ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༤༢-༣. ཨི་དཱ་ནི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཀ་ཐཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་ཐཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ར་ཧ་སི ནི་ས་ཛྫཱ ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫཱ, ཏ་སྶཱ ཨ་སྶཱ་དོ ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དོ, ཏེ་ན ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དེ་ན, མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏེ་ན ཀི་ལེ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དོ་ཏི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཀི་ལེ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༥༡). ‘‘ར་ཧོ ནཱ་མ ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ. ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཀྑིཾ ཝཱ ནི་ཁ་ཎི་ཡ་མཱ་ནེ བྷ་མུ་ཀཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཡ་མཱ་ནེ སཱི་སཾ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཡ་མཱ་ནེ པ་སྶི་ཏུཾ. སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ སོ་ཏུ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༤༤༥) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ར་ཧེ་སུ ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ ཨེ་ཝ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ, ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧེ་ནེ་ཝ པ་ན པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༤༤-༤༤༥).
ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ’’ནྟི ཨི་མ་མྤི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ‘‘ཨ་ལཾ་ཀ་མྨ་ནི་ཡ’’ནྟི ཨི་མ་མྤི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ནི་ས་ཛྫ་ས་དྡོ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ‘‘ཨཱ་ས་ནེ’’ཏི ཨི་ད་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷི’’ནྟི ཨི་ད་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་པ་དོ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ཨ་ལཾ་ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀུ་ཊྚཱ་དི་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཏེ་ནེ་ཝ མེ་ཐུ་ན་སེ་ཝ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཨཱ་ས་ནེ ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ་པི མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ ས་ཧ ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་ད་རཱ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶཱ’’ཏི ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏ་མྤི ཨི་ཏྠིཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི? ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི, ན ཡ་ཀྑཱི, ན པེ་ཏཱི, ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱ་པི དཱ་རི་ཀཱ, པ་གེ་ཝ མ་ཧ་ཏྟ་རཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༤༥) པ་ད་བྷཱ་ཛ་ན་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏི.
‘‘ནི་ཝཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏི. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ པ་ཡོ་ག་ཏོ པུ་བྦཱ་པ་ར་པ་ཡོ་གེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘པ་ཡོ་གེ ཙ པ་ཡོ་གེ ཙཱ’’ཏི ཝི་ཙྪཱ་པ་ཡོ་གོ ཀ་ཏོ. ནི་སཱི་ད་ཏོ ཙ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཀ་སྶ ནི་སཱི་ད་ཏོ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༥༤༤. ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ཀི’’ནྟི སེ་སོ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ནི་ས་ཛྫཱ་པཱུ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ པུ་རེ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ནི་སི་ནྣེ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པ་ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (པཱ་རཱ. ༤༤༥). ཧོ་ཏི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ ཧོ་ནྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡུ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སཱི་ད་ན་པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི་པི ཏཱི་ཧི་པཱི’’ཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡགྒ་ཧ་ཎཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏཱི་སུ ཨེ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་དཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ན ལ་བྦྷ་ཏི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ནེ་ཝ སི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, པ་ན ས་རཱི་ར་ཏོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་ཡུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཕུ་ས་ནེ་ན པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི.
བ་ཧཱུ་སུ་པི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་སུ བ་ཧུ་ཀཱ་ནི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བ་ཧཱུ་སུ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་སུ ནི་སི་ནྣེ་སུ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་ཡོ་གེ་ན བ་ཧཱུ་ནི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི ཙ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ ཙ ཧོ་ནྟི. ‘‘པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཏྠཱ་པི ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཏཱ་སུ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡུ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ནྟཱི་སུ, ས་ཡ་ཉྩ ཨུ་ཊྛཱ་ཡུ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ཏོ ཏཱ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ བ་ཧཱུ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དཾ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་པི པ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ ལ་བྦྷ་ཏི.
