ. ས་ཏི་ཡཱཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཾ ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་སྶ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཙ་ཏུ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠༡༥-༦. ཨ་མྦ་ཊྛཱིཏི ཨ་མྦ་བཱི་ཛཾ. ཛ་མྦུ་ཊྛཱིཏི ཛ་མྦུ་བཱི་ཛཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན མ་དྷུ་ཀ་པ་ན་སཱ་དི་བཱི་ཛཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཝ་ནྡཱ་ཀཱཏི རུ་ཀྑཱ་ད་ནཱི. ཨ་ཉྙཾ ཝཱཏི བྷ་ཎྜ་ཀ་ད་ལི་མ་ནོ་ར་ཧཾ ཝཱ. ཨ་སྶཱཏི ཝ་ནྡཱ་ཀཱ་དི་ནོ. ཨ་མཱུ་ལ་ཝ་ལླཱིཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མི་ཀཱ ཝ་ལླི.
༡༠༡༧. སོ སེ་ཝཱ་ལོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༡༠༡༨. གྷཾ་སི་ཏྭཱཏི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི གྷཾ་སི་ཏྭཱ. ཏཾ སེ་ཝཱ་ལཾ. ཏ་སྨཱཏི ཏ་སྨཱ པཱ་ཀཱ་རཱ.