༥༤༥. ས་མཱི་པེ ཋི་ཏོ་པི ཨ་ནྡྷོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི སོ་ཏ་སྶ ར་ཧ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ས་ཏི་པི པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ ‘‘ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ངྒ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་ཀེ’’ཏི, ཨི་མི་ནཱ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཏུ ས་ཏ་མྤི ཙ ན ཀ་རོ་ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ, ཝི་ཉྙུ་ནོ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨི་ཏྠཱི་ན་མྤི ས་ཏ་མྤི ཙཱ’’ཏི ལི་ཁ་ནྟི, ཏ་ཏོ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ པཱ་ཋོ སུ་ནྡ་རོ. པི-ས་དྡོ ཝཱ ཏུ-ས་དྡ་ཏྠེ ད་ཊྛ་བྦོ.
༥༤༦. ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་མཱི་པེ’’ཏི སེ་སོ, ‘‘ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ་པཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཀེ་ན ‘‘ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ་ཏི ཨི་མ་སྶ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཏྟཱ ས་མཱི་པེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ་པི ཨ་ན་ནྡྷོ མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘ཀེ་ཝ་ལ’’ནྟི ཝི་སེ་ས་ནེ་ན བ་ལ་ཝ་ནི་དྡཱུ་པ་ག་ཏོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨཱ་པ་ནྣཱ་པ་ནྣེ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཀ་པི་ནི་དྡཱ་ཡ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་ར་ག་བྦྷ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ མ་ཛ྄ཛྷ་པ་ད་ལོ་པཱི་ས་མཱ་ས་ཝ་སེ་ན ‘‘པི་ཧི་ཏ་ག་བྦྷ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘དྭཱ་རེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ དྭཱ་རེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་མྨཱ་རཾ ཝཱ ཏཾ་ས་མཱི་པཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་ཙེ ག་བྦྷོ པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ད་སྶི་ཏཾ.
༥༤༧. ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཨ་ས་ཏི་པི ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ར་ཧོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༢༨༥) པ་ཉྩ་མ་སྶ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཡོ ཀོ་ཙི ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སོ དུ་ཏི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ཏི ན ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ར་ཧོ་པེ་ཀྑོ, ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༢༨༨) ཝུ་ཏྟེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ས་ངྒ་ཧེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ནྡྷེ ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ ས་མཱི་པེ’’ཏི པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨི་དྷ པུ་ལླི་ངྒ་ནི་དྡེ་སེ་ན པུ་རི་སོ ལ་བྦྷ་ཏི, ‘‘ཏེ་ནཱ་པི ཨ་བཱ་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་ད་ཉྩ ‘‘ཝི་ཉྙུ་སྨི’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ནྡྷ་ས་དི་ས་ནི་དྡཱུ་པ་ག་ཏ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝཱ་ཙི་ཨ་ན་ནྡྷ་པ་དེ་ན ‘‘ཨ་ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟེ’’ཏི ལ་བྦྷ་ཏི, མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པཾ ཛཱ་ན་ནྟེ ཨ་ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟེ མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སེ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་སྶ ཨ་ནྟོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ནི་ས་ཛྫ་པ་ཙྩ་ཡཱ དོ་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ར་ཧོ ཨཱ་ས་ནེ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཋི་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཏ་དེ་ཝ པ་དཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཉྙུ་མྷི པ་ཊི་བ་ལེ མ་ནུ་སྶ་པུ་རི་སེ ཨ་ས་ནྣི་ཧི་ཏེ་པི ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷེ ར་ཧོ ཨཱ་ས་ནེ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣེ་པི ས་ཡཱ་ནེ་པི ཋི་ཏེ་པི ས་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ར་ཧ་ས་ཉྙི་ནོ ནི་ས་ཛྫ་པ་ཙྩ་ཡཱ དོ་སོ ན་ཏྠཱིཏི ར་ཧོ ཨཱ་ས་ནེ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་ས་ཛྫ་ནྟ་སྶཱ་པི ‘‘ར་ཧོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ར་ཧི་ཏ་སྶ ནི་སཱི་ད་ཏོ ནི་ས་ཛྫ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སོ ནི་ས་ཛྫ་པ་ཙྩ་ཡཱ དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༥༤༨. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨི་མ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་པ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ན དོ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི་པི ཏཱི་ཧི་པཱིཏི ‘‘ནི་ས་ཛྫཾ བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཝཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ཝཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༤༤) པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཧི ‘‘པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨི་མཱ་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཋ་མཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༥༤༩. ཝ་ཏྟ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏ་དུ་ཏི་ཡཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏོ པ་ཋ་མཱ་ནི་ཡ་ཏེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་ཧི ས་མཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་དྷ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶཱ་པི ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་བ་དྷི་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ན་ནྡྷོ ཨ་བ་དྷི་རོཏི ‘‘པུ་རི་སོ’’ཏི ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨི་ཏྠཱི’’ཏི ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ན་ནྡྷཱ་བ་དྷི་རཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི. ཏེ་ནཱ་པི ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ནྟོ་ག་དྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་ཊྛོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༥༥༠. ‘‘ཨ་ནྡྷོ ཨ་བ་དྷི་རོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘བ་དྷི་རོ ཝཱ་པི ཙ་ཀྑུ་མཱ, ན ཀ་རོ་ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི ཨི་དཾ པ་ན དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པུ་རི་མཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་སེ་ས་སྶ དུ་ཏི་ཡཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཏྟུ་མི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཡ་མྤི ཝི་སེ་སོ ཨི་དྷ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཀོ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ, ཡོ ཨི་དྷ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ཙེ? ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ཨ་ལཾ་ཀ་མྨ་ནི་ཡེ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༤༤) ཝུ་ཏྟཾ ཨཱ་ས་ན་ངྒ་དྭ་ཡཾ ཨི་དྷ ‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ པ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི ནཱ་ལཾ་ཀ་མྨ་ནི་ཡ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༤༥༣) ནི་སེ་དྷེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ལ་ཉྩ ཁོ ཧོ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨོ་བྷཱ་སི་ཏུ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༤༥༣) ཨི་དཾ ཨ་པུ་བྦ་ངྒཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ་ཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱ་པི དཱ་རི་ཀཱ ག་ཧི་ཏཱ, ཨི་དྷ ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི, ན ཡ་ཀྑཱི, ན པེ་ཏཱི, ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ, ཝི་ཉྙཱུ པ་ཊི་བ་ལཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏུ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༤༥༤) ཝི་ཉྙཱུ པ་ཊི་བ་ལོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཝཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ཝཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༤༤) ཏི་སྶོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨི་དྷ ‘‘ནི་ས་ཛྫཾ བྷི་ཀྑུ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ དྭི་ནྣཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་ན ཝཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༥༣) དྭེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་སུ ཙ ཏ་ཏྠ ‘‘སཱ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡྻོ མ་ཡཱ དི་ཊྛོ ནི་སི་ནྣོ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ’ཏི, སོ ཙ ཏཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༤༨) ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཝ ཝུ་ཏྟོ, ཨི་དྷ སོ ཙ ཝུ་ཏྟོ, ‘‘སཱ ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘ཨ་ཡྻ་སྶ མ་ཡཱ སུ་ཏཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟ་སྶཱ’ཏི, སོ ཙ ཏཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༥༥) དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ཙ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་བྷི་ནྣ་མ་ནི་ཡ་ཏཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ.
ཨ་ཡཾ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི? ཨ་ཡཾ ས་མྦོ་དྷ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་སེ་སོ ཝ་ཏྟུ་མི་ཙྪི་ཏོ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ཏོ་ཏི ཏ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝི་དཾ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ.
ཨི་མེ་ཧི་པི དྭཱི་ཧི ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ཧི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ནྟ་རེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ད་སྶི་ཏཱ, ན ཀོ་ཙི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཀི་མེ་ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཋ་པེ་ཏུཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཝ་ཏྠུ་མྷི དྭེ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ་པི ས་དྡྷེ་ཡྻ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ན ཨ་པྤ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཙོ་དི་ཏེ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ་ཡེ་ཝ་ངྒཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་མེ་ཧི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཋ་པི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནུ་ག་ཏ་ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ.
དུ་ཏི་ཡཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ཏྠ་སཱ་ར་ས་ནྡཱི་པ་ནི་ཡཱ
ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